Skanda Purana · Verses 2.14-6

// śrutadeva uvāca // //
yaḥ prātaḥ snāti vaiśākhe meṣasaṃsthe divākare //
madhusūdanamabhyarcya kathāṃ śrutvā harerimām

sa tu pāpavinirmukto yāti viṣṇoḥ paraṃ padam //
vācyamānāṃ kathāṃ hitvā yo'nyāṃ seveta mūḍhadhīḥ

rauravaṃ narakaṃ prāpya paiśācīṃ yonimāpnuyāt //
atraivodāharantīmamitihāsaṃ purātanam

pāpaghnaṃ pāvanaṃ dharmyaṃ sadyo vaṃdyaṃ purātanam //
purā godāvarītīre kṣetre brahmeśvare śubhe

durvāsaśiṣyau paramahaṃsau brahmaikaniṣṭhitau //
sadaivopaniṣadvidyāniṣṭhitau nirapekṣitau

bhikṣāmātrāśinau puṇyau tau guhāvāsināvubhau //
satyaniṣṭhataponiṣṭhāviti khyātau jagattraye

tayormadhye satyaniṣṭhaḥ sadā viṣṇukathāparaḥ //
śrotṝṇāmapyabhāve ca vyākhyātṝṇāṃ tathā nṛpa

tadā karmakalā nityāḥ karotyaddhā munīśvaraḥ //
śrotā cedasti yaḥ kaścittasmai vyākhyā tyaharniśam

yadi vyākhyāti kaścidvā puṇyāṃ viṣṇukathāṃ śubhām //
tadā saṃkucya karmāṇi śṛṇoti śravaṇe rataḥ

atidūrasthatīrthāni devatāyatanāni ca //
hitvā kathāvirodhīni tathā karmāṇi bhūriśaḥ

śṛṇoti ca kathāṃ divyāṃ śrotṛbhyo vakti vai svayam //
vinā kathāṃ na jānāti sevyamanyannareśvara

vyākhyāti ca gṛhe svasya vaktā rogādyupadrutaḥ //
kūpasnānaparo bhūtvā śṛṇotyeva kathāṃ muniḥ

kathāyāśca virāme tu svakṛtyaṃ sādhayatyalam //
kathāṃ vai śṛṇvataḥ puṃso janmamabandho na vidyate

sattvaśuddhistato viṣṇāvaratiścaiva gacchati //
ratiśca jāyate viṣṇau sauhṛdaṃ caiva sādhuṣu

nīrajaṃ nirguṇaṃ brahma sadyo hṛdyavarudhyate //
jñānahīnasya vai puṃsaḥ karma vai niṣphalaṃ bhavet

bahudhā caritaṃ cā'pi yathaivāṃdhakadarpaṇam //
karmāṇi kriyamāṇāni bahudhā śocitātmabhiḥ

sattvaśuddhyai bhavaṃtyeva sattvaśuddhyā śrutiṃ vrajet //
śrutestu jñānamāsādya jñātvā dhyānāya kalpate

bahudhā śravaṇaṃ dhyānaṃ mananaṃ śruticoditam //
yatra viṣṇukathā nāsti yatra sādhujanā nahi

sākṣādgaṃgātaṭaṃ vā'pi tyājyameva na saṃśayaḥ //
yaddeśe tulasī nāsti vaiṣṇavaṃ dhāma vā śubham

yatra viṣṇukathā nāsti mṛtastatra tamo vrajet //
yadgrāme vaiṣṇavaṃ dhāma nāsti kṛṣṇamṛgo'pi vā

yatra viṣṇukathā nāsti sādhavo vā tadāśrayāḥ //
mṛtastatra pumānkṣipraṃ śvānayoniśataṃ vrajet

vicāryopaniṣadvidyāmiti niścitya vai muniḥ //
sadā viṣṇukathā''sakto viṣṇusmṛtiparāyaṇaḥ

na kiṃcidadhikaṃ jātu manyate śravaṇātparam //
itarastu taponiṣṭhaḥ karmaniṣṭho durāgrahī

na vyākhyāti svayaṃ vā'pi na śṛṇoti ca satkathām //
vācyamānāṃ kathāṃ hitvā tīrthasnānāya gacchati

tīrthe'pi ca pravṛttāyāṃ kathāyāṃ bhūmipālaka //
karmalopabhayāddūraṃ yāti cāṃcalyaśaktitaḥ

