Language

ENहिગુ
Scripture Library

Shiva Purana · Chapter 5.1

5.1.1

śrīgaṇeśāya namaḥ //
śrīgaurīśaṃkarābhyāṃ namaḥ //
atha pañcamyumāsaṃhitā prārabhyate //
yo dhatte bhuvanāni sapta guṇavānsraṣṭā rajassaṃśrayassaṃhartā tamasānvito guṇavatīṃ māyāmatītya sthitaḥ //
satyānandamanantabodhamamalaṃ brahmādisaṃjñāspadaṃ nityaṃ sattvasamanvayādadhigataṃ pūrṇaṃ śivaṃ dhīmahi

5.1.2

ṛṣaya ūcuḥ //
sūtasūta mahāprājña vyāsaśiṣyana mo'stu te //
caturthī koṭirudrākhyā śrāvitā saṃhitā tvayā

5.1.3

athomāsaṃhitāntaḥstha nānākhyānasamanvitam //
brūhi śaṃbhoścaritraṃ vai sāmbasya paramātmanaḥ

5.1.4

sūta uvāca //
maharṣayaśśaunakādyāḥ śṛṇuta premataḥ śubham //
śāṃkaraṃ caritaṃ divyaṃ bhuktimuktipradaṃ param

5.1.5

itīdṛśaṃ puṇyapraśnaṃ pṛṣṭavānmunisattamaḥ //
vyāsassanatkumāraṃ vai śaivaṃ saccaritaṃ jagau

5.1.6

// sanatkumāra uvāca //
vāsudevāya yatproktamupamanyumaharṣiṇā //
taducyate mayā vyāsa caritaṃ hi maheśituḥ

5.1.7

purā putrārthamagamatkailāsaṃ śaṃkarālayam //
vasudevasutaḥ kṛṣṇastapastaptuṃ śivasya hi

5.1.8

atropamanyuṃ saṃdṛṣṭvā tapaṃtaṃ śṛṃga uttame //
praṇamya bhaktyā sa muniṃ paryapṛcchatkṛtāñjaliḥ

5.1.9

śrīkṛṣṇa uvāca //
upamanyo mahāprājña śaivapravara sanmate //
putrārthamagamaṃ taptuṃ tapo'tra giriśasya hi

5.1.5.1.10

brūhi śaṃkaramāhātmyaṃ sadānandakaraṃ mune //
yacchrutvā bhaktitaḥ kuryyāṃ tapa aiśvaramuttamam

5.1.11

// sanatkumāra uvāca //
iti śrutvā vacastasya vāsudevasya dhīmataḥ //
pratyuvāca prasannātmā hyupamanyussmarañchivam

5.1.12

// upamanyuruvāca //
śṛṇu kṛṣṇa mahāśaiva mahimānaṃ maheśituḥ //
yamadrākṣamahaṃ śaṃbhorbhaktivarddhanamuttamam

5.1.13

tapaḥstho'haṃ samadrākṣaṃ śaṃkaraṃ ca tadāyudhān //
parivāraṃ samastaṃ ca viṣṇvādīnamarādikān

5.1.14

tribhiraṃśaiśśobhamānamajasrasukhamavyayam//
ekapādaṃ mahādaṃṣṭraṃ sajvālakavalairmukhaiḥ

5.1.15

dvisahasramayūkhānāṃ jyotiṣā'tivirājitam //
sarvāstrapravarābādhamanekākṣaṃ sahasrapāt

5.1.16

yaśca kalpāntasamaye viśvaṃ saṃharati dhruvam //
nāvadhyo yasya ca bhavettrailaukye sacarācare

5.1.17

maheśvarabhujotsṛṣṭaṃ trailokyaṃ sacarācaram //
nirdadāha drutaṃ kṛtsnaṃ nimeṣārddhānna saṃśayaḥ

5.1.18

tapaḥstho rudrapārśvasthaṃ dṛṣṭavānahamavyam //
guhyamastraṃ paraṃ cāsya na tulyamadhikaṃ kvacit

5.1.19

yattacchūlamiti khyātaṃ sarvalokeṣu śūlinaḥ //
vijayābhidhamatyugraṃ sarvaśastrāstranāśakam

5.1.5.1.20

dārayedyanmahīṃ kṛtsnāṃ śoṣayedyanmahodadhim //
pātayedakhilaṃ jyotiścakraṃ yannātra saṃśayaḥ

5.1.21

yauvanāśvo hato yena māṃdhātā sabalaḥ purā //
cakravartī mahātejāstrailokyavijayo nṛpaḥ

5.1.22

darpāviṣṭo haihayaśca niḥ kṣipto lavaṇāsuraḥ //
śatrughnaṃ nṛpatiṃ yuddhe samāhūya samaṃtataḥ

5.1.23

tasmindaitye vinaṣṭe tu rudrahaste gataṃ tu yat//
tacchūlamiti tīkṣṇāgraṃ saṃtrāsajananaṃ mahat

5.1.24

triśikhāṃ bhṛkuṭīṃ kṛtvā tarjayaṃtamiva sthitam //
vidhūmrānalasaṃkāśaṃ bālasūryamivoditam

5.1.25

sūryya hastamanirddeśyaṃ pāśahastamivāṃtakam//
paraśuṃ tīkṣṇadhāraṃ ca sarpādyaiśca vibhūṣitam

5.1.26

kalpāntadahanākāraṃ tathā puruṣavigraham//
yattadbhārgavarāmasya kṣatriyāntakaraṃ raṇe

5.1.27

rāmo yadbalamāśritya śivadattaśca vai purā //
triḥsaptakṛtvo nakṣatraṃ dadāha hṛṣito muniḥ

5.1.28

sudarśanaṃ tathā cakraṃ sahasravadanaṃ vibhum //
dvisahasrabhujaṃ devamadrākṣaṃ puruṣākṛtim

5.1.29

dvisahasrekṣaṇaṃ dīptaṃ sahasracaraṇākulam //
koṭisūryapratīkāśaṃ trailokyadahanakṣamam

5.1.5.1.30

vajraṃ mahojjvalaṃ tīkṣṇaṃ śataparvapranuttamam //
mahādhanuḥ pinākaṃ ca satūṇīraṃ mahādyutim

5.1.31

śaktiṃ khaṅgaṃ ca pāśaṃ ca mahādīptaṃ samāṃkuśam //
gadāṃ ca mahatīṃ divyāmanyānyastrāṇi dṛṣṭavān

5.1.32

tathā ca lokapālānāmastrāṇyetāni yāni ca //
adrākṣaṃ tāni sarvāṇi bhagavadrudrapārśvataḥ

5.1.33

savyadeśe tu devasya brahmā lokapitāmahaḥ //
vimānaṃ divyamāsthāya haṃsayuktaṃ manonugam

5.1.34

vāmapārśve tu tasyaiva śaṃkhacakragadādharaḥ //
vainateyaṃ samāsthāya tathā nārāyaṇaḥ sthitaḥ

5.1.35

svāyaṃbhuvādyā manavo bhṛgvādyā ṛṣayastathā //
śakrādyā devatāścaiva sarva eva samaṃ yayuḥ

5.1.36

skaṃdaśśaktiṃ samādāya mayūrasthassaghaṃṭakaḥ //
devyāssamīpe saṃtasthau dvitīya iva pāvakaḥ

5.1.37

naṃdī śūlaṃ samādāya bhavāgre samavasthitaḥ //
sarvabhūtagaṇāścaivaṃ mātaro vividhāḥ sthitāḥ

5.1.38

te'bhivādya maheśānaṃ parivāryya samaṃtataḥ //
astuvanvividhaiḥ stotrairmahādevaṃ tadā surāḥ

5.1.39

yatkiṃcittu jagatyasmindṛśyate śrūyate'thavā //
tatsarvaṃ bhagavatpārśve nirīkṣyāhaṃ suvismitaḥ

5.1.5.1.40

sumahaddhairyyamālaṃbya prāṃjalirvividhaiḥ stavaiḥ//
paramānandasaṃmagno'bhūvaṃ kṛṣṇāhamaddhvare

5.1.41

saṃmukhe śaṃkaraṃ dṛṣṭvā bāṣpagadgadayā girā //
apūjayaṃ suvidhivadahaṃ śraddhāsamanvitaḥ

5.1.42

bhagavānatha suprītaśśaṃkaraḥ parameśvaraḥ //
vāṇyā madhurayā prītyā māmāha prahasanniva

5.1.43

na vicālayituṃ śakyo mayā vipra punaḥ punaḥ //
parīkṣitosi bhadraṃ te bhavānbhaktyānvito dṛḍhaḥ

5.1.44

tasmātte parituṣṭo'smi varaṃ varaya suvrata //
durlabhaṃ sarvadeveṣu nādeyaṃ vidyate tava

5.1.45

sa cāhaṃ tadvacaḥ śrutvā śaṃbhoḥ satpremasaṃyutam//
devaṃ taṃ prāṃjalirbhūtvā'bruvaṃ bhaktānukaṃpinam

5.1.46

// upamanyuruvāca //
bhagavanyadi tuṣṭo'si yadi bhaktiḥ sthirā mayi //
tena satyena me jñānaṃ trikālaviṣayaṃ bhavet

5.1.47

prayaccha bhaktiṃ vipulāṃ tvayi cāvyabhicāriṇīm //
sānvayasyāpi nityaṃ me bhūri kṣīraudanaṃ bhavet

