Shiva Purana · Verses 7.18-2

ṛṣaya ūcuḥ
devī dakṣasya tanayā tyaktvā dākṣāyaṇī tanum

kathaṃ himavataḥ putrī menāyāmabhavatpurā

kathaṃ ca nindito rudro dakṣeṇa ca mahātmanā

nimittamapi kiṃ tatra yena syānniṃdito bhavaḥ

utpannaśca kathaṃ dakṣo abhiśāpādbhavasya tu

cākṣuṣasyāṃtare pūrvaṃ manoḥ prabrūhi māruta

vāyuruvāva
śṛṇvaṃtu kathayiṣyāmi dakṣasya laghucetasaḥ

vṛttaṃ pāpātpramādācca viśvāmaravidūṣaṇam

purā surāsurāḥ sarve siddhāśca paramarṣayaḥ

kadāciddraṣṭumīśānaṃ himavacchikharaṃ yayuḥ

tadā devaśca devī ca divyāsanagatāvubhau

darśanaṃ dadatusteṣāṃ devādīnāṃ dvijottamāḥ

tadānīmeva dakṣo 'pi gatastatra sahāmaraiḥ

jāmātaraṃ haraṃ draṣṭuṃ draṣṭuṃ cātmasutāṃ satīm

tadātmagauravāddevo devyā dakṣe samāgate

devādibhyo viśeṣeṇa na kadācidabhūtsmṛtiḥ

tasya tasyāḥ paraṃ bhāvamajñātuścāpi kevalam

putrītyevaṃ vimūḍhasya tasyāṃ vairamajāyata

tatastenaiva vaireṇa vidhinā ca pracoditaḥ

nājuvāha bhavaṃ dakṣo dīkṣitastāmapi dviṣan

anyāñ१ āmātarassarvānāhūya sa yathākramam

śataśaḥ puṣkalāmarcāñcakāra ca pṛthakpṛthak

tathā tānsaṃgatāñchrutvā nāradasya mukhāttadā

yayau rudrāya rudrāṇī vijñāpya bhavanaṃ pituḥ

atha saṃnihitaṃ divyaṃ vimānaṃ viśvatomukham

lakṣaṇāḍhyaṃ sukhārohamatimātramanoharam

taptajāṃbūnadaprakhyaṃ citraratnapariṣkṛtam

muktāmayavitānāgnyaṃ sragdāmasamalaṃkṛtam

taptakaṃcananirvyūhaṃ ratnastaṃbhaśatāvṛtam

vajrakalpitasopānaṃ vidrumastaṃbhatoraṇam

puṣpapaṭṭaparistīrṇaṃ citraratnamahāsanam

vajrajālakiracchidramacchidramaṇikuṭṭimam

maṇidaṃḍamanojñena mahāvṛṣabhalakṣmaṇā

alaṃkṛtapurobhāgamabbhraśubbhreṇa ketunā

ratnakaṃcukaguptāṃgaiścitravetrakapāṇibhiḥ

adhiṣṭhitamahādvāramapradhṛṣyairguṇeśvaraiḥ

mṛdaṃgatālagītādiveṇuvīṇāviśāradaiḥ

vidagdhaveṣabhāṣaiśca bahubhiḥ strījanairvṛtam

āruroha mahādevī saha priyasakhījanaiḥ

cāmāravyañjanaṃ tasyā vajradaṃḍamanohare

gṛhītvā rudrakanye dve vivījaturubhe śubhe

tadācāmarayormadhye devyā vadanamābabhau

anyonyaṃ yudhyatormadhye haṃsayoriva paṃkajam

chatraṃ śaśinibhaṃ tasyāścūḍopari sumālinī

dhṛtamuktāparikṣiptaṃ babhāra premanirbharā

tacchatramujjvalaṃ devyā ruruce vadanopari

uparyamṛtabhāṃḍasya maṃḍalaṃ śaśino yathā

atha cāgre samāsīnā susmitāsyā śubhāvatī

akṣadyūtavinodena ramayāmāsa vai satīm

suyaśāḥ pāduke devyāśśubhe ratnapariṣkṛte

stanayoraṃtare kṛtvā tadā devīmasevataḥ

anyā kāṃcanacārvaṃgī dīptaṃ jagrāha darpaṇam

aparā tālavṛntaṃ ca parā tāṃbūlapeṭikām

kācitkrīḍāśukaṃ cāru kare 'kuruta bhāminī

kācittu sumanojñāni puṣpāṇi surabhīṇi ca

kācidābharaṇādhāraṃ babhāra kamalekṣaṇā

kācicca punarālepaṃ suprasūtaṃ śubhāṃjanam

anyāśca sadṛśāstāstā yathāsvamucitakriyāḥ

āvṛttyā tāṃ mahādevīmasevaṃta samaṃtataḥ

atīva śuśubhe tāsāmaṃtare parameśvarī

tārāpariṣado madhye caṃdralekheva śāradī

tataḥ śaṃkhasamutthasya nādasya samanaṃtaram

prāsthāniko mahānādaḥ paṭahaḥ samatāḍyata

tato madhuravādyāni saha tālodyataissvanaiḥ

anāhatāni sanneduḥ kāhalānāṃ śatāni ca

sāyudhānāṃ gaṇeśānāṃ maheśasamatejasām

sahasrāṇi śatānyaṣṭau tadānīṃ purato yayuḥ

teṣāṃ madhye vṛṣārūḍho gajārūḍho yathā guruḥ

jagāma gaṇapaḥ śrīmān somanaṃdīśvarārcitaḥ

devaduṃdubhayo nedurdivi divyasukhā ghanāḥ

nanṛturmunayassarve mumuduḥ siddhayoginaḥ

sasṛjuḥ puṣpavṛṣṭiṃ ca vitānopari vāridāḥ

tadā devagaṇaiścānyaiḥ pathi sarvatra saṃgatā

kṣaṇādiva piturgehaṃ praviveśa maheśvarī

tāṃ dṛṣṭvā kupito dakṣaścātmanaḥ kṣayakāraṇāt

tasyā yavīyasībhyo 'pi cakre pūjāma satkṛtām

tadā śaśimukhī devī pitaraṃ sadasi sthitam

aṃbikā yuktamavyagramuvācākṛpaṇaṃ vacaḥ

devyuvāca
brahmādayaḥ piśācāṃtā yasyājñāvaśavartinaḥ

sa devassāṃprataṃ tāta vidhinā nārcitaḥ kila

tadāstāṃ mama jyāyasyāḥ putryāḥ pūjāṃ kimīdṛśīm

asatkṛtāmavajñāya kṛtavānasi garhitam

evamukto 'bravīdenāṃ dakṣaḥ krodhādamarṣitaḥ

tvattaḥ śreṣṭhā viśiṣṭāśca pūjyā bālāḥ sutā mama

tāsāṃ tu ye ca bhartāraste me bahumatā mudā

gunaiścāpyadhikāssarvairbhartuste tryaṃbakādapi

stabdhātmā tāmasaśśarvastvamimaṃ samupāśritā

tena tvāmavamanye 'haṃ pratikūlo hi me bhavaḥ

tathoktā pitaraṃ dakṣaṃ kruddhā devī tamabravīt

śṛṇvatāmeva sarveṣāṃ ye yajñasadasi sthitāḥ

akasmānmama bhartāramajātāśeṣadūṣaṇam

vācā dūṣayase dakṣa sākṣāllokamaheśvaram

vidyācauro gurudrohī vedeśvaravidūṣakaḥ

ta ete bahupāpmānassarve daṃḍyā iti śrutiḥ

tasmādatyutkaṭasyāsya pāpasya sadṛśo bhṛśam

sahasā dāruṇo daṃḍastava daivādbhaviṣyati

tvayā na pūjito yasmāddevadevastriyaṃbakaḥ

tasmāttava kulaṃ duṣṭaṃ naṣṭamityavadhāraya

ityuktvā pitaraṃ ruṣṭā satī saṃtyaktasādhvasā

tadīyāṃ ca tanuṃ tyaktvā himavaṃtaṃ yayau girim

sa parvataparaḥ śrīmāṃllabdhapuṇyaphalodayaḥ

tadarthameva kṛtavān suciraṃ duścaraṃ tapaḥ

tasmāttamanugṛhṇāti bhūdhareśvaramīśvarī

svecchayā pitaraṃ cakre svātmano yogamāyayā

yadā gatā satī dakṣaṃ viniṃdya bhayavihvalā

tadā tirohitā maṃtrā vihataśca tato 'dhvaraḥ

tadupaśrutya gamanaṃ devyāstripurumardanaḥ

dakṣāya ca ṛṣibhyaśca cukopa ca śaśāpa tān

yasmādavamatā dakṣamatkṛte 'nāgasā satī

pūjitāścetarāḥ sarvāḥ svasutā bhartṛbhiḥ saha

vaivasvate 'ṃtare tasmāttava jāmātarastvamī

utpatsyaṃte samaṃ sarve brahmayajñeṣvayonijāḥ

bhavitā mānuṣo rājā cākṣuṣasya tvamanvaye

prācīnabarhiṣaḥ pautraḥ putraścāpi pracetasaḥ

ahaṃ tatrāpi te vighnamācariṣyāmi durmate

dharmārthakāmayukteṣu karmasvapi punaḥ punaḥ

tenaivaṃ vyāhṛto dakṣo rudreṇāmitatejasā

svāyaṃbhuvīṃ tanuṃ tyaktvā papāta bhuvi duḥkhitaḥ

tataḥ prācetaso dakṣo jajñe vai cākṣuṣe 'ntare

prācīnabarhiṣaḥ pautraḥ putraścaiva pracetasām

bhṛgvādayo 'pi jātā vai manorvaivasvatasya tu

aṃtare brahmaṇo yajñe vāruṇīṃ bibhratastanum

tadā dakṣasya dharmārthaṃ yajñe tasya durātmanaḥ

maheśaḥ kṛtavānvighnaṃ manā vavasvate sati

iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāṃ pūrvakhaṇḍe satīdehatyāgo nāmāṣṭādaśo 'dhyāyaḥ