Skanda Purana · Chapter 1.2
atha māheśvarakhaṇḍe tṛtīye'ruṇācalamāhātmya uttarārdham // ( १३०२)
१ sūtaśaunakasaṃvāde mārkaṇḍeyanandīśvarayoḥ saṃvādārambhaḥ, tatra mārkaṇḍeyena vividhamunivaraiḥ sahitena nandikeśvaraṃ prati śaivāgamaproktaśivadharmajijñāsayā prārthanākaraṇarūpeṇa sthānamāhātmyaprastāvavarṇanam ..... २३७
२ atha nandikeśvareṇa śrīśivanivāsabhūtamahīmaṇḍalasthavividhakṣetratīrthasthānavarṇanam २३७
३ atha mārkaṇḍeyena nandikeśvaraṃ prati sarvaphalamāptikara sarvaśreṣṭharahasyasthānajijñāsayā saha
maharṣigaṇaiḥ śrotumutsukatāpradarśanapūrvakaṃ praśnakaraṇam ... . ..
४ atha nandikeśvareṇa saśiṣyaṃ mārkaṇḍeyamaharṣiṃ prati saṃślāghya dakṣiṇadiksthadrāviḍadeśāntargata śrīmadaruṇācaleśvarasthānasya savistaramahāvaibhavamāhātmyavarṇanam.. २३९
५ atha nandikeśvareṇa śivabhaktidārḍhyāya sāttvikarājasatāmasavṛttipuruṣavarṇanaprasaṃgena
vividhakarmavipākavarṇanam
६ sakalamahāpāpāpanodakaprāyaścittavarṇanaprasaṃgena śrīmadaruṇācale karttavyavividhadharmavarṇanam. ... २४१
७ atha śoṇādrīśvarasya sūryādivāra pratipadāditithyaśvinyādinakṣatra meṣādirāśi pūrvāhna madhyāhna sāyāhnāyanamāsādisamayaviśeṣaparatvena pūjāviśeṣopacāramāhātmyapūrvakakāmyakarmavarṇanama. .. ... .. .... .. २४२
८ atha vistareṇa śrīmadaruṇācaleśvaraśrīśaṃkaracaritramāhālatmyakathanārambhaḥ tatra śrīśaṃkareṇa nijadakṣiṇavāmāṅgābhyāṃ brahmaviṣṇvorutpattiḥ, rajoguṇasattvaguṇābhyāṃ brahmaviṣṇvoryogakaraṇam, tato bhagavadājñayā brahmaṇaḥ sṛṣṭikārye mahāviṣṇośca sthitikārye 'dhikārapravṛttyā nijotpādakabhagavadvismṛtyā svasvaguṇakāryavaśena garvaprāptivṛttāntavarṇanama. ... .... .. .. २४३
९ viraṃcyacyutayoḥ svādhikāragarveṇa mohajanyasvaśraiṣṭhyaviṣayakamahāvivādavarṇanam २४३
१० atha bhṛśaṃ sāsūyaṃ vivadamānayorbrahmaviṣṇvormadhye tadvivādaśāntaye tejomayaśrīśaṃkara- bhagavalliṃgaprādurbhāvavṛttāntavarṇanam tato brahmaviṣṇvostasya liṅgasyordhvādhobhāgaparyantaśodhanārthaṃ niścayakaraṇapūrvakamantaśodhasya nirdhāraṇam.. २४४
११ atha tasya tejomayaliṃgasyādho'ntaparyantaparicchittaye varāharūpadhāriṇo vipṇoradho lokagamanam, liṃgādhobhāgaśodhanaṃ kṛtvā tasya liṃgasyānantatā niścityaḥ tato nivṛtya punaḥ pūrvasthalaṃ pratyāgamanam ...
१२ atha tasya tejomayaliṃgasyordhvāntaparyantaparicchittaye haṃsarūpadhāāriṇā brahmaṇa ūrdhvalokagamanam, tatra liṃgoparitanabhāgaśodhanapravṛttasya brahmaṇo'tidūra'ticirāgataketakīpatreṇa saha samāgamaḥ ... .
