Skanda Purana · Verses 1.27-2

//nārada uvāca//
tato nirupamaṃ divyaṃ sarvaratnamayaṃ śubham//
īśānanirmitaṃ sākṣātsaha devyāviśadgṛham

tatrāsau maṃdaragirau saha devyā bhagākṣahā//
prāsāde tatra codyāne reme saṃhṛṣṭamānasaḥ

etasminnaṃtare devāstārakeṇātipīḍitāḥ//
protsāhitena cātyarthaṃ mayā kalicikīrṣuṇā

āsādya te bhavaṃ devaṃ tuṣṭuburbahudhā stavaiḥ//
etasminnaṃtare devī prodvartayata gātrakam

udvartanamalenātha naraṃ cakre gajānanam//
devānāṃ saṃstavaiḥ puṇyaiḥ kṛpayābhipariplutā

putretyuvāca taṃ devī tataḥ saṃhṛṣṭamānasā//
etasminnaṃtare śarvastatrāgatya vaco'bravīt

putrastavāyaṃ girije śrṛṇu yādṛgbhaviṣyati//
vikrameṇa ca vīryeṇa kṛpayā sadṛśo mayā

yathāhaṃ tādṛśaścāsau putraste bhavitā guṇaiḥ//
ye ca pāpā durācārā vedāndharmaṃ dviṣaṃti ca

teṣāmāmaraṇāṃtāni vighnānyeṣa kariṣyati//
ye ca māṃ naiva manyaṃte viṣṇuṃ vāpi jagadgurum

vighnitā vighnarājena te yāsyaṃti mahattamaḥ//
teṣāṃ gṛheṣu kalahaḥ sadā naivopasāmyati

putrasya tava vighnena samūlaṃ tasya naśyati//
yeṣāṃ na pūjyāḥ pūjyaṃte krodhāsatyaparāśca ye

raudrasāhasikā ye ca teṣāṃ vighnaṃ kariṣyati//
śrutidharmāñjñātidharmānpālayaṃti gurūṃśca ye

kṛpālavo gatakrodhāsteṣāṃ vighnaṃ hariṣyati//
sarve dharmāśca karmāṇi tathā nānāvidhāni ca

savighnāni bhivaṣyaṃti pūjayāsya vinā śubhe//
evaṃ śrutvā umā prāha evamastviti śaṃkaram

tato bṛhattanuḥ so'bhūttejasā dyotayandiśaḥ//
tato gaṇaiḥ samaṃ śarvaḥ surāṇāṃ pradadau ca tam//
yāvattāra kahaṃtā vo bhavettāvadayaṃ prabhuḥ

tato vighnapatirdevaiḥ saṃstutaḥ pramatārtihā//
cakāra teṣāṃ kṛtyāni vighnāni ditijanmanām

pārvatī ca punardevī putratve parikalpya ca//
aśokasyāṃkuraṃ vārbhiravarddhayata svādṛtaiḥ

saptarṣīnatha cāhūya saṃskāramaṃgalaṃ taroḥ//
kārayāmāsa tanvaṃgī tatastāṃ munayo'bruvan

tvayaiva darśite mārge maryādāṃ kartumarhasi//
kiṃ phalaṃ bhavitā devi kalpitaistaruputrakaiḥ

//devyuvāca//
yo vai nirudake grāme kūpaṃ kārayate budhaḥ//
yāvattoyaṃ bhavetkūpe tāvatsvarge sa modate

daśakūpasamāvāpī daśavāpī samaṃ saraḥ//
daśasaraḥsamā kanyā daśakanyāsamaḥ kratuḥ

daśakratusamaḥ putro daśaputrasamo drumaḥ

eṣaiva mama maryādā niyatā lokabhāvinī//
jīrṇoddhāre kṛte vāpi phalaṃ taddviguṇaṃ matam

//iti gaṇeśotpattiḥ//
tataḥ kadācidbhagavānumayā saha maṃdare//
maṃdire harṣajanane kaladhautamaye śubhe

prakīrṇakusumāmodamahālikulakūjite//
kiṃnarodgītasaṃgīta pratiśabditamadhyake

krīḍāmayūrairhasaiśca śrutaiścaivābhinādite//
mauktikairvividha ratnairvinirmitagavākṣake

tatra puṇyakathābhiśca krīḍato rubhayostayoḥ//
prādurabhūnmahāñchabdaḥ pūritāṃbaragocaraḥ

taṃ śrutvā kautukāddevī kimetaditi śaṃkaram//
paryapṛcchacchubhatanūrharaṃ vismayapūrvakam

tāmāha devīṃ giriśo dṛṣṭapūrvāstu te tvayā//
ete gaṇā me krīḍaṃti śaile'smiṃstvatpriyāḥ śubhe

