Language

ENहिગુ
Scripture Library

Shiva Purana · Verses 7.1-2

7.1-2.7.1,1.1

vyāsa uvāca
namaśśivāya somāya sagaṇāya sasūnave

7.1-2.7.1,1.1

pradhānapuruṣeśāya sargasthityaṃtahetave

7.1-2.7.1,1.2

śaktirapratimā yasya hyaiśvaryaṃ cāpi sarvagam

7.1-2.7.1,1.2

svāmitvaṃ ca vibhutvaṃ ca svabhāvaṃ saṃpracakṣate

7.1-2.7.1,1.3

tamajaṃ viśvakarmāṇaṃ śāśvataṃ śivamavyayam

7.1-2.7.1,1.3

mahādevaṃ mahātmānaṃ vrajāmi śaraṇaṃ śivam

7.1-2.7.1,1.4

dharmakṣetre mahātīrthe gaṃgākāliṃdisaṃgame

7.1-2.7.1,1.4

prayāge naimiṣāraṇye brahmalokasya vartmani

7.1-2.7.1,1.5

munayaśśaṃsitātmānaḥ satyavrataparāyaṇāḥ

7.1-2.7.1,1.5

mahaujaso mahābhāgā mahāsatraṃ vitenire

7.1-2.7.1,1.6

tatra satraṃ samākarṇya teṣāmakliṣṭakarmaṇām

7.1-2.7.1,1.6

sākṣātsatyavatīsūnorvedavyāsasya dhīmataḥ

7.1-2.7.1,1.7

śiṣyo mahātmā medhāvī triṣu lokeṣu viśrutaḥ

7.1-2.7.1,1.7

pañcāvayavayuktasya vākyasya guṇadoṣavit

7.1-2.7.1,1.8

uttarottaravaktā ca bruvato 'pi bṛhaspateḥ

7.1-2.7.1,1.8

madhuraḥ śravaṇānāṃ ca manojñapadaparvaṇām

7.1-2.7.1,1.9

kathānāṃ nipuṇo vaktā kālavinnayavitkaviḥ

7.1-2.7.1,1.9

ājagāma sa taṃ deśaṃ sūtaḥ paurāṇikottamaḥ

7.1-2.7.1,1.10

taṃ dṛṣṭvā sūtamāyāṃtaṃ munayo hṛṣṭamānasāḥ

7.1-2.7.1,1.10

tasmai sāma ca pūjāṃ ca yathāvatpratyapādayan

7.1-2.7.1,1.11

pratigṛhya satāṃ pūjāṃ munibhiḥ pratipāditām

7.1-2.7.1,1.11

uddiṣṭamānasaṃ bheje niyukto yuktamātmanaḥ

7.1-2.7.1,1.12

tatastatsaṃgamādeva munīnāṃ bhāvitātmanām

7.1-2.7.1,1.12

sotkaṃṭhamabhavaccitaṃ śrotuṃ paurāṇikīṃ kathām

7.1-2.7.1,1.13

tadā tamanukūlābhirvāgbhiḥ pūjya १ maharṣayaḥ

7.1-2.7.1,1.13

atīvābhimukhaṃ kṛtvā vacanaṃ cedamabruvan

7.1-2.7.1,1.14

ṛṣaya ūcuḥ
romaharṣaṇa sarvajña bhavānno bhāgyagauravāt

7.1-2.7.1,1.14

saṃprāptodya mahābhāga śaivarāja mahāmate

7.1-2.7.1,1.15

purāṇavidyāmakhilāṃ vyāsātpratyakṣamīyivān

7.1-2.7.1,1.15

tasmādāścaryabhūtānāṃ kathānāṃ tvaṃ hi bhājanam

7.1-2.7.1,1.16

ratnānāmurusārāṇāṃ ratnākara ivārṇavaḥ

7.1-2.7.1,1.16

yacca bhūtaṃ yacca bhavyaṃ yaccānyadvastu vartate

7.1-2.7.1,1.17

na tavāviditaṃ kiñcittriṣu lokeṣu vidyate

7.1-2.7.1,1.17

tvamadṛṣṭavaśādasmaddarśanārthamihāgataḥ

7.1-2.7.1,1.17