१३ atha mithyāsākṣyapradānāya prārthitena ketakīpatreṇa saha brahmaṇo mūlasthānaṃ pratyāgatya viṣṇave liṅgordhvaparyaṃtadarśanasya ketakīpatradvārā mithyāsākṣyeṇa satyāpanam
१४ atha viṣṇunā hṛdayena tadasatyaṃ viniścitya svātmarakṣārthaṃ brahmaṇaśca madanivṛttaye tejomayaliṃgasvarūpasya bhagavataḥ stutikaraṇam. ...
१५ atha viṣṇukṛtastutyā prasannena śaṃkareṇa tejaḥstaṃbhaṃ vinirbhidya saguṇapañcavadanamūrtiprakaṭanam, taṃ saguṇarūpaṃ parameśvaraṃ śrīśaṃkaraṃ dṛṣṭvā viṣṇorānandaḥ,tathā ca brahmaṇo lajjāprāptiḥ, maheśvareṇa brahmaṇe'pūjyatārūpaśāpapradānam, ketakacchadasya ca svapūjānarhatārūpaśāpapradānam, atha brahmadevakṛtaśivastutyudyamaḥ
१६ atha brahmadevena śivastutikaraṇam, evaṃ brahmaviṣṇustutiprasannena bhagavatā śrīśaṃkareṇa brahmaviṣṇvorvarapradānapūrvakaṃ punaḥ svādhikārapālanārthamājñākaraṇam ,śrīśoṇācale'vasthityarthamājñākaraṇaṃ ca, tato bhagavadantardhānānantaraṃ brahmaviṣṇubhyāṃ śrīśoṇācale saraḥ khananapūrvakamaruṇapuranirmāṇapuraḥsarāruṇācaleśvaramandiranirmāṇam- ..
१७ atha śivapārvatyorvihāravarṇanam, kṛtasya tapaso vṛttāntavarṇane tatra cānekacaritapuraḥsaraṃ caturmukhanārāyaṇayorherambaṣaḍānanatvādivṛttāntavarṇanam ...
१८ atha praṇayakopakupitāyāḥ pārvatyāḥ śivasakāśato niṣkramya nijadehakālimanivṛttaye tapaḥkaraṇārthaṃ sakhībhiḥ saha gautamāśramaṃ pratyāgamanam, atha gautamopadeśena devyā tadāśramasamīpe tīvrataraniyamadhāraṇapūrvakamanudinamaruṇācaleśvaraparicaraṇarūpatapaḥkaraṇam
१९ atha tatra tapaḥsthitāyā devyā lobhanārthaṃ mahiṣāsureṇa nijapraśaṃsānivedanāya devīṃ prati dūtīpreṣaṇama, devīsakhyā mahiṣāsuradūtyāṃ tataḥ sthānānnisāritāyāṃ mahiṣāsurasya mahatā sainyena saha devīṃ pratyāgamanam, atha devyā mahiṣāsurasainyakolāhalaṃ śrutvā daityasaṃhārārthaṃ durgāṃ pratyājñākaraṇam, durgādevyā svāṃgebhyo vividhayoginīcakramātṛkādisainyanirmāṇama, tato devīsainyadaityasainyayostumuladvandvayuddhavarṇanam, tato mahiṣāsurasyājayyatāṃ dṛṣṭvā mātṛkādibhirdurgādevīstutikaraṇam, tato durgādevyā mahiṣāsureṇa saha saṃgrāme durgādevīkṛtamahiṣāsuravadhavṛttāntavarṇanam. -.
