Skanda Purana · Chapter 1.1.12

// brahmovāca // //
iti saṃbhāṣamāṇe tu maharṣau muni sevite //
vijahau girijā śaṃkāṃ śivabhaktavadhāśritām

athāṃtarikṣādudabhūdvāṇī karṇamanoharā //
mā gamaḥ śailakanye tvaṃ pāpanipkṛtikāraṇāt

gaṃgā ca yamunā siṃdhurgodāpi ca sarasvatī //
narmadā sā ca kāverī śoṇaḥ śoṇanadī ca sā

atraiva nava tīrthāni saṃbhavaṃtu śilātale //
tvatkhaḍgadārite devi kuru tatrāghamarṣaṇam

asminnāśviyuje māsi jyeṣṭhānakṣatra āgate //
nimajya khaḍgatīrthe tvaṃ saliṃgā māsamāvasa

nivartya sāvanaṃ māsamatra dikpālasaṃmitam //
tataḥ pāṇisthitaṃ liṃgaṃ labdhvā pāpaviśodhanam

pratiṣṭhāpaya tīrthāgre lokānugrahakāraṇāt //
uttīrya tīrthavarye'sminsnātvā liṃge'rcite śive

tāpatrayopaśāṃtiśca trailokyasya na saṃśayaḥ //
sarvapāpaharaṃ liṃgaṃ sthāvaraṃ tīrthasannidhau

sthāpaya sthirayā bhaktyā sadālokahitāya ca //
nakṣatre vaiśvadaivatye devakyāḥ saṃgamācara

mahotsavasamāyuktaṃ yāvaddaśadināvadhi //
kṛtvā cāvabhṛthaṃ puṇyanakṣatre vahnidaivate

sāyamabhyarcya vidhivacchoṇācalavapurmama //
tataste darśayiṣyāmi taijasaṃ rūpamātmanaḥ

etatkṛtaṃ te lokānāṃ rakṣāyai saṃbhaviṣyati //
iti tadvacanaṃ śrutvā maharṣivacanaṃ ca sā

ubhayaṃ kartumārebhe tapasā śailakanyakā //
khaṅgena dārayāmāsa śilātalamanākulā

udajṛṃbhata tīrthānāṃ navakaṃ tatra tatkṣaṇāt //
tasya kaṇṭhasthitaṃ ligaṃ dhyāyantī parvatātmajā

tīrthe mamajja tasminsā munīnāmabhyanujñayā //
tīrthānāṃ navakaṃ tatra saṃjātaṃ sphaṭikaprabham

aṃtarvasatitaḥ kāṃtyā mecakīkṛtamaṃjasā //
vasaṃtyāṃ śailakanyāyāṃ tīrthe triṃśaddinaṃ tvatha

śambhorvirahasaṃtaptaṃ manaścaṃcalatāṃ yayau //
tatra śriyā sarojāni cakṣuṣotpalakānanam

maṃdasmitena kumudaṃ sasarja salilasya sā //
devyāstenodavāsena lokāstu nirupadravāḥ

kṛtārthāssahasā jātāstattatkālaphalānvitāḥ //
māsāṃte sā samuttīrya kṛtvā devyutsavaṃ tathā

kārtike māsi nakṣatre kṛttikākhye niśodaye //
pūjayitvā tapaḥsiddhairupacārairbahūdayaiḥ

aruṇādrimayaṃ liṃgaṃ tuṣṭāva jagadaṃbikā //
namaste viśvarūpāya śoṇācalavapurbhṛte

tejomayādriliṃgāya sarvapātatakanāśine //
brahmaṇā viṣṇunā ca tvaṃ duṣparicchedyavaibhavaḥ

agnirūpo'pi sañchāṃto lokānugrahaklṛptaye //
śaktyā ca tattvasaṃghātakaraḥ kālānalākṛtiḥ

adriśreṣṭhāruṇādrīśa rūpalāvaṇyavāridhe //
vicitrarūpametatte vedavedyasurārcitam

tejasāṃ deva sarveṣāṃ bījabhūtaṃ nigadyase //
divyaṃ hi paramaṃ tejastava deva maheśvara

yatpurā brahmaṇā dṛṣṭaṃ viṣṇunā ca vicinvatā //
adya pūtāsmi deveśa tava saṃdarśanādaham //

tejo darśaya me divyaṃ sarvadoṣaharaṃ param //
prārthayaṃtyāṃ tadā devyāmaruṇādrimayaḥ śivaḥ

āvirbabhūva tejobhirāpūrya bhuvanāṃtaram //
koṭisūryodayaprakhyaṃ tulyaṃ pūrṇeṃdukoṭibhiḥ

kālāgnikoṭisaṃkāśaṃ tejaḥ paramadṛśyata //
praṇamya parayā bhaktyā munibhiḥ sārdhamaṃbikā //

vismayākrāṃtahṛdayā nanaṃda nalinekṣaṇā //
atha tejonidhestasmādaruṇādriḥ samutthitaḥ

hiraṇmayo'bravīdvācaṃ puruṣaḥ kalakandharaḥ //
prasanno'smi tapobhiste sthāneṣu mama kalpitaiḥ

tejomayamidaṃ rūpamīkṣitaṃ ca tvayādhunā //
kāraṇairbahubhirlokānrakṣethāstvaṃ jaganmayi

tapāṃsi kuruṣe bhūmau kimanyatprārthitaṃ tava //
mallocanatviṣā tedya tamorāśiḥ samutthitaḥ

aśeṣo hi praśāṃto'bhūttejaso'sya nirīkṣaṇāt //
ayaṃ tu mahiṣo duṣṭo madbhaktiṃ liṃgapūjakaḥ

jagrāha sahasā hyetattasya liṃgaṃ gale sthitam //
anena bhakṣitaṃ tacca nāstikasyopadeśataḥ

akaronmayyaviśvāsaṃ liṃgarūpe gale sthite //
krameṇa sopi saṃprāpto munijanma manoharam

māmevābhyarcayandhyāyangaṇanāthatvamāvasan //
pūrvajanmani bhakto'yaṃ mahiṣopi tvayā hataḥ

ciraṃ malliṃgadhṛgyasmātsiddhirasyāpi devyataḥ //
śivaliṃgeṣvaviśvāsaḥ śivabhaktāvamānanam

na karttavyaṃ sadā bhaktaistasmādvai muktikāṃkṣibhiḥ //
dīkṣayā rahitaṃ ligaṃ yena saṃdhāryate balāt //

na tādṛśaṃ phalaṃ datte vajravattaṃ nihaṃti ca //
na doṣastatra kiṃcitte śoṇācalanirīkṣaṇāt

saphalā nayanāvāptiḥ sarvadoṣavināśanāt //
tvatputrastanyadānena dhātryopakṛtamātmaje

tvāmapītakucāṃ cakre vatsalāṃ bhaktarakṣiṇīm //
nakṣatre kṛttikākhye'tra tava sannidhilobhataḥ

prāyaścittābhidhānena bhavāpītakucābhidhā //
pūjāśeṣaṃ samādhāya bhaktānugrahahetave

bhaja māṃ karuṇāmūrtirapītakucanāyikā //
iti devasya vacanamākarṇyātyaṃtaśītalam

praṇamya prārthitavatī provāca ca tamaṃbikā //
devadeva prasādena tvayānugrahaśālinā

etatte darśitaṃ tejo dṛṣṭaṃ devaiśca mānavaiḥ //
pratyakṣaṃ kṛttikāmāsi madvratāṃtamahotsave

nakṣatre kṛttikākhye'smiṃstejaste dṛśyatāṃ param //
tadvīkṣitamidaṃ tejaḥ paramaṃ prativatsaram

dṛṣṭvā samastairduritairmucyatāṃ sarvajaṃtavaḥ //
tatheti devadevena proce'thāṃtardadhe girau

pradakṣiṇaṃ cakārainaṃ sakhībhiḥ sā tatoṃ'bikā //
ghanaśyāmalayā kāṃtyā parito jṛṃbhamāṇayā

aruṇādrimayaṃ liṃgaṃ cakre marakataprabham //
maṃdaṃ carantī jātābhiḥ prabhābhiḥ pādapadmayoḥ

tastāra parito bhūmiṃ padmapatraiḥ sapallavaiḥ //
praphullakanakāṃbhojanīlotpaladalotkaraiḥ

arcayantīva śoṇādrimabhito dṛṣṭikāṃtibhiḥ //
indrādilokapālānāmaṃganābhirniṣevitā

prasāditā mātṛgaṇairgaṃdhadānavibhūṣaṇaiḥ //
chatracāmarabhṛṃgāratālavṛntaphalācikāḥ

vahantībhiḥ surastrībhirvṛtā munivadhūyutā //
pradakṣiṇaṃ cakārainamaruṇādriṃ svayaṃprabham //

kāṃkṣantī śivasāyujyaṃ vivāhāgnimivādrijā //
tasyāṃ pradakṣiṇaṃ bhaktyā kurvāṇāyāṃ padepade

preṣitā śaṃbhunā devāḥ parivavruḥ sureśvarāḥ //
sarasvatīsamaṃ dhātrā viṣṇunā ca samaṃ ramā

sarvadikpālakāṃtābhiḥ sametā śailabālikā //
nirundhatīva devendraṃ salilairvaradānataḥ

adrināthasvarūpasya śītatvamiva kurvatī //
tapasyayā'vinābhāvāddevasyeva kṛtasmṛtiḥ

duṣkarasyodavāsasya bodhayantīva sādhutām //
ṛṣīṇāṃ devamānānāmupadeṣṭumiva kramāt

krīḍāmiva purābhyastāṃ tapasāpi ca saṃgatā //
ātmānaṃ virahottaptāmātmasthaṃ tādṛśa śivam

saṃciṃtya cobhayoḥ kartuṃ śītalatvaṃ jale sthitā //
tīrthānāmiva sarveṣāmudbhūtānāṃ śilātale

