Shiva Purana · Chapter 2.5.3

śiva uvāca //
ayaṃ vai tripurādhyakṣa puṇyavānvartate'dhunā //
yatra puṇyaṃ pravarteta na haṃtavyo budhaiḥ kvacit

jānāmi devakaṣṭaṃ ca vibudhāssakalaṃ mahat//
daityāste prabalā haṃtumaśakyāstu surāsuraiḥ

puṇyavaṃtastu te sarve samayāstārakātmajāḥ//
dussādhyastu vadhasteṣāṃ sarveṣāṃ puravāsinām

mitradrohaṃ kathaṃ jānankaromi raṇakarkaśaḥ //
suhṛddrohe mahatpāpaṃ pūrvamuktaṃ svayaṃbhuvā

brahmaghnaṃ ca surāpe ca steye bhagnavrate tathā //
niṣkṛtirvihitā sadbhiḥ kṛtaghne nāsti niṣkṛtiḥ

mama bhaktāstu te daityā mayā vadhyā kathaṃ surāḥ //
vicāryatāṃ bhavadbhiśca dharmajñaireva dharmataḥ

tāvatte naiva haṃtavyā yāvadbhaktikṛtaśca me //
tathāpi viṣṇave devā nivedyaṃ kāraṇaṃ tvidam

sanatkumāra uvāca //
ityevaṃ tadvacaḥ śrutvā devāśśakrapurogamāḥ //
nyavedayan drutaṃ sarve brahmaṇe prathamaṃ mune

tato vidhiṃ puraskṛtya sarve devāssavāsavāḥ//
vaikuṃṭhaṃ prayayuśśīghraṃ sarve śobhāsamanvitam

tatra gatvā hariṃ dṛṣṭvā praṇemurjātasaṃbhramāḥ//
tuṣṭuvuśca mahābhaktyā kṛtāṃjalipuṭāssurāḥ

svaduḥkhakāraṇaṃ sarvaṃ pūrvavattadanaṃtaram //
nyavedayandrutaṃ tasmai viṣṇave prabhaviṣṇave

devaduḥkhaṃ tataḥ śrutvā dattaṃ ca tripurālaye //
jñātvā vrataṃ ca teṣāṃ tadviṣṇurvacanamabravīt

viṣṇuruvāca //
idaṃ satyaṃ vacaścaiva yatra dharmassanātanaḥ //
tatra duḥkhaṃ na jāyeta sūrye dṛṣṭe yathā tamaḥ

// sanatkumāra uvāca //
ityetadvacanaṃ śrutvā devā duḥkhamupāgatāḥ //
punarūcustathā viṣṇuṃ parimlānamukhāmbujāḥ

devā ūcuḥ //
kathaṃ caiva prakarttavyaṃ kathaṃ duḥkhaṃ nirasyate//
kathaṃ bhavema sukhinaḥ kathaṃ sthāsyāmahe vayam

kathaṃ dharmā bhaviṣyaṃti tripure jīvite sati //
devaduḥkhapradā nūnaṃ sarve tripuravāsinaḥ

kiṃ vā te tripurasyeha vadhaścaiva vidhīyatām //
nocedakālikī devasaṃhatiḥ kriyatāṃ dhruvam

//
sanatkumāra uvāca //
ityuktvā te tadā devā duḥkhaṃ kṛtvā punaḥ punaḥ //
sthitiṃ naiva gatiṃ te vai cakrurdevavarādiha

tānvai tathāvidhāndṛṣṭvā hīnānvinayasaṃyutān //
sopi nārāyaṇaḥ śrīmāṃściṃtayeccetasā tathā

kiṃ kāryaṃ devakāryeṣu mayā devasahā yinā //
śivabhaktāstu te daityāstārakasya sutā iti

iti saṃcintya tatkāle viṣṇunā prabhaviṣṇunā //
tato yajñāssmṛtāstena devakāryārthamakṣayāḥ

tadviṣṇusmṛtimātreṇa yajñāste tatkṣaṇaṃ drutam //
āgatāstatra yatrāste śrīpatiḥ puruṣottamaḥ

tato viṣṇuṃ yajñapatiṃ purāṇaṃ puruṣaṃ harim //
praṇamya tuṣṭuvuste vai kṛtāṃjalipuṭāstadā

bhagavānapi tāndṛṣṭvā yajñānprāha sanātanam //
sanātanastadā seṃdrāndevānālokya cācyutaḥ

viṣṇuruvāca //
anenaiva sadā devā yajadhvaṃ parameśvaram //
puratrayavināśāya jagattrayavibhūtaye

sanatkumāra uvāca//
acyutasya vacaḥ śrutvā devadevasya dhīmataḥ //
premṇā te praṇatiṃ kṛtvā yajñeśaṃ te'stuvansurāḥ