tapasā brahmacaryeṇa kleśena kṣetrasādhanaiḥ//
yairahaṃ toṣitaḥ pṛthvyāṃ ta ete manujottamāḥ

matsamīpamanuprāptā mama lokaṃ varānane//
carācarasya jagataḥ sṛṣṭisaṃhāraṇakṣamāḥ

vinaitānnaiva me prītirnaibhirvirahito rame//
ete ahamahaṃ caite tānetānpasya pārvati

ityuktā vismitā devī dadṛśe tāngavākṣake//
sthitā padmapalāśākṣī mahādevena bhāṣitā

kecitkṛśā hrasvadīrghāḥ kecitsthūlamahodarāḥ//
vyāghrebhameṣājamukhā nānāprāṇimahāmukhāḥ

vyāghracarmaparīdhānā nagnā jvālāmukhāḥ pare//
gokarṇā gajakarṇāśca bahupādamukhekṣaṇāḥ

vicitravāhanāścaiva nānāyudhadharāstathā//
gītavāditratattvajñāḥ sattvagītarasapriyāḥ

tāndṛṣṭvā pārvatī prāha katisaṃkhyābhidhāstvamī

//śrīśaṃkara uvāca//
asaṃkhye yāstvamī devī asaṃkhyeyābhidhāstathā//
jagadāpūritaṃ sarvametairbhīmairmahābalaiḥ

siddhakṣetreṣu rathyāsu jīrṇodyāneṣu veśmasu//
dānavānāṃ śarīreṣu bāleṣūnmattakeṣu ca

ete viśati muditā nānāhāravihāriṇaḥ//
ūṣmapāḥ phenapāścaiva dhūmrapā madhupāyinaḥ//
madāhārāḥ sarvabhakṣyāstathānye cāpyabhojanāḥ

gītanṛtyopahārāśca nānāvādyaravapriyāḥ//
anaṃtatvādamīṣāṃ ca vaktuṃ śakyā na vai guṇāḥ

//śrīdevyuvāca//
manaḥśilena kalkena ya eṣa cchuritānanaḥ//
tejasā bhāskarākāro rūpeṇa sadṛśastava

ākarṇyākarṇya te deva gaṇairgītānmahāguṇān//
muhurnṛtyati hāsyaṃ ca vidadhāti muhurmuhuḥ

sadāśivaśivetyevaṃ vihvalo vakti yo muhuḥ//
dhanyo'mīdṛśī yasya bhaktistvayi maheśvare

enaṃ vijñātumicchāmi kiṃnāmāsau gaṇastava//
//śrīśaṃkara uvāca//
sa eṣa vīraka devī sadā medrisute priyaḥ

nānāścaryaguṇādhāraḥ pratīhāro matoṃ'bike//
//devyuvāca//
īdṛśasya sutasyāpi mamo'kaṃṭhā purāṃtaka

kadāhamīdṛśaṃ putraṃ lapsyāmyānaṃdadāyakam//
//śarva uvāca//
eṣa eva sutastestu yāvadīdṛkparo bhavet

ityuktā vijayāṃ prāha śīghramānaya vīrakam//
vijayā ca tato gatvā vīrakaṃ vākyamabravīt

ehi vīraka te devī girijā toṣitā śubhā//
tvamamāhvayati sā devī bhavasyānumate svayam

ityuktaḥ saṃbhramayuto mukhaṃ saṃmārjya pāṇinā//
devyāḥ samīpamāgacchajjayayā'nugataḥ śanaiḥ

taṃ dṛṣṭvā girijā prāha girāmadhuravarṇayā//
ehyehi putra dattastvaṃ bhavena mama putrakaḥ

ityukto daṃḍavaddevīṃ praṇamyāvasthitaḥ puraḥ//
mātā tatastamāliṃgya kṛtvotsaṃge ca vīrakam

cucuṃba ca kapole taṃ gātrāṇi ca pramārjayat//
bhūṣayāmāsa divyaistaṃ svayaṃ nānāvibhūṣaṇaiḥ

evaṃ saṃkalpya taṃ putraṃ lālayitvā umāciram//
uvāca putra krīḍeti gaccha sārdhaṃ gaṇairiti

tataścikrīḍa madhye sa gaṇānāṃ pārvatīsutaḥ//
muhurmuhuḥ svamanasi stuvanbhaktiṃ sa śāṃkarīm

praṇamya sarvabhūtāni prārthayāmyasmi duṣkaram//
bhaktyā bhajadhvamīśānaṃ yasyā bhakteridaṃ phalam

krīḍituṃ vīrake yāte tato devī ca pārvatī//
nānākathābhiscikrīḍa punareva jaṭābhṛtā

tato girisutākaṇṭhe kṣiptabāhurmaheśvaraḥ//
tapasastu viśeṣārthaṃ narma devīṃ kilābravīt

sa hi gauratanuḥ śarvo viśeṣācchaśiśobhitaḥ//
raṃjitā ca vibhāvaryā devī nīlotpalacchaviḥ

//śarva uvāca//
śarīre mama tanvaṃgī site bhāsyasitadyutiḥ//
bhujaṃgīvāsitā śubhre saṃśliṣṭā candane tarau

caṃdrajyotsnābhisaṃpṛktā tāmasī rajanī yathā//
rajanī vā site pakṣe dṛṣṭidoṣaṃ dadāsi me

ityuktā girijā tena kaṇṭhaṃ śarvādvimucya sā//
uvāca koparaktākṣī bhṛkuṭīvikṛtānanā

svakṛtena janaḥ sarvo janena paribhūyate//
avaśyamarthī prāpnoti khaṇḍanāṃ śaśikhaṃḍabhṛt

tapobhirdīptacaritairyattvāṃ prārthitavatyaham//
tasya me niyamasyaivamavamānaḥ padepade

naivāhaṃ kuṭilā śarva viṣamā na ca dhūrjaṭe//
svadoṣaistvaṃ gataḥ kṣāṃtiṃ tathā doṣākaraśriyaḥ

nāhaṃ muṣṇāmi nayane netrahaṃtā bhavānbhava//
bhagastatte vijānāti tathaivedaṃ jagattrayamā

mūrdhni śūlaṃ janayase svairdoṣairmāmadikṣipan//
yattvaṃ māmāha kṛṣṇeti mahākālo'si viśrutaḥ

yāsyāmyahaṃ parityaktumātmānaṃ tapasā girim//
jīvaṃtyā nāsti me kṛtyaṃ dhūrtena paribhūtayā

niśamya tasyā vacanaṃ kopatīkṣṇākṣaraṃ bhavaḥ//
uvācātha ca saṃbhrāṃto durjñeyacarito haraḥ

na tattvajñāsi girije nāhaṃ niṃdāparastava//
cāṭūktibuddhyā kṛtavāṃsta vāhaṃ narmakīrtanam

vikalpaḥ svacchacitteti girijaiṣā mama priyā//
prāyeṇa bhūtiliptānāmanyathā ciṃtitā hṛdi

asmādṛśānāṃ kṛṣṇāṃgi pravartaṃte'nyathā giraḥ//
yadyevaṃ kupitā bhīru na te vakṣyāmyahaṃ punaḥ

narmavādī bhaviṣyāmi jahi kopaṃ sucismite//
śirasā praṇataste'haṃ racitaste mayāñjaliḥ

dīnenāpyapamānena niṃditā nami vikriyām//
varamasmi vinamro'pi na tvaṃ devi guṇānvitā

ityanekaiścāṭuvākyaiḥ sūktairdevena bodhitā//
kopaṃ tīvraṃ na tatyāja satī marmaṇi ghaṭṭitā

avaṣṭabdhāvatha kṣiptvā pādau śaṃkarapāṇinā//
viparyastālakā vegādgantumaicchata śailajā

tasyāṃ vrajantyāṃ kopena punarāha purāṃtakaḥ//
satyaṃ sarvairavayavaiḥ suteti sadṛśī pituḥ

himācalasya śrṛṃgaistairmeghamālākulairmanaḥ//
tathā duravāgāhyo'sau hṛdayebhyastavāśayaḥ

kāṭhinyaṃ kaṣṭamasmiṃste vanebhyo bahudhā gatam//
kuṭilatvaṃ nadībhyaste duḥsevyatvaṃ himādapi

saṃkrāṃtaṃ sarvamevaitattava devī himācalāt//
ityuktā sā punaḥ prāha giriśaṃ sailajā tadā

kopakaṃpitadhūmrāsyā prasphuraddaśanacchadā//
mā śarvātmopamānena niṃda tvaṃ guṇino janān

tavāpi duṣṭasaṃparkātsaṃkrāṃtaṃ sarvamevahi//
vyālebhyo'nekajihvatvaṃ bhasmanaḥ snehavandhyatā

hṛtkāluṣyaṃ śaśāṃkātte durbodhatvaṃ vṛṣādapi//
athavā bahunoktena alaṃ vācā śrameṇa me

śmaśānavāsa āsīstvaṃ nagnatvānna tava trapā//
nirghṛṇatvaṃ kapālitvādevaṃ kaḥ śaknuyāttavaṃ

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśī tisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe kumāreśvaramāhātmye pārvatīprakopavarṇanaṃnāma saptaviṃśo'dhyāyaḥ