ādhikyamatha lokasya vaktukāmā svayaṃ sthitā //
duritaghnaṃ ca paṃcāgnimarthāvāsaṃ suduṣkaram

adhigamya tapastasya śāṃtiṃ kartumiva sthitā //
mahiṣāsurakaṃṭhottharaktadhārāpariplutam

kṣālayaṃtīva liṃgaṃ tadamalaistīrthavāribhiḥ //
aruṇākhyaṃ puraṃ ramyaṃ nirmitaṃ viśvakarmaṇā

apītakucanātheśaśoṇādrīśvaratuṣṭaye //
śṛṃgeṣu yasya saudheṣu vasantyo vārayoṣitaḥ

adhaḥkṛtābhrataḍito jigīṣaṃtīva cāmarīḥ //
yattuṃgasaudhaśṛṃgāgre gāyaṃtīrvārayoṣitaḥ

siddhacāraṇagaṃdharvavidyādharavirājitam //
aṣṭāpadarathākrāṃtamaṣṭavīthivirājitam

aṣṭāpadapathākāramaṣṭadikpālapūjitam //
aṣṭasiddhiyutaiḥ siddhairaṣṭamūrtipadāśrayaiḥ

aṣṭāṃgabhaktiyuktaistairyuktamaṣṭāṃgabuddhibhiḥ //
cāturvarṇyaguṇopetamupavarṇaṃ pariṣkṛtam

lasatsuvarṇaduvarṇaśālāmālāsamāsthitam //
śaṃkhaduṃdubhinissāṇamṛdaṃgamurajādibhiḥ

vīṇāveṇumukhaistālaiḥ sālāpairuparaṃjitam //
brahmaghoṣaninādena maharṣīṇāṃ śivātmanām

sevitavyaṃ dine divyasamadarśavṛṣadhvajam //
navaratnaprabhājālairnavagrahasamodayaiḥ

niśādivasayorevaṃ darśayanniva sarvadā //
viṣṇuḥ sthitaśca taṃ prītyā siṣeve purato vibhum

śakraḥ suragaṇaiḥ sārdhaṃ sahasrākṣaḥ samāyayau //
papāta divyagaṃdhāḍhyā puṣpavṛṣṭiḥ samaṃtataḥ

vyomagaṃgājalotsaṃgaśītalo marudāvavau //
atīva saurabhāmodavāsitākhiladiṅmukhaḥ

kanakāṃkitaśṛṃgāgraparidhūtavanāvaliḥ //
darpasaṃbhramasaṃnaddho nanāda vṛṣabho muhuḥ

vasaṃtapramukhāḥ sarve saharṣamṛtavaḥ puraḥ //
asevaṃta priyakaraiḥ puṣpaiḥ svayamathocitaiḥ

gaṇaiśca vividhākārāḥ siddhāśca paramarṣayaḥ //
surāśca kutukopetāḥ samāgacchandidṛkṣavaḥ

kuṃkumakṣodasaṃmiśrakarpūrarajasānvitaḥ //
caryāmuṣṭimahāsāraḥ samakīryata sarvataḥ

atha mṛdaṃgakamardalajhallarīpaṭahaduṃdubhitālasamanvitaiḥ //
jalajakīcakakāhalanisvanaiḥ surakṛtairbhuvana samapūrayan

suravadhūjananṛttaniraṃtarollulitatuṃbarugāyanagītibhiḥ //
abhivṛto munidevagaṇānvito vṛṣagataḥ samadarśi vṛṣadhvajaḥ

sarasametya śivaḥ karuṇānidhirnatamukhīmapi tāmapalajjayā //
lalitamaṃkamanaṃgaripuḥ śivāṃ dhṛtimahānadhiropya jaharṣa saḥ

lalitayā nijayā priyayānvitaḥ suramunīṃdrasamājasamāvṛtaḥ //
lalitamapsarasāṃ muhurādarānnaṭanamaikṣata gītisamanvitam

atha śivaḥ surarājasamarpitāñchubhapaṭīramukhānilasaurabhān //
himagiriprahitāṃśca samagrahīnmṛgamadaiḥ saha gaṃdhasamuccayān

samanulepitahārasumaṃḍitāvabhigatau sitatāṃ samalaṃkṛtau //
svayamapītakucākucakuḍmalāvaraṇaraṃbhaṇacañcalasatkarau

kaṭhinatuṃgaghanastanakorakasthagitamaṃgalagaṃdhamanoharām //
girisutāmadhigamya śivaḥ svayaṃ virahatāpamaśeṣamapākarot

atha vinodaśatairupalakṣitāṃ nijaviyogajatāpa kṛśānvitām //
aruṇaśailapatiḥ svayamadrijāṃ varamabhīpsitamarthaya cetyaśāt

sakutukaṃ praṇipatya nagātmajā puraripuṃ bhuvanatrayaguptaye //
imamayācata śoṇagirīśvaraṃ varamudāramanugrahasaṃmudam

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māhaśvarakhaṇḍe'ruṇācalamāhātmye pūrvārdhe devyāḥ śivasamāgamavarṇanaṃnāma dvādaśo'dhyāyaḥ