Language

ENहिગુ
Scripture Library

Shiva Purana · Chapter 7.2

7.2.7.2,2.1

ṛṣaya ūcuḥ
kiṃ tatpāśupataṃ jñānaṃ kathaṃ paśupatiśśivaḥ

7.2.7.2,2.1

kathaṃ dhaumyāgrajaḥ pṛṣṭaḥ kṛṣṇenākliṣṭakarmaṇā

7.2.7.2,2.2

etatsarvaṃ samācakṣva vāyo śaṃkaravigraha

7.2.7.2,2.2

tatsamo na hi vaktāsti trailokyeṣvaparaḥ prabhuḥ

7.2.7.2,2.3

sūta uvāca
ityākarṇya vacasteṣāṃ maharṣīṇāṃ prabhaṃjanaḥ

7.2.7.2,2.3

saṃsmṛtya śivamīśānaṃ pravaktumupacakrame

7.2.7.2,2.4

vāyuruvāca
purā sākṣānmaheśena śrīkaṃṭhākhyena mandare

7.2.7.2,2.4

devyai devena kathitaṃ jñānaṃ pāśupataṃ param

7.2.7.2,2.5

tadeva pṛṣṭaṃ kṛṣṇena viṣṇunā viśvayoninā

7.2.7.2,2.5

paśutvaṃ ca surādīnāṃ patitvaṃ ca śivasya ca

7.2.7.2,2.6

yathopadiṣṭaṃ kṛṣṇāya muninā hyupamanyunā

7.2.7.2,2.6

tathā samāsato vakṣye tacchṛṇudhvamataṃdritāḥ

7.2.7.2,2.7

puropamanyumāsīnaṃ viṣṇuḥkṛṣṇavapurdharaḥ

7.2.7.2,2.7

praṇipatya yathānyāyamidaṃ vacanamabravīt

7.2.7.2,2.8

śrīkṛṣṇa uvāca
bhagavañchrotumicchāmi devyai devena bhāṣitam

7.2.7.2,2.8

divyaṃ pāśupataṃ jñānaṃ vibhūtiṃ vāsya kṛtsnaśaḥ

7.2.7.2,2.9

kathaṃ paśupatirdevaḥ paśavaḥ ke prakīrtitāḥ

7.2.7.2,2.9

kaiḥ pāśaiste nibadhyaṃte vimucyaṃte ca te katham

7.2.7.2,2.10

iti saṃcoditaḥ śrīmānupamanyurmahātmanā

7.2.7.2,2.10

praṇamya devaṃ devīṃ ca prāha puṣṭo yathā tathā

7.2.7.2,2.11

upamanyuruvāca
brahmādyāḥ sthāvarāṃtāśca devadevasya śūlinaḥ

7.2.7.2,2.11

paśavaḥ parikīrtyaṃte saṃsāravaśavartinaḥ

7.2.7.2,2.12

teṣāṃ patitvāddeveśaḥ śivaḥ paśupatiḥ smṛtaḥ

7.2.7.2,2.12

malamāyādibhiḥ pāśaiḥ sa badhnāti paśūnpatiḥ

7.2.7.2,2.13

sa eva mocakasteṣāṃ bhaktyā samyagupāsitaḥ

7.2.7.2,2.13

caturviṃśatitattvāni māyākarmaguṇā amī

7.2.7.2,2.14

viṣayā iti kathyante pāśā jīvanibandhanāḥ

7.2.7.2,2.14

brahmādistambaparyaṃtān paśūnbaddhvā maheśvaraḥ

7.2.7.2,2.15

pāśairetaiḥ patirdevaḥ kāryaṃ kārayati svakam

7.2.7.2,2.15

tasyājñayā maheśasya prakṛtiḥ puruṣocitām

7.2.7.2,2.16

buddhiṃ prasūte sā buddhirahaṃkāramahaṃkṛtiḥ

7.2.7.2,2.16

indriyāṇi daśaikaṃ ca tanmātrāpañcakaṃ tathā

7.2.7.2,2.17

śāsanāddevadevasya śivasya śivadāyinaḥ

7.2.7.2,2.17

tanmātrāṇyapi tasyaiva śāsanena mahīyasā

7.2.7.2,2.18

mahābhūtānyaśeṣāṇi bhāvayaṃtyanupūrvaśaḥ

7.2.7.2,2.18

brahmādīnāṃ tṛṇāntānāṃ dehināṃ dehasaṃgatim

7.2.7.2,2.19

mahābhūtānyaśeṣāṇi janayaṃti śivājñayā

7.2.7.2,2.19

adhyavasyati vai buddhirahaṃkārobhimanyate

7.2.7.2,2.20

cittaṃ cetayate cāpi manaḥ saṃkalpayatyapi

7.2.7.2,2.20

śrotrādīni ca gṛhṇanti śabdādīnviṣayān pṛthak