evaṃ stutvā tato devā ajayanyajñapūruṣam //
yajñoktena vidhānena saṃpūrṇavidhayo mune

tatastasmādyajñakuṃḍātsamutpetussahasraśaḥ //
bhūtasaṃghā mahākāyāḥ śūlaśaktigadāyudhāḥ

dadṛśuste surāstān vai bhūtasaṃghānsahasraśaḥ //
śūla śaktigadāhastāndaṇḍacāpaśilāyudhān

nānāpraharaṇopetān nānāveṣadharām̐stathā//
kālāgnirudrasadṛśānkālasūryopamām̐stadā

dṛṣṭvā tānabravīdviṣṇuḥ praṇipatya puraḥsthitān //
bhūtānyajñapatiḥ śrīmānudrājñāpratipālakaḥ

viṣṇuruvāca //
bhūtāḥ śṛṇuta madvākyaṃ devakāryārthamudyatāḥ //
gacchantu tripuraṃ sadyassarve hi balavattarāḥ

gatvā dagdhvā ca bhittvā ca bhaṅktvā daityapuratrayam //
punaryathāgatā bhūtāgaṃtumarhatha bhūtaye

sanatkumāra uvāca //
tacchrutvā bhagavadvākyaṃ tato bhūtagaṇāśca te //
praṇamya devadevaṃ taṃ yayurdaityapuratrayam

gatvā tatpraviśaṃtaśca tripurādhipatejasi //
bhasmasādabhavansadyaśśalabhā iva pāvake

avaśiṣṭāśca ye kecitpalāyanaparāyaṇāḥ //
nissṛtyāraṃ samāyātā harernikaṭamākulāḥ

tāndṛṣṭvā sa hariḥ śrutvā tacca vṛttamaśeṣataḥ//
ciṃtayāmāsa bhagavānmanasā puruṣottamaḥ

kiṃ kṛtyamadhunā kāryamiti saṃtaptamānasaḥ //
saṃtaptānamarānsarvānājñāya ca savāsavān

kathaṃ teṣāṃ ca daityānāṃ balāddhatvā puratrayam //
devakāryaṃ kariṣyāmītyāsīcciṃtāsamākulaḥ

nāśo'bhicārato nāsti dharmiṣṭhānāṃ na saṃśayaḥ //
iti prāha svayaṃ ceśaḥ śrutyācārapramāṇakṛt

daityāśca te hi dharmiṣṭhāssarve tripuravāsinaḥ //
tasmādavadhyatāṃ prāptā nānyathā surapuṃgavāḥ

kṛtvā tu sumahatpāpaṃ rudramabhyarcayaṃti te //
mucyaṃte pātakaiḥ sarvaiḥ padmapatramivāṃbhasā

rudrābhyarcanato devāḥ sarve kāmā bhavaṃti hi //
nānopabhogasaṃpattirvaśyatāṃ yāti vai bhuvi

tasmāttadbhogino daityā liṃgārcanaparāyaṇāḥ//
anekavidhasaṃpattermokṣasyāpi paratra ca

tataḥ kṛtvā dharmavighnaṃ teṣāmevātmamāyayā //
daityānāṃ devakāryārthaṃ hariṣye tripuraṃ kṣaṇāt

vicāryetthaṃ tatasteṣāṃ bhagavānpuruṣottamaḥ //
kartuṃ vyavasthitaḥ paścāddharmavighnaṃ surāriṇām

yāvacca veda dharmāstu yāvadvai śaṃkarārcanam //
yāvacca śucikṛtyādi tāvannāśo bhavenna hi

tasmādevaṃ prakartavyaṃ vedadharmastato vrajet //
tyaktaliṃgārcanā daityā bhaviṣyaṃti na saṃśayaḥ

iti niścitya vai viṣṇurvighnārthamakarottadā //
teṣāṃ dharmasya daityānāmupāyaṃ śruti khaṇḍanam

tadaivovāca devānsa viṣṇurdevasahāyakṛt //
śivājñayā śivenaivājñaptastrailokyarakṣaṇe

// viṣṇuruvāca //
he devāssakalā yūyaṃ gacchata svagṛhāndhruvam //
devakāryaṃ kariṣyāmi yathāmati na saṃśayaḥ

tānrudrādvimukhānnūnaṃ kariṣyāmi suyatnataḥ //
svabhaktirahitāñjñātvā tānkariṣyati bhasmasāt

// sanatkumāra uvāca //
tadājñāṃ śirasādhāyaśvāsitāste'marā mune //
svasvadhāmāni viśvastā yayurbrahmāpi moditāḥ

tataścaivākarodviṣṇurdevārthaṃ hitamuttamam //
tadeva śrūyatāṃ samyaksarvapāpapraṇāśanam

iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ pañcame yuddhakhaṇḍe tripuravadhopākhyāne bhūtatripuradharmavarṇanaṃ nāma tṛtīyo'dhyāyaḥ