Shiva Purana · Chapter 5.51

munaya ūcuḥ //
vyāsaśiṣya mahābhāga sūta paurāṇikottama //
aparaṃ śrotumicchāmaḥ kimapyākhyānamīśituḥ

umāyā jagadambāyāḥ kriyāyogamanuttamam //
proktaṃ sanatkumāreṇa vyāsāya ca mahātmane

sūta uvāca //
dhanyā yūyaṃ mahātmāno devībhaktidṛḍhavratāḥ //
parāśakteḥ paraṃ guptaṃ rahasyaṃ śṛṇutādarāt

vyāsa uvāca //
sanatkumāra sarvajña brahmaputra mahāmate //
umāyāśśrotumicchāmi kriyāyogaṃ mahādbhutam

kīdṛkca lakṣaṇaṃ tasya kiṃ kṛte ca phalaṃ bhavet //
priyaṃ yacca parāmbāyāstadaśeṣaṃ vadasva me

sanatkumāra uvāca //
dvaipāyana yadetattvaṃ rahasyaṃ paripṛcchasi //
tacchṛṇuṣva mahābuddhe sarvaṃ me varṇayiṣyataḥ

jñānayogaḥ kriyāyogo bhaktiyogastathaiva ca //
trayo mārgāssamākhyātāḥ śrīmāturmuktimuktidā

jñānayogastu saṃyogaścittasyaivātmanā tu yaḥ //
yastu bāhyārthasaṃyogaḥ kriyāyogaḥ sa ucyate

bhaktiyogo mato devyā ātmanaścaikyabhāvanam //
trayāṇāmapi yogānāṃ kriyāyogassa ucyate

karmaṇā jāyate bhaktirbhaktyā jñānaṃ prajāyate //
jñānātprajāyate muktiriti śāstreṣu niścayaḥ

pradhānaṃ kāraṇaṃ yogo vimuktermunisattama //
kriyāyogastu yogasya paramandhyeyasādhanam //१ १//
māyāntu prakṛtiṃ vidyānmāyāvi brahma śāśvatam //
abhinnaṃ tadvapurjñātvā mucyate bhavabandhanāt

yastu devyālayaṃ kuryātpāṣāṇandāravantathā //
mṛnmayaṃ vātha kāleya tasya puṇyaphalaṃ śṛṇu //
ahanyahaniyogena jayato yanmahāphalam//

prāpnoti tatphalandevyā yaḥ kārayati mandiram//
sahasrakulamāgāmi vyatītaṃ ca sahasrakam //
tārayati dharmātmā śrīmāturdhāma kārayan

koṭijanmakṛtaṃ pāpaṃ svalpaṃ vā yadi vā bahu //
śrīmāturmandirārambhakṣaṇādeva praṇaśyati

nadīṣu ca yathā gaṃgā śoṇaḥ sarvanadeṣu ca //
kṣamāyāṃ ca yathā pṛthvī gāṃbhīrye ca yathodadhiḥ

grahāṇāṃ ca samastānāṃ yathā sūryo viśiṣyate///
tathā sarveṣu deveṣu śrīparāmbā viśiṣyate

sarvadeveṣu sā mukhyā yastasyāḥ kārayedgṛham //
pratiṣṭhāṃ samavāpnoti sa ca janma nijanmani

vārāṇasyāṃ kurukṣetre prayāge puṣkare tathā //
gaṃgāsamudratīre ca naimiṣe'marakaṇṭake

śrīparvate mahāpuṇye gokarṇe jñānaparvate //
mathurāyāmayodhyāyāṃ dvārāvatyāṃ tathaiva ca

ityādi puṇyadeśeṣu yatra kutra sthale'pi vā //
kārayanmāturāvāsaṃ mukto bhavati bandhanāt

iṣṭakānāṃ tu vinyāso yāvadvarṣāṇi tiṣṭhati //
tāvadvarṣasahasrāṇi maṇidvīpe mahīyate

pratimāḥ kārayedyastu sarvalakṣaṇalakṣitāḥ //
sa umāyāḥ paraṃ lokaṃ nirbhayo vrajati dhuvam

devīmūrtiṃ pratiṣṭhāpya śubhartuṃ grahatārake //
kṛtakṛtyo bhavenmartyo yogamāyāprasādataḥ

ye bhaviṣyanti ye'tītā ākalpātpuruṣāḥ kule //
tāṃstāṃstārayate devyā mūrtiṃ saṃsthāpya śobhanām

trilokīsthāpanātpuṇyaṃ yadbhavenmunipuṃgava //
tatkoṭiguṇitaṃ puṇyaṃ śrīdevīsthāpanādbhavet

madhye devīṃ sthāpayitvā pañcāyatanadevatāḥ //
caturddikṣu sthāpayedyastasya puṇyaṃ na gaṇyate

/
viṣṇornāmnāṃ koṭijapādgrahaṇecandrasūryayoḥ //
yatphalaṃ labhyate tasmācchatakoṭiguṇottaram

śivanāmno japādeva tasmātkoṭi guṇottaram //
śrīdevīnāmajāpāttu tataḥ koṭiguṇottaram

devyāḥ prāsādakaraṇātpuṇyantu samavāpyate //
sthāpitā yena sā devī jaganmātā trayīmayī

na tasya durlabhaṃ kiṃcicchrīmātuḥ karuṇāvaśāt //
varddhate putrapautrādyā naśyatyakhilakaśmalam

manasā ye cikīrṣaṃti mūrtisthāpanamuttamam //
tetyumāyāḥ paraṃ lokaṃ prayānti munidurlabham

kriyamāṇantu yaḥ prekṣya cetasā hyanucintayet //
kārayiṣyāmyahaṃ yarhi saṃpanme saṃbhaviṣyati

evantasya kulaṃ sadyo yāti svargaṃ na saṃśayaḥ //
mahāmāyāprabhāveṇa durlabhaṃ kiṃ jagattraye

śrīparāmbājagadyoniṃ kevalaṃ ye samāśritāḥ //
te manuṣyā na mantavyāssākṣāddevīgaṇāśca te

ye vrajantaḥ svapantaśca tiṣṭhanto vāpyaharniśam //
umeti dvyakṣaraṃ nāma bruvate te śivāgaṇāḥ

nitye naimittike devīṃ ye yajanti parāṃ śivām//
puṣpairdhūpaistathādīpaiste prayāsyantyumālayam

ye devīmaṇḍapaṃ nityaṃ gomayena mṛdāthavā //
upaliṃpanti mārjanti te prayāsyantyumālayam

yairdevyā mandiraṃ ramyaṃ nirmāpi tamanuttamam //
tatkulīnāñjanānmātā hyāśiṣaḥ saṃprayacchati

madīyāḥ śatavarṣāṇi jīvantu premabhāgjanāḥ//
nāpadāmayanānītthaṃ śrīmātā vaktyaharniśam

yena mūrtirmmahādebyā umāyāḥ kāritā śubhā//
narāyutantatkulajaṃ maṇidvīpe mahīyate

sthāpayitvā mahāmāyāmūrtiṃ samyakprapūjya ca//
yaṃyaṃ prārthayate kāmaṃ taṃtaṃ prāpnoti sādhakaḥ

yaḥ snāpayati śrīmātuḥ sthāpitāṃ mūrtimuttamām //
ghṛtena madhunāktena tatphalaṃ gaṇayettu kaḥ

candanāgurukarpūra māṃsīmustādiyugjalaiḥ //
ekavarṇagavāṃ kṣīraiḥ snāpayetparameśvarīm

dhūpenāṣṭādaśāṃgena dadyādāhutimuttamām //
nīrājanaṃ careddevyā ssājyakarpūravartibhiḥ

kṛṣṇāṣṭamyāṃ navamyāṃ vāmāyāṃ vā paṃcadiktithau //
pūjayejjagatāṃ dhātrīṃ gaṃdhapuṣpairviśeṣataḥ

saṃpaṭhañjananīsūktaṃ śrīsūktamatha vā paṭhan//
devīsūktamatho vāpi mūkamantramathāpi vā

viṣṇukrāntāṃ ca tulasīṃ varjayitvākhilaṃ sumam //
devīprītikaraṃ jñeyaṃ kamalantu viśeṣataḥ

arpayetsvarṇapuṣpaṃ yo devyai rājatameva vā //
sa yāti paramaṃ dhāma siddhakoṭi bhiranvitam

pūjanānte sadā kāryaṃ dāsairenaḥ kṣamāpanam//
prasīda parameśāni jagadānandadāyini

iti vākyaisstuvanmantrī devībhaktiparāyaṇaḥ //
dhyāyetkaṇṭhīravārūḍhāṃ varadābhayapāṇikām

itthaṃ dhyātvā maheśānīṃ bhaktābhīṣṭaphalapradām //
nānāphalāni pakvāni naivedyatve prakalpayet

naivedyaṃ bhakṣayedyastu śaṃbhuśakteḥ parātmanaḥ //
sa nirbhūyākhilaṃ paṅkaṃ nirmalo mānavo bhavet

caitraśuklatṛtīyāyāṃ yo bhavānīvrataṃ caret //
bhavavandhananirmuktaḥ prāpnuyātparamaṃ padam

asyāmeva tṛtīyāyāṃ kuryāddolotsavaṃ budhaḥ //
pūjayejjagatāṃ dhātrīmumāṃ śaṃkarasaṃyutām

kusumaiḥ kuṃkumairvastraiḥ karpūrāgurucandanaiḥ //
dhūpairddīpaissanaivedyaiḥ sraggandhairaparairapi//

āndolayettato devīṃ mahāmāyāṃ maheśvarīm //
śrīgaurīṃ śivasaṃyuktāṃ sarvakalyāṇakāriṇīm

pratyabdaṃ kurute yosyāṃ batamāndolanaṃ tathā //
niyamena śivā tasmai sarvamiṣṭaṃ prayacchati

mādhavasya site pakṣe tṛtīyā yā'kṣayābhidhā//
tasyāṃ yo jagadambāyā vrataṃ kuryādatandritaḥ

mallikāmālatīcaṃpājapābandhūkapaṃkajaiḥ//
kusumaiḥ pūjayedgaurīṃ śaṃkareṇa samanvitām // /

koṭijanmakṛtaṃ pāpaṃ manovākkāyasambhavam //
nirdhūya caturo vargānakṣayāniha so'śnute

jyeṣṭhe śuklatṛtīyāyāṃ vrataṃ kṛtvā maheśvarīm //
yo'rcayetparamaprītyā tasyāsādhyaṃ na kiṃcana

āṣāḍhaśuklapakṣīyatṛtīyāyāṃ rathotsavama //
devyāḥ priyatamaṃ kuryādyathāvittānusārataḥ

rathaṃ pṛthvīṃ vijānīyādrathāṃge candrabhāskarau //
vedānaśvānvijānīyātsārathiṃ padmasaṃ bhavam

nānāmaṇigaṇākīrṇaṃ puṣpamālāvirājitam //
evaṃ rathaṃ kalpayitvā tasmintsaṃsthāpayecchivām

lokasaṃrakṣaṇārthāya lokaṃ draṣṭuṃ parāmbikā //
rathamadhye saṃsthiteti bhāvayenmatimānnaraḥ

rathe pracalite mandaṃ jayaśabdamudīrayet//
pāhi devi janānasmānprapannāndīnavatsale

iti vākyaistoṣayecca nānāvāditranisvanaiḥ //
sīmānte tu rathaṃ nītvā tatra saṃpūjaye drathe

nānāstotraistataḥ stutvāpyānayettāṃ svaveśmani //
praṇipātaśataṃ kṛtvā prārthayejjagadambikām

evaṃ yaḥ kurute vidvānpūjāvratarathotsavam //
iha bhuktvākhilānbhogānsonte devīpadaṃ vrajet

śuklāyāntu tṛtīyāyāmevaṃ śrāvaṇabhādrayoḥ//
yo vrataṃ kurute'mbāyāḥ pūjanaṃ ca yathāvidhi

modate putrapautrādyairdhanādyairiha santatam //
so'nte gacchedumālokaṃ sarvalokopari sthitam

āśvine dhavale pakṣe navarātravrataṃ caret //
yatkṛte sakalāḥ kāmāssiddhyantyeva na saṃśayaḥ

navarātravratasyāsya prabhāvaṃ vaktumīśvaraḥ //
caturāsyo na paṃcāsyo na ṣaḍāsyo na ko'paraḥ

navarātravrataṃ kṛtvā bhūpālo virathātmajaḥ//
hṛtaṃ rājyaṃ nijaṃ lebhe suratho munisattamāḥ

dhruvasaṃdhisuto dhīmānayodhyādhipatirnṛpaḥ //
sudarśano hṛtaṃ rājyaṃ prāpadasya prabhāvataḥ//

vratarājamimaṃ kṛtvā samārādhya maheśvarīm//
saṃsārabandhanānmuktaḥ samādhirmuktibhāgabhūt

tṛtīyāyāṃ ca pañcamyāṃ saptamyāma ṣṭamītithau //
navamyāṃ vā caturdaśyāṃ yo devī pūjayennaraḥ

āśvinasya site pakṣe vrataṃ kṛtvā vidhānataḥ //
tasya sarvaṃ manobhīṣṭaṃ pūrayatyaniśaṃ śivā

yaḥ kārttikasya mārgasya pauṣasya tapasastathā //
tapasyasya site pakṣe tṛtīyāyāṃ vrataṃ caret

lohitaiḥ karavīrādyaiḥ puṣpairdhūpaissugandhitaiḥ //
pūjayenmaṅgalāndevīṃ sa sarvaṃ maṃgalaṃ labhet

saubhāgyāya sadā strībhiḥ kāryyametanmahāvratam//
vidyādhanasutāptyarthaṃ vidheyaṃ puruṣairapi

umāmaheśvarādīni vratānyanyāni yānyapi //
devīpriyāṇi kāryāṇi svabhaktyaivaṃ mumukṣubhiḥ

saṃhiteyaṃ mahāpuṇyā śivabhaktivivarddhinī//
nānākhyānasamāyuktā bhuktimuktipradā śivā

ya enāṃ śṛṇuyādbhaktyā śrāvayedvā samāhitaḥ //
paṭhedvā pāṭhayedvāpi sa yāti paramāṃ gatim

yasya gehe sthitā ceyaṃ likhitā lalitākṣaraiḥ //
saṃpūjitā ca vidhivatsarvānkāmānsa āpnuyāt

bhūtapretapiśācādiduṣṭebhyo na bhayaṃ kvacita//
putrapautrādisampattiṃ labhatyeva na saṃśayaḥ///

tasmādiyaṃ mahāpuṇyā ramyomāsaṃhitā sadā //
śrotavyā paṭhitavyā ca śivabhaktimabhīpsubhiḥ

//
iti śrīśiva mahāpurāṇe pañcamyāmumāsaṃhitāyāṃ kriyāyoganirūpaṇaṃ nāmaikapañcāśattamo'dhyāyaḥ