Skanda Purana · Verses 2.12-3

// devaśarmovāca // // //
tavedṛśī matirjātā sahasā keśavopari //
etasmānme gataṃ pāpaṃ pūrvajanmaśatodbhavam

vinā vratairvinā tīrthairmuktastvaṃ pāpakoṭibhiḥ //
mamātithyena bhaktyā ca jātaṃ tava hareḥ padam

tena puṇyaprabhāveṇa matirjātā tavedṛśī //
dhyātvā saṃciṃtya manasā jñātaṃ pūrvaviceṣṭitam

pūrvajanmani viprastvamavaṃtyāṃ dharmatatparaḥ //
sadā'dhyayanaśīlaśca suśīlaśca sadā vratī

ekā tu dvādaśī viṣṇoḥ kṛtā ca daśamīyutā //
tatpāpasya prabhāveṇa samastaṃ sukṛtaṃ gatam

sarvaṃ tadviphalaṃ jātaṃ yathā śūdrāpatirdvijaḥ //
bahuvarṣasahasrāṇi prāptā narakayātanāḥ

tasmādevaṃ tvayā pūrvaṃ kṛtaṃ duṣṭaṃ ciraṃ bahu //
kṛtā tu daśamīmiśrā tithirviṣṇormahātmanaḥ

tena śūdro bhavāñjātaḥ pāpe tava matistathā //
dharme na ramate cittaṃ daśamīvedhadūṣitam

vidarbhanagare vatsa asti te putrikāsutaḥ //
kṛtaṃ tena vidhānoktaṃ harerekādaśīvratam

pradattaṃ tena tatpuṇyamakhaṇḍaikāśīvratam//
dharmopari matirjātā jātaḥ pāpasya saṃkṣayaḥ

tena puṇyaprabhāveṇa ekādaśyā vratena ca //
daśamīvedhajaṃ pāpaṃ yamena parimārjitam

iha janmani yatpāpaṃ janmāyutakṛtāni ca //
mārjitāni yamenaiva pāpāni tava sāṃpratam

tayorvivadatorevaṃ viṣvaksenaḥ samāgataḥ //
varṇāvara svāgataṃ te tuṣṭastehaṃ janārdanaḥ

viprasyā''tithyahetutvājjātaḥ pāpasya saṃkṣayaḥ //
paradattena puṇyena ekādaśyā vratena ca

daśamīvedhajaṃ pāpaṃ tava śūdra layaṃ gatam //
vrataṃ kṛtvā dadau puṇyaṃ dauhitrastena tāritaḥ

patnyā saha mahābhāga vainateyaṃ samāruha //
ityuktvā devadevena vimāne sthāpitastadā

svargaṃ tataḥ sapatnīkaḥ śūdratvena nṛpottama //
devaśarmā tu vipro vai tīrtharājaṃ yayau punaḥ

etatte sarvamākhyātaṃ yattvayā paripṛcchitam //
akhaṇḍaikādaśīpuṇyātprāptasyā''tithyakāraṇāt //
viṣṇubhaktimatī bhāryā rājyaṃ nihatakaṇṭakam //

// rājovāca // //
brahmannakhaṇḍaikādaśyā vidhiṃ samyaksamādiśa //
viṣṇoḥ samprīṇanārthāya prasādaṃ kartumarhasi

// ṛṣiruvāca // //
śṛṇuṣva nṛpaśārdūla ekādaśyā vidhiṃ śubham //
purā''sīdbhagavānviṣṇurnāradāya yaduktavān

tatte'haṃ saṃpravakṣyāmi udyāpanavidhiṃ śubham //
mārgaśīrṣādimāseṣu dvādaśīṣu narottama

vrataṃ śubhamidaṃ kāryamakhaṇḍaikādaśīvratam //
daśamyāṃ caiva naktaṃ ca ekādaśyāmupoṣaṇam //

dvādaśyāmekabhuktaṃ ca akhaṃḍā iti kathyate //
divasasyāṣṭame bhāge mandībhūte divākare

taddhi naktaṃ vijānīyānna naktaṃ niśi bhojanam //
kāṃsyaṃ māṃsaṃ masūrāṃśca caṇakānkodravāṃstathā