vrajaṃti gṛhakṛtyārthaṃ saṃgamātparato janāḥ //
na śrotāro na vaktārastasya pārśve tu karmiṇaḥ

durātmanastu durbuddheḥ kāla evaṃ kṣayaṃ gate //
jihvāṃ śrutiṃ ca na kvāpi saṃprāptā hi kathā vibhoḥ

aśrotṛtvādavaktṛtvāddurbuddhitvāddurāgrahāt //
paścātpaṃcatvamāsādya sadyo dharmeṇa vai muniḥ

piśāco'bhūcchamīvṛkṣe cchinnakarṇāhvayo'balaḥ //
nirāśrayo nirāhāraḥ śuṣkakaṇṭhoṣṭhatālukaḥ

evaṃ vai khidyamānasya samā divyāyutā gatāḥ //
nāpaśyatsvasya trātāraṃ nirāhāro'tiduḥkhitaḥ

svakṛtaṃ ciṃtayānaśca mattonmatta ivābhramat //
kṣudhayā paryaṭanvā'pi nirvṛtiṃ nāpa mūḍhadhīḥ

kṛśānusadṛśo vāyuraṃgaṃ spṛṣṭvā kṛtātmanaḥ //
kālāgnitulyā āpaśca phalapuṣpādikaṃ viṣam

na kvāpi sukhamāpede karmaṭho dīnadhīrayam //
evaṃ vyavasite tasminnaraṇye janavarjite

kathayā rahite kṣetre svāśraye sādhuvarjite //
daivādāyātsatyaniṣṭhastadā paiṭhinasīṃ purīm

gacchanmārge dadarśā'sau chinnakarṇaṃ vahuvyatham //
dṛṣṭvā''tmānaṃ drāvayantaṃ rudaṃtaṃ kṣudhayā''turam

mā bhaiṣīriti cābhāṣya ko'sītyāha munīśvaraḥ //
daśedṛśī ca kasmātte na te duḥkhamataḥ param//

ityāśvasto'munā cchinnakarṇaḥ prāhātivihvalaḥ //
taponiṣṭho yatirahaṃ śiṣyo durvāsasaḥ param

brahmeśvarakṣetravāsī karmaniṣṭho durāgrahī //
karmalopabhayānmauḍhyānmayā durbuddhinā mune

sādhubhirvācyamānā'pi nādṛtā viṣṇusatkathā //
na vyākhyātā ca śrotṛbhyaḥ kathā karmanikṛtaṃnī

tena karmavipākena mahatā'haṃ mṛtiṃ gataḥ //
chinnakarṇo'bhavaṃ nāmnā piśāco duḥkhavihvalaḥ

na paśyāmi ca trātāraṃ duḥkhādasmātkathaṃcana //
tava dṛṣṭipathaṃ yāto diṣṭayā'haṃ gatakalmaṣaḥ

adya me devatāstuṣṭā guravaḥ sādhavaśca ye //
hariśca me prasanno'bhūdyataste darśanaṃ mama

papāta pādayorbhūmau trāhitrāhīti vai rudan //
tatastu kṛpayā''viṣṭaḥ satyaniṣṭho mahāyaśāḥ

dorbhyāmutthāpayāmāsa śaṃtamābhyāṃ munīśvaraḥ //
tatastvapa upaspṛśya dadau puṇyamanuttamam

vaiśākhamāsamāhātmyaśravaṇasya muhūrtajam //
tena puṇyaprabhāvena sadyo dhvastākhilāśubhaḥ

piśācadehanirmukto divyadehadharo'bhavat //
divyaṃ vimānamāruhya taṃ praṇamya mahāmunim

āmaṃtrya ca parikramya yayau viṣṇoḥ paraṃ padam //
satyaniṣṭhastato dhīmānyayau paiṭhinasīṃ purīm

māhātmyaśravaṇasyaivaṃ ciṃtayānaḥ punaḥpunaḥ //
// śrutadeva uvāca // //
yatra viṣṇukathā puṇyā śubhā lokamalā'pahā

tatra sarvāṇi tīrthāni kṣetrāṇi vividhāni ca //
yatra pravahate puṇyā śubhā viṣṇukathā''pagā

taddeśavāsināṃ muktiḥ karasaṃsthā na saṃśayaḥ

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe nāradāmbarīṣasaṃvāde kathāpraśaṃsāyāṃ piśācamuktiprāptirnāma caturdaśo'dhyāyaḥ