Shiva Purana · Chapter 2.2.43
brahmovāca //
iti stuto rameśena mayā caiva surarṣibhiḥ //
tathānyaiśca mahādevaḥ prasannassaṃbabhūva ha
atha śaṃbhuḥ kṛpā dṛṣṭyā sarvān ṛṣisurādikān //
brahmaviṣṇū samādhāya dakṣametaduvāca ha
mahādeva uvāca //
śṛṇu dakṣa pravakṣyāmi prasannosmi prajāpate //
bhaktādhīnaḥ sadāhaṃ vai svataṃtropyakhileśvaraḥ
caturvidhā bhajaṃte māṃ janāḥ sukṛtinassadā//
uttarottarataḥ śreṣṭhāsteṣāṃ dakṣaprajāpate
ārto jijñāsurarthārthī jñānī caiva caturthakaḥ //
pūrve trayaśca sāmānyāścaturtho hi viśiṣyate
tatra jñānī priyatara mamarūpañca sa smṛtaḥ //
tasmātpriyataro nānyaḥ satyaṃ satyaṃ vadāmyaham
jñānagamyohamātmajño vedāṃtaśrutipāragaiḥ //
vinā jñānena māṃ prāptuṃ yatante cālpabuddhayaḥ
na vedaiśca na yajñaiśca na dānaistapasā kvacit //
na śaknuvaṃti māṃ prāptuṃ mūḍhāḥ karmavaśā narā
kevalaṃ karmmaṇā tvaṃ sma saṃsāraṃ tartumicchasi //
ata evābhavaṃ ruṣṭo yajñavidhvaṃsakārakaḥ
itaḥ prabhṛti bho dakṣa matvā māṃ parameśvaram //
buddhyā jñānaparo bhūtvā kuru karma samāhitaḥ
anyacca śṛṇu sadbuddhyā vacanaṃ me prajāpate //
vacmi guhyaṃ dharmahetoḥ saguṇatvepyahaṃ tava
ahaṃ brahmā ca viṣṇuśca jagataḥ kāraṇaṃ param //
ātmeśvara upadraṣṭā svayaṃdṛgaviśeṣaṇaḥ
ātmamāyāṃ samāviśya sohaṃ guṇamayīṃ mune //
sṛjanrakṣanharanviśvaṃ dadhe saṃjñāḥ kriyocitāḥ
advitīye pare tasmin brahmaṇyātmani kevale //
ajñaḥ paśyati bhedena bhūtāni brahmaceśvaram
śiraḥ karādisvāṃgeṣu kurute na yathā pumān //
pārakyaśemuṣīṃ kvāpi bhūteṣvevaṃ hi matparaḥ
sarvabhūtātmanāmekabhāvanāṃ yo na paśyati //
trisurāṇāṃ bhidāṃ dakṣa sa śāṃtimadhigacchati
yaḥ karoti trideveṣu bhedabuddhiṃ narādhamaḥ //
narake sa vasennūnaṃ yāvadācandratārakam
matparaḥ pūjayeddevān sarvānapi vicakṣaṇaḥ //
sa jñānaṃ labhate yena muktirbhavati śāśvatī
vidhibhaktiṃ vinā naiva bhaktirbhavati vaiṣṇavī //
viṣṇubhaktiṃ vinā me na bhaktiḥ kvāpi prajāyate
ityuktvā śaṃkarassvāmī sarveṣāṃ parameśvaraḥ //
sarveṣāṃ śṛṇvatāṃ tatrovāca vāṇīṃ kṛpākaraḥ
haribhakto hi māṃ nindettathā śaivobhave dyadi //
tayoḥ śāpā bhaveyuste tattvaprāptirbhavenna hi
// brahmovāca //
ityākarṇya maheśasya vacanaṃ sukhakārakam //
jahṛṣussakalāstatra suramunyādayo mune
dakṣobhavanmahāprītyā śivabhaktiratastadā //
sakuṭumbassurādyāste śivaṃ matvākhileśvaram