7.2.7.2,2.21

svāneva nānyāndevasya divyenājñābalena vai

7.2.7.2,2.21

vāgādīnyapi yānyāsaṃstāni karmendriyāṇi ca

7.2.7.2,2.22

yathā svaṃ karma kurvanti nānyatkiṃcicchivājñayā

7.2.7.2,2.22

śabdādayopi gṛhyaṃte kriyante vacanādayaḥ

7.2.7.2,2.23

avilaṃghyā hi sarveṣāmājñā śaṃbhorgarīyasī

7.2.7.2,2.23

avakāśamaśeṣāṇāṃ bhūtānāṃ saṃprayacchati

7.2.7.2,2.24

ākāśaḥ parameśasya śāsanādeva sarvagaḥ

7.2.7.2,2.24

prāṇādyaiśca tathā nāmabhedairaṃtarbahirjagat

7.2.7.2,2.25

bibharti sarvaṃ śarvasya śāsanena prabhañjanaḥ

7.2.7.2,2.25

havyaṃ vahati devānāṃ kavyaṃ kavyāśināmapi

7.2.7.2,2.26

pākādyaṃ ca karotyagniḥ parameśvaraśāsanāt

7.2.7.2,2.26

saṃjīvanādyaṃ sarvasya kurvatyāpastadājñayā

7.2.7.2,2.27

viśvambharā jagannityaṃ dhatte viśveśvarājñayā

7.2.7.2,2.27

devānpātyasurān haṃti trilokamabhirakṣati

7.2.7.2,2.28

ājñayā tasya devendraḥ sarvairdevairalaṃghyayā

7.2.7.2,2.28

ādhipatyamapāṃ nityaṃ kurute varuṇassadā

7.2.7.2,2.29

pāśairbadhnāti ca yathā daṃḍyāṃstasyaiva śāsanāt

7.2.7.2,2.29

dadāti nityaṃ yakṣendro draviṇaṃ draviṇeśvaraḥ

7.2.7.2,2.30

puṇyānurūpaṃ bhūtebhyaḥ puruṣasyānuśāsanāt

7.2.7.2,2.30

karoti saṃpadaḥ śaśvajjñānaṃ cāpi sumedhasām

7.2.7.2,2.31

nigrahaṃ cāpyasādhūnāmīśānaśśivaśāsanāt

7.2.7.2,2.31

dhatte tu dharaṇīṃ mūrdhnā śeṣaḥ śivaniyogataḥ

7.2.7.2,2.32

yāmāhustāmasīṃ raudrīṃ mūrtimaṃtakarīṃ hareḥ

7.2.7.2,2.32

sṛjatyaśeṣamīśasya śāsanāccaturānanaḥ

7.2.7.2,2.33

anyābhirmūrtibhiḥ svābhiḥ pāti cāṃte nihanti ca

7.2.7.2,2.33

viṣṇuḥ pālayate viśvaṃ kālakālasya śāsanāt

7.2.7.2,2.34

sṛjate trasate cāpi svakābhistanubhistribhiḥ

7.2.7.2,2.34

haratyaṃte jagatsarvaṃ harastasyaiva śāsanāt

7.2.7.2,2.35

sṛjatyapi ca viśvātmā tridhā bhinnastu rakṣati

7.2.7.2,2.35

kālaḥ karoti sakalaṃ kālassaṃharati prajāḥ

7.2.7.2,2.36

kālaḥ pālayate viśvaṃ kālakālasya śāsanāt

7.2.7.2,2.36

tribhiraṃśairjagadbibhrattejobhirvṛṣṭimādiśan

7.2.7.2,2.37

divi varṣatyasau bhānurdevadevasya śāsanāt

7.2.7.2,2.37

puṣṇātyoṣadhijātāni bhūtānyāhlādayatyapi

7.2.7.2,2.38

devaiśca pīyate caṃdraścandrabhūṣaṇaśāsanāt

7.2.7.2,2.38

ādityā vasavo rudrā aśvinau marutastathā

7.2.7.2,2.39

khecarā ṛṣayassiddhā bhogino manujā mṛgāḥ

7.2.7.2,2.39

paśavaḥ pakṣiṇaścaiva kīṭādyāḥ sthāvarāṇi ca

7.2.7.2,2.40

nadyassamudrā girayaḥ kānanāni sarāṃsi ca

7.2.7.2,2.40

vedāḥ sāṃgāśca śāstrāṇi maṃtrastomamakhādayaḥ

7.2.7.2,2.41

kālāgnyādiśivāṃtāni bhuvanāni sahādhipaiḥ

7.2.7.2,2.41

brahmāṃḍānyapyasaṃkhyāni teṣāmāvaraṇāni ca

7.2.7.2,2.42

vartamānānyatītāni bhaviṣyantyapi kṛtsnaśaḥ

7.2.7.2,2.42

diśaśca vidiśaścaiva kālabhedāḥ kalādayaḥ

7.2.7.2,2.43

yacca kiṃcijjagatyasmin dṛśyate śrūyate 'pi vā

7.2.7.2,2.43

tatsarvaṃ śaṃkarasyājñā balena samadhiṣṭhitam

7.2.7.2,2.44

ājñābalāttasya dharā sthiteha dharādharā vāridharāḥ samudrāḥ

7.2.7.2,2.44

jyotirgaṇāḥ śakramukhāśca devāḥ sthiraṃ ciraṃ vā cidacidyadasti

7.2.7.2,2.45

upamanyuruvāca
atyāścaryamidaṃ kṛṣṇa śaṃbhoramitakarmaṇaḥ

7.2.7.2,2.45

ājñākṛtaṃ śṛṇuṣvaitacchrutaṃ śrutimukhe mayā

7.2.7.2,2.46

purā kila surāḥ seṃdrā vivadaṃtaḥ parasparam

7.2.7.2,2.46

asurānsamare jitvā jetāhamahamityuta

7.2.7.2,2.47

tadā maheśvarasteṣāṃ madhyato varaveṣadhṛk

7.2.7.2,2.47

svalakṣaṇairvihīnāṃgaḥ svayaṃ yakṣa ivābhavat

7.2.7.2,2.48

sa tānāha surānekaṃ tṛṇamādāya bhūtale

7.2.7.2,2.48

ya etadvikṛtaṃ kartuṃ kṣamate sa tu daityajit

7.2.7.2,2.49

yakṣasya vacanaṃ śrutvā vajrapāṇiḥ śacīpatiḥ

7.2.7.2,2.49

kiṃcitkruddho vihasyainaṃ tṛṇamādātumudyataḥ

7.2.7.2,2.50

na tattṛṇamupadātuṃ manasāpi ca śakyate

7.2.7.2,2.50

yathā tathāpi tacchettuṃ vajraṃ vajradharo 'sṛjat

7.2.7.2,2.51

tadvajraṃ nijavajreṇa saṃsṛṣṭamiva sarvataḥ

7.2.7.2,2.51

tṛṇenābhihataṃ tena tiryagagraṃ papāta ha

7.2.7.2,2.52

tataścānye susaṃrabdhā lokapālā mahābalāḥ

7.2.7.2,2.52

sasṛjustṛṇamuddiśya svāyudhāni sahasraśaḥ

7.2.7.2,2.53

prajajjvāla mahāvahniḥ pracaṃḍaḥ pavano vavau

7.2.7.2,2.53

pravṛddho 'pāṃpatiryadvatpralaye samupasthite

7.2.7.2,2.54

evaṃ devaissamārabdhaṃ tṛṇamuddiśya yatnataḥ

7.2.7.2,2.54

vyarthamāsīdaho kṛṣṇa yakṣasyātmabalena vai

7.2.7.2,2.55

tadāha yakṣaṃ deveṃdraḥ ko bhavānityamarṣitaḥ

7.2.7.2,2.55

tatassa paśyatāmeva teṣāmaṃtaradhādatha

7.2.7.2,2.56

tadaṃtare haimavatī devī divyavibhūṣaṇā

7.2.7.2,2.56

āvirāsīnnabhoraṃge śobhamānā śucismitā

7.2.7.2,2.57

tāṃ dṛṣṭvā vismayāviṣṭā devāḥ śakrapurogamāḥ

7.2.7.2,2.57

praṇamya yakṣaṃ papracchuḥ ko 'sau yakṣo vilakṣaṇaḥ

7.2.7.2,2.58

sā 'bravītsasmitaṃ devī sa yuṣmākamagocaraḥ

7.2.7.2,2.58

tenedaṃ bhramyate cakraṃ saṃsārākhyaṃ carācaram

7.2.7.2,2.59

tenādau kriyate viśvaṃ tena saṃhriyate punaḥ

7.2.7.2,2.59

na tanniyantā kaścitsyāttena sarvaṃ niyamyate

7.2.7.2,2.60

ityuktvā sā mahādevī tatraivāṃtaradhatta vai

7.2.7.2,2.60

devāśca vismitāḥ sarve tāṃ praṇamya divaṃ yayuḥ

iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāmuttarakhaṃḍe dvitīyo 'dhyāyaḥ

Original text: śivapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc