Skanda Purana · Verses 2-6
atha vaiṣṇavakhaṇḍe prathamaṃ veṅkaṭācalamāhātmyam // (२- १) //
१ sūtaśaunakasaṃvāde nāradasya sumeruśikharasthayajñavarāhadarśanam, tataḥ svāmipuṣkariṇyāḥ sarvatīrthātiśāyitvavarṇanam, kumāradhārāmāhātmyam, tuṃbatīrthamāhātmyam, pāṇḍavatīrthamāhātmyam, pāpanāśana-devatīrthayormāhātmyam, dharaṇīkṛtavarāhastutiḥ, varāhasya dharaṇyā sākaṃ śeṣācalaṃ pratyāgamanama, veṅkaṭācalamāhātmyaśravaṇāvasaraḥ, adhyāyaphalaśrutiḥ..
२ varāhamaṃtrārādhanavidhiḥ. .. ...
३ athāgastyaprārthanayā bhagavataḥ sarvajanadṛggocaratvavarṇanam, tato mitravarmaṇa ākāśarājākhyasutotpattivarṇanam, dharaṇītalātpadmāvatyutpattikramaḥ, ākāśarājasya dharaṇyākhyapatnyāṃ vasudānākhyasutotpattiḥ....
४ udyānavāsinyāḥ padmāvatyāḥ samīpe nāradāgamanam, nāradodīritapadmāvatīśarīralakṣaṇāni, padmāvatyāḥ svasakhībhiḥ sākaṃ puppāṭavīgamanam, mṛgayārthaṃ puppāṭavīṃ prati śrīnivāsāgamanam , bhagavataḥ kanyakānāṃ cānyonyasaṃvādaḥ
५ atha padmāvatīdarśanena śrīnivāsasya mohaprāptiḥ, muhyamānaṃ śrīnivāsaṃ prati bakulamālikoktiḥ, śrīnivāsoktapadmāvatīpariṇayakāraṇāni, viyadrājapuraṃ prati bakulamālikāgamanam, divyodyānasthapadmāvatasakhīḥ prati bakulamālikoktiḥ..
६ atha bakulamālikāṃ prati sakhīviniveditapadmāvatyudantaḥ, padmāvatīmuddiśya daivajñaṃ prati viyadrājakṛtapraśnādiḥ- daivajñoktyā'gastyaliṃgārcanāya viprādipreṣaṇam, dharaṇīkṛtapraśnasya pulindinīprativacanam ,padmāvatīniveditabhagavadbhāgavatayorlakṣaṇāni, bakulamālikayā sārdhaṃ sakhīnāṃ dharaṇīsamīpa āgamanam.
७ dharaṇīdevyai bakulamālikāniveditaśrīnivāsodanta:, śrīnivāsoktyā śaṃkhanṛpasya svāmitīrthe tapaḥkaraṇam, bakulamālikoktyā dharaṇyādikṛtavivāhaniścayaḥ, viśvakarmakṛtapurālaṃkārādikramaḥ, śukreṇa saha bakulāyāḥ śrīnivāsasamīpe gamanam/, śrīnivāsāyai śukāveditapadmāvatīpariṇayavṛttāntaḥ, padmāvatyāḥ śukadatta - śrīnivāsamālādhāraṇam --- --- --- --- --- ---
८ atha śrīnivāsasya lakṣmyādikṛtapariṇayālaṃkāra:, brahmādibhiḥ sākaṃ śrīnivāsasya viyadrājapuragamanam vadhūvarayorviyadrājavitīrṇaprābhṛtādikam , śrīnivāsakṛpayā viyadrājasya bhaktirūpavaraprāpti:, vivāhārthamāgatānāṃ brahmādīnāṃ svavāsagamanam.
९ atha vasu nāmakaniṣādavṛttāntaḥ, sutahananodyuktaṃ vasuṃ prati bhagavadukti:, raṃgadāsasya śrīnivāsasevāyai śrīśeṣācalāgamanam, śrīnivāsārthaṃ raṃgadāsakṛtadivyodyānamaṇḍapādinirmāṇāni, raṃgadāsasya gaṃdharvakrīḍādarśanena bhagavatkaiṃkaryavismṛtiḥ, svarūpānusaṃdhānena lajjitaṃ raṃgadāsaṃ prati śrīnivāsavacanam , toṇḍamānnāmakanṛpavṛttānta:, tasya mṛgayārthaṃ śrīśeṣācalagamanam , śrīnivāsasamīpasthapañcavarṇaśukavṛttāntaḥ, toṇḍamānnṛpasya niṣādena saha śrīnivāsasamīpagamanam , toṇḍamānnṛpaṃ prati reṇukokti:, devādikṛtaśrīlakṣmīstuti:, --- --- - - -
१० atha toṃḍamānnṛpasya svapituḥ sakāśādrājyaprāptiḥ, toṇḍamānnṛpāya vasuniveditavārāhodantaḥ, nṛpasya niṣādavākyasvapnābhyāṃ bilamāgeṃṇa śeṣācalagamanam , bhagavaduktyā toṇḍamānnṛpakṛtakṣīrābhiṣekavapranirmāṇādikam , asthisarovaramāhātmyam, kurvadhāmasthakulālavaṃśajabhīmākhyabhaktodantaḥ kurvadhāmasthabhīmākhyabhaktasya patnyā saha vaikuṇṭhaprāptiḥ, śrīnivāsakṛpayā toṃḍamānnṛpasya sārūpyaprāptiḥ, etanmāhātmya paṭhanaśravaṇaphalaśrutiḥ ... - - - - - - - - --- --- ---
११ atha kāśyapasya svāmipuṣkariṇīsnānena mahāpātakanāśa:, śākalyoktadharmakathanama.
१२ svāmipuṣkariṇīsnānāttāmisrādinarakanistāraḥ, svāmitīrthamahimā'śraddhālūnāṃ mahānarakaprāptiḥ १९
१३ atha dharmaguptacaritravarṇanam, jaiminivākyātsvāmitīrthasnātasya dharmaguptasyonmādanivṛttiḥ - २०
१४ sumatyākhyadvijavṛttāntaḥ, atha sumatyākhyadvijasya kirātīsaṅgānmahāpātakaprāptiḥ, sumatiṃ prati durvāsaḥkathitabrahmahatyāmuktyupāyaḥ, sumateḥ svāmipuṣkariṇīsnānādbrahmahatyāvimuktiḥ... २१
१५ atha rāmakṛṣṇatīrthamāhātmyam, rāmakṛṣṇākhyamaharṣitapaḥprasannabhagavadāvirbhāvaḥ २२
१६ atha veṅkaṭādrau jaladānapraśaṃsā, śrutadevapādodakasevanena hemāṅgasya jātismaraṇam, śrutadevadattapuṇyena hemāṅgasya godhikātvavimuktiḥ . २३
१७ atha veṅkaṭācalakṣetrādivarṇanam २४
१८ atha śrīveṅkaṭeśvaravaibhavavarṇanama,.. ....... २४
१९ atha brahmādīnāṃ nairantaryeṇa śrīveṅkaṭācale sthitivarṇanam, śrīveṅkaṭācalārohaṇasamayānusaṃdhānakramaḥ, pāpavināśanākhyatīrthamāhātmyam, dṛḍhamatyākhyaśūdravṛttāntaḥ, dṛḍhamataye sumatyākhyavipraprakāśitakarmānuṣṭhānakramaḥ, śūdrasya vaidikakarmopadeśena sumatyanubhūtadurgatiḥ, athāgastyoktyā durgatyapanodārthaṃ sumaterveṅkaṭādrigamanam, sumateḥ pāpanāśanasnānena durgatyapanodanam, vaidikakarmānuṣṭhāturdṛḍhamaterdurgatiprāptyapanodanam २५
२० atha pāpavināśanatīrthamāhātmyavarṇanam, bhadramatyākhyadaridradvijavṛttāntaḥ, bhadramateḥ kāminyā veṅkaṭādrigamanaprotsāhanakaraṇam, kāminīkathitabhūdānapraśaṃsā, bhadramataye bhūpradānātsughoṣasya sadgatiḥ, bhadramateḥ pāpanāśanatīre bhūdānārthaṃ veṅkaṭādrigamanam, bhūdānaprabhāveṇa bhadramaterbhagavatsākṣātkāraḥ. . ... २७
२१ atha rāmānujākhyadvijavṛttāntaḥ, ākāśagaṃgātīre rāmānujatapastuṣṭabhagavadāvirbhāvaḥ, rāmānujākhyaviprakṛtabhagavatstutiḥ, rāmānujākhyaviprakṛtabhagavatprārthanā, bhagavadvarṇitākāśagagātīrthasnānakālaḥ, bhagavadvarṇita bhāgavata lakṣaṇāni... २९
२२ dānārhasatpātranirṇayaḥ, ākāśagaṃgāmāhātmyam, puṇyaśīlasya vandhyāpatinimantraṇena gardabhamukhavattvaprāptiḥ vandhyāpateḥ śrāddhanimantraṇānarhatvakathanam, ākāśagaṃgāsnānena puṇyaśīlasya tadvikṛtinivṛttiḥ...............
२३ atha cakratīrthamāhātmyam, padmanābhākhyadvijakṛtatapaḥprakāraḥ, cakratīrtheṃ padmanābhadvijakṛtatapastuṣṭabhagavadāvirbhāvaḥ, padmanābhākhyadvijakṛtaśrīnivāsastutiḥ, padmanābhasya cakratīrthe nirantaravāsāya bhagavanniyamanam, padmanābhahananodyatāsuravadhāya bhagavatkṛte cakrapreṣaṇam, bhagavatpreṣitacakrakṛtāsuravadhaḥ, dvijaprārthanayā cakrakṛtavaradānādiḥ.,..... -............
२४ atha sundarākhyagandharvasya rākṣasatvaprāptinivṛttyorupodghātaḥ, sundarākhyasya vasiṣṭhoktarākṣasatvanivṛttyupāyaḥ, sundarākhyasya rākṣasatvavimuktipūrvakaṃ svasvarūpa prāptiḥ... ......... .... ३२
२५ atha jābālitīrthamāhātmyavarṇanam , kāverītīravāsi durācārākhyadvijodantaḥ, jābālitīrthasnānāddurācāravetālayormahāpātakādinivṛttiḥ, jābālivarṇitapārvaṇaśrāddhākaraṇadoṣakathanam...... ३३
२६ atha tumbaru (ghoṇa) tīrthamāhātmyam, ghoṇatīrthasnānavimukhānāṃ mahādoṣavarṇanam, ghoṇasnānasya sarvapāpāpanodakavarṇanam, tuṃbarvākhyagandharvacaritam, svabhāryāyai tumbarūpadiṣṭamādhavasnānavidhiprakāraḥ, bhāryāṃ prati tumbarudattaśāpa tadvimuktiprakārau, ghoṇatīrthe'gastyadarśanena tumbarupatnyā varpābhūtvanivṛttiḥ, agastyakathitapativratādharmāḥ, ghoṇatīrthasnātṝṇāṃ nānāvidhaphalaprāptiḥ... ३४
२७ atha veṅkaṭācalasya sarvapuṇyatīrthādhāratvavarṇanam, svāmipuṣkariṇyādiṣaṭtīrthasnānakālanirṇayaḥ, purāṇaśravaṇasya viśeṣataḥ prāśastyavarṇanam, purāṇavaktuḥ sarvapūjanīyatvavarṇanam.. ३६
२८ kaṭāhatīrthamāhātmyam, kaṭāhatīrthamahimaśraddhāśūnyānāṃ janānāṃ mahānarakaprāptiḥ, kaṭāhatīrthapānakramaḥ, keśavākhyadvijavṛtāntaḥ, gaṇikālaṃpaṭasya keśavadvijasya brahmahatyāprāptikramaḥ, svasutarakṣaṇodyukte padmanābhe brahmahatyoktiḥ, padmanābhaṃ prati bhāradvājakathito brahmahatyāvimuktyupāyaḥ, bhāradvājoktyā kaṭāhatīrthapānena keśavasya brahmahatyāvimuktiḥ vrahmahatyāvimuktasutena sahitaṃ padmanābhaṃ prati bhagavaduktiḥ... ३८
२९ athārjunatīrthayātropodghātaḥ, arjunasya gaṅgāditīrthāvagāhanapūrvakaṃ suvarṇamukharyā gamanam ४०
३० atha suvarṇamukharīvarṇanam, arjunasya suvarṇamukharītīrasthakālahastīśvarādisevāprāptiḥ, arjunasya svarṇamukharītīrasthabharadvājāśramagamanam, arjunakṛtabharadvājasevākramaḥ, arjunaṃ prati bharadvājakṛtā''tithyasatkāraḥ.. ४१
३१ atha svarṇamukharīprabhāvaśuśrūṣayā bharadvājaṃ pratyarjunapraśnaḥ, bharadvājakathitaśaṃkaravivāhaprakriyā, bhūsāmyakaraṇāyāgastyasya himādrerdakṣiṇadiggamanam.. ४२
३२ atha nadyutpādanāyāgastyaṃ prati aśarīryuktiḥ, suvarṇamukharyutpādanāyāgastyaṃ prati maharṣiprārthanā, suvarṇamukharyāvirbhāvāyāgastyakṛtatapaḥprakāraḥ, agastyāśramaṃ prati caturmukhāgamanam, agastyaprārthanayā gaṃgāṃ prati caturmukhacodanā, agastyasamīpe svāṃśatvena gaṃgayā kṛto nadyutpattyabhyupagamaḥ........... ४२
३३ suvarṇamukharīṃ prati śakrādistutiḥ vāyukathitasuvarṇamukharīnāmaniṣpattiḥ, agastyakṛtasyānītasuvarṇamukharīmahimānuvarṇanam, bhāradvājavarṇitasuvarṇamukharīmāhātmyam, agastyapratimādānavidhiḥ.... ४४
३४ athāgastyatīrthā'gastyeśvarayoḥ prabhāvaḥ, suvarṇamukharīsnānakālanirṇayaḥ devarṣipitṛtī rthamāhātmyam, veṇāsuvarṇamukharīsaṃgamavarṇanam suvarṇamukharyā vyāghrapadāhvayanadīsaṃgamaḥ, śaṃkhatīrthavarṇanam....... ४५
३५ atha suvarṇamukharyāḥ kalpānadīsaṃgamaḥ, suvarṇamukharītīrasthaśrīveṃkaṭācalavarṇanam, veṃkaṭācalavāsi bhagavadvaibhavavarṇanam, bhagavatkṛtabhūtasṛṣṭyādivarṇanam..
३६ varāhakṛtadharaṇyuddhārakramaḥ, kalpavṛttāntavarṇanapūrvakaṃ śvetavarāhāvatāravarṇanama . ४८
३७ śaṃkhābhidhānanṛpavṛttāntaḥ, bhagavaduktyā śaṃkhanṛpasya śrīveṃkaṭācalāgamanam, bhagavaddarśanārthamagastyasya śrīveṅkaṭācalāgamanam, agastyaṃ prati guruvasvādyuktiḥ, agastyādikṛtaśrīveṅkaṭācalastharamyavastudarśanam..... - .... - - ४९
३८ agastyaśaṃkhāditapastuṣṭasya bhagavata āvirbhāvaḥ brahmādiprārthanayā bhagavadgṛhītasaumyabhūta rūpaprakāraḥ, agastyaprārthanayā svarṇamukharīnadyā bhagavaddattasarvādhikatvaprāptiḥ, śaṃkhanṛpavarapradānapūrvakaṃ bhagavadantardhānam, bharadvājavarṇitaśrīveṅkaṭācalamāhātmyanirūpaṇam ५०
३९ putrārthamañjanākṛtatapaḥprakāraḥ.............. ५२
४० vyāsaproktākāśagaṅgāsnānakālanirṇayaḥ, vyāsaproktaśrīveṃkaṭācalakaraṇīyadānapraśaṃsā. ५३
iti vaiṣṇavakhaṇḍe prathamaṃ veṃkaṭācalamāhātmyam // (२-१) //
Original text: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0