yathā yena kṛtā śaṃbhoḥ saṃstutiḥ paramātmanaḥ //
tathā tasmai varo dattaśśaṃbhunā tuṣṭacetasā
jñaptaḥ śivenāśu dakṣaḥ śivabhaktaḥ prasannadhīḥ //
yajñaṃ cakāra saṃpūrṇaṃ śivānugrahato mune
dadau bhāgānsurebhyo hi pūrṇabhāgaṃ śivāya saḥ //
dānaṃ dadau dvijebhyaśca prāptaḥ śaṃbhoranugrahaḥ
atho devasya sumahattatkarma vidhipūrvakam //
dakṣaḥ samāpya vidhivatsahartvigbhiḥ prajāpatiḥ
evaṃ dakṣamakhaḥ pūrṇobhavattatra munīśvaraḥ //
śaṃkarasya prasādena parabrahmasvarūpiṇaḥ
atha devarṣayassarve śaṃsaṃtaśśāṃkaraṃ yaśaḥ //
svadhāmāni yayustu ṣṭāḥ parepi sukhatastadā
ahaṃ viṣṇuśca suprītāvapi svaṃsvaṃ paraṃ mudā //
gāyantau suyaśaśśaṃbhoḥ sarvamaṃgaladaṃ sadā
dakṣa saṃmānitaḥ prītyā mahādevopi sadgatiḥ //
kailāsaṃ sa yayau śailaṃ suprītassagaṇo nijam
āgatya svagiriṃ śaṃbhussasmāra svapriyāṃ satīm //
gaṇebhyaḥ kathayāmāsa pradhānebhyaśca tatkathām
kālaṃ nināya vijñānī bahu taccaritaṃ vadan//
laukikīṃ gatimāśritya darśayan kāmitāṃ prabhuḥ
nānītikārakaḥ svāmī parabrahma satāṃ gatiḥ//
tasya mohaḥ kva vā śokaḥ kva vikāraḥ paro mune
ahaṃ viṣṇuśca jānīvastadbhedaṃ na kadācana //
kepare munayo devā manuṣādyāśca yoginaḥ
mahimā śāṃkaronaṃto durvijñeyo manīṣibhiḥ //
bhaktajñātaśca sadbhaktyā tatprasādādvinā śramam
ekopi na vikāro hi śivasya paramātmanaḥ //
saṃdarśayati lokebhyaḥ kṛtvā tāṃ tādṛśīṃ gatim
yatpaṭhitvā ca saṃśrutya sarvalokasudhīrmune//
labhate sadgatiṃ dibyāmihāpi sukhamuttamam
itthaṃ dākṣāyaṇī hitvā nijadehaṃ satī punaḥ //
jajñe himavataḥ patnyāṃ menāyāmiti viśrutam
punaḥ kṛtvā tapastatra śivaṃ vavre patiṃ ca sā //
gaurī bhūtvārddhavāmāṃgī līlāścakredbhutāśśivā
itthaṃ satīcaritraṃ te varṇitaṃ paramādbhutam //
bhuktimuktipradaṃ divyaṃ sarvakāmapradāyakam
idamākhyānamanaghaṃ pavitraṃ parapāvanam //
svargyaṃ yaśasyamāyuṣyaṃ putrapautraphalapradam
ya idaṃ śṛṇuyādbhaktyā śrāvayedbhaktimānnarān //
sarvakarmā labhettāta paratra paramāṃ gatim
yaḥ paṭhetpāṭhayedvāpi samākhyānamidaṃ śubham //
sopi bhuktvākhilān bhogānaṃte mokṣamavāpnuyāt
iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīye satīkhaṃḍe dakṣaya jñānusaṃdhānavarṇanaṃ nāma tricatvāriṃśo'dhyāyaḥ
// śrīḥ //
samāptoyaṃ rudrasaṃhitāntargatasatīkhaṇḍo dvitīyaḥ
Original text: śivapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0