akurvankimapi śreyo na vṛthā gantumarhasi

7.1-2.7.1,1.18

tasmācchrāvyataraṃ puṇyaṃ satkathājñānasaṃhitam

7.1-2.7.1,1.18

vedāṃtasārasarvasvaṃ purāṇaṃ śrāvayāśu naḥ

7.1-2.7.1,1.19

evamabhyarthitassūto munibhirvedavādibhiḥ

7.1-2.7.1,1.19

ślakṣṇāṃ ca nyāyasaṃyuktāṃ pratyuvāca śubhāṃ giram

7.1-2.7.1,1.20

sūta uvāca
pūjito 'nugṛhītaśca bhavadbhiriti coditaḥ

7.1-2.7.1,1.20

kasmātsamyaṅna vibrūyāṃ purāṇamṛṣipūjitam

7.1-2.7.1,1.21

abhivaṃdya mahādevaṃ devīṃ skaṃdaṃ vināyakam

7.1-2.7.1,1.21

naṃdinaṃ ca tathā vyāsaṃ sākṣātsatyavatīsutam

7.1-2.7.1,1.22

vakṣyāmi paramaṃ puṇyaṃ purāṇaṃ vedasaṃmitam

7.1-2.7.1,1.22

śivajñānārṇavaṃ sākṣādbhaktimuktiphalapradam

7.1-2.7.1,1.23

śabdārthanyāyasaṃyuktai rāgamārthairvibhūṣitam

7.1-2.7.1,1.23

śvetakalpaprasaṃgena vāyunā kathitaṃ purā

7.1-2.7.1,1.24

vidyāsthānāni sarvāṇi purāṇānukramaṃ tathā

7.1-2.7.1,1.24

tatpurāṇasya cotpattiṃ bruvato me nibodhata

7.1-2.7.1,1.25

aṃgāni vedāścatvāro mīmāṃsānyāyavistaraḥ

7.1-2.7.1,1.25

purāṇaṃ dharmaśāstraṃ ca vidyāścetāścaturdaśa

7.1-2.7.1,1.26

āyurvedo dhanurvedo gāṃdharvaścetyanukramāt

7.1-2.7.1,1.26

arthaśāstraṃ paraṃ tasmādvidyā hyaṣṭādaśa smṛtāḥ

7.1-2.7.1,1.27

aṣṭādaśānāṃ vidyānāmetāsāṃ bhinnavartmanām

7.1-2.7.1,1.27

ādikartā kavissākṣācchūlapāṇiriti śrutiḥ

7.1-2.7.1,1.28

sa hi sarvajagannāthaḥ sisṛkṣurakhilaṃ jagat

7.1-2.7.1,1.28

brahmāṇaṃ vidadhe sākṣātputramagre sanātanam

7.1-2.7.1,1.29

tasmai prathamaputrāya brahmaṇe viśvayonaye

7.1-2.7.1,1.29

vidyāścemā dadau pūrvaṃ viśvasṛṣṭyarthamīśvaraḥ

7.1-2.7.1,1.30

pālanāya hariṃ devaṃ rakṣāśaktiṃ dadau tataḥ

7.1-2.7.1,1.30

madhyamaṃ tanayaṃ viṣṇuṃ pātāraṃ brahmaṇo 'pi hi

7.1-2.7.1,1.31

labdhavidyena vidhinā prajāsṛṣṭiṃ vitanvatā

7.1-2.7.1,1.31

prathamaṃ sarvaśāstrāṇāṃ purāṇaṃ brahmaṇā smṛtam

7.1-2.7.1,1.32

anaṃtaraṃ tu vaktrebhyo vedāstasya vinirgatāḥ

7.1-2.7.1,1.32

pravṛttissarvaśāstrāṇāṃ tanmukhādabhavattataḥ

7.1-2.7.1,1.33

yadāsya vistaraṃ śaktā nādhigaṃtuṃ prajā bhuvi

7.1-2.7.1,1.33

tadā vidyāsamāsārthaṃ viśveśvaraniyogataḥ

7.1-2.7.1,1.34

dvāparāṃteṣu viśvātmā viṣṇurviśvaṃbharaḥ prabhuḥ

7.1-2.7.1,1.34

vyāsanāmnā caratyasminnavatīrya mahītale

7.1-2.7.1,1.35

evaṃ vyastāśca vedāśca dvāparedvāpare dvijāḥ

7.1-2.7.1,1.35

nirmitāni purāṇāni anyāni ca tataḥ param

7.1-2.7.1,1.36

sa punardvāpare cāsminkṛṣṇadvaipāyanākhyayā

7.1-2.7.1,1.36

araṇyāmiva havyāśī satyavatyāmajāyata

7.1-2.7.1,1.37

saṃkṣipya sa punarvedāṃścaturdhā kṛtavānmuniḥ

7.1-2.7.1,1.37

vyastavedatayā loke vedavyāsa iti śrutaḥ

7.1-2.7.1,1.38

purāṇānāñca saṃkṣiptaṃ caturlakṣapramāṇataḥ

7.1-2.7.1,1.38

adyāpi devaloke tacchatakoṭipravistaram

7.1-2.7.1,1.39

yo vidyāccaturo vedān sāṃgopaṇiṣadāndvijaḥ

7.1-2.7.1,1.39

na cetpurāṇaṃ saṃvidyānnaiva sa syādvicakṣaṇaḥ

7.1-2.7.1,1.40

itihāsapurāṇābhyāṃ vedaṃ samupabṛṃhayet

7.1-2.7.1,1.40

bibhetyalpaśrutādvedo māmayaṃ pratariṣyati

7.1-2.7.1,1.41

sargaśca pratisargaśca vaṃśo manvaṃtarāṇi ca

7.1-2.7.1,1.41

vaṃśānucaritaṃ caiva purāṇaṃ pañcalakṣaṇam

7.1-2.7.1,1.42

daśadhā cāṣṭadhā caitatpurāṇamupadiśyate

7.1-2.7.1,1.42

bṛhatsūkṣmaprabhedena munibhistattvavittamaiḥ

7.1-2.7.1,1.43

brāhmaṃ pādmaṃ vaiṣṇavaṃ ca śaivaṃ bhāgavataṃ tathā

7.1-2.7.1,1.43

bhaviṣyaṃ nāradīyaṃ ca mārkaṃḍeyamataḥ param

7.1-2.7.1,1.44

āgneyaṃ brahmavaivartaṃ laiṃgaṃ vārāhameva ca

7.1-2.7.1,1.44

skāndaṃ ca vāmanaṃ caiva kaurmyaṃ mātsyaṃ ca gāruḍam

7.1-2.7.1,1.45

brahmāṃḍaṃ ceti puṇyo 'yaṃ purāṇānāmanukramaḥ

7.1-2.7.1,1.45

tatra śaivaṃ turīyaṃ yacchārvaṃ sarvārthasādhakam

7.1-2.7.1,1.46

graṃtho lakṣapramāṇaṃ tadvyastaṃ dvādaśasaṃhitam

7.1-2.7.1,1.46

nirmitaṃ tacchivenaiva tatra dharmaḥ pratiṣṭhitaḥ

7.1-2.7.1,1.47

taduktenaiva dharmeṇa śaivāstraivarṇikā narāḥ

7.1-2.7.1,1.47

tasmādvimukutimanvicchañcchivameva samāśrayet

7.1-2.7.1,1.48

tamāśrityaiva devānāmapi muktirna cānyathā

7.1-2.7.1,1.49

yadidaṃ śaivamākhyātaṃ purāṇaṃ vedasaṃmitam

7.1-2.7.1,1.49

tasya bhedānsamāsena bruvato me nibodhata

7.1-2.7.1,1.50

vidyeśvaraṃ tathā raudraṃ vaināyakamanuttamam

7.1-2.7.1,1.50

aumaṃ mātṛpurāṇaṃ ca rudraikādaśakaṃ tathā

7.1-2.7.1,1.51

kailāsaṃ śatarudraṃ ca śatarudrākhyameva ca

7.1-2.7.1,1.51

sahasrakoṭirudrākhyaṃ vāyavīyaṃ tataḥparam

7.1-2.7.1,1.52

dharmasaṃjñaṃ purāṇaṃ cetyevaṃ dvādaśa saṃhitāḥ

7.1-2.7.1,1.52

vidyeśaṃ daśasāhasramuditaṃ graṃthasaṃkhyayā

7.1-2.7.1,1.53

raudraṃ vaināyakaṃ caumaṃ mātṛkākhyaṃ tataḥ param

7.1-2.7.1,1.53

pratyekamaṣṭasāhasraṃ trayodaśasahasrakam

7.1-2.7.1,1.54

raudrakādaśakākhyaṃ yatkailāsaṃ ṣaṭsahasrakam

7.1-2.7.1,1.54

śatarudraṃ trisāhasraṃ koṭirudraṃ tataḥ param

7.1-2.7.1,1.55

sahasrairnavabhiryuktaṃ sarvārthajñānasaṃyutam

7.1-2.7.1,1.55

sahasrakoṭirudrākhyamekādaśasahasrakam

7.1-2.7.1,1.56

catussahasrasaṃkhyeyaṃ vāyavīyamanuttamam

7.1-2.7.1,1.56

dharmasaṃjñaṃ purāṇaṃ yattaddvādaśasahasrakam

7.1-2.7.1,1.57

tadevaṃ lakṣamuddiṣṭaṃ śaivaṃ śākhāvibhedataḥ

7.1-2.7.1,1.57

purāṇaṃ vedasāraṃ tadbhuktimuktiphalapradam

7.1-2.7.1,1.58

vyāsena tattu saṃkṣiptaṃ caturviṃśatsahasrakam

7.1-2.7.1,1.58

śaivantatra purāṇaṃ vai caturthaṃ saptasaṃhitam

7.1-2.7.1,1.59

vidyeśvarākhyā tatrādyā dvitīyā rudrasaṃhitā

7.1-2.7.1,1.59

tṛtīyā śatarudrākhyā koṭirudrā caturthikā

7.1-2.7.1,1.60

pañcamī kathitā comā ṣaṣṭhī kailāsasaṃhitā

7.1-2.7.1,1.60

saptamī vāyavīyākhyā saptaivaṃ saṃhitā iha

7.1-2.7.1,1.61

vidyeśvaraṃ dvisāhasraṃ raudraṃ pañcaśatāyutam

7.1-2.7.1,1.61

triṃśattathā dvisāhasraṃ sārdhaikaśatamīritam

7.1-2.7.1,1.62

śatarudrantathā koṭirudraṃ vyomayugādhikam

7.1-2.7.1,1.62

dvisāhasraṃ ca dviśataṃ tathomaṃ bhūsahasrakam

7.1-2.7.1,1.63

catvāriṃśatsāṣṭaśataṃ kailāsaṃ bhūsahasrakam

7.1-2.7.1,1.63

catvāriṃśacca dviśataṃ vāyavīyamataḥ param

7.1-2.7.1,1.64

catussāhasrasaṃkhyākamevaṃ saṃkhyāvibhedataḥ

7.1-2.7.1,1.64

śrutamparamapuṇyantu purāṇaṃ śivasaṃjñakam

7.1-2.7.1,1.65

catuḥsāhasrakaṃ yattu vāyavīyamudīritam

7.1-2.7.1,1.65

tadidaṃ vartayiṣyāmi bhāgadvayasamanvitam

7.1-2.7.1,1.66

nāvedaviduṣe vācyamidaṃ śāstramanuttamam

7.1-2.7.1,1.66

na caivāśraddhadhānāya nāpurāṇavide tathā

7.1-2.7.1,1.67

parīkṣitāya śiṣyāya dhārmikāyānasūyave

7.1-2.7.1,1.67

pradeyaṃ śivabhaktāya śivadharmānusāriṇe

7.1-2.7.1,1.68

purāṇasaṃhitā yasya prasādānmayi vartate

7.1-2.7.1,1.68

namo bhagavate tasmai vyāsāyāmitatejase

iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāṃ pūrvakhaṇḍe vidyāvatārakathanaṃ nāma prathamo 'dhyāyaḥ

Original text: śivapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc