Skanda Purana · Chapter 1.25

//lomaśa uvāca//
tatropaviviśuḥ sarve satkṛtāśca himādriṇā//
te devāḥ saparivārāḥ saharṣāśca savāhanāḥ

tatraiva ca mahāmātraṃ nirmitaṃ viśvakarmaṇā//
dīptyā paramayā yuktaṃ nivāsārthaṃ svayambhuvaḥ

tathaiva viṣṇostvaparaṃ bhavanaṃ svayameva hi//
bhāsvaraṃ suvicitra ca kṛtaṃ tvaṣṭrā manoramam//
vaṇḍīgṛhaṃ manojñaṃ ca tathaiva kṛtavānsvayam

tathaiva śvetaṃ paramaṃ manojñaṃ mahāprabhaṃ devavaraiḥ supūjitam//
kailāsalakṣmīprabhayā mahatyā suśobhitaṃ tadbhavanaṃ cakāra

tatraiva śaṃbhuḥ parayā vibhūtyā sa sthāpitastena himādriṇā vai

etasminnaṃtare menā samāyātā sakhīgaṇaiḥ//
nīrājanārthaṃ śaṃbhuṃ ca ṛṣibhiḥ parivāritā

tadā vāditradirghopairnāditaṃ bhuvanatrayam//
nīrājanaṃ kṛtaṃ tasya menayā ca tapasvinaḥ

avalokya parā sādhvī menā'jānāddharaṃ tadā//
girijoktamanusmṛtya menā vismayamāgatā

yadvai puroktaṃ ca tayā pārvatyā mama sannidhau//
tato'dhikaṃ prapaśyāmi sauṃdaryaṃ parameṣṭhinaḥ//
maheśasya mayā dṛṣṭamanirvācyaṃ ca saṃprati

evaṃ vismayamāpannā viprapatnībhirāvṛtā//
ahatāṃ barayugmena śobhitā varavarṇinī

kaṃcukī paramā divyā nānāratnaiśca śobhitā//
aṃgīkṛtā tadā devyā rarāja parayā śriyā

bibhratī ca tadā hāraṃ divyaratnavibhūṣitam//
valayāni mahārhāṇi śuddhacāmīkarāṇi ca

tatropaviṣṭā subhagā dhyāyaṃtī parameśvaram//
sakhībhiḥ sevyamānā sā viprapatnībhireva ca

etasminnaṃtare tatra gargo vākyamabhāṣata//
pāṇigrahārthaṃ śaṃbhuṃ ca ānayadhvaṃ svamaṃdiram//
tvaritenaiva velāyāmasyāmeva vicakṣaṇāḥ

tacchrutvā vacanaṃ tasya gargasya ca mahātmanaḥ//
abhyutthānaparāḥ sarve parvatāḥ sakalatrakāḥ

mahāvibhūtyā saṃyuktāḥ sarve maṃgalapāṇayaḥ//
sālaṃkṛtāstadā teṣāṃ patnyolaṃkāramaṃḍitāḥ

upāyanānyanekāni jagṛhuḥ snigdhalocanāḥ//
tadā vāditraghoṣeṇa brahmaghoṣeṇa bhūyasā

ājagmuḥ sakalātrāste yatra devo maheśvaraḥ//
pramathairāvṛtastatra caṃḍyā caivābhisevitaḥ

tathā maharṣibhistatra tathā devagaṇaiḥ saha//
ebhiḥ parivṛtaḥ śrīmāñchaṃkaro lokaśaṃkaraḥ

