Language

ENहिગુ
Scripture Library

Skanda Purana · Verses 1-4

1-4.2

atha māheśvarakhaṇḍe dvitīyaṃ kaumārikākhaṇḍam // ( १-२) //
१ sūtaśaunakasaṃvāde dakṣiṇārṇavatīrasthatīrthamāhātmyavarṇanopakrame pañcāpsarastīrtha māhātmya vṛttāntavarṇane'rjunatīrthayātrāvṛttāntaḥ, tatrārjunasya dakṣiṇasamudratīrasthatīrthasnānārthaṃ pravṛttasya pañcasu tīrtheṣu tatratyaistapasvibhiḥ snānārthaṃ tatratyagrāhabhītyā nivāraṇama, arjunasya dharmabuddhiṃ dṛṣṭvā tāpasairarjunāya dīrghāyuṣṭvavarapradānam, tato'rjune saubhadratīrthamabhyetya snānārthamavatīrya snānaṃ kartuṃ pravṛtte grāheṇa grahaṇam, arjunena balena grāhoddharaṇe grāhasya nārīrūpatā,tayā nāryā svasyāścatasṛbhiḥ sakhībhiḥ saha ratyarthaṃ prārthitasya brāhmaṇasya śāpena grāhatvaprāptivṛttāntavarṇanam, nāradoktyā ca pañcasu tīrtheṣu grāhatvenāvasthitivarṇanam, tato'rjunenānyepu caturṣu tīrtheṣu praviśya snātvā tatratyagrāhoddharaṇapūrvaka sarvāsāmapsarasāṃ samuddhāravarṇanam, arjunasya tīrthasaṃrodhakāraṇajijñāsayā śaṃkāprāptāvapsarobhirnāradaṃ pratyetadviṣaye praṣṭavyamityuktvā svargaṃ prati gamanam.... ७५

1-4.1

२ arjunasya nāradena saha samāgamaḥ, nāradamukhātpāṇḍavakuśalavṛttāntaśravaṇottaramarjunena tīrthamāhātmyajijñāsayā nāradaṃ prati praśnakaraṇam, atha nāradena brahmalokavṛttāntavarṇanaprastāvapūrvakaṃ suśravaḥprokta kātyāyanasārasvatasaṃvādavarṇanam tatra sārasvatamaharṣiṇā- kātyāyanamaharṣaye dharmatattvakathanam, tataśca dānamāhātmyavarṇanam, dānamāhātmyaśravaṇottaraṃ dānārthamutsukamānasasya svasyārthānnāradasya dānadānārthaṃ dravyopārjanāya nānādeśaparyaṭanavṛttāntaḥ - - .. .... ७७

1-4.2

३ pṛthivīṃ paryaṭato nāradasya narmadātīre bhṛgorāśramaṃ pratyāgamanama, bhṛgave nāradena svoddeśakathanottaraṃ bhṛguṇā nāradāya dānārhapavitrasthānakathanoddeśena mahīsāgarasaṃgamasthastambhatīrthamāhātmyavarṇanam, tatra tīrthatīrasthita prāṃśudevaśarmabrāhmaṇasya vṛttāntaḥ, mahīsāgarasaṃgame svapitṛbhyo darśaśrāddhadānārthaṃ tattīrthatīrasthitasubhadrabrāhmaṇāya nijapuṇyacaturthāṃśapradānam bhṛguproktamahīsāgarasaṃgamasthastaṃbhatīrthamāhātmyaṃ śrutvā nāradasya mahīsāgarasaṃgame sthānakaraṇārthaṃ cintākaraṇam. - ७९

1-4.81

४ nāradena mahīsāgarasaṃgame sthānasthāpanārthaṃ dravyasyāpekṣitatvācchuddhanyāyena dravyārjanaviṣayaka cintāprāptau munīnāṃ mukhato dharmavarmanṛpatiṃ prati gatvā dharmavarmanṛpatiśrutākāśāvāṇīkathita dvihetu ṣaḍadhiṣṭhānam' ityādyekaślokārthavyākhyākaraṇena nṛpaṃ santoṣya tasya svoddiṣṭadānadharmakāryasādhanāya sāhāyyasaṃpādanam.

1-4.1

५ tato nāradasya dānapātraśuddhabrāhmaṇalābhārthaṃ sarvatra saṃśodhya paścātkalāpagrāmaṃ prati brāhmaṇaveṣeṇa gamanam, tatra gatvā brāhmaṇaparīkṣaṇārthaṃ ślokarūpeṇa praśnakaraṇam, teṣāṃ brāhmaṇānāṃ madhye'ṣṭavarṣīyeṇa bālakenaiva nāradakṛtātigahanapraśnānāṃ yathārthottara dānam.. ......... -.... - ८४

1-4.1

६ tato nāradena svarūpeṇa prakaṭībhūya mahīsāgarasaṃgamamahātīrthe brāhmaṇānāmājīvikāpradānapūrvakaṃ saṃsthāpanāya saṃprārthya daṇḍāgra āropyānayanavarṇanam, tatprasaṃgena kalāpagrāmamārgavarṇanam, nāradena viprapādaprakṣālanasamaye samāgatasyātitheḥ kapilamaharṣeḥ prārthanayā tasmā ānītabrāhmaṇamadhyato'ṣṭasahasrabrāhmaṇasamarpaṇam, madhuparkārhaṇasamaye hārītabrāhmaṇena prathamataḥ prakṣālanārthaṃ vāmapāde purataḥ kṛte sati nāradena sarveṣāṃ brāhmaṇānāṃ 'yūyaṃ mūrkhā bhaviṣyatha' iti śāpapradānam, tairbrāhmaṇairapi nāradāya tathāvidhasyaiva śāpasya pradānam, purato vāmapādasya karaṇe kāraṇavarṇanam, tato nāradasya paścāttāpena cirakāribrāhmaṇavṛttāntasmaraṇam, tatra medhātithigautamasutasya cirakāriṇaḥ pitrājñayā vyabhicāriṇyā māturhananāya gamane vicāravaśena vilaṃbakaraṇam, etasminnantare brāhmaṇarūpeṇāgatasya śakrasyopadeśena gautamasya paścāttāpaḥ, vadhārthaṃ mātṛsamīpaṃ gacchataścirakāriṇaḥ pṛṣṭhato gautamasya gamanam, pitaraṃ dṛṣṭvā cirakāriṇā śastraṃ bhūmau nikṣipya pituḥ prārthanākaraṇam gautamena pitrā cirakāriṇaścirakāritvapraśaṃsāpūrvakamāśīḥpradānaṃ gṛhaṃ prati bhāryāyāḥ putrasya cānayanam, nāradena brāhmaṇānāṃ pradattasya śāpasya kalāvudayo bhaviṣyatīti śāpakālaparivartanam, tataḥ sarveṣāṃ brāhmaṇānāṃ mahīsāgarasaṃgame kāṃcanagogṛhadhanādipradānapṛrvka svayaṃ viśvakarmadvārā nirmāpite mahīnagare sthāpanavarṇanam.... ... ८७

1-4.90

७ arjunena vistārapūrvakaṃ mahīsāgarasaṃgamamāhātmyaśravaṇecchayā nāradaprārthanam, nāradena savistaramahīsāgaramāhātmyavarṇanārthamupakramaṇam, tatrendradyumnabhūpativṛttāntārambhaḥ, brahmalokaṃ gatasyendrayumnasya bahukālaṃ tatra nivāsānantaraṃ brahmaṇā cirakālādbhūmau kīrteḥ punarvyaktīkaraṇarthamindradyumnasya bhūlokaṃprati preṣaṇam, bhūlokaṃ pratyāgatenendradyumnena bhūlokasthitebhyo'pekṣayā dīrghajīvino mārkaṇḍeyasya samīpaṃ gatvā nijavārtāvijñānaviṣaye praśnakaraṇam, tena tadvārtā'nabhijñānakathana indradyumnasyāgnipraveśodyogaḥ, tato mārkaṇḍeyena tato'pi dīrghāyuṣo nāḍījaṃghabakasya samīpe tannayanam, tenāpīndradyumnavārtā'nabhijñānakathanam, tataścendragrumnapṛṣṭena nāḍījaṃghabakena nijadīrghāyuṣṭvakāraṇavarṇanāya nijapūrvodantakathanam. ....... ...... .

1-4.2

८ tato nirāśasyendradyumnasya vārtāvijñānārthaṃ nāḍījaṃghenātmano'pi dīrghāyuṣasya prākārakarṇanāmakasyolūkasya samīpaṃ prati mārkaṇḍeyendradyumnayornayanam, tena prākārakarṇolūkenāpīndradyumnavārtānabhijñānakathanottaramindradyumnapraśre nijadīrghāyuṣṭvakāraṇakathanam,
tatprasaṃgena bilvadalamāhātmyavarṇanam....... ९२

1-4.93

९ prākārakarṇolūkena nijavārtānabhijñānādudāsīnasyendradyumnasya kṛte nāḍījaṃḍenendradyumnavārtāvijñānasyāvaśyakatāpradarśane prākārakarṇolūkenātmano'pi dīrghāyuṣo gandhamādanasthasya gṛdhrasya samīpe pratīndradyumnamārkaṇḍeyanāḍījaṅghabakān nayanam, tena gṛdhreṇāpīndradyumnavārtā'nabhijñānaṃvarṇanapūrvakaṃ nijadīrghāyuṣṭvakāraṇavṛttāntakathanam, ...

1-4.95

१० gandhamādanasthagṛdhreṇa nijavārtānabhijñānādudāsīnasyendradyumnasyāgnipraveśodyogaṃ dṛṣṭvā prākārakarṇaprārthanayā gṛdhreṇātmano'pi dīrghāyuṣo mānasasaronivāsinaḥ kūrmasya samīpaṃ pratīndradyumnamārkaṇḍeyanāḍījaṅghaprākārakarṇānāṃ nayanama, tatra sarastīre samāgatāna teṣāṃ madhya indradyumnaṃ nṛpaṃ dṛṣṭvā kūrmasya tānasatkṛtyaiva jalamadhye praveśaḥ, tato gṛdhreṇa tasmai jalapraveśakāraṇapṛcchāyāṃ tena kūrmeṇendradyumnasya purākṛtayajñavṛttāntavarṇanasamaya indradyumnasya kīrtyuddhāre satīndradyumnopari devaiḥ puṣpavṛṣṭikaraṇapūrvakaṃ vimānamānīya devadūtenendradyumnāya brahmalokaṃ prati gamanāyendradyumnaprārthanākaraṇam, indradyumnena brahmalokaṃ prati gantumanicchāṃ pradarśya kūrmaṃ prati tasyaiva dīrghāyuṣṭvakāraṇajijñāsayā praśnakaraṇam.

1-4.97

११ nijapūrvajanmavṛttāntakathanapūrvakamindradyumnādīnāmātithyakaraṇānantaraṃ teṣāmindradyumnādīnāṃ ṣaṇṇāmapi kūrmato'pi dīrghāyuṣo laॊmaśamaharṣeḥ samīpaṃ pratyupadeśagrahaṇāya gamanam . . . . . . . . . . . . . . . . . ....
१२ lomaśamaharṣiṇā sahendradyumnādīnāṃ samāgamottaramatidīrghāyuṣo'pi lomaśamaharṣerāśramakaraṇābhāvakāraṇapṛcchāyāṃ lomaśena saṃsārasthitivarṇanapūrvakamātmano dīrghāyuṣṭva kāraṇakathanam-tatra śivaliṃgapūjanamāhātmyavarṇanam. ... --- ...

1-4.2

१३ lomaśavacaḥśravaṇānantaramindradyumnādīnāṃ sarveṣāṃ śivabhaktyekaniṣṭhayā śivadīkṣāgrahaṇārthaṃ lomaśaprārthanam, lomaśamaharṣiṇā sarveṣāṃ teṣāṃ śivadīkṣāpradānapūrvakaśivaliṅga .pūjopadeśakaraṇam-tatasteṣāṃ mārkaṇḍeyādīnāṃ kriyāyogārambhapūrvakaṃ tapaścaryākaraṇam, tapasyatāṃ teṣāṃ samīpaṃ prati nāradāgamanam, nāradaṃ prati śāpabhraṣṭānāṃ nāḍījaṅghādīnāṃ svamuktyarthamupāyajijñāsayā praśnakaraṇam, nāradena tebhyo vārāṇasīsthasaṃvartamaharṣi darśanārtha gantavyamityupadeśakaraṇam, vārāṇasyāṃ saṃvartaparīkṣaṇārthamupāyakathanam, nāḍījaṃghādibhirvārāṇasīṃ gatvā nāradoktopāyena saṃvartaṃ parijñāya tena saha samāgamakaraṇam, saṃvartena nāḍījaṅghādibhyaḥ śāpato vimuktyarthaṃ mahīsāgarasaṃgame gamanārthama-
nujñākaraṇam, tatprasaṃgena mahīnadyutpattivṛttāntakathanam, mahīsāgarasaṃgame yājñavalkyasya sthitikāraṇatayā saṃjātasya nakulāvamānavṛttāntasya varṇanam, mahīsāgarasaṃgamatīrthasavistaramāhātmyavarṇanam saṃvartasakāśānmahīsāgarasaṃgamamāhātmyaṃ śrutvā bako-
lūkagṛdhrakūrmendradyumnānāṃ pañcānāmapi mahīsāgarasagamaṃ samabhyetya śivaliṅgasthāpanena śivasārūpyamuktivarṇanam, lomaśamārkaṇḍeyayośca jīvanmuktivarṇanam, tatra cendradyumnasthāpitendradyumneśvaraliṅgamāhātmyavarṇanam, mahīsāgarasaṃgamaśatarudriyādiliṃgamāhātmya-
varṇanaṃ ca . ..... ९८

1-4.1

१४ atha kumāranāthamāhātmyavarṇanam-tatprasaṃgena kumāracaritavarṇanopakramaḥ, tatra dakṣakanyāyāṃ dityākhyāyāṃ vajrāṃganāmakasutotpattiḥ, vajrāṃgeṇa māturājñayā svargaṃ gatvā deveṃdraṃ pādenākṛṣya bhānuḥ samīpa ānayanam, tato brahmakaśyapayoḥ prārthanayā vajrāṃgeṇa vāsavasya mocanam, tato brahmājñayā vajrāṃgasya tapasi pravṛttiḥ, vajrāṃge tapasi pravṛtte tatparicaryaikaniṣṭhāyā varāṃgīnāmnyā vajrāṃgapatnyāḥ śakreṇa vividhavibhīṣikādarśana- / pūrvakamativiḍambanam-tato brahmaṇaḥ sakāśādvaraṃ prāpya tapasaḥ saṃnivṛttena vajrāṃgeṇa svapatnyā varāṃgyākhyāyā vitrāsakāraṇajijñāsayā praśnakaraṇam. .. १०३

1-4.1

१५ varāṃgyāḥ śakrakṛtāṃ viḍambanāṃ nirīkṣya tapaḥprabhāveṇā''surabhāvanivṛttasyāpi vajrāṃgasya priyāyāḥ priyakaraṇārthaṃ mahendrapratīkārārtha ca bhūyo'pi tapaścaryākaraṇam, tatastattapastuṣṭena brahmaṇā vajrāṃgasya devadarpadalanaputraprāptirūpavaraṃ pradāya tapaso nivartanam, tato vajrāṃgādvarāṃgyāṃ tārakāsurasyotpattiḥ, sarvadaityaistārakāsurasya daityarājyābhiṣekaḥ, tatastārakāsurasya devanirjigīṣayā pāriyātraparvatakandarāṃ gatvā tapaḥkaraṇam, tattapastuṣṭena brahmaṇā saptavāsaraṃ bālakaṃ vinā'nyaiḥ sarvairavadhyatvarupavarapradānam, brahmavarorjitasya tārakāsurasya nijarājye'vasthānam......... ... १०५

1-4.108

१६ tārakāsurasya mantribhiḥ saha saṃmaṃtrya senāsaṃnāhapūrvakaṃ samastasuravijayārthaṃ svargaṃ pratyabhiyānam, tato vṛhaspatyanumatena devendreṇa samastasurasenāsaṃnāhakaraṇam, tārakāsura-deveṃdrayuddhopakramaḥ
१७ saṃgrāmārambhe tārakasainyadevasainyayormadhye yamagrasanayostumulayuddhavarṇanam, tatra yuddhe
yamasya parājayavarṇanam.......

1-4.109

१८ dhanādhipajaṃbhayoryuddhe dhanādhipena jaṃbhavadhe kṛte kujambhena saha dhanādhipasya yuddhe dhanādhipaparājayaḥ, tataḥ kujaṃbhanirṛtyoryuddhe nirṛteḥ parājaye varuṇena pāśena kujaṃsabhujadvayabandhanam, tato mahiṣāsure nirṛtivaruṇayorgrāsārthamudyukte candreṇa śītaraśmiprasā-
reṇātihimataḥ sarveṣāṃ daityānāmativyākulīkaraṇavarṇanama, tataḥ kālaneminā pāvakārciḥprasāraṇena kṛtāṃ śītanivṛttiṃ nirīkṣya sūryeṇa śaṃbarāstreṇa bāṇamanusaṃdhāyendrajālena devadānavayo rūpaviparyayakaraṇam, tena ca mohamāpannena kālaneminā devabuddhyā'saṃkhyātadaityānāmeva hananam ..

1-4.1

१९ tato nimināmnā kālanemisutena kālanemeḥ sūryakṛtamāyātaḥ prabodhanam, tataḥ prabuddhena
kālaneminā sarvāstranivāraṇāya brahmāstramocanama, bhāskareṇa mahendrajālamāsthāya nijatanuṃ bhīṣaṇāṃ vidhāyātyuṣṇatāpakiraṇaprasāreṇa sarvadaityasainyavyākulīkaraṇam, kālaneminā kālameghasvarūpaṃ vidhāya vṛṣṭikaraṇapūrvakaṃ śastravṛṣṭyā'śvyādisarvadevasainyaparābhavakaraṇam, tataḥ sarvadevānāṃ prārthanāṃ śrutvā bhagavatā mahāviṣṇunā kṣīrasāgarātparyaṃkādutthāya garuḍamāruhya raṇasthalaṃ pratyāgatya kālaneminā saha yuddhaṃ kṛtvā kālanemiparājayakaraṇam... १११

1-4.112

२० samastadaityairviṣṇunā saha tumulayuddhe viṣṇunā'saṃkhyātadaityavidhvaṃse kṛte jambhāsureṇa
parājayaṃ prāpya saṃgrāmāṃgaṇataḥ parāṅmukhībhūya palāyanam..

1-4.5

२१ atha palāyitasya viṣṇorindrakṛtastutyā sthirībhavanam, viṣṇorājñayā jambhāsurahananārthamindrasya saṃnāhapūrvakaṃ jambhāsureṇa saha tumulayuddhavarṇanam, tasminyuddhe jambhāsurasya vadhaḥ,jambhāsuravadhottaraṃ devasainyatrastānāṃ kāndiśīkānāṃ samastadaityānāṃ tārakāsurāntikaṃ pratyāgamanam, tatastārakāsureṇa sarvadaityaiḥ saha yuddhabhūmiṃ samāsādya mahatā parākrameṇa sarvadevasainyavidhvaṃsakaraṇam, tadvīryamālokya viṣṇunā sarvadevānpalāyanārthamājñāpya svayamantardhānam ' tārakāsurasya vijayalabdhipūrvakaṃ mahīsāgarasaṃgamatīravartistaṃbhapure ( khambāyatanāmni) rājyasiṃhāsanopari mahatā samārambheṇārohaṇam, siṃhāsanādhirūḍhaṃ tārakāsuraṃ prati trailokyalakṣmyā āgamanapūrvakaṃ praveśanam, nārāyaṇenedrādidevānāṃ markarūpeṇa tārakāsuraṃ pratyānayanapūrvakaṃ tārakāsurato'bhayapradāpanam, tataśca tasmādabhayaṃ prāpyeṃdrādīnāṃ viṣṇorājñayā brahmāṇaṃ prati gamanam, tārakāsureṇeṃdrādidevānāṃ sthāneṣvātmādidaityānāmadhikārakaraṇam.. - ११४

1-4.2

२२ indrādidevairbrahmāṇaṃ prati gatvā stutipūrvakamātmano duḥkhanivedanam, brahmaṇā himālayagṛhe jagadaṃbā'vatariṣyatīti devānpratyāśvāsanam, tato devahitārthaṃ rātridevīstutikaraṇapūrvakaṃ himālayabhāryāyāṃ jagadambāmahādevīpraveśātpūrvaṃ praveśāya prārthanākaraṇam, brahmaṇaḥ prārthanena vibhāvaryā menānetrayorāveśanam, tato menāyāḥ sakāśājjagadambāyāḥ prādurbhāvaḥ, jagadambājanmakālikotsavavarṇanam-. १२१ १,
२३ śakravākyena himālayaṃ prati nāradenāgatya pārvatīsāmudrikalakṣaṇepu vacanabhaṃgyā yathā-ayukteṣu cintāturayorhimālayamenayoścāturyeṇa sarvadeveśvaramahādevavaraprāptikathanena punaḥ saṃtoṣajananāyāśvāsanam.... १२२

1-4.1

२४ pārvatyāḥ sadaivottānapāṇitayā sarvaprāṇināmabhayapradatvalakṣaṇavarṇanam, śivasevārthaṃ pārvatyā niyojanāya himavata upadeśakaraṇam, tato nāradena himālayātsakāśādindraṃ pratyāgatya sakalavṛttāṃtanivedanapṛrvakaṃ harasya vivāhena devyā saha saṃyojanārthamājñākaraṇama, śakreṇa śaṃkaramohanāya madanāyājñākaraṇam, pārvatīparicaraṇavelāyāṃ madanena śaṃkare bāṇavedhakaraṇam, tato madanātureṇa hareṇa madanaṃ dṛṣṭvā tṛtīyanetrāgninā madanadahanam, tato ratiprārthanayā śaṃkareṇa madanasyānaṃgarūpeṇa saṃjīvanam .. १२२:
२५ punarhimādriṃ pratyāgatasya nāradasyopadeśena śivaprāptaye pārvatyāstapaḥkaraṇavṛttāṃtavarṇanam, śivena tapaḥsthitāyāḥ pārvatyā nikaṭe viprarūpeṇāgatya nijaniṣṭhāparīkṣaṇam, tataḥ suprasannena śivena nijarūpaprakaṭanapūrvakaṃ pārvatyā āśvāsanam, tataḥ pārvatyāḥ svayaṃva- varavaivāhikotsavārthaṃ sarvadevānāṃ nimaṃtraṇam, tatra śrīśaṃkarasya bālarūpaṃ vidhāyāgamanam, tatra samāgatānāṃ tārakādīnāṃ daityānāṃ śivena huṃkāramātreṇa svasvasthānaṃ prati samutsāraṇam sarveṣāṃ brahmādidevānāṃ vivāhasthalaṃ pratyāgamanam tataḥ pārvatyā sarvadevānāṃ pratyakṣaṃ śrīśaṃkaracaraṇayorvaraṇamālāsamarpaṇam. . १२५

1-4.2

२६ tato brahmādidevānāṃ samanumodanapuraḥsaraṃ yathāśāstravidhānoktapaddhatyā harapārvatyoḥ
savistaravivāhamaṃgalotsavavarṇanam. .. .. १२७

1-4.2

२७ vivāhottaraṃ śivasya pārvatyā saha maṃdarācalodyāne bhavyasuṃdaramaṃdire gatvā ramaṇam- tasminnavasare tārakāsuratrastairdevaiḥ stutikaraṇottaraṃ pārvatyā nijāṃgamalato gaṇapatiṃ nirmāya devānāṃ sāhāyyārthaṃ gaṇapatipradānam, gaṇapatinā devahitārthadaityānāṃ śaśvadvighnakaraṇam, tato vīrakākhyasya gaṇasya pārvatyā putrīkaraṇavṛttāṃtavarṇanam, tataḥ śivapārvatyoḥ parasparaṃ narmoktivaśena śivena pārvatyāḥ kālīnāmnā''hvāne kṛte kupitāyāḥ pārvatyāḥ śivaṃ prati marmaspṛṅmarmoktibhirnirbhartsanam -. १२९

1-4.1

२८ tataḥ pārvatyā maṃdirānnirgamya gamanāvasare śivasamīpe'nyasyāḥ striyāḥ praveśanirodhāya, vīrakanāmakaṃ gaṇaṃ pratyājñākaraṇam, gaṇapatiṃ samādāya himavantaṃ prati ttapo'rthaṃ gamanam
२९ tataḥ pārvatyā nijamātṛsakhyāḥ kusumāmodinyāḥ svasyai śivasamīpe vrajantyā anyasyāḥ striyāḥ praveśavārtānivedanāyājñāpanam-tatastapaścaryārambhakaraṇam, etasminnaṃtare śivasamīpaṃ prati pārvatīrūpeṇāḍināmakadaityasyāgamanam , śivena maithunapravṛtto tāmāsurīṃ māyāṃ vijñāya nijameḍhramadhye raudrāstramādhāya maithunena tadvadhakaraṇam, atha tatkṣaṇādvāyunā pārvatīkarṇe śivasamīpe'nyastrīpraveśavārtāsamudīraṇam, tacchrutvā pārvatyā vīrakagaṇāya śāpapradānam tatastanmukhātkrodhasya siṃharūpeṇa bahirnirgamanam, tapaḥ kurvantyāḥ pārvatyāḥ samīpe brahmaṇa āgamanam, brahmaṇā devyai varapradānam, tataḥ pārvatīdevyāḥ śarīrānnīlavarṇāyā devyā nirgamanam, tasyāḥ kauśikītināmakaraṇam, tataḥ pārvatyāḥ pūrvagauratvaprāptiḥ, atha pārvatyāḥ śivasamīpaṃ prati gamanam, tatra dvāristhitena vīrakagaṇena gauryā antaḥpraveśārthaṃ niṣedhakaraṇam, vīrakavacanaṃ śrutvā pārvatyāḥ pūrvaṃ vṛthāsmai mayā śāpo datta iti paścāttāpaḥ, tataḥ pārvatyā vīrakāya nijavṛttakatha-
napūrvakaṃ śilādaputrananditvaprāptirūpavarapradānam, devyāḥ śivasamīpaṃ pratyetya śivena saha premakaraṇam, tataḥ śivapārvatyoḥ suratasamārambhaḥ, tatra devapreraṇayā pārāvatarūpeṇāgatasyāgnermukhe mahādevena vīryabhakṣaṇārthaṃ preraṇam, īśājñayā'gnineśaretobhakṣaṇam, tata ṛṣipatnīḥ kāmayamānaṃ svapatimagniṃ nirīkṣya ṣaḍṛṣipatnīnāṃ ṣaṭkṛttikānāṃ rūpeṇa svāhayā'gnipatnyā'gneḥ sakāśātkāmadharmeṇa ṣaḍvārakrameṇa vīryaṃ gṛhītvā śarastambe nikṣepaṇam-ṛṣipatnīsaṃbhogabhrāṃtyā śokasaṃtaptasyāgnerākāśavāṇyā sāntvanam-tatogninā śvetaparvatopari śarastaṃbamadhyasthe kuṇḍe divyaprabhatanayanirīkṣaṇam-ṣaḍṛṣipatnīnāṃ ṣaṇṇāṃ caritama, atha viśvāmitreṇa kumārasamīpamāgatyāṣṭottaraśatanāmabhiḥ kumārastutikaraṇam-viśvāmitramaharṣiṇā skandakumārasya jātakarmādikarmakaraṇapuraḥsaraṃ paurohityakarmakaraṇam-agninā kumārāyā'valokanapūrvakaṃ putretyuktyanaṃtaraṃ śaktyastrapradānam tataḥ kumārasya devendrādibhirdarśanam - tataḥ śivapārvatyoḥ kumāraṃ pratyāgamya kumāraṃ prati putrasnehakaraṇam, tataḥ kumāreṇa sarveṣāṃ manorathaprapūraṇena priyakaraṇam- ... १३२

1-4.136

३० tārakāsuraṃ haṃtuṃ kumārasya samastadevairmahīsāgarasaṃgame devasainādhipatye'bhiṣekavarṇanama

1-4.137

३१ kumārasvāminā tārakāsurahananāya pratijñākaraṇam, tārakāsurapuraṃ prati sarvadevasainikaiḥ saha gatvā kumāreṇa yuddhārthaṃ tārakāsuraṃ prati nāradasya preṣaṇam, tasminnavasare tārakāsureṇa gavākṣamadhiruhya kiṃnarairudgīyamānasya kumārajayamaṃgaladhvaneḥ śravaṇam-

1-4.1

३२ kiṃnarairgīyamānāṃ kumārastutiṃ śrutvā tārakāsureṇopasthitādbālakānnijavadhaṃ niścitya mantribhiḥ saha samantrya samastadaityasenāsaṃnāhapūrvakaṃ devaiḥ saṃgrāmārthaṃ svapurānniryāṇam, tato devadaityasaṃgrāmārambhaḥ, tasminghorasaṃgrāme tārakāsurasainikairdevasainyaparābhavakaraṇam, atha kumārasvāminastārakāsurasaṃmukhe yuddhārthamavasthānam tārakāsuraṃ śivabhaktaṃ dṛṣṭvā kumārasvāmino manasi viṣṇorupadeśe'pi tadvadhakaraṇe'pravṛttiḥ,tasminnavasare tārakāsureṇa viṣṇurudrādidevajarjarīkaraṇam, śaṃkaraṃ pratyabhiyāṃtaṃ tārakaṃ dṛṣṭvā''kāśavāṇyā kumārasvāminastārakāsurahananecchotpattiḥ, tataḥ kumāreṇa tārakavadhārthaṃ mayūrādyutplutya viṣṇuṃ praśasya tārakasya śirasā nirgatāṃ śaktiṃ nirīkṣya niḥśaktikasya tārakāsurasyopari nijaśaktiṃ visṛjya tārakāsuravadhakaraṇam, tataḥ keśavapreraṇayā nijaśaktyā bāṇādidaityavyālādisamanvitakrauñcaparvatabhammīkaraṇama tataḥ kumārasvāmino devagandharvādikṛtavijayotsavavarṇanam ... . ... ... १३९

1-4.2

३३ tārakāsuravadhena kumārasvāmino rudrabhaktahananajanyapāpaśaṃkayā śokakaraṇam, tato mahāviṣṇūpadeśena kumārasvāminā rudrabhaktavadhajanitapātakaśāṃtaye viśvakarmadvārā trīṇi śivaliṃgāni nirmāpya tanmadhye pratijñeśvaracchidreśvarayoḥ sthāpanavarṇanama .. १४२

1-4.1

३४ tataḥ kumārasvāminā vrahmadevānītasya liṅgasya kumāreśvaranāmnā sthāpanam kumārasya tatsthāpanottaraṃ śaṃkarācchivapūjāvidhiśravaṇamama, kumārasvāmikṛtā kumāreśvaramahādevastutiḥ, kumāreśvareṇa kumārasvāmine varapradānam, jagadambāyāḥ sadā kumāreśvarasaṃnidhānakathanapūrvakaṃ kumārasvāmine varapradānam, tataḥ kapardigaṇeśvarakṛtavarapradānam, / kumāreśvarasaṃnidhau kumārasvāminoṃ'śenāvasthānam, mahīsāgarasaṃgamasthakumāreśvaramahā- devasevāmāhātmyavarṇanam. ...... -. ... ... .१४४

1-4.2

३५ atha mahīsāgarasaṃgame devānāṃ prārthanayā jayastambhaṃ saṃsthāpya tadupari viśvakarmavinirmitasya tṛtīyasya liṅgasya staṃbheśvaranāmnā saṃsthāpanam, kūpatīrthanirmāṇaṃ ca, stambheśvaramāhātmyavarṇanam १४६

1-4.1

३६ mahīsāgarasaṃgame brahmendrarudrapramukhadevādibhiḥ koṭiśo liṅgasthāpanama, tanmāhātmyaṃ ca,
siddhāmbikāsiddhakūpasiddheśvarādimāhātmyapūrvakaṃ pañcaliṅgopākhyānavarṇanama. -.. १४७

1-4.148

३७ barbarītīrthamāhātmyaprasaṃgena kaumārikākhaṇḍanāmakāraṇībhūtakanyākumārikācaritravarṇanam, tatprasaṃgena jagadupattibrahmāṇḍaparimāṇabhūgolasaṃsthitiprakārakathanam...

1-4.1

३८ brahmāṇḍaparimāṇaprasaṃgena khagolasaṃsthitivarṇanapūrvakasamastordhvalokavyavasthitikatha-
nam.. - ... -. - -. -. -.. -. -.. १५०

1-4.2

३९ atha brahmāṇḍaparimāṇaprasaṃgena pātālalokavyavasthitivarṇanapūrvakaṃ pātālādadhobhāge vividhanarakanirūpaṇam, tattatpātakināṃ tattannarakaṣu yātanābhogavarṇanam, evaṃ samastabrahmāṇḍasya pālakānāṃ devānāṃ vasudhānādīnāṃ varṇanama, evamanaṃtakoṭibrahmāṇḍarūpavaibhavaśālino maheśvarasya sarvātiśāyimāhātmyakathanam, atha kālaparimāṇakathanama, evaṃ samastavaidhātraprapañcasya vyavasthitivarṇanam, atha ṛṣabhātmajabharatabhūpaputrasya śataśṛṃgākhyasya navāpatyamadhye jāyamānāyā ekasyāḥ kumārikāyā barkarīmukhatvakāraṇakathanaprasaṃgena prāgjanmīyavṛttāntasmaraṇapūrvakaṃ mahīsāgarasaṃgame jāligulmāntaravilagnanijā'jāvaktranikṣepaṇātsadyaḥ sundarastrīmukhatvaprāptivṛttāntavarṇanam, tayā kumārikayā barkareśasthāpanam, barkareśānena kumāryai varapradānam śataśṛṃgabhūpena nijakanyāyai kumāryākhyāyai navadhā vibhaktaraya bharatakhaṇḍasyaikavibhāgapradānāttannāmnā tadvibhāgasya kaumārikākhaṇḍākhyayā prasiddhivarṇanam-bharatakhaṇḍasthadeśagrāmanagarasaṃkhyāparigaṇanam , tayā ca kumāryā nijabhrātṛputrebhyaḥ svakīyabhāgānāṃ yathāsaṃkhyaṃ vibhajya pradānapūrvekaṃ stambhatīrthaṃ pratyāgatya kumāreśvarakumārīśvarasevākaraṇasuprasannabhavānīśaṅkaravaraprasādasaṃpādanam-vṛddhayā tayā rudropadeśena sarasvatītīrasthamahākālanāmakasiddhavaraṇam-mahākālavallabhāyāstasyāstapaḥprabhāveṇa citralekhāpsaratvaprāptivarṇanam-barkareśvaraliṅgamāhātmyavarṇanam.. ..... १५१

1-4.155

४० atha mahākālanāmakasya siddhasya caritravarṇanam, tatra vārāṇasīnivāsino māṇṭi maharṣeḥ śivaprasādena patnyāścaṭikākhyāyā udare garbhasya caturvarṣaparyantaṃ sthitāvapi tasya garbhasya bahirnirgamanābhāvaṃ nirīkṣya māṇṭinā tasya vahirnirgamanāyājñākaraṇam-janmasaṃsārabhītyā garbhasya bahirnirgamane'nicchāṃ dṛṣṭvā māṇṭinā śivaṃ prati prasādanam śivena tasya garbhasyāśvāsanārthaṃ nijavibhūtīnāmājñākaraṇam, śivavibhūtibhirdharmādibhistasya sāntvane kṛte sati garbhagṛhādbālakasya prasūtiḥ,tasya bālakasya kālādbhītimāpannatayā kālabhītināmakasya bilvavṛkṣasyādhastāttapaḥ kurvataḥ samīpe śaṃkareṇa nararūpeṇāgatya nijacaraṇāṃguṣṭhena gartapūraṇena tīrthaṃ nirmāya nijarūpaprakaṭanam tataḥ kālabhītiprārthanayā mahākālaliṅgarūpeṇa bhagavato'vasthānam, mahākālaprasādena kālabhītermocanānmahākālatvaprāptipūrvakaṃ mahākālabhagavataḥ prasādena nandigaṇarūpeṇa śivapratīhāratvaprāptivṛttāntavarṇanam, atha mahākālena karaṃdhamabhūpataye dharmasvarūpacatuyurgavyavasthādidharmakarmopadeśavarṇanam..

