Shiva Purana · Chapter 2.5.45

sanatkumāra uvāca //
gatastato mattagajendragāmī pītvā surāṃ ghūrṇitalocanaśca //
mahānubhāvo bahusainyayuktaḥ pracaṃḍavīro varavīrayāyī

dadarśa daityaḥ smarabāṇaviddho guhāṃ tato vīrakaruddhamārgām //
snigdhaṃ yathā vīkṣya pataṃgasaṃjñaḥ daśāpradīpaṃ ca kṛmirhyupetya

tathā pradarśyāśu punaḥ punaśca saṃpīḍyamānopi sa vīrakeṇa //
babhūva kāmāgnisudagdhadehoṃ'dhako mahādaityapatiḥ sa mūḍhaḥ

pāṣāṇavṛkṣāśanitoyavahnibhujaṃgaśastrāstravibhīṣikābhiḥ //
saṃpīḍito'sau na punaḥ prapīḍyaḥ pṛṣṭaśca kastvaṃ samupāgatosi

niśamya tadgāṃ svamataṃ sa tasmai cakāra yuddhaṃ sa tu vīrakeṇa //
muhūrtamāścaryavadaprameyaṃ saṃkhye jito vīratareṇa daityaḥ

tatastu saṃgrāmaśiro vihāya kṣutkṣāmakaṃṭhastṛṣito gato'bhūt //
cūrṇīkṛte khaḍgavare ca khinne palāyamāno gatavismayaḥ saḥ

cakrustadājiṃ saha vīrakeṇa prahlādamukhyā ditijapradhānāḥ //
lajjāṃkuśākṛṣṭadhiyo babhūvussudāruṇāḥ śastraśatairanekaiḥ

virocanastatra cakāra yuddhaṃ baliśca bāṇaśca sahasrabāhuḥ //
bhajiḥ kujaṃbhastvatha śaṃbaraśca vṛtrādayaścāpyatha vīryavaṃtaḥ

te yuddhyamānā vijitāḥ samaṃtāddvidhākṛtā vai gaṇavīrakeṇa //
śeṣe hatānāṃ bahudānavānāmuktaṃ jayatyeva hi siddhasaṃghaiḥ

bheruṃḍajānābhinayapravṛtte medovasāmāṃsasupūyamadhye //
kravyādasaṃghātasamākule tu bhayaṃkare śoṇitakardame tu

bhagnaistu daityairbhagavān pinākī vrataṃ mahāpāśupataṃ sughoram //
priyeḥ mayā yatkṛtapūrvamāsīddākṣāyaṇīṃ prāha susāṃtvayitvā

śiva uvāca //
tasmādbalaṃ yanmama tatpraṇaṣṭaṃ martyairamartyasya yataḥ prapātaḥ //
puṇyakṣayāhī graha eva jāto divāniśaṃ devi tava prasaṃgāt

utpādya divyaṃ paramādbhutaṃ tu punarvaraṃ ghorataraṃ ca gatvā //
tasmādvrataṃ ghorataraṃ carāmi sunirbhayaḥ sundari vai viśokā

sanatkumāra uvāca //
etāvaduktvā vacanaṃ mahātmā upādya ghoṣaṃ śanakaiścakāra //
sa tatra gatvā vratamugradīpto gato vanaṃ puṇyatamaṃ sughoram

cartuṃ hi śakyaṃ tu surāsurairyatra tādṛśaṃ varṣasahasramātram //
sā pārvatī maṃdaraparvatasthā pratīkṣyamāṇāgamanaṃ bhavasya

pativratā śīlaguṇopapannā ekākinī nityamatho vibhītā //
guhāṃtare duḥkhaparā babhūva saṃrakṣitā sā sutavīrakeṇa

tatassa daityo varadānamattastairyodhamukhyaissahito guhāṃ tām //
vibhinnadhairyaḥ punarājagāma śilīmukhairmārasamudbhavaiśca

atyadbhutaṃ tatra cakāra yuddhaṃ hitvā tadā bhojanapānanidrāḥ //
rātriṃ divaṃ paṃcaśatāni paṃca kruddhassa sainyaissaha vīrakeṇa