śākaṃ madhu parānnaṃ ca punarbhojanamaithune //
viṣṇubhakto naro vā'pi daśamyāṃ daśa varjayet

daśamyā vidhirukto'yamekādaśyāstathā śṛṇu //
asakṛjjalapānaṃ ca hiṃsā śaucamasatyatā

tāṃbūlaṃ dantakāṣṭhaṃ ca divāśayanamaithune //
dyūtaṃ krīḍā niśi svāpaḥ patitaiḥ saha bhāṣaṇam //
ekādaśyāṃ daśaitāni viṣṇubhaktastu varjayet

adya me strīsukhaṃ nāsti bhojanaṃ nāsti keśava //
prītyarthaṃ tava deveśa niyamastu divāniśi

suptendriyaistu vaiklavyaṃ bhojanaṃ yacca maithunam //
dantāṃtaravilagnānnaṃ kṣamasva puruṣottama

upāvṛttastu pāpebhyo yastu vāso guṇaiḥ saha //
upavāsaḥ sa vijñeyo na śarīrasya śoṣaṇam

pūrvoktāni daśaitāni parānnaṃ ca tathā madhu //
dvādaśyāṃ viṣṇubhakto vai varjayenmardanādikam

adya me dvādaśī puṇyā pavitrā pāpanāśinī //
pāraṇaṃ ca kariṣyāmi prasīda garuḍadhvaja

viṣṇoḥ saṃtoṣaṇārthāya yo mayā niyamaḥ kṛtaḥ //
adyāhaṃ bhojayiṣyāmi tvatprasādāddvijottamam

anena vidhinā kuryādyāvadvarṣaṃ samāpyate //
saṃpūrṇe tu tato varṣe kuryādudyāpanaṃ budhaḥ

ādau madhye tathā cāṃte vratasyodyāpanaṃ smṛtam //
udyāpanaṃ na kuryādyaḥ kuṣṭhī cāṃdhaśca jāyate

tasmādudyāpanaṃ kuryādyathāvibhavasārataḥ //
kriyate śuklapakṣe ca māse mārgaśire śubhe

āmaṃtrya dvādaśamitānbrāhmaṇānvidhikovidān //
trayodaśaṃ sapatnīkamācāryaṃ vidhikovidam

yajamānaḥ śuciḥ snātvā śraddhāyukto jitendriyaḥ //
pādaśaucārdhavastrādyairācāryādīṃstato'rcayet

ācāryastu tataḥ kṛtvā maṇḍalaṃ varṇakaiḥ śubhaiḥ //
cakrābjaṃ sarvatobhadraṃ śvetavastreṇa veṣṭitam

jalapūrṇaṃ ca kumbhaṃ tu pañcaratnasamanvitam //
pañcapallavasaṃyuktaṃ karpūrāguruvāsitam

veṣṭitaṃ raktavastreṇa tāmrapātreṇa saṃyutam //
veṣṭitaṃ puṣpamālābhirmaṃḍalopari vinyaset

tasyopari nyaseddevaṃ lakṣmīnārāyaṇaṃ nṛpa //
sauvarṇī pratimā kāryā ekakarṣapramāṇataḥ

vāhanā''yudhasaṃyuktā pramāṇaṃ caturaṃgulam //
kiṃvā śaktyā prakurvīta vittaśāṭhyaṃ vivarjayet

tataḥ saṃsthāpayenmūrtiṃ maṃḍale dvādaśaiva hi //
māsānāmadhipaḥ pūjyaścākhaṃḍavratahetave

maṃḍalātpūrvadigbhāge śaṃkhaṃ saṃsthāpayecchubham //
tvaṃ purā sāgarotpanno viṣṇunā vidhṛtaḥ kare //
nirmitaḥ sarvadevaistvaṃ pāṃcajanya namo'stu te