1-4.1

४१ atha karaṃdhamapṛṣṭena mahākālasiddhena brahmaviṣṇurudradevānāṃ bhaktiviṣayakasaṃśayanirākaraṇama, nānāvidhakarmabhedasavistaravivaraṇam, saṃkṣepato yathāśāstraśivapūjāvidhānavarṇanam, nityācaraṇīyasadācāravarṇanam, tataśca mahākālasiddhasya śivalokaprāptivṛttāṃtavarṇanam - -. -. - १६१

1-4.1

४२ atha nāradasthāpitavṛddhavāsudevamāhātmyavṛttāntavarṇanam, tatprasaṃgenaitareyabrāhmaṇacaritravarṇanam, mahīsāgarasaṃgamatīrasthahārītānvayotpannamāṇḍūkināmakasya brāhmaṇasyetarānāmnyāḥ patnyā udare samutpannasyaitareyabrāhmaṇasya janmāntarīyasiddhatve'pi prakṛtajanmani mūkabhāvaṃ samāśritya harimandire niraṃtaraṃ bhagavanmantrajapatatparatve sati mātuḥ khedāpanodārthaṃ śāstrapūtayā vāṇyā mātre saṃsārāsāratopadeśavarṇanapūrvakaṃ nijapūrṇajñānitvaprakaṭanenānandasamutpādanavṛttāntavarṇanam, tataścetarākhyāyāstanmātustasya mahājñānitvaṃ dṛṣṭvā'tyānandaprāptiḥ,tatastayormātāputrayoragrato bhagavato vāsudevasyāvirbhāvaḥ, aiterayakṛtā bhagavatstutiḥ, tatkṛtastutiprasannena bhagavataitareyavrāhmaṇāya varapradānam, bhagavatprasādenetareyabrāhmaṇasya vivāhādisrvamaṃgalaprāptipūrvakaihikasakalabhogabhogānaṃtaraṃ mokṣaprāptivṛttāntavarṇanam.... ......१६५....

1-4.2

४३ mahīsāgarasaṃgame nāradasthāpitabhaṭṭādityasūryamūrtivṛttāntavarṇanam, tatprasaṃgena sūryapūjā-
vidhivarṇanam. ............., १७०

1-4.172.2

४४ bhaṭṭādityasya purataḥ sadyaḥpratyayakārakāṣṭavidhaśapathādidivyaprakārakathanam...

1-4.1

४५ kapilasthāpitakapileśvarasya naṃdabhadravaṇijā trikālamarcākaraṇam,saṃsārāsāravicāra pūrvakaṃ naṃdabhadravaiśyasya śuddhasadācārapravṛttivaṇarnam, saddharmācaraṇaniṣṭhasya naṃdabhadrasya daivavaśādbhāryāputranāśena duḥkhitasya tatsamīpavartinā satyavratākhyena nāstikaśūdreṇa buddhibhedārthaṃ viruddha upadeśe kriyamāṇe nandabhadreṇa tadviruddhavādakhaṇḍanapūrvakaṃ devatāstitvasthāpanapūrvakaṃ saddharmācaraṇāya bhaṭṭārkasthale bahūdakakuṃḍaṃ pratyāgamanam..... १७४

1-4.180

४६ bahūdakakuṃḍasamīpavartikapileśvaramabhyarcya svatanutyāgārthamudyatasya naṃdabhadravaiśyasya samīpe kuṣṭharogārtena kenacidbrāhmaṇaputreṇāgatya naṃdabhadrāya jñānopadeśakaraṇam, atha naṃdabhadrapṛṣṭena brāhmaṇabālakena nijacaritravṛttāṃtakathanam, tasmādbrāhmaṇabālakādupadeśaśravaṇena suprasannena naṃdabhadreṇa gurudakṣiṇārthaṃ gurūpadeśena gurunāmnā bālādityasthāpanavṛttāṃtavarṇanam
४७ nāradena bahūdakartārtharakṣārthaṃ siddhāṃbikādicaturdaśamahāśaktīnāṃ saparivārāṇāṃ sthāpanavarṇanam tāsāṃ sarvāsāṃ mahāśaktīnāṃ māhātmyavarṇanam.

1-4.1

४८ somanāthamāhātmyavarṇanam, tatra cauḍadeśīyayorjayaṃtaprāleyanāmakaviprayorvṛttāṃtavarṇanam, somanāthadarśanārthaṃ prabhāsakṣetragamanodyatayostayormārge'tiśrāṃtatayā madhyemārgaṃ luṇṭhamānayoranugrahārthaṃ somanāthaprādurbhāvaḥ, mahīsāgarasaṃgamavartisomakuṇḍasnānasomanāthadarśana-māhātmyavarṇanam, hāṭakeśvaraliṃgamāhātmyavarṇanam. ... १८३

1-4.2

४९ nāradasthāpitamahīnagarasthitavividhatīrthamāhātmyaprasaṃge jayādityamāhātmyavarṇanam, tatra nāradena sūryadarśanārthaṃ sūryalokaṃ prati gatena nijasthāpitamahīnagarasthabrāhmaṇapraśaṃsāyāṃ kṛtāyāṃ sūryanārāyaṇena tatratyabrāhmaṇānāṃ darśanārthaṃ vṛddhātithirūpeṇāgamanam, tatra jñānacarcārūpaparamabhojanamākāṅkṣato bhāskarasya hārītaputreṇāṣṭavarṣavayasā kmaṭhākhyena sarvaśāstrīyasiddhāntasiddhajīvagatyādiviṣayakapraśnānāṃ suspaṣṭatayottarapradānena sūryabhagavato'tyantasaṃtoṣaprāptivṛttāntavarṇanam..... १८३

1-4.1

५० atha bhāskarakṛtaśarīralakṣaṇaviṣayakapraśnasya kamaṭhabālakena saśāstrapramāṇasiddhaśa-rīralakṣaṇakathanena samyaguttarapradānam, tatprasaṃgena jīvasya pāralaukikagativarṇanam. -- -. .. ---... १८५

1-4.1

५१ atha bhāskarakṛtavividhakarmaphalaviṣayakapraśnasya kamaṭhabālakena saśāstrapramāṇa-siddhasakalaprāṇikarmavipākavarṇanena samyaguttarapradānam, tatprasaṃgena dharmapraśaṃsāvarṇanam, kamaṭhaproktasamyakpraśnottaraśravaṇasaṃtuṣṭena bhagavatā bhāskareṇa tatputraprabhṛti-hārītāditannagarasthabrāhmaṇapraśaṃsāpūrvakaṃ nijanāmakathanam, atha brāhmaṇānāṃ prārthanayā bhagavatā bhāskareṇa jayādityanāmnā tasminmahīnagare mūrtāvavasthitikaraṇam, kamaṭhakṛtā'ṣṭakastotreṇa jayādityastutiḥ, bhagavatā bhāskareṇa kamaṭhākhyāya hārītabrāhmaṇabālakāya varapradānam, jayādityamāhātmyavarṇanam.... १८७

1-4.1

५२ atha mahīsāgarasaṃgame brahmadevasthāpitakoṭitīrthamāhātmyavṛttāntavarṇanam,koṭitīrtha-samīpasthātrīśvarabharadvājeśvaragautameśvarāhilyāsaromāhātmyam, ahilyāsarovarṇanaprasaṃgena śakrakṛtāhilyādharṣaṇādivṛttāntavarṇanaḥ.. ... १८९

1-4.1

५३ atha mahīsāgarasaṃgame nāradasthāpitasthānarakṣārthakatripuruṣaśālāvyavasthāpanādivṛttāntapūrvakaśālāmāhātmyama, atha nāradīyasarovaranāgeśvaramāhātmyam, aparadvārakottaradvārakāmāhātmyavarṇanam ..... .... १९०

1-4.2

५४ atha mahīsāgarasaṃgamavartināradamūrtisthāpanavṛttāntaḥ, tatprasaṃgena bābhravyārjunasaṃvādaḥ, bābhravyeṇārjunāya nāradamūrtisthāpanaprasaṃgenograsenaśrīkṛṣṇasaṃvādakathanapūrvakaṃ śrīkṛṣṇenograsenaśaṃkāpanodanāya nāradapraśaṃsākathanapūrvaka nāradāṣṭakastutikaraṇakathanam, śrīkṛṣṇakṛtanāradapūjādikathanam, nāradamāhātmyavarṇanama......... १९०

1-4.1

५५ bābhravyamukhādarjunena nāradamāhātmyaṃ śrutvā praśaṃsākaraṇapūrvakaṃ guptakṣetramāhātmyaśravaṇecchayā praśnakaraṇam , nāradenārjunāya guptakṣetrasthitagautameśvaraliṃgamāhātmyavarṇanaprasaṃgena savistarayogatattvasvarūpalakṣaṇavarṇanam ......... १९०

1-4.1

५६ atha mahīnagarakātpūrvadiksthitabrahmasarobrahmeśvaraliṃgamāhātmyavarṇanam, nāradasthāpita-
jayādityakūpagarbheśvarāparaparyāyamokṣeśvaraliṃgamāhātmyavarṇanam - ..... १९५

1-4.195

५७ atha kedāreśvaranīlakaṇṭhamāhātmyam...... -.....

1-4.2

५८ atha tasya mahīsāgarasaṃgamakṣetrasya guptakṣetretināmaprasiddhau kāraṇavarṇanam, tatprasaṃgena brahmaloke madhuparkasamaye tīrthakṣetrāṇāṃ mahattvavarṇanaprastāve mahīsāgarasaṃgamena svamukhena svaprakhyātau kriyamāṇāyāṃ brahmaṇo jyeṣṭhaputreṇa dharmeṇa tasmā aprakhyātirūpa-. śāpapradānam, atha tacchāpavacanaśravaṇottaraṃ guhasya tatrāgatya taduktasvaprakhyātisamarthanam, atha dharmeṇa guhasyāgre stutipṛrvakaṃ svāparādhakṣamāpaṇam, mahīsāgarasaṃgamakṣetrasya garvarūpastaṃbhavaśena stambhatīrthākhyayā prasiddhivṛttāntavarṇanapuraḥsaraṃ stambhatīrthāparaparyāyamahīsāgarasaṃgamamāhātmyakathanam, arjunasya tīrthayātrāparisamāptivṛttānta-
varṇanama.... ... ............ ... १९५

1-4.1

५९ atha siddheśvaraliṃgasiddhāmbikāmāhātmyam, tatprasaṃgena pāṇḍavatīrthayātrāyāṃ ghaṭotkacākhyasya bhīmaputrasya pāṇḍavaiḥ saha samāgamaḥ, atha śrīkṛṣṇena saha pāṇḍavānāṃ vivāhamaṃgalaviṣaye mantrakaraṇam, atha śrīkṛpṇena kāmakaṭaṃkaṭākhyāyā vṛttāntaṃ saṃvarṇya tasyā vijayapūrvakaṃ varaṇārthaṃ ghaṭotkacasya prāgjyotiṣapuraṃ prati preṣaṇam, śrīkṛṣṇādīnāmanujñayā ghaṭotkacasya prāgjyotiṣapuraṃ prati gamanam.......... १९७

1-4.1

६० atha ghaṭotkacasya kāmakaṭaṃkaṭāyāḥ prāsāde praveśaḥ atha kāmakaṭaṃkaṭāyā ghaṭotkacena śrīkṛṣṇasmaraṇapūrvakamapūrvakathākathanena praśnadvārā niruttarīkaraṇam, atha yuddhopāyena tāṃ kāmakaṭaṃkaṭāṃ parājitya tasyāḥ pṛṣṭhimāruhya śrīkṛṣṇapāṇḍavasamīpaṃ prati ghaṭotkacasyāgamanam, atha ghaṭotkacakāmakaṭaṃkaṭayorvivāhaḥ, tato hiḍimbavane ghaṭotkacena rākṣasarājyakaraṇam, ghaṭotkacasya kāmakaṭaṃkaṭāyāṃ barbarīkākhyasutotpattivṛttāntavarṇanam... १९९

1-4.2

६१ atha ghaṭotkacasya barbarīkaṃ putramādāya śrīkṛṣṇadarśanārthaṃ dvārakāpurīṃ prati gamanam tataḥ śrīkṛṣṇena barbarīkāya saṃkṣepataścānurvarṇyadharmavarṇanapūrvakaṃ kṣāttradharmānusāreṇa laukikabalaprāptyai devyārādhanārthamupadeśapūrvakaṃ suhṛdayeti nāmakaraṇama, śrīkṛṣṇopadeśena tena suhṛdayena guptakṣetre dagdhasthalīmāgatya devīnāmārādhanam, suprasannānāṃ devīnāmanujñayā tena suhṛdayena tatraiva sthitvā vijayanāmakamāgadhabrāhmaṇasya tatra siddhāmbikāyāḥ purata āgatya mahāvidyāṃ sādhayituṃ pravṛttasya suhṛdayena vighnanivāraṇārthaṃ sāhāyyakaraṇam, vijayavrāhmaṇena mahāvidyāsādhanārthamādau gāṇeśvarakalpopāsanākaraṇavarṇanam २००

1-4.1

६२ atha gaṇeśvarakṣetrapālotpattivṛttāntavarṇanam, kṣetrapālapūjanādividhānavarṇanam, tato vijayabrāhmaṇena vaṭayakṣiṇīvidyāsādhanam, tataścāparājitāmahāvidyāsādhanam २०२

1-4.203

६३ atha prathamayāmānte vighnakaraṇārthaṃ samāgatāyā mahājihvārākṣasyāḥ suhṛdayena ghaṭotkacaputreṇa damanam, tato madhyarātrasamaye vighnakaraṇārthaṃ samāgatasya repalendrasya ghaṭotkacaputreṇa suhṛdayena damanam, tatastṛtīyayāmānte vighnakaraṇārthaṃ samāgatāyā duhadruhākhyāśvataryāḥ suhṛdayena hanane kṛte sati tatprakṣepasthale duhadruhākhyagrāmaprasiddhivarṇanam, atha caturthayāme vighnakaraṇārthaṃ samāgatasya kṣapaṇakaveṣadhāriṇaḥ palāśināmno daityasya navakoṭidaityasenāsamanvitasya bhaimiputreṇa suhṛdayena pātālaguhāṃ tamanu gatvā hananam, tataśca tatkṛtena daityavadhena saṃtuṣṭairnāgalokaiḥ suhṛdayāya varapradānam, atha pātālavivarastharatnaliṅgapūjakanāgakanyābhiḥ pravarṇitena mārgeṇa suhṛdayasya -bhūtale siddhāmbikāpuraḥsthale vijayākhyabrāhmaṇasamīpaṃ pratyāgamanam, tataḥ sarvamahāvidyāsiddhisaṃpannatayā
suprasannena vijayabrāhmaṇena suhṛdayāyāśīḥpradānam, tato bhaviṣyatsaṃgrāme pāṇḍavasaṃrakṣaṇahetunā devānāṃ devīnāṃ cānujñayā vijayabrāhmaṇadattasindūrasadṛśahomabhasmagrahaṇapūrvaka sarvadevīdevaiḥ suhadayasya siddhasenetināmakaraṇavarṇanam.....

1-4.205

६४ atha devyārādhanatatparatayā siddhāmbikāsaṃnidhau siddhasene sthite vanavāsaprasaṃgenāgatānāṃ pāṇḍavānāṃ madhye'titṛṣārtena bhīmena devīpurataḥ sthite kuṇḍe praveśe kṛte satyatikruddhena siddhasenena bhīmena saha yuddhaṃ kṛtvā bhīmasenasya jarjarīkaraṇam, tato bhīmasenaṃ gṛhītvā sāgare prakṣeptuṃ pracalitasya siddhasenasya samīpe viyati bhagavatā rudradevena samabhyetya siddhasenāya bhīmasenasya pitāmahatvavarṇanam, tadrudravacaḥ śrutvā siddhasenasya śokakaraṇapūrvaka bhomasenāgre'parādhakṣamāpaṇam, bhīmasenena svapautrasyāliṃganam, atha pitāmahāparādhadoṣaviṣaṇṇasya siddhasenasya samudraṃ prati nijaprāṇatyāgārthaṃ gamanam, tannivāraṇārthaṃ bhīmasenasyāpi tatpaścādgamanam, tato rudrasahitābhiḥ siddhāmbikādidevībhiḥ siddhasenasya sāṃtvanapūrvakaṃ caṇḍiletināmakaraṇama, bhīmena caṇḍilena saha
yudhiṣṭhirādipāṇḍavasamīpaṃ gatvā sarvavṛttanivedanama, bhīmasthāpitabhīmeśvararudraliṃṅgamāhātmyavarṇanam. -....... ... ..

1-4.207

६५ atha yudhiṣṭhirakṛtāṃ siddhāmbikāstutiṃ niśamya bhīmasenena yudhiṣṭhirasya strīstutikaratvaṃ matvā nirbhartsanam, tato devyavajñānādbhīmasenasyāṅgavaikalyaprāptau bhīmena svāparādhakṣamāpaṇāya siddhāmbikājagadambikāstutikaraṇama, tato jagadambikayā tasmai varapradānam, atha devyā svasyā nimittāntareṇa lohāṇāsthakeleśvarīdurgāvatseśvarīgayatrāḍetyādināmabhedasthānabhedena tatra kṣetre'vasthitivarṇanapūrvakaṃ sarvapāṇḍavānāmabhayapradānam pāṇḍavairbarbarīkasya tatraiva sthāne saṃsthāpanapūrvakaṃ tīrthayātrākaraṇam... ..

1-4.209

६६ atha trayodaśavarṣānantaraṃ vanavāsānnivṛtya svakīyarājyaṃprāptaye saṃgrāmāṃgaṇaṃ samupasthiteṣu sasainyeṣu pāṇḍavakauraveṣu madhye sarvaśatrusainyavadhasamarthavīraparigaṇanāyāṃ prakrāntāyāṃ ghaṭotkacaputreṇa caṇḍilena sarvātiśāyisvasāmarthyaprakaṭanaprauḍhyā parīkṣāpradānārthaṃ purā daॆvyagrataḥ kṛtahomena vijayanāmakasiddhabrāhmaṇena pradattasya sindūrābhabhasmanaḥ svaśarāgre saṃyojanapūrvaka bāṇaprakṣepeṇa sarvaśatrusainyasya mṛtyumarmanidarśanakaraṇama, atha taddṛṣṭvā sarveṣāṃ yudhiṣṭhirādīnāṃ tatpraśaṃsāpūrvakaṃ sumahati sādhuvāde saṃpravṛte satyakasmādeva kṛṣṇena tasya ghaṭotkacaputrasya svacakreṇa śiraścheddrakaraṇam, atha kṛṣṇena tacichra३chedaṃ kṛtaṃ dṛṣṭvā śeīkākulānpāṃḍavādaॊnghaṭotkacaṃ ca prati tasminsaṃprāmāṃgaṇe siddhūtaḥ. bikadicaturdaśadevīnāmāgamanama, tābhiśca caṇḍilasya prāgjanmajātasuvaconāmakayakṣasya vṛttāntakathanapūrvakaṃ sarveṣāṃ sāntvanam , atha śrīkṛṣṇena tacchiraśchedakaraṇam , atha kṛṣṇena tacchiraśchedaṃ kṛtaṃ dṛṣṭvā śokākulānpāṃḍavādīnghaṭotkacaṃ ca prati tasminsaṃgrāmāṃgaṇe siddhāmbikādicaturdaśadevīnāmāgamanam, tābhiśca caṇḍilasya prāgjanmajātasuvarconāmakayakṣasya vṛttāntakathanapūrvakaṃ sarveṣāṃ sāntvanam, atha śrīkṛṣṇena tacchiraśchedakāraṇakathanam, tato devyāmṛtasiñcanena tacchirasomṛtīkaraṇam, atha śrīkṛṣṇena śirorūpasya caṇḍilasya varapradānam, atha śrīkṛṣṇājñayā yuddhabhūmisamīpavartigiriśrṛṃgamadhiruhya tena barbarīkeṇa pāṇḍavakauravāṇāṃ yuddhanirīkṣaṇam, atha bhāratamahāyuddhanivṛtyanantaraṃ garvānvitasya bhīmasya śrīkṛṣṇena barbarīkamukhata: paramapuruṣeṇa hariharābhinnarūpeṇa kenacitparamapuruṣeṇa sarvaṃ sainyaṃ nirdalitamiti satyāpayitvāpi laṃkādvā:sthitakumbhakarṇaśiraḥkaroṭikādarśanena garvapariharaṇavṛttāntavarṇanam, atha raṇājiraṃ pratyetya ghaṭotkacaputrāya barbarīkāya śrīkṛṣṇena varapradānam, atha barbarīkastavaḥ, barbarīkapūjanamāhātmyam, atha mahīnagarasthakedāreśvarātrīśvaranīlakaṇṭheśvarajayādityamāhātmyama, evaṃ saptakrośātmakaguptakṣetrāparaparyāyamahīsāgarasaṃgamakṣetramāhātmyaśravaṇapaṭhanā
diphalaśruti-- - - ---- --- -

Original text: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc