Shiva Purana · Chapter 3.29
nandīśvara uvāca //
sanatkumāra śambhostvavatāraṃ paramaṃ śṛṇu //
nabhagajñānadaṃ kṛṣṇadarśanāhvayamuttamam
ikṣvākupramukhā āsanśrāddhadevasutāśca ye //
nabhagastatra navamo nābhagastatsutaḥ smṛtaḥ
ambarīṣassutastasya viṣṇubhakto babhūva saḥ //
yasyopari prasannobhūddurvāsā brahmabhaktitaḥ
pitāmaho'mbarīṣasya nabhago yaḥ prakīrtitaḥ //
taccaritaṃ śṛṇu mune yasmai jñānamadācchivaḥ
nabhago manuputrastu paṭhanārthaṃ subuddhi mān //
cakre gurukule vāsaṃ bahukālaṃ jitendriyaḥ
etasminsamaye te vā ikṣvākupramukhāssutāḥ //
tasmai bhāgamakalpyaiva bhejurbhāgānnijānkramāt // ६ /
svaṃsvaṃ bhāgaṃ gṛhītvā te bubhujū rājyamuttamam //
aviṣādaṃ mahābhāgā pitrādeśātsubuddhayaḥ
sa paścādāgatastatra brahmacārī gurusthalāt //
nabhago'dhītya sarvāśca sāṃgopāṃgāḥ śrutīḥ kramāt
bhrātṛnvilokya nabhago vibhaktānsakalānnijān //
dāyārthī prāha tānsnehādikṣvākupramukhānmune
nabhaga uvāca //
bhrātarobhaktakaṃ mahyaṃ dāyaṃ kṛtvā yathātatham //
sarve vibhaktāssuprītyā svadāyārthāgatāya ca
tadā vismṛtamasmābhiridānīṃ pitaraṃ tava //
vibhajāmo vayaṃ bhāgaṃ taṃ gṛhāṇa na saṃśayaḥ
tacchutvā bhrātṛvacanaṃ nabhagaḥ paravismṛtaḥ //
tadopakaṇṭhamāgatya pitaraṃ samabhāṣata
nabhaga uvāca //
he tāta bhrātaraḥ sarve tyaktvā māṃ nyabhajaṃśca te //
paṭhanārthaṃ gataścāhaṃ brahmacārī guroḥ kule
tata āgatya me pṛṣṭā dāyadānārthamādarāt//
te tvāmūcurvibhāgaṃ me tadarthamahamāgataḥ
nandīśvara uvāca //
tadākarṇya vacastasya pitā taṃ prāha vismitaḥ//
āśvāsya śrāddhadevassa satyadharmarataṃ mune
manuruvāca //
taduktaṃ mādṛthāstāta pratāraṇakaraṃ hi tat //
na hyahaṃ paramaṃ dāyaṃ sarvathā bhogasādhanam
tathāpi dāyabhāvena datto'haṃ taiḥ pratāribhiḥ //
tava vai jīvanopāya vadāmi śṛṇu tattvataḥ
satramāṃgirasā viprāḥ kurvaṃtyadya sumedhasaḥ //
tatra karmaṇi muhyanti ṣaṣṭhaṃ ṣaṣṭhamahaḥ prati
tatra tvaṃ gaccha nabhaga tān suśaṃsa mahākave //
sūkte dve vaiśvadeve hi satraṃ śuddhaṃ hi tadbhavet
tatkarmaṇi samāpte hi svayānto brāhmaṇāśca te //
dhanaṃ dāsyanti te tuṣṭāssvasatrapariśeṣitam
nandīśvara uvāca //
tadākarṇya piturvākyaṃ nabhagaḥ satyasāravān //
jagāma tatra suprītyā yatra tatsatramuttamam
tadāhaḥ karmaṇi mune satre tasminsa mānavaḥ //
sūkte dve vaiśvadeve hi provāca spaṣṭatassudhīḥ
samāpte karmaṇi tato viprā āṃgirasāśca te //
tasmai dattvā yayuḥ svargaṃ svaṃsvaṃ satrāvaśeṣitam
tattadā svīkariṣyaṃtaṃ susatrapariśeṣitam //
vijñāya giriśaḥ sadya āvirbhūta sadūtikṛt
sarvāṃgasundaraḥ śrīmānpuruṣaḥ kṛṣṇadarśanaḥ //
bhāvaṃ samīkṣituṃ bhāgaṃ dātuṃ jñānaṃ paraṃ ca tat
atho sa śaṃkaraḥ śambhuḥ parīkṣākara īśvaraḥ //
uvācottarato'bhyetya nabhagaṃ taṃ hi mānavam
īśvara uvāca //
kastvaṃ gṛhṇāsi puruṣa mamedaṃ vāstukaṃ vasu //
preṣitaḥ kena tatsarvaṃ satyaṃ vada mamāgrataḥ
nandīśvara uvāca //
tacchutvā tadvacastāta mānavo nabhagaḥ kavi //
pratyuvāca vinītātmā puruṣaṃ kṛṣṇadarśanam
nabhagaḥ uvāca //
mamedamṛṣibhirdattaṃ vasu yajñagataṃ khalu //
kathaṃ vārayase māṃ tvaṃ gṛhṇataṃ kṛṣṇadarśanam
nandīśvara uvāca //
ākarṇya nābhagaṃ vākyamidaṃ satyamudīritam //
pratyuvāca prasannātmā puruṣaḥ kṛṣṇadarśanaḥ
kṛṣṇadarśana uvāca //
vivāde'sminhi nau tāta pramāṇaṃ janakastava //
yāhi tampṛccha sa brūyāttatpramāṇantu satyataḥ
nandīśvara uvāca //
tadākarṇya vacastasya nabhago mānavaḥ kaviḥ //
āgacchatpitaraṃ prītyā taduktaṃ pṛṣṭavānmune
putroditaṃ samākarṇya śrāddhadevassa vai manuḥ //
smṛtvā śivapadāmbhojaṃ prāptasmṛtiruvāca tam
manuruvāca //
he tāta śṛṇu madvākyaṃ sa devaḥ puruṣaḥ śivaḥ //
tasyaiva sakalaṃ vastu yajñaprāptaṃ viśeṣataḥ
adhvarorvaritaṃ vastu rudrabhāgaḥ prakīrtitaḥ //
ityapi prājñavādo hi kvacijjātastadicchayā
sa deva īśvaraḥ sarvaṃ vastvarhati na saṃśayaḥ //
yajñāvaśiṣṭaṃ kimuta pare tasyecchayā vibhoḥ
anugrahārthamāyātastava tadrūpataḥ prabhuḥ //
tatra tvaṃ gaccha nabhaga prasannaṃ kuru satyataḥ
kṣamāpaya svāparādhaṃ supraṇamya stutiṃ kuru //
sarvaprabhussa eveśo yajñādhīśo'khileśvaraḥ
viṣṇubrahmādayo devāḥ siddhāssarvarṣayo'pi hi //
tadanugrahatastāta samarthaḥ sarvakarmaṇi
kimbahūktyātmajaśreṣṭha gaccha tatrāśu māciram //
prasādaya mahādevaṃ sarvathā sakaleśvaram
nandīśvara uvāca //
ityuktvā sa manuḥ śrāddhadevaśca tanayaṃ drutam //
preṣayāmāsa nikaṭaṃ śambhosso'pi sametya tam
nabhagaśca praṇamyāśu sāñjalirnatamastakaḥ //
provāca suprasannātmā vinayena mahāmatiḥ
nabhaga uvāca //
idaṃ taveśa sarvaṃ hi vastu tribhuvane hi yat //
ityāha me pitā nūnaṃ kimutādhvaraśeṣitam
ajānatā mayā nātha yaduktantadvaco bhramāt //
aparādhantvaṃ kṣamasva śirasā tvāṃ prasādaye
ityuktvā nabhagassotidīnadhīstu kṛtāñjaliḥ //
tuṣṭāva taṃ maheśānaṃ kṛṣṇadarśanamānataḥ
śrāddhadevo'pi śuddhātmā natakassāñjalissudhīḥ //
tuṣṭāva taṃ prabhuṃ natvā svāparādhaṃ kṣamāpayat
etasminnantare tatra viṣṇurbrahmākhilaḥ sudhīḥ //
vāsavādyāḥ samājagmuḥ siddhāśca munayo'pi hi
mahotsavaṃ prakurvantaḥ sukṛtālayo'khilāḥ //
tuṣṭuvurnatakā bhaktyā supraṇamya pṛthakpṛthak
atha rudraḥ prasannātmā kṛpādṛṣṭyā vilokya tān//
uvāca nabhagaṃ prītyā sasmitaṃ kṛṣṇadarśanaḥ
kṛṣṇadarśana uvāca //
yatte pitāvadaddharmyaṃ vākyantattu tathaiva hi //
tvayāpi satyamuktaṃ tatsādhustvannātra saṃśayaḥ
ato'haṃ suprasanno'smi sarvathā suvratena te //
dadāmi kṛpayā te hi jñānambrahma sanātanam
mahājñānī bhava tvaṃ hi savipro nabhagaṃ drutam //
gṛhāṇa vastvidaṃ sarvaṃ maddattaṃ kṛpayādhunā
iha sarvasukhaṃ bhuṅkṣva nirvikāraṃ mahāmate //
sugatiṃ prāpsyasi tvaṃ hi savipraḥ kṛpayā mama
nandīśvara uvāca //
ityuktvā tāta bhagavānsa rudraḥ satyavatsalaḥ //
sarveṣāmpaśyatānteṣāntatraivāntardadhe haraḥ
viṣṇurbrahmāpi devādyāssarve te munisattama //
svaṃsvaṃ dhāma yayuḥ prītyā tasyai natvā diśe mudā
saputraḥ śrāddhadevo'pi svasthānamagamanmudā //
bhuktvā bhogānsuvipulānso'nte śivapura yayau
itthante kīrtito brahmannavatāraḥ śivasya hi //
kṛṣṇadarśananāmā vai nabhagānandadāyakaḥ
idamākhyānamanaghaṃ bhuktimuktipradaṃ satām //
paṭhatāṃ śṛṇvatāṃ vāpi sarva kāmaphalapradam
ya etaccaritamprātassāyaṃ ca smarate sudhīḥ //
kavirbhavati mantrajño gatimante labhetparām
iti śrīśivamahāpurāṇe tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ nandīśvarasanatkumārasaṃvāde kṛṣṇadarśanaśivāvatāravarṇanaṃnāmaikonatriṃśo'dhyāyaḥ
Original text: śivapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0