tatastu sthaṃḍilaṃ kāryaṃ maṃḍalāduttarāṃ diśam //
saṃkalpya havanaṃ kāryaṃ mantrairvedoktavaiṣṇavaiḥ

svasthāne sthāpayedviṣṇuṃ sthāpayecca hariṃ prati //
pūjayetpuruṣasūktena mantraiḥ paurāṇikaiḥ śubhaiḥ

naivedyārthaṃ ca vai kāryā modakā bahavo'pi ca //
dhūpadīpopahārāṇi kṛtvā nīrājanaṃ tataḥ

yakṣakardamena saṃpūjya tataḥ kuryātpradakṣiṇām //
svastivācanakairviprairnamaskāraṃ tato nṛpa

tatastu brāhmaṇaiḥ kārya ācāryakramaśo japaḥ //
japaśca pāvamānīyo maṃḍalabrāhmaṇaṃ madhu

tejo'si śukrajaṃ vācaṃ brahmasāmādanaṃtaram //
pavitravaṃtaṃ sūryasya viṣṇormahasi saṃhitām

japāṃte kalaśe viṣṇuṃ sopāṃgamupari nyaset //
divasasyodaye caiva homaṃ kuryādanukramam

saṃsthāpya prathamaṃ pātraṃ pūjayitvā vidhānataḥ //
stavanaṃ ca tato homaḥ kartavyaścarupūrvakaḥ

svagṛhyoktavidhānena yajanāgnikriyāparaḥ //
carudvayaṃ ca kurvīta pāyasaṃ vaiṣṇavaṃ carum

juhuyātpuruṣasūktena caroḥ ṣoḍaśa cāhutīḥ //
tathā caturgṛhītena ghṛtayuktāvarāhutim

prādeśamātrāḥ pālāśasamidhaśca ghṛtaplutāḥ//
idaṃ viṣṇviti maṃtreṇa hotavyāḥ karmasiddhaye

śatamekaṃ tu juhuyāddviguṇāśca tilā''hutīḥ //
kṛte ca vaiṣṇave home grahayajñaṃ samārabhet

samidbhiścaruhomaṃ ca tilahomaṃ krameṇa tu //
ubhayoḥ svastikaṃ vācyaṃ tataḥ pūjāṃ samācaret

ṛtvijāṃ ca tato dadyāddhenvādigrahadakṣiṇāḥ //
devasya tṛptyai dadyācca brāhmaṇāya yathāvidhi

gāṃ vai payasvinīṃ dadyādvṛṣabhaṃ ca suśobhanam //
brāhmaṇānāṃ tato dadyāttrayodaśa padāni ca

ācāryaṃ tu sapatnīkaṃ vastraiśca paritoṣayet //
toṣayitvā mahādānaistaṃ sārthaṃ ca samarpayet

pañcaviṃśatikumbhāṃśca sodakānvastraveṣṭitān //
brāhmaṇāṃśca tato dadyātkṛte pāraṇake niśi

bhūridānaṃ ca dātavyaṃ baṃdhūnāmiṣṭabhojanam //
pūrṇapātraṃ tato dadyādācāryāya sadakṣiṇam

pūrṇapātrapradānena kāryaṃ saṃpūritaṃ bhavet //
upavāsavrataṃ caiva snānaṃ tīrthaphalaṃ bhavet

vipraiḥ saṃbhāṣitaṃ tasya saṃpūrṇaṃ tadbhavetphalam //
vitta śaktirgṛhe nāsti kṛtaṃ caikādaśīvratam

svaśaktyā caiva kartavyaṃ tathā codyāpanādikam //
etatte sarvamākhyātamakhaṇḍaikādaśīvratam //
iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe brahmaviṣṇusaṃvāde mārgaśīrṣamāsamāhātmye'khaṇḍaikādaśīvratakathanaṃ nāma dvādaśo'dhyāyaḥ