Skanda Purana · Chapter 1.2.10

// // mārkaṇḍeya uvāca // //
ājñāpaya vibho mahyaṃ yathā śaṃbhuḥ sanātanaḥ //
anujagrāha mohāṃdho vaikuṇṭhaparameṣṭhinau

// naṃdikeśvara uvāca // //
śṛṇuṣva sarvaṃ vakṣyāmi vistareṇa yathātatham //
yadeva devo vidadhe dayayā bhaktavatsalaḥ

athodasthāttayormadhye tathā vivadamānayoḥ //
jyotiḥstaṃbhatvamabhyetya rodoraṃdhranirodhakaḥ

mahatā jṛṃbhamāṇena tasya brahmāṃḍabhedinaḥ //
antarikṣamatiśyāmaṃ samutkṣiptamivābhavata

viṣvagvivarṇatā tasya jyotirliṃgasya tejasā //
diśo virejire sadyo dūravistāritā iva

tīvraistasya mahājvālaiḥ śoṣitā iva sāgarāḥ //
vimuktavīcisaṃkṣobhāḥ svāmeva prakṛtiṃ yayuḥ

vyadyotaṃta divi prāgvadvahāstārāgaṇaiḥ saha //
tejaḥstaṃbhātsamudbhinnāḥ sphuliṃgā iva kecana

tejasā tasya śoṇena gairikeṇeva raṃjitāḥ //
bhaumaraviśriyaṃ sarve'pyavahannavanībhṛtaḥ

samudrāstatpraticchāyānirbharāśliṣṭa yādasaḥ //
padmarāgaśilākhaṇḍe ghaṭitā iva rejire

pravālagucchaiḥ pratyagrairlaṃbitā iva pādapāḥ //
nadyaśca nirbharotphullakahlārā iva rejire

mahī kuṃkumalipteva diśaḥ siṃdūritā iva //
sarvāruṇamiva vyoma samagatpratyadṛśyata

brahmāṃḍakarparamabhūttanmahaḥ pūritāṃtaram //
śoṇiteneva saṃpūrṇaṃ kapālaṃ kṛttivāsasaḥ

evaṃ pravarddhamānena tejaḥstambhena tena ca //
aruṇākāratāṃ bheje viśvaṃ sthāvarajaṃgamam

tejoliṃgaṃ tadāścaryaṃ dṛṣṭvā tyaktamithaḥ krudhau //
aciṃtayetāmekaikaṃ caturmukhacaturbhujau

kimeṣa vasudhāṃ bhittvā śeṣādīnāṃ phaṇābhṛtām //
phaṇāmāṇikyamahasāṃ rāśirunmukhatāṃ gataḥ

kiṃ vā kalpāṃtasulabhaprādurbhāvāḥ prabhākarāḥ //
dvādaśāpi nabhobhūmyormadhye yugapadutthitāḥ

āhosvinmegha saṃgharṣādvitatā vyomamadhyataḥ//
anyonyaṃ militāḥ kṣiprā nipataṃtyavanītale

pratighnanneṣa tejobhirakṣṇoḥ śaktimanukṣaṇam //
svanirviśeṣitāśeṣabhūtajālaḥ pravarddhate

eṣa uddīpyamāno'pi saṃtāpāya na kalpate //
nedīyāṃsyapi bhūtāni na nirdahati vahnivat

etasya kāṃtisaṃkrāṃtyā jagadeva na kevalam //
madīyamapi śoṇatvamanuprāptamaho vapuḥ

kasmādeṣa samutpannaḥ kiṃ mūlaḥ kimupādhikaḥ //
kutastyaḥ kimupādānaḥ kayā bhaktyā prakāśate

kiyānavadhiretasya viṣvaktiryagadhordhvataḥ //
avagāḍhaśca pātālaṃ kiyanmātramasāviti

tadetadakhilaṃ jñātuṃ manaḥ paryutsukaṃ muhuḥ //
icchatyutpatituṃ vyoma praveṣṭuṃ ca rasātalam

iti ciṃtābharākrāṃtau tejaḥstaṃbhāvalokanāt //
ubhāvapyavakulitau vaikuṇṭhaparameṣṭhinau

abhāṣata ca goviṃdaḥ sutarāmeva garvitam //
hiraṇyagarbhamālokya smayamānamukhāṃbujaḥ

// viṣṇuruvāca // //
ayamevāvayorbrahmannanyonyotkarṣakāṃkṣiṇoḥ //
satyameva parīkṣāyai nikaṣaḥ samupasthitaḥ

amuṣya tejasāṃ rāśeraparicchedyasaṃpadaḥ //
ādyaṃtau jñātumekena na śakyaṃ dhruvamāvayoḥ

yaḥ paśyenmūlamagraṃ vā tejasosya svayaṃbhuvaḥ //
sa eva nāvabhyadhiko jagatāṃ nāthako'pi saḥ

// naṃdikeśvara uvāca // //
ityubhāvapi viniścitāśayau mūlamagramapi tasya vīkṣitum //
tejasotimahato babhūvatuḥ spardhayā viracitodyamau mithaḥ

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe'ruṇācalamāhātmya uttarārdhe brahmaviṣṇvormadhye tejomayaliṃgaprādurbhāvavarṇanaṃnāma daśamo'dhyāyaḥ