२० atha durgāhaste mahiṣāsuramastakesaṃlagnatāyāṃ devyā upadeśena durgayā khaḍgena śilāpaṭṭapāṭanapūrvakaṃ khaḍgatīrthaṃ nirmāya tatra nimajjanam, tannimajjanasamaye mahiṣāsurakaṇṭha-sthitaliṅgapatanam, tasya liṅgasya pāpanāśanasaṃjñayā khaṅgatīrthatīre sthāpanam, tato durgādevyā hastāttasmāttīrthādunmajjanasamaye mahiṣāsuramastakapatanam, atha pārvatyā durgādevyai śivabhaktamahiṣāsurahananārthaṃ nijānumatipradānātpāpaśaṅkāprāptyanantaraṃ pāpāpanodāya prāyaścittajijñāsayā gautamaprārthanam, tato gautamena kārtikapūrṇimāyāmaruṇā caleśvarajyotirdarśanaparyantaṃ tapaścaryākaraṇārthamupadeśakaraṇam, atha gautamopadeśena pārvatyā tapaścaryākaraṇam, tataḥ kārtikapaurṇamāsyāṃ dināṃte śrīśoṇācalaśikhare jyotirdṛṣṭvā pārvatyā śrīśoṇādrīśvarastutikaraṇam, atha tatkṛtastutisaṃtuṣṭena bhagavatā sadyaḥ susvarūparūpadarśanapūrvakaṃ jagadambāyāḥ pārvatyāḥ sāntvanavarṇanam. ...
२१ atha śrīśaṅkareṇa jagadambāyāḥ praśaṃsāpūrvakaṃ pārśve niveśanam, stanyārthinaṃ skandaṃ vihāya tapo'rthaṃ pārvatyāḥ śivasakāśato nirgamanakāraṇācchrīśaṃkareṇa jagadambāyāṃ apītakuceti nāmakaraṇam, mahiṣāsuramardinyā durgāyāḥ śrījagadambāsamīpe'vasthānam, khaḍgatīrthasya gautamamaharṣeḥ saptamātṛkādīnāṃ ca śrīśaṅkareṇa varapradānavarṇanam
२२ atha pāṇḍyadeśīya sārvabhauma vajrāṃgada bhūpāla caritra varṇanam, tatra vajrāṃgadasya hayamāruhya mṛgamanu śoṇācalaṃ gatasya madhyemārgaṃ vāhātpatanam, turaṅgasya kastūrīmṛgasya cetyubhayorapi śoṇādrau dehapatanena tatkṣaṇa eva maraṇānkhecaratvaprāptiḥ, atha rājñā pṛṣṭayostayoḥ khecarayorvidyādharayormadhye kāntiśālinā vidyādhareṇa vajrāṃgadāyātmano durvāsaḥśāpakāraṇakathanaprasaṃgena śrīśoṇaśailapradakṣiṇāmāhātmyakathanam, tatra śrīśoṇādrīśena śambhunā nijapradakṣiṇāṃ kṛtavate herambāya phalapradānapūrvakaṃ svasya śrīśoṇādrīśvarasya pradakṣiṇāmāhātmyakathanam - --- --.
२३ atha kalādharākhyena vidyādhareṇa vajrāṃgadāya bhūpataye nijaśāpavṛttāntanivedanam, atha kāntiśālikalādharayorvidyādharayorupadeśena vajrāṃgadabhūpasya śrīmadaruṇācalabhaktiviṣaye dṛḍhaniścayakaraṇam-
२४ atha vajrāṃgadabhūpatinā śrīmadaruṇācalasevārthaṃ nijasarvasaṃpattyupayogena brāhmaṇebhyo
vividhāgrahārādisamarpaṇapūrvakaṃ gautamaśramasamīpe nijatapovanaṃ vidhāya sarvatīrtha snāna sarvadevapūjāpūrvakaśivārcākaraṇam, vajrāṃgadakṛtayā tapaścaryayā saṃtuṣṭena bhagavatā vajrāṃgadāya nijamahimopadeśapūrvakavarapradānam ' bhagavadvaraprasādena vajrāṃgadasya sarvabhogāvāptipūrvakasadgativarṇanam, aruṇācaleśvarasya sarvātiśāyiśraiṣṭhyamāhātmya varṇanapūrvakamaruṇācalamāhātmyasamāptivarṇanam
iti māheśvarakhaṇḍe tṛtīye'ruṇācalamāhātmye uttarārtham / / ( १ ३ -२
iti skāṃde mahāpurāṇe prathamaṃ māheśvarakhaṇḍam
Original text: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0