Shiva Purana · Chapter 3.8

atha bhairavāvatāramāha //
nandīśvara uvāca//
sanatkumāra sarvvajña śṛṇu tvaṃ bhairavīṃ kathām //
yasyāḥ śravaṇamātreṇa śaivī bhaktirdṛḍhā bhavet

bhairavaḥ pūrṇarūpo hi śaṃkarasya parātmanaḥ //
mūḍhāstaṃ vai na jānanti mohitāśśivamāyayā

sanatkumāra no vetti mahimānaṃ maheśituḥ//
caturbhujo'pi viṣṇurvai caturvvaktro'pi vai vidhiḥ //

citramatra na kiñcidvai durjñeyā khalu śāmbhavī //
tayā saṃmohitāssarve nārcayantyapi tamparam

veda cedyadi vātmānaṃ sa eva parameśvaraḥ //
tadā vihanti te sarvve svecchayā na hi ke'pi tam

sarvvago'pi maheśāno nekṣyate mūḍhabuddhibhiḥ//
devavad budhyate loke yo'tīto manasāṃ girām

atretihāsaṃ vakṣye'haṃ paramarṣe purātanam //
śṛṇu taṃ śraddhayā tāta paramaṃ jñānakāraṇam

meruśṛṅge'dbhute ramye sthitambrahmāṇamīśvaram//
jagmurdevarṣayaḥ sarvve sutattvaṃ jñātumicchayā

tatrāgatya vidhinnatvā papracchuste mahādarāt //
kṛtāñjalipuṭāssarve nataskandhā munīśvarāḥ

devarṣaya ūcuḥ//
devadeva prajānātha sṛṣṭikṛllokanāyaka //
tattvato vada cāsmabhyaṃ kimekaṃ tattvamavyayam

nandīśvara uvāca //
sa māyayā maheśasya mohitaḥ padmasambhavaḥ //
avijñāya parambhāvaṃ saṃbhāvaṃ pratyuvāca ha

brahmovāca //
he surā ṛṣayaḥ sarvve sumatyā śṛṇutādarāt //
vacmyahaṃ paramaṃ tattvamavyayaṃ vai yathārthataḥ

jagadyonirahaṃ dhātā svayambhūraja īśvaraḥ //
anādibhāgahaṃ brahma hyeka ātmā nirañjanaḥ

pravartako hi jagatāmahameva nivarttakaḥ //
saṃvartako madadhiko nānyaḥ kaścitsurottamāḥ

nandīśvara uvāca //
tasyaivaṃ vadato dhāturviṣṇustatra sthito mune //
provāca prahasanvākyaṃ saṃkruddho mohito'jayā

na caitaducitā brahmanyogayuktasya mūrkhatā//
avijñāya paraṃ tattvaṃ vṛthaitatte nigadyate

kartā vai sarvalokānāṃ paramātmā paraḥ pumān//
yajño nārāyaṇo devo māyādhīśaḥ parā gatiḥ

mamājñayā tvayā brahmansṛṣṭireṣā vidhī yate //
jagatāṃ jīvanaṃ naiva māmanādṛtya ceśvaram

evaṃ triprakṛtau mohātparasparajayaiṣiṇau //
procaturnigamāṃścātra pramāṇe sarvathā tanau

praṣṭavyāste viśeṣeṇa sthitā mūrtidharāśca te //
papracchatuḥ pramāṇajñānityuktvā caturo'pi tān

vidhiviṣṇū ūcatuḥ//
vedāḥ pramāṇaṃ sarvvatra pratiṣṭhā paramāmitāḥ//
yūyaṃ vadata viśrabdhaṃ kimekaṃ tattvamavyayam

nandīśvara uvāca//
ityākarṇya tayorvācaṃ punaste hi ṛgādayaḥ//
avadaṃstattvataḥ sarvve saṃsmarato paraṃ prabhum

yadi mānyā vayandevau sṛṣṭisthitikarau vibhū//
tadā pramāṇaṃ vakṣyāmo bhavatsandehabhedakam

nandīśvara uvāca//
śrutyuktavidhimākarṇya procatustau surau śrutīḥ//
yuṣmaduktaṃ pramāṇaṃ nau kintattvaṃ samyagucyatām

ṛgveda uvāca//
yadantassthāni bhūtāni yatassarvvampravarttate//
yadāhuḥ paramantattvaṃ sa rudrastveka eva hi

yajurveda uvāca //
yo yajñairakhilairīśo yogena ca samijyate //
yena pramāṇaṃ khalu nassa ekaḥ sarvvadṛk chivaḥ

sāmaveda uvāca //
yenedambhramyate viśvaṃ yogibhiryo vicintyate //
yadbhāsā bhāsate viśvaṃ sa ekastryambakaḥ paraḥ

atharvaveda uvāca //
yaṃ prapaśyanti deveśambhaktyanugrahiṇo janāḥ //
tamāhurekaṃ kaivalyaṃ śaṃkaraṃ duḥkhataḥ param

nandīśvara uvāca //
śrutyuktamidamākarṇyātīvamāyāvimohitau //
smitvāhaturvidhiharī nigamāṃstānvicetanau

vidhiharī ūcatuḥ //
he vedāḥ kimidaṃ yūyambhāṣante gatacetanāḥ //
kiñjātaṃ vo'dya sarvvaṃ hi naṣṭaṃ suvayunaṃ param

kathampramathanātho'sau ramamāṇo nirantaram //
digambaraḥ pītavarṇo śivayā dhūlidhūsaraḥ

virūpaveṣo jaṭilo vṛṣago vyālabhūṣaṇaḥ //
paraṃ brahmatvamāpannaḥ kva ca tatsaṃgavarjitam

