Shiva Purana · Chapter 2.2.19

// brahmovāca //
kṛtvā dakṣastutādānaṃ yautakaṃ vividhaṃ dadau //
harāya suprasannaśca dvijebhyo vividhaṃ dhanam

atha śaṃbhu mudāgatya samutthāya kṛtāṃjaliḥ //
sārddhaṃ kamalayā cedamuvāca garuḍadhvajaḥ

// viṣṇuruvāca // //
devadeva mahādeva karuṇāsāgara prabho //
tvaṃ pitā jagatāṃ tāta satī mātākhilasya ca

yuvāṃ līlāvatārau dve satāṃ kṣemāya sarvadā //
khalānāṃ nigrahārthāya śrutireṣā sanātanī

snigdhanīlāṃjanaśyāmaśobhayā śobhase hara//
dākṣāyaṇyā yathā cāhaṃ pratilomena padmayā

devānāṃ vā nṛṇāṃ rakṣāṃ kuru satyā'nayā satām //
saṃsārasāriṇāṃ śambho maṃgalaṃ sarvadā tathā //

ya enāṃ sābhilāṣo vai dṛṣṭvā śrutvāthavā bhavet //
taṃ hanyāssarvabhūteśa vijñaptiriti me prabho

// brahmovāca // //
iti śrutvā vaco viṣṇorvihasya parameśvaraḥ //
evamastviti sarvajñaḥ provāca madhusūdanam

svasthānaṃ harirāgatya sthita āsīnmunīśvara //
utsavaṃ kārayāmāsa jugopa caritaṃ ca tat

ahaṃ devīṃ samāgatya gṛhyoktavidhinā'khilam //
agnikāryaṃ yathoddiṣṭamakārṣaṃ ca suvistaram

tataśśivā śivaścaiva yathāvidhi prahṛṣṭavat //
agneḥ pradakṣiṇaṃ cakre madācāryadvijājñayā

tadā mahotsavastatrādbhutobhūddvijasattama //
sarveṣāṃ sukhadaṃ vādyaṃ gītanṛtyapurassaram

tadānīmadbhutaṃ tatra caritaṃ samabhūdati //
suvismayakaraṃ tāta tacchṛṇu tvaṃ vadāmi te

durjñeyā śāṃbhavī māyā tayā saṃmohitaṃ jagat //
sacarācaramatyaṃtaṃ sadevāsuramānuṣam

yo'haṃ śaṃbhuṃ mohayituṃ puraicchaṃ kapaṭena ha //
māṃ ca taṃ śaṃkarastāta mohayāmāsa līlayā

icchetparāpakāraṃ yassa tasyaiva bhaveddhruvam //
iti matvā'pakāraṃ no kuryādanyasya pūruṣaḥ

pradakṣiṇāṃ prakurvaṃtyā vahnessatyāḥ padadvayam//
āvirbabhūva vasanāttadadrākṣamahaṃ mune

madanāviṣṭacetāśca bhūtvāṃgāni vyalokayam //
ahaṃ satyā dvijaśreṣṭha śivamāyāvimohitaḥ

yathā yathāhaṃ ramyāṇi vyaikṣamaṃgāni kautukāt //
satyā babhūva saṃhṛṣṭaḥ kāmārto hi tathā tathā

ahamevaṃ tathā dṛṣṭvā dakṣajāṃ ca pativratām //
smarāviṣṭamanā vaktraṃ draṣṭukāmobhavaṃ mune

na śaṃbhorlajjayā vaktraṃ pratyakṣaṃ ca vilokitam //
na ca sā lajjayāviṣṭā karoti pragaṭaṃ mukham

tatastaddarśanārthāya sadupāyaṃ vicārayan //
dhūmraghoreṇa kāmārto'kārṣaṃ tacca tataḥ param

ārdreṃdhanāni bhūrīṇi kṣiptvā tatra vibhāvasau //
svalpājyāhutivinyāsādārdradravyodbhavastathā

prādurbhūtastato dhūmo bhūyāṃstatra samaṃtataḥ//
tādṛg yena tamo bhūtaṃ vedībhūmivinirmitam

tato dhūmākule netre maheśaḥ parameśvaraḥ //
hastābhyāṃ chādayāmāsa bahulīlākaraḥ prabhuḥ

tato vastraṃ samutkṣipya satīvaktramahaṃ mune //
avekṣaṃ kila kāmārtaḥ prahṛṣṭenāṃtarātmanā

muhurmuhurahaṃ tāta paśyāmi sma satīmukham //
athendriyavikāraṃ ca prāptavānasmi so'vaśaḥ

mama retaḥ pracaskaṃda tatastadvīkṣaṇāddrutam//
caturbindumita bhūmau tuṣāracayasaṃnibham

tatohaṃ śaṃkito maunī tatkṣaṇaṃ vismito mune //
ācchādayesma tadreto yathā kaścidbubodha na

atha tadbhagavāñchaṃbhurjñātvā divyena cakṣuṣā //
retovaskaṃdanāttasya kopādetaduvāca ha

rudra uvāca //
kimetadvihitaṃ pāpa tvayā karma vigarhitam //
vivāhe mama kāṃtāyā vaktraṃ dṛṣṭaṃ na rāgataḥ

tvaṃ vetsi śaṃkareṇaitatkarma jñātaṃ na kiṃcana //
trailokyepi na me'jñātaṃ gūḍhaṃ tasmātkathaṃ vidhe

yatkiṃcittriṣu lokeṣu jaṃgamaṃ sthāvaraṃ tathā //
tasyāhaṃ madhyago mūḍha tailaṃ yadvattilāṃti kam

brahmovāca //
ityuktvā priya viṣṇurmāṃ tadā viṣṇuvacaḥ smaran //
iyeṣa haṃtuṃ brahmāṇaṃ śūlamudyamya śaṃkaraḥ

śabhuṃnodyamite śūle māṃ ca haṃtuṃ dvijottama //
marīcipramukhāste vai hāhākāraṃ ca cakrire

tato devagaṇāssarve munayaścākhilāstathā //
tuṣṭuvuśśaṃkaraṃ tatra prajvalaṃtaṃ bhayāturāