Skanda Purana · Chapter 1.52

// arjuna uvāca // //
koṭitīrthaṃ kathaṃ jātaṃ kena vā nirmitaṃ mune //
kasmādvā koṭitīrthānāṃ phalamatrocyate mune

// nārada uvāca // //
yadā me sthāpitaṃ sthānaṃ prasādyātha mayā prabhuḥ //
brahmalokātsamānītaḥ sākṣādbrahmā pitāmahaḥ

tato madhyāhnasamaye snānārthe bhagavānvidhiḥ //
sasmāra koṭitīrthānāṃ smṛtānyatrāgatāni ca

svargāttridaśalakṣāṇi saptatiśca mahītalāt //
pātālādviṃśalakṣāṇi smṛtānyabhyāgatāni ca

anena pravibhāgena liṃgānyapi kurūdvaha //
āyātāni yathā pūjāṃ vidadhāti pitāmahaḥ

tato'bhiṣecanaṃ kṛtvā liṃgānyabhyarcya padmabhūḥ //
madhyāhnakṛtyaṃ saṃsādhya mama premṇā varaṃ dadau

tato bhagavatā hyatra manasā nirmitaṃ saraḥ //
bhagavānarcitastīrthairidamūce prajāpatiḥ

kiṃ kurma bhagavandhātarādeśaṃ dehi naḥ prabho //
teṣāṃ tadvacanaṃ śrutvā brahmā prāha prajāpatiḥ

etasminsarasi stheyaṃ tīrthaiḥ sarvairathātra ca //
ekasmiṃśca tathā liṃge sarvaliṃgairmamārcanāt

koṭīnāmeva tīrthānāṃ liṃgānāṃ snānapūjayā //
dānena ca phalaṃ tvatra yadi satyaṃ vaco mama

yaḥ śrāddhaṃ kurute cātra piṃḍadānaṃ yathāvidhi //
pitṝṇāmakṣayā tṛptirjāyate nātra saṃśayaḥ

snātvā yo'bhyarcayeddevaṃ koṭīśvaramananyadhīḥ //
koṭiliṃgārcanaphalaṃ vyaktaṃ tasyopajāyate

trailokye yāni tīrthāni gaṃgādyāḥ saritastathā //
teṣāṃ sa phalamāpnoti koṭitīrthāvagāhanāt

evaṃ dattvā varaṃ brahmā brahmalokaṃ yayau prabhuḥ //
koṭitīrthaṃ ca saṃjātaṃ tataḥ prabhṛti viśrutam

asya tīre purā pārtha brahmādyairdevasattamaiḥ //
yajñānbahuvidhānkṛtvā tataḥ siddhiṃ parāṃ yayuḥ

vasiṣṭhādyairmunivaraistapaścīrṇaṃ purānagha //
manaso'bhīpsitānkāmānprāpuranye tapodhanāḥ

atra tīrthe purā pārtha atriṇā vihitaṃ tapaḥ //
koṭitīrthāddakṣiṇataḥ sthāpitaṃ liṃgamuttamam

atrīśvarābhisaṃjñaṃ tu mahāpāpaharaṃ param //
sthāpayitvā ca talliṃgamagre cakre sarovaram

tatra snātvā ca yo martyaḥ śrāddhaṃ kuryātprayatnataḥ //
atrīśvaraṃ samabhyarcya rudraloke vasecciram

bharadvājena muninā koṭitīrthe sarovare //
tapaścīrṇaṃ mahābāho yajñāśca vihitāḥ kila

bharadvājeśvaraṃ liṃgaṃ sthāpitaṃ sumanoharam //
tatra kṛtvā saro ramyaṃ parāṃ mudamavāptavān

tatra snātvā naro bhaktyā śrāddhaṃ kuryādvidhānataḥ //
bharadvājeśvaraṃ pūjya śivaloke mahīyate

tataśca koṭitīrthe'smingautamo bhagavānṛṣiḥ //
atapyata tapo ghoramahalyāsaṃgamāśayā

taṃ kāmaṃ prāptavāndhīmānparāṃ mudamupāgataḥ //
ahalyayā samāyogametattīrthaprabhāvataḥ

asminkṣetre mahāliṃgaṃ gautameśvarasaṃjñitam //
sthāpayāmāsa bhagavānahalyāsarasastaṭe

// arjuna uvāca // //
ahalyayā kadā brahmankhānitaṃ vai mahatsaraḥ //
tanmama brūhi sakalamahalyāsaraḥkāraṇam

// nārada uvāca // //
ahalyā śāpamāpannā gautamātkila phālguna //
purā ceṃdrasamāyoge paraṃ duḥkhamupāgatā

tato duḥkhārtaḥ sa muniḥ koṭitīrthe'karottapaḥ //
tapasā tena vai pārthāhalyayā saha saṃgataḥ

tataḥ sādhvī paraṃ hṛṣṭā atra kṣetre sarovaram //
cakāra sumahatpuṇyaṃ tīrthodaiḥ paripūritam

ahalyāsarasi snānaṃ piṃḍadānaṃ samācaret //
gautameśaṃ ca saṃpūjya brahmalokaṃ sa gacchati

koṭitīrthe naraśreṣṭha aneke munayo'malāḥ //
tapastaptvā sughoraṃ ca parāṃ siddhimapāgatāḥ

rājabhirbahubhiḥ pūrvaṃ tapo dānaṃ tathādhvarāḥ //
asmiṃstīrthe suvihitāḥ parāṃ siddhimupāgatāḥ

asya tīre dvijaṃ caikaṃ mṛṣṭānnairyaśca tarpayet //
tena śraddhāsahāyena koṭirbhavati tarpitā

asya tīre naraḥ pārtha ratnāni vividhāni ca //
gobhūmitiladhānyāni vāsāṃsi vividhāni ca

śraddhayā parayā pārtha dvijebhyaḥ saṃprayacchati //
śatakoṭiguṇaṃ puṇyaṃ koṭitīrthaprabhāvataḥ //
koṭitīrthe pratiśrutya dvijebhyo na prayacchati

narake pātayitvā ca kulamekottaraṃ śatam //
ātmānaṃ pātayetpaścāddāruṇaṃ rauravaṃ mahat

māghamāse tu saṃprāpte prātaḥkāle tathā'male //
yaḥ snāti makarāditye tasya puṇyaṃ śṛṇuṣva me

sarvatīrtheṣu yatpuṇyaṃ sarvayajñeṣu yatphalam//
sarvadānavratairyacca koṭi tīrthe dinedine

tatpuṇyaṃ labhate martyo nātra kāryā vicāraṇā //
kanyāgate savitari yaḥ śrāddhaṃ kurute naraḥ

pitarastasya tuṣyaṃti gayāśrāddhaśatairna tu //
kārtike māsi saṃprāpte snānādi kurute yadi

tadakṣayaphalaṃ sarvaṃ brahmaṇo vacanaṃ yathā //
iṣṭvātra yajñamekaṃ tu koṭiyajñaphalaṃ labhet

kanyāṃ brāhmeṇa vidhinā dattvā koṭiguṇaṃ phalam //
sarvadānaṃ koṭiguṇaṃ koṭitīrthe bhavedyataḥ

koṭi tīrthe tyajetprāṇānhṛdi kṛtvā tu mādhavam //
tasya pārtha ciraṃ svarge hyakṣayā śāśvatī gatiḥ

koṭitīrthe tīrthavare dehatyāgaṃ karoti yaḥ //
tasya pūjāṃ prakurvaṃti brahmādyā devatāgaṇāḥ

asya tīre dehadāho yasya kasya prajāyate //
asthikṣepo yasya bhavenmahīsāgarasaṃgame

tatphalaṃ gadituṃ pārtha vāgīśo'pi na vai kṣamaḥ //
etajjñātvā paraṃ pārtha koṭitīrthaṃ prasevate

dinedine phalaṃ tasya kāpilaṃ gosahasrakam //
svarge martye ca pātāle tasmādetatsudurlabham

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe koṭitīrthamāhātmyavarṇanaṃnāma dvipañcāśattamo'dhyāyaḥ