khaḍgaissakuṃtaissaha bhiṃdipālargadābhuśuṃḍībhiratho prakāṃḍaiḥ //
śilīmukhairarddhaśaśībhirugrairvitastibhiḥ kūrmamukhairjvaladbhiḥ

nārācamukhyai niśitaiśca śūlaiḥ paraśvadhaistomaramudgaraiśca //
khaḍgairguḍaiḥ parvatapādapaiśca divyairathāstrairarapi daityasaṃghaiḥ

na dīdhitirbhinnatanuḥ papāta dvāraṃ guhāyā pihitaṃ samastam //
tairāyudhairdaityabhujaprayuktairguhāmukhe mūrchita eva paścāt

ācchāditaṃ vīrakamastrajālairdaityaiśca sarvaistu muhūrtamātram //
apāvṛtaṃ kartumaśakyamāsīnnirīkṣya devī ditijān sughorān

bhayena sasmāra pitāmahaṃ tu devī sakhībhissahitā ca viṣṇum //
sainyaṃ ca madvīravarasya sarvaṃ sasmārayāmāsa guhāṃtarasthā

brahmā tayā saṃsmṛtamātra eva strīrūpadhārī bhagavāṃśca viṣṇuḥ //
indraśca sarveḥ saha sainyakaiśca strīrūpamāsthāya samāgatāste

bhūtvā striyaste viviśustadānīṃ munīndrasaṃghāśca mahānubhāvāḥ //
siddhāśca nāgāstvatha guhyakāśca guhāṃtaraṃ parvatarājaputryāḥ

yasmātsurājya sanasaṃsthitānāmaṃtaḥ pure saṃgamanaṃ viruddham //
tatassahasrāṇi nitaṃbinīnāmanaṃtasaṃkhyānyapi darśayaṃtyaḥ

rūpāṇi divyāni mahādbhutāni gaurye guhāyāṃ tu savīrakāryaiḥ //
striyaḥ prahṛṣṭā girirājakanyā guhāṃtaraṃ parvatarājaputryā

strībhissahasraiśca śatairanekairneduśca kalpāṃtarameghaghoṣāḥ //
bheryyaśca saṃgrāmajayapradāstu dhmātāssuśaṃkhāḥ sunitambinībhiḥ

mūrchāṃ vihāyādbhuta caṃḍavīryassa vīrako vai purataḥ sthitastu //
pragṛhya śastrāṇi mahārathānāṃ taireva śastrairditijaṃ jaghāna

brāhmī tato daṃḍa karā viruddhā gaurī tadā krodhaparītacetāḥ //
nārāyaṇī śaṃkhagadāsucakradhanurddharā pūritabāhudaṃḍā

viniryayau lāṃgaladaṇḍahastā vyomālakā kāṃcanatulyavarṇā //
dhārāsahasrākulamugravegaṃ baiḍaujasī vajrakarā tadānīm

sahasranetrā yudhi susthirā ca sadurjayā daityaśatairadhṛṣyā //
vaiśvānarī śaktirasaumyavaktrā yāmyā ca daṃḍodyatapāṇirugrā

sutīkṣṇakhaṅgodyatapāṇirūpā samāyayau nairṛti ghoracāpā //
toyālikā vāraṇapāśahastā vinirgatā yuddhamabhīpsamānā

pracaṃḍavātaprabhavā ca devī kṣudhāvapustvaṃkuśapāṇi reva //
kalpāntavahnipratimāṃ gadāṃ ca pāṇau gṛhītvā dhanadodbhavā ca

yākṣeśvarī tīkṣṇamukhā virūpā nakhāyudhā nāgabhayaṃkarī ca //
etāstathānyāśśataśo hi devyaḥ sunirgatāḥ saṃkulayuddhabhūmim

dṛṣṭvā ca tatsainyamanaṃtapāraṃ vivarṇavarṇāśca suvismitāśca //
samākulāssaṃcakitābhayādvai devyo babhūburhṛdadīnasattvāḥ

cakrussamādhāya manassamastāstā devavadhvo vidhiśaktimukhyāḥ//
susaṃmata tvena girīśaputryāḥ senāpatirvīrasughoravīryaḥ

cakrurmahāyuddhamabhūtapūrvaṃ nidhāya buddhau ditijāḥ pradhānāḥ//
nivartanaṃ mṛtyumathātmanaśca nārībhiranye varadānasattvāḥ

atyadbhutaṃ tatra cakāra yuddhaṃ gaurī tadānīṃ sahitā sakhībhiḥ //
kṛtvā raṇe cādbhutabuddhiśauṇḍaṃ senāpatiṃ vīrakaghoravīryam

hiraṇyanetrātmaja eva bhūpaścakre mahāvyūhamaraṃ sukarmā//
saṃbhāvya viṣṇuṃ ca nirīkṣya yāmyāṃ sudāruṇaṃ tadgilanāmadheyam

mukhaṃ karālaṃ vidhisevayāsya tasmin kṛte bhagavānājagāma //
kalpāntaghorārkasahasrakāṃtikīrṇañca vai kupitaḥ kṛtti vāsāḥ

gate tato varṣasahasramātre tamāgataṃ prekṣya maheśvaraṃ ca //
cakrurmahāyuddhamatīvamātraṃ nāryaḥ prahṛṣṭāssaha vīrakeṇa

praṇamya gaurī giriśaṃ ca mūrdhnā saṃdarśayan bharturatīva śauryamam //
gaurī prayuddhaṃ ca cakāra hṛṣṭā harastataḥ parvatarājaputrīm

kaṃṭhe gṛhītvā tu guhāṃ praviṣṭo ramāsahasrāṇi visarjitāni //
gaurī ca sanmānaśataiḥ prapūjya guhāmukhe vīrakameva sthāpayan

tato na gaurīṃ giriśaṃ ca dṛṣṭvā'sureśvaro nītivicakṣaṇo hi //
drutaṃ svadūtaṃ vidhasākhyameva sa preṣayāmāsa śivopakaṃṭham

taistaiḥ prahārairapi jarja rāṃgastasmin raṇe devagaṇeritairyaḥ //
jagāda vākyaṃ tu sagarvamugraṃ praviśya śaṃbhuṃ praṇipatya mūrdhnā

dūta uvāca //
saṃpreṣitohaṃ viviśe guhāṃtu hyaṣau'ndhakastvāṃ samuvāca vākyam //
nāryā na kāryaṃ tava kiṃcidastivimuca nārīṃ taruṇīṃ surūpām

prāyobhavāstāpasastajjuṣasva kṣāṃtaṃ mayā yatkamanīyamantaḥ //
munirvirodhavya iti praciṃtya na tvaṃ munistāpasa kiṃ tu śatruḥ

atīva?? daityeṣu mahāvirodhī yudhyasva vegena mayā pramathya //
nayāmi pātālatalānurūpaṃ yamakṣayaṃ tāpasa dhūrta hi tvām

sanatkumāra uvāca //
etadvaco dūtamukhānniśamya kapālamālī tamuvāca kopāt //
jvalanviṣādena mahāṃstrinetrassatāṃ gatirduṣṭamadaprahartā

śiva uvāca //
vyaktaṃ vacaste tadatīva cograṃ proktaṃ hi tattvaṃ tvaritaṃ prayāhi //
kuruṣva yuddhaṃ hi mayā prasahya yadi praśaktosi balena hi tvam

yaḥ syādaśakto bhuvi tasya kortho dārairdhanairvā sumanoharaiśca //
āyāṃtu daityāśca balena mattā vicāryamevaṃ tu kṛtaṃ mayai tat

śarīrayātrāpi kutastvaśakteḥ kurvantu yadyadvihitaṃ tu teṣām //
mamāpi yadyatkaraṇīyamasti tattattkariṣyāmi na saṃśa yotra

sanatkumāra uvāca //
etadvacastadvidhasopi tasmācchrutvā harānnirgata eva hṛṣṭaḥ //
prāgāttato garjitahuṃkṛtāni kurvaṃstatodaityapatessakāśam

iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ pañcame yuddhakhaṇḍe yuddhaprāraṃbhadūtasamvādavarṇanaṃnāma pañcacatvāriṃśo'dhyāyaḥ