5.1.48

mamāstu tava sānnidhyaṃ nityaṃ caivāśrame vibho //
tava bhakteṣu sakhyaṃ syādanyonyeṣu sadā bhavet

5.1.49

evamukto mayā śaṃbhurvihasya parameśvaraḥ //
kṛpādṛṣṭyā nirīkṣyāśu māṃ sa prāha yadūdvaha

5.1.5.1.50

// śrīśiva uvāca //
upamanyo mune tāta varjjitastvaṃ bhaviṣyasi //
jarāmaraṇajairdoṣaissarvakāmānvito bhava

5.1.51

munīnāṃ pūjanīyaśca yaśodhanasamanvitaḥ //
śīlarūpaguṇaiśvaryaṃ matprasādātpadepade

5.1.52

kṣīrodasāgarasyaiva sānnidhyaṃ payasāṃ nidheḥ //
tatra te bhavitā nityaṃ yatrayatrecchase mune

5.1.53

amṛtātmakaṃ tu tatkṣīraṃ yāvatsaṃyāmyate tataḥ //
imaṃ vaivasvataṃ kalpaṃ paśyase bandhubhissaha

5.1.54

tvadgotraṃ cākṣayaṃ cāstu matprasādātsadaiva hi //
sānnidhyamāśrame te'haṃ kariṣyāmi mahāmune

5.1.55

madbhaktistu sthirā cāstu sadā dāsyāmi darśanam //
smṛtaśca bhavatā vatsa priyastvaṃ sarvathā mama

5.1.56

yathākāmasukhaṃ tiṣṭha notkaṇṭhāṃ kartumarhasi //
sarvaṃ prapūrṇatāṃ yātu ciṃtitaṃ nātra saṃśayaḥ

5.1.57

upamanyuruvāca//
evamuktvā sa bhagavānsūryyakoṭisamaprabhaḥ//
mameśāno varāndattvā tatraivāntaradhīyata

5.1.58

evaṃ dṛṣṭo mayā kṛṣṇa parivārasamanvitaḥ //
śaṃkaraḥ parameśāno bhaktimuktipradāyakaḥ

5.1.59

śaṃbhunā parameśena yaduktaṃ tena dhīmatā//
tadavāptaṃ ca me sarvaṃ devadevasamādhinā

5.1.5.1.60

pratyakṣaṃ caiva tai jātāngandharvāpsarasastathā//
ṛṣīnvidyādharāṃścaiva paśya siddhānvyavasthitān

5.1.61

paśya vṛkṣānmanoramyānsnigdhapatrānsugaṃdhinaḥ//
sarvartukusumairyuktānsadāpuṣpaphalanvitān

5.1.62

sarvametanmahābāho śaṃkarasya mahātmanaḥ //
prasādāddevadevasya viśvaṃ bhāvasamanvitama

5.1.63

mamāsti tvakhilaṃ jñānaṃ prasādācchūlapāṇinaḥ //
bhūtaṃ bhavyaṃ bhaviṣyaṃ ca sarvaṃ jānāmi tattvataḥ

5.1.64

tamahaṃ dṛṣṭavāndevamapi devāḥ sureśvarāḥ //
yaṃ na paśyaṃtyanārādhya ko'nyo dhanyataro mayā

5.1.65

ṣaḍviṃśakamiti khyātaṃ paraṃ tattvaṃ sanātanam //
evaṃ dhyāyaṃti vidvāṃsau mahatparamamakṣaram

5.1.66

sarva tattvavidhānajñaḥ sarvatattvārthadarśanaḥ //
sa eva bhagavāndevaḥ pradhānapuruṣeśvaraḥ

5.1.67

yo nijāddakṣiṇātpārśvādbrahmāṇaṃ lokakāraṇam//
vāmādapyasṛjadviṣṇuṃ lokarakṣārthamīśvaraḥ

5.1.68

kalpānte caiva saṃprāpte'sṛjadrudraṃ hṛdaḥ prabhuḥ //
tatassamaharatkṛtsnaṃ jagatsthāvarajaṃgamam

5.1.69

yugāṃte sarvabhūtāni saṃvartaka ivānalaḥ //
kālo bhūtvā mahādevo grasamānassa tiṣṭhati

5.1.5.1.70

sarvajñassarvabhūtātmā savarbhūtabhavodbhavaḥ //
āste sarvagato devo dṛśyassarvaiśca daivataiḥ

5.1.71

atastvaṃ putralābhāya samārādhaya śaṃkaram //
śīghraṃ prasanno bhavitā śivaste bhaktavatsalaḥ

5.1.1

iti śrīśivamahāpurāṇe paṃcamyāmumāsaṃhitāyāṃ kṛṣṇopamanyusaṃvāde svagativarṇanaṃ nāma prathamo'dhyāyaḥ

Original text: śivapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc