Shiva Purana · Chapter 3.27

nandīśvara uvāca //
śṛṇu tāta pravakṣyāmi śivasya paramātmanaḥ //
dvijeśvarāvatāraṃ ca saśivaṃ sukhadaṃ satām

yaḥ pūrvaṃ varṇitastāta bhadrāyurnṛpasattamaḥ //
yasminnṛṣabharūpeṇānugrahaṃ kṛtavāñchivaḥ

taddharmasya parīkṣārthaṃ punarāvirbabhūva saḥ//
dvijeśvarasvarūpeṇa tadeva kathayāmyaham

ṛṣabhasya prabhāveṇa śatrūñjitvā raṇe prabhuḥ //
prāptasiṃhāsanastāta bhadrāyuḥ saṃbabhūva ha

candrāṃgadasya tanayā sīmantinyāḥ śubhāṃgajā //
patnī tasyābhavadbrahmansusādhvī kīrtimālinī

sa bhadrāyuḥ kadācitsvapriyayā gahanaṃ vanam /
prāviśatsaṃvihārārthaṃ vasantasamaye mune

atha tasminvane ramye vijahāra sa bhūpatiḥ //
śaraṇāgatapālinyā tamāsyapriyayā saha

atha taddharmadṛḍhatāṃ pratīkṣanparameśvaraḥ //
līlāṃ cakāra tatraiva śivayā saha śaṅkaraḥ

śivā śivaśca bhūtvobhau tadvane dvijadampatī//
vyāghraṃ māyāmayaṃ kṛtvāvirbhūtau nijalīlayā

athāvidūre tasyaiva dravantau bhayavihvalau //
anvīyamānau vyāghreṇa rudantau tau babhūvatuḥ

atha viddhau ca tau tāta bhadrāyuḥ sa mahīpatiḥ //
dadarśa krandamānau hi śaraṇyaḥ kṣatriyarṣabhaḥ

atha tau muniśārdūlaḥ svamāyādvijadampatī //
bhadrāyuṣaṃ mahārājamūcaturbhayavihvalau

dvijadampatī ūcatuḥ //
pāhi pāhi mahārāja nāvubhau dharmavittama //
eṣa āyāti śārdūlo jagdhumāvāṃ mahāprabho

eṣa hiṃsraḥ kālasamaḥ sarvaprāṇibhayaṅkaraḥ //
yāvanna khādati prāpya tāvannau rakṣa dharmavit

nandīśvara uvāca //
itthamākranditaṃ śrutvā tayośca nṛpatīśvaraḥ //
ati śīghraṃ mahāvīraḥ sa yāvaddhanurādade

tāvadabhyetya śārdūlastvaramāṇotimāyikaḥ //
sa tasya dvijavaryyasya madhye jagrāha tāṃ vadhūm

he nāthanātha he kānta hā śambho hā jagadguro //
iti rorūyamāṇāṃ tāṃ vyāghro jagrāsa bhīṣaṇaḥ

tāvatsa rājā niśitairbhallairvyāghramatāḍayat //
na sa tairvivyathe kiṃcidgirīndra iva vṛṣṭibhiḥ

sa śārdūlo mahāsattvo rājñaḥ svairakṛtavyathaḥ //
balādākṛṣya tāṃ nārīmapākramata satvaraḥ

vyāghreṇāpahṛtāṃ nārīṃ vīkṣya viprotivismitaḥ //
laukikīṃ gatimāśritya rurodāti muhurmuhuḥ

ruditvā cirakālaṃ ca sa vipro māyayeśvaraḥ //
bhadrāyuṣaṃ mahīpālaṃ provāca madahārakaḥ

dvijeśvara uvāca //
rājanka te mahāstrāṇi kva te trāṇaṃ mahaddhanuḥ //
kva te dvādaśasāhasramahānāgāyutambalam

kinte khaḍgena śaṅkhena kiṃ te maṃtrāstravidyayā //
kiṃ sattvena mahāstrāṇāṃ kiṃ prabhāveṇa bhūyasā

tatsarvaṃ viphalaṃ jātaṃ yaccānyattvayi tiṣṭhati//
yastvaṃ vanaukasāṃ ghātaṃ na nivārayituṃ kṣamaḥ

kṣatrasyāyaṃ paro dharmo kṣatācca parirakṣaṇam //
tasminkulocite dharme naṣṭe tvajjīvitena kim

ārtānāṃ śaraṇāptānāṃ trāṇaṃ kurvanti pārthivāḥ //
prāṇairarthaiśca dharmajñāstadvinā ca mṛtopamā

ārtatrāṇavihīnānāṃ jīvitānmaraṇaṃ varam//
dhaninānpānahīnānāṃ gārhasthyādbhikṣutā varam

varaṃ viṣāśanaṃ prājñairvaramagnipraveśanam//
kṛpaṇānāmanāthānāṃ dīnānāmaparakṣaṇāt //

nandīśvara uvāca //
itthaṃ vilapitaṃ tasya svavīryyasya ca garhaṇam//
niśamya nṛpatiḥ śokādātmanyevamacintayat

aho me pauruṣaṃ naṣṭamadya devaviparyayāt //
adya kīrtiśca me naṣṭā pātakamprāptamutkaṭam

dharmaḥ kulocito naṣṭo mandabhāgyasya durmateḥ //
nūnaṃ me sampado rājyamāyuṣyaṃ kṣayameṣyati

adya cainaṃ dvijanmānaṃ hatadāraṃ śucārditam //
hataśokaṃ kariṣyāmi dattvā prāṇānatipriyān

iti niścitya manasā sa bhadrāyurnṛpottamaḥ //
patitvā pādayostasya babhāṣe parisāntvayan

bhadrāyuruvāca //
kṛpāṃ kṛtvā mayi brahman kṣatrabandhau hataujasi //
śokantyaja mahāprājña dāsyāmyadya tu vāñchitam

idaṃ rājyamiyaṃ rājñī mamedañca kalevaram //
tvadadhīnamidaṃ sarvaṃ kinte'bhilaṣitaṃ varam

brāhmaṇa uvāca //
kimādarśena cāndhasya kiṃ gṛherbhaikṣyajīvinaḥ //
kimpustakena mūḍhasya nistrīkasya dhanena kim

ato'haṃ hatapatnīko bhuktabhogo na karhicit//
imāntavāgramahiṣīṃ kāmaye dīyatāmiti

bha० u० //
dātā rasāntavittasya rājyasya gajavājinām//
ātmadehasya yasyāpi kalatrasya na karhicit

paradāropabhogena yatpāpaṃ samupārjitam //
na tatkṣālayituṃ śakyaṃ prāyaścittaśatairapi

brāhmaṇa uvāca //
āstāṃ brahmavadhaṃ ghoramapi madyaniṣevaṇam //
tapasā vidhamiṣyāmi kiṃ punaḥ pāradārikam

tasmātprayaccha bhāryāṃ svāmiyāṃ kāmo na me'paraḥ //
arakṣaṇādbhayārtānāṃ gantāsi nirayandhruvam

nandīśvara uvāca //
iti vipragirā bhītaścintayāmāsa pārthivaḥ //
arakṣaṇānmahāpāpaṃ patnīdānantato varam

ataḥ patnīṃ dvijāgryāya dattvā nirmuktakilviṣaḥ //
sadyo vahniṃ pravekṣyāmi kīrtiśca viditā bhavet

iti niścitya manasā samujjvālya hutāśanam //
tamāhūya dvijaṃ cakre patnīdānaṃ sahodakam

svayaṃ snātaḥ śucirbhūtvā praṇamya vibudheśvarān //
tamagniṃ triḥ parikramya śivaṃ dadhyau samāhitaḥ

tamathāgniṃ patiṣyantaṃ svapadāsaktacetasam //
pratyaṣedhata viśveśaḥ prādurbhūto dvijeśvaraḥ

tamīśvaraṃ pañcamukhaṃ trinetraṃ pinākinaṃ candrakalāvataṃsam //
pralambapiṃgāsujaṭākalāpaṃ madhyāhnasadbhāskarakoṭitejasam

mṛṇālagauraṃ gajacarmavāsasaṃ gaṃgātaraṅgokṣitamaulideśakam //
nāgendrahārāvalikaṇṭhabhūṣaṇaṃ kirīṭakācyaṃgadakaṃkaṇojjvalam

śūlāsikhaṭvāṃgakuṭhāracarmamṛgābhayāṣṭāṃgapinākahastam //
vṛṣoparisthaṃ śitikaṇṭhabhūṣaṇaṃ prodbhūtamagre sa nṛpo dadarśa

tatombarāddrutaṃ peturddivyāḥ kusumavṛṣṭayaḥ //
praṇedurdevatūryyāṇi devyaśca nanṛturjaguḥ

tatrājagmuḥ stūyamānā harirbrahmā tathāsurāḥ //
indrādayo nāradādyā munayaścāpare'pi ca

tadotsavo mahānāsīttatra bhaktipravardhanaḥ//
sati paśyati bhūpāle bhaktinamrīkṛtāñjalau

taddarśanānandavijṛmbhitāśayaḥ pravṛddhavāṣpāmbuviliptagātraḥ //
prahṛṣṭaromā sa hi gadgadākṣarastuṣṭāva gīrbhirmukulīkṛtāṃjaliḥ

tatassa bhagavānrājñā saṃstutaḥ parameśvaraḥ //
prasannaḥ saha pārvatyā tamuvāca dayānidhiḥ

rājaṃste parituṣṭohaṃ bhaktyā tvaddharmato'dhikam //
varaṃ brūhi sapatnīkamprayacchāmi na saṃśayaḥ

tava bhāvaparīkṣārthaṃ dvijo bhūtvāhamāgataḥ//
vyāghreṇa yā parigrastā sākṣāddevī śivā hi sā

vyāghro māyāmayo yaste śarairakṣata vigrahaḥ //
dhīratāndraṣṭukāmaste patnī yācitavānaham

nandīśvara uvāca //
ityākarṇya prabhorvākyaṃ sa bhadrāyurmahīpatiḥ //
puna praṇamya saṃstūya svāminaṃ natako'bravīt

bhadrāyuruvāca // eka eva varo nātha yadbhavānparameśvaraḥ//
bhavatāpaprataptasya mama pratyakṣatāṃ gataḥ

yaddadāsi punarnātha varaṃ svakṛpayā prabho //
vṛṇehaṃ paramaṃ tyakto varaṃ hi varadarṣabhāt

vajrabāhuḥ pitā me hi sapa tnīko maheśvara //
sapatnīkastvahaṃ nātha sadā tvatpādasevakaḥ

vaiśyaḥ padmākaro nāma tatputrassanayābhidhaḥ//
sarvānetānmaheśāna sadā tvaṃ pārśvagānkuru

nandīśvara uvāca //
atha rājñī ca tatpatnī pramattā kīrtimālinī //
bhaktyā prasādya giriśaṃ yayāce varamuttamam

satyuvāca //
candrāṃgado mama pitā mātā sīmantinī ca me //
tayoryāce mahādeva tvatpāśve sannidhiṃ mudā

nandīśvara uvāca //
evamastviti gaurīśaḥ prasanno bhaktavatsalaḥ//
tayoḥ kāmavarandattvā kṣaṇādantarhito'bhavat

bhadrāyurapi suprītyā prasādamprāpya śūlinaḥ //
sahitaḥ kīrtimālinyā bubhuje viṣayānbahūn

kṛtvā varṣāyutarājyamavyāhataparākramaḥ//
rājyaṃ vikṣipya tanaye jagāma śivasannidhim

candrāṃgadopi rājendro rājñī sīmantinī ca sā//
bhaktyā saṃpūjya giriśaṃ jagmatuḥ śāmbhavaṃ padam

dvijeśvarāvatāraste varṇitaḥ paramo mayā //
maheśvarasya bhadrāyuparamānandadaḥ prabho

idaṃ caritraṃ paramaṃ pavitraṃ śivāvatārasya pavitrakīrtteḥ //
dvijeśasaṃjñasya mahādbhutaṃ hi śṛṇvanpaṭhañśambhupadamprayāti

ya idaṃ śṛṇuyānnityaṃ śrāvayedvā samāhitaḥ//
na ścotati svadharmātsa paratra labhate gatim //७१/
iti śrīśivamahāpurāṇe tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ dvijeśanāma śivāvatāravarṇanaṃ nāma saptaviṃśo'dhyāyaḥ