Skanda Purana · Verses 2.12-6

// yama uvāca // //
śṛṇu me vacanaṃ nātha lopito'haṃ pitāmaha //
maraṇādadhikaṃ manye matpadasya ca khaṇḍanam

niyogī na niyogaṃ hi karoti kamalāsana //
prabhorvittaṃ samaśnāti sa bhavetkāṣṭhakīṭakaḥ

yo'śnāti lobhādvittāni prajñāvāṃśca mahīpate //
sa tiryagyoni narake yāti kalpaśatatrayam

niḥspṛho nā''caredyastu niyogaṃ padmasaṃbhava //
bhuktvā tu narakānghorānsa pumānvāyaso bhavet

ātmakāryaparo yastu svāmikāryaṃ viluṃpati //
bhavedveśmani pāpātmā ākhuḥ kalpaśatatrayam

niyogī yaśca bhūtvā vai tiṣṭhannityaṃ svaveśmani //
śaktastu kāryakaraṇe mārjāro jāyate naraḥ

so'haṃ deva tavādeśātprajā dharmeṇa sādhaye //
puṇyena puṇyakartāraṃ pāpaṃ pāpena karmaṇā

samyagvicārya munibhirdharmaśāstrānvitaiḥ prabho //
kalpādau vartamānasya yātanā dāpayanmama

kartuṃ niyogamevaṃ hi tvadīyo naiva śaknuyām //
rājñā kīrtimatā bhagno niyogastava ca kṣitau

bhayādasya jagannātha pṛthivīṃ sāgarāmbarām //
vaiśākhadharmasahitāṃ pālayanvartate kvacit

vihāya sarvadharmāṃśca vihāya pitṛpūjanam //
vihāyā'gnisaparyāṃ tu tīrtha yātrādisatkriyāḥ

yogasāṃkhyāvubhau tyaktvā tyaktvā prāṇanirodhanam //
tyaktvā homaṃ ca svādhyāyaṃ kṛtvā pāpāni bhūriśaḥ

prayānti vaiṣṇavaṃ lokaṃ kṛtvā vaiśākhasatkriyāḥ //
manujāḥ pitṛbhiḥ sārddhaṃ tathaiva ca pitāmahaiḥ

teṣāmatītapitaraḥ pitṝṇāṃ pitarastathā //
tathā mātāmahā yāṃti teṣāṃ vai janakādayaḥ

teṣāmapi ca netāro janitrīṇāṃ ca pūrvajāḥ //
etadduḥkhaṃ punardeva mama mastakabhedanam

priyāyāḥ pitaro yānti mārjayitvā lipiṃ mama //
pitṝṇāṃ bījajo yastu dhātryā kukṣau dhṛto vibho

yadaṃkena kṛtaṃ karma tadekenaiva bhujyate //
tannirasya kṛtaṃ sarvaṃ jānaṃstvekaḥ kule tu yaḥ

tārayettāvubhau pakṣau ṣaḍviṃśoparyalaṃ vibho //
priyāyāścā'pi vai tāta sarve vai kukṣisaṃbhavāḥ

te'pi sarve jagannātha yānti viṣṇoḥ paraṃ padam //
na me prayojanaṃ deva niyogenedṛśena vai

vaiśākhadharmanirataḥ sa māṃ tyaktvā vrajeddharim //
triḥsaptakulamuddhatya tyaktapāpo'tiśobhanaḥ

sa tyaktvā mama mārgaṃ hi prayāti harimaṃdiram //
na yajñaistādṛśairdeva gatiṃ prāpnoti mānavaḥ

sarvatīrthairna dānādyairna tapobhiśca na vrataiḥ //
api vā sakalairdharmairyukto nā'pnoti tāṃ gatim

/
prayāgapātādraṇamadhyapātādbhṛgośca pātānmaraṇācca kāśyām //
na tāṃ gatiṃ yāṃti janāśca sarve vaiśākhaniṣṭhena ca yā prapadyate

prātaḥ snātvā devapūjāṃ ca kṛtvā śrutvā kathāṃ māsamāhātmyasaṃjñām //
dharmānkṛtvā cocitānvaiṣṇavāṃśca sa vai bhavedviṣṇulokaikanāthaḥ

apramāṇamahaṃ manye lokaṃ viṣṇorjagatpateḥ //
yo na pūryeta koṭyoghaiḥ sarvataḥ kamalāsana

mādhavāvasatheneha samastena pitāmaham //
vikarmasthā'vikarmasthāḥ śucayo'śucayastathā

kṛtvā vaiśākhakṛtyāni lokā yānti nṛpā''jñayā //
yo'smākaṃ hi mahacchatrurbhavatāṃ ca viśeṣataḥ

nigrāhyo jagatāṃ nātha bhavatā'sau mahīpatiḥ //
hitvā hi sakalāndharmānsakṛdvaiśākhasnānataḥ

asaṃskṛtajanā yāṃti vaikuṇṭhaṃ harimaṃdiram //
asmābhistu kṛtopekṣo liṇupādaikasaṃśrayaḥ

samastaṃ neṣyate lokaṃ pārthivo nātra saṃśayaḥ //
eṣa daṇḍapaṭo hyadya tava padbhyāṃ niveditaḥ /2.7.12.३०//
lokapālatvamatulamarjitaṃ tena bhūbhujā//
kimapatyena jātena mātuḥ kleśaṃkareṇa vai

yo na pātayate śatruṃ jyeṣṭhamāsīva bhāskaraḥ //
vṛthāsutā hi yuvatirjātā ceddhi kuputriṇī

na tasyāḥ sphurate kīrtirghanasyeva śatahradā //
yatpiturnoddharetpāpādvidyayā vā balena vā

māturjaṭharajo rogaḥ sa prasūto dharātale //
dharme cā'rthe ca kāme ca yatpratīpo bhavetsutaḥ

mātṛhā hyucyate sadbhiḥ sa putraḥ puruṣādhamaḥ //
tanmātā nṛpapatnī ca lokavikhyātasatkriyā

ekaiva vīrasūrloke vīraḥ sa nātra saṃśayaḥ //
yathā vai kīrtimāñjāto mallipermārjanāya vai //

nedaṃ vyavasitaṃ deva kenacitkṣatriyeṇa hi //
purāṇeṣu jagannātha na śrutaṃ paṭamārjanam

so'haṃ na jānāmi jagatpatīśa ṛte kṣitīśaṃ haritatparaṃ tam //
pracodayantaṃ paṭahaṃ sughoṣādvilopayānaṃ mama veśmamārgam

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe vaiśākhamāsamāhātmye nāradāmbarīṣasaṃvāde yamaduḥkhanirūpaṇaṃnāma dvādaśo'dhyāyaḥ