ityudīritamākarṇya praṇavaḥ sarvagastayoḥ //
amūrto mūrtimānprītyā jṛmbhamāṇa uvāca tau

praṇava uvāca //
na hīśo bhagavāñchaktyā hyātmano vyatiriktayā //
kadācidramate rudro līlārūpadharo haraḥ

asau hi parameśānassvayaṃjyotissanātanaḥ //
ānandarūpā tasyaiṣā śaktirnāgantukī śivā

nandīśvara uvāca //
ityevamukto'pi tadā vidherviṣṇośca vai tadā //
nājñānamagamannāśaṃ śrīkaṇṭhasyaiva māyayā

prādurāsīttato jyotirubhayorantare mahat //
pūrayannijayā bhāsā dyāvābhūmyoryadantaram

jyotirmaṇḍalamadhyastho dadṛśe puruṣākṛtiḥ //
vidhikratubhyāṃ tatraiva mahādbhutatanurmune

prajajvālātha kopena brahmaṇaḥ pañcamaṃ śiraḥ //
āvayorantare ko'sau bibhṛyātpuruṣākṛtim

vidhiḥ saṃbhāvayedyāvattāvatsa trivilocanaḥ //
dṛṣṭaḥ kṣaṇena ca mahāpuruṣo nīlalohitaḥ

triśūlapāṇirbhālākṣo nāgoḍupavibhūṣaṇaḥ //
hiraṇyagarbhastaṃ dṛṣṭvā vihasanprāha mohitaḥ

brahmovāca //
nīlalohita jāne tvāṃ mā bhaiṣīścandraśekhara //
bhālasthalānmama purā rudraḥ prādurabhūdbhavān

rodanādrudranāmāpi yojito'si mayā purā //
māmeva śaraṇaṃ yāhi putra rakṣāṅkaromi te

// nandīśvara uvāca //
atheśvaraḥ padmayoneḥ śrutvā garvavatīṃ giram //
cukopātīva ca tadā kurvanniva layammune

sa kopatassamutpādya puruṣaṃ bhairavaṃ kvacit //
prajvalantaṃ sumahasā prītyā ca parameśvaraḥ

īśvara uvāca //
prākca paṃkajajanmāsau śāsyaste kālabhairava //
kālavadrājase sākṣātkālarājastato bhavān

viśvaṃ bhartuṃ samarthosi bhīṣaṇādbhairavaḥ smṛtaḥ //
tvatto bheṣyati kālo'pi tatastvaṃ kālabhairavaḥ

āmardayiṣyati bhavānruṣṭo duṣṭātmano yataḥ //
āmardaka iti khyātiṃ tatassarvatra yāsyasi

yataḥ pāpāni bhaktānāṃ bhakṣayiṣyasi tatkṣaṇāt //
pāpabhakṣaṇa ityeva tava nāma bhaviṣyati

yā me muktipurī kāśī sarvvābhyo'hi garīyasī //
ādhipatyaṃ ca tasyāste kālarāja sadaiva hi

tatra ye pātakinarāsteṣāṃ śāstā tvameva hi //
śubhāśubhaṃ ca tatkarma citragupto likhiṣyati

nandīśvara uvāca //
etānvarānpragṛhyātha tatkṣaṇātkālabhairavaḥ //
vāmāṃgulinakhāgreṇa cakarta ca vidheśśiraḥ

yadaṃgamaparādhnoti kāryaṃ tasyaiva śāsanam //
ato yena kṛtā nindā tacchinnampañcamaṃ śiraḥ

atha cchinnaṃ vidhiśiro dṛṣṭvā bhītataro hariḥ //
śātarudriyamantraiśca bhaktyā tuṣṭāva śaṅkaram

bhīto hiraṇyagarbho'pi jajāpa śatarudriyam //
itthaṃ tau gatagarvau hi saṃjātau tatkṣaṇānmune

parabrahma śivaḥ sākṣātsaccidānandalakṣaṇaḥ //
paramātmā guṇātīta iti jñānamavāpatuḥ

sanatkumāra sarvajña śṛṇu me paramaṃ śubham //
yāvadgarvo bhavettāvajjñānaguptirviśeṣataḥ

tyaktvābhi mānaṃ puruṣo jānāti parameśvaram //
garviṇaṃ hanti viśveśo jāto garvāpahārakaḥ

atha viṣṇuvidhī jñātvā vigarvau parameśvaraḥ//
prasanno'bhūnmahādevo'karottāvabhayau prabhuḥ

āśvāsya tau mahādevaḥ prītaḥ praṇatavatsalaḥ //
prāha svāṃ mūrtimaparāṃ bhairavantaṃ kapardinam

mahādeva uvāca //
tvayā mānyo viṣṇurasau tathā śatadhṛtiḥ svayam //
kapālamvaidhasamvāpi nīlalohita dhāraya //

brahmahatyāpanodāya vrataṃ lokāya darśaya //
cara tvaṃ satataṃ bhikṣāṃ kapālavratamāśritaḥ

ityuktvā paśyatastasya tejorūpaḥ śivo'bravīt //
utpādya caikāṃ kanyāntu brahmahatyābhiviśrutām

yāvadvārāṇasīndivyāmpurīmeṣāṃ gamiṣyati //
tāvattvaṃ bhīṣaṇe kālamanugacchograrūpiṇam

sarvatra te praveśo'sti tyaktvā vārāṇasīṃ purīm //
vārāṇasīṃ yadā gacchettanmuktāṃ bhava tatkṣaṇāt

nandīśvara uvāca //
niyojya tāmiti tadā brahmahatyāṃ ca tāmprabhuḥ //
mahādbhutaśca sa śivo'pyantardhānamagāttataḥ

iti śrīśivamahāpurāṇe tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ bhairavāvatāravarṇanaṃ nāmāṣṭamo'dhyāyaḥ