śrutvā vāditranirghoṣaṃ sarve śaṃkarasevakāḥ//
utthitā aikāpadyena devairṛṣibhirāvṛtāḥ

tathodyato yoginācakrayuktā gaṇā gaṇānāṃ gaṇānāṃ patirekavarcasām//
śivaṃpuraskṛtya tadānubhāvāstathaiva sarve gaṇanāyakāśca

tadyoginī cakramatipracaṃḍaṃ ṭaṃkārabherīravanisvanena//
caṃḍīṃ puraskṛtya bhayānakāṃ tadā mahāvibhūtyā samalaṃkṛtāṃ tadā

kaṃṭhe karkoṭakaṃ nāgaṃ hārabhūtaṃ ca kāra sā//
padakaṃ vṛścikānāṃ ca daṃdaśūkāṃśca bibhratī

karṇāvataṃsānsā dadhre pāṇipādamayāṃstathā//
raṇe hatānāṃ vīrāṇāṃ śirāṃsyurasicāparān

dvīpicarmaparīdhānā yoginīcakrasaṃyutā//
kṣetrapālāvṛtā tadvadbhairavaiḥ parivāritā

tathā pretaiśca bhūtaiśca kapaṭaiḥ parivāritā//
vīrabhadrādayaścaiva gaṇāḥ paramadāruṇāḥ//
ye dakṣayajñanāśārthe śivenājñāpitāstadā

tathā kālī bhairavī ca māyā caiva bhayāvahā//
tripurā ca jayā caiva tathā kṣemakarī śubhā

anyāścaiva tathā sarvāḥ puraskṛtya sadāśivam//
gaṃtukāmāścogratarā bhūtaiḥ pretaiḥ samāvṛtāḥ

etāḥ sarvā vilokyātha śivabhakto janārddanaḥ//
maharṣīśca puraskṛtya hyamarāṃśca tathaiva ca//
anasūyāṃ puraskṛtya tathaiva ca hyaruṃdhatīm

//viṣṇuruvāca//
caṇḍīṃ kuru samīpasthāṃ lokapālanatāṃ prabho

taduktaṃ viṣṇunā vākyaṃ niśamya jagadīśvaraḥ//
uvāca prahasanneva caṃḍīṃ prati sadāśivaḥ

atraiva sthīyatāṃ caṃḍīṃ yāvadudvahanaṃ bhavet//
mama bhāvānvijānāsi kāryākārye suśobhane

evamākarṇya vacanaṃ śaṃbhoramitatejasaḥ//
uvāca kupitā caṃḍī viṣṇumuddiśya sādaram

tathānye pramathāḥ sarve viṣṇumūcuḥ prakopitāḥ//
yatrayatra śivo bhāti tatratatra vayaṃ prabho

tvayā nivāritāḥ kasmādvayamābhyudaye pare//
teṣāṃ tadvacanaṃ śrutvā keśavovākyamabravīt

caṇḍīmuddiśya pramathānanyāṃścaiva tathāvidhān//
yūyaṃ caiva mayā proktā mā kopaṃ karttumarhatha

evamuktāstadā tena caṃḍīmukhyā gaṇāstadā//
ekāṃtamāśritāḥ sarve viṣṇuvākyājjvaladdhṛdaḥ

tāvatsarve samāyātāḥ parvateṃdrasya maṃtriṇaḥ//
sakalatrāḥ saṃbhrameṇa maheśaṃ prati satvaram

paṃcavādyapraghoṣeṇa brahmaghoṣeṇa bhūyasā//
yoṣidbhiḥ saṃvṛtāstatra gītaśabdena bhūyasā

evaṃ prāptā yatra śaṃbhuḥ sakalaiḥ parivāritaḥ//
āgatya kalaśaiḥ sākaṃ snāpito hi sadāśivaḥ//
strībhirmaṃgalagītena sarvābharaṇabhūṣitaḥ

ṛṣayo devagaṃdharvāstathānye parvatottamāḥ//
śaṃbhyagragāstadā jagmuḥ striyaścaiva supūjitāḥ//
babhau chatreṇa mahatā dhrimāṇena mūrddhani

cāmarai vīrjyamāno'sau mukuṭena virājitaḥ//
brahmā viṣṇustathā caṃdro lokapālastathaiva ca

agragā hyapi śobhaṃtaḥ śriyā paramayā yutāḥ//
tathā śaṃkhāśca bheryaśca paṭahānakagomukhāḥ

tathaiva gāyakāḥ sarve paramamaṃgalam//
punaḥ punaravādyaṃta vāditrāṇi mahotsave

aruṃdhatī mahābhāgā anasūyā tathaiva ca//
sāvitrī ca tathā lakṣmīrmātṛbhiḥ parivāritāḥ

ebhiḥ sameto jagadekabaṃdhurbabhau tadānīṃ parameṇa varcasā//
sacaṃdrasūryānilavāyunā vṛtaḥ salokapālapravarairmaharṣibhiḥ

sa vījyamānaḥ pavanenaḥ sākṣācchatraṃ ca tasmai śaśinā hyadhiṣṭhitam//
sūryaḥ purastādabhavatprakāśakaḥ śriyānvito viṣṇurabhūcca sannidhau

puṣpairvavarṣurhyavakīryamāṇā devāstadānīṃ munibhiḥ sametāḥ//
yayau gṛhaṃ kāṃcanakuṭṭimaṃ mahanmahāvi bhūtyāpariśobhitaṃ tadā//
viveśa śaṃbhuḥ parayā saparyayā saṃpūjyamāno naradevadānavaiḥ

evaṃ samāgataḥ śaṃbhuḥ praviṣṭo yajñamaṇḍapam//
saṃstūyamāno vibudhaiḥ stutibhiḥ parameśvaraḥ

gajāduttārayāmāsa maheśaṃ parvatottamaḥ//
upaviśya tataḥ pīṭhe kṛtvā nīrājanaṃ mahat

menayā sakhibhiḥ sākaṃ tathaiva ca purodhasā//
madhuparkādikaṃ sarvaṃ yatkṛtaṃ caiva tatra vai

brahmaṇā noditaḥ sadyaḥ purodhāḥ kṛtavānprabhuḥ//
maṃgalaṃ śubhakalyāṇaṃ prastāvasadṛśaṃ bahu

aṃtarvedyāṃ saṃpraveśya yatra sā pārvatī sthitā//
vedikopari tanvaṃgī sarvābharaṇabhūṣitā

tatrānīto haraḥ sākṣādviṣṇunā brahmaṇā saha//
lagnaṃ nirīkṣamāṇāste vācaspatipurogamāḥ

gargo muniścopaviṣṭastatraiva ghaṭikālaye//
yāvatpūrṇā ghaṭī jātā tāvatpraṇavabhāṣaṇam

ॐpuṇyeti praṇigadangargo vadhvaṃjaliṃ dadhe//
pārvatyakṣatapūrṇaṃ ca śivopari vavarṣa vai

tayā saṃpūjito rudro dadhyakṣatakuśādibhiḥ//
mudā paramayā yuktā pārvatī rucirānanā

vilokayaṃtī śaṃbhuṃ taṃ yadarthe paramaṃ tapaḥ//
kṛtaṃ purā mahādevyā pareṣāṃ paramaṃ mahat

tapasā tena saṃprāpto jagajjīvanajīvanaḥ//
nāradena tataḥ prokto mahādevo vṛṣadhvajaḥ

tathā gaṃgādibhiścanyairmunibhiḥ sanakādibhiḥ//
prati pūjāṃ kuru kṣipraṃ pārvatyāśca trilocana//
tadā śivena sā tanvī pūjitārghyākṣatādibhiḥ

evaṃ parasparaṃ tau ca pārvatīparameśvarau//
arcyamānau tadānīṃ ca śuśubhāte jaganmayau

trailokyalakṣmyā saṃvītau nirīkṣaṃtau parasparam//
tadā nīrājitau lakṣmyā sāvitryā ca viśeṣataḥ//
aruṃdhatyā tadā tau ca daṃpatī parameśvarau

anasūyā tathā śaṃbhuṃ pārvatīṃ ca yaśasvinīm//
dṛṣṭvā nīrājayāmāsa prītyutkalitalocanā

tathaiva sarvā dvijayoṣitaśca nīrājayāmāsuraho punaḥ punaḥ//
satīṃ ca śaṃbhuṃ ca vilokayaṃtyastathaiva sarvā muditā hasaṃtyaḥ

//lomaśa uvāca//
etasminnaṃtare tatra gargācāryapraṇoditaḥ//
himavānmenayā sārddhaṃ kanyāṃ dātuṃ pracakrame

haimaṃ kalaśamādāya menā cārddhāṃ gāmāśritā//
himādreśca mahābhāgā sarvābharaṇabhūṣitā

tadā himādriṇā prokto viśvanātho varapradaḥ//
brahmaṇā saha saṃgatya viṣṇunā ca tathaiva ca

sārddhaṃ purodhasā caiva gargeṇa sumahātmanā//
kanyādānaṃ karomyadya devadevasya śūlinaḥ

prayogo bhaṇyatāṃ brahmannasminsamaya āgate//
tatheti matvā te sarve kālajñā dvijasattamāḥ

kathyatāṃ tāta gotraṃ svaṃ kulaṃ caiva viśeṣataḥ//
kathayasva mahābhāga ityākarṇya vacastathā//
sumukhena vimukhaḥ sadyo hyaśocyaḥ śocyatāṃ gataḥ

evaṃvidhaḥ suravarairṛṣibhistadānīṃ gaṃdharvayakṣamunisiddhagaṇaistathaiva//
dṛṣṭo niruttaramukho bhagavānmaheśo hāsyaṃ cakāra subhṛśaṃ tvatha nāradaśca

vīṇāṃ prakaṭayāmāsa brahmaputro'tha nāradaḥ//
tadānīṃ vārito dhīmānvīṇāṃ mā vādaya prabho

ityuktaḥ parvatenaiva nārado vākyamabravīt//
tvayā pṛṣṭo bhavaḥ sākṣātsvagotrakathanaṃ prati

asya gotraṃ kulaṃ caiva nāda eva paraṃ gire//
nāde pratiṣṭhitaḥ śaṃbhurnādo hyasminpratiṣṭhitaḥ

tasmānnādamayaḥ śaṃbhurnādācca pratilabhyate//
tasmādvīṇā mayā cādya vāditā hi paraṃtapa

asya gotraṃ kulaṃ nāma na jānaṃti hi parvata//
brahmādayo hi vivudhā anyeṣāṃ caiva kā kathā

tvaṃ hi mūḍhatvamāpanno na jānāsi hi kiṃcana//
vācyāvācyaṃ maheśasya viṣayā hi bahirmukhāḥ

yeye āgamikāścādre naṣṭāste nātra saṃśayaḥ//
arūpoyaṃ virūpākṣo hyakulīno'yamucyate

agotro'yaṃ giriśreṣṭha jāmātā te na saṃśayaḥ//
na karttavyo vimarśo'tra bhavatā vibudhena hi

na jānaṃti haraṃ sarve kiṃ bahūktyā mama prabho//
yasyājñānānmahābhāga mohitā ṛṣayo hyamī

brahmāpi taṃ na jānāti mastakaṃ parameṣṭhinaḥ//
viṣṇurgato hi pātālaṃ na dṛṣṭo hi tathaiva ca

tena liṃgena mahatā hyagādhena jagattrayam//
vyāptamastīti tadviddhi kimanena prayojanam

anayārādhitaṃ nūnaṃ tava putryā himālaya//
tattvato hi na jānāsi kathaṃ caiva mahāgire

ābhyāmutpādyate viśvamābhyāṃ caiva pratiṣṭhitam//
etacchrutvā vacastasya nāradasya mahātmanaḥ

himādripramukhāḥ sarve tathā ceṃdrapurogamāḥ//
sādhusādhviti te sarve ūcurvismitamānasāḥ

īśvarasya tu gāṃbhīryaṃ jñātvā sarve vicakṣaṇāḥ//
vismayena samāśliṣṭā ūcuḥ sarve parasparam

//ṛṣaya ūcuḥ//
yasyājñayā jagadidaṃ ca viśālameva jātaṃ parātparamidaṃ nijabodharūpam//
sarvaṃ svataṃtraparameśvarabhāgamyaṃ so'sau trilokanijarūpayuto mahātmā

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kedārakhaṃḍe śivaśāstre śivapārvatīvivāhavarṇanaṃnāma paṃcaviṃśo'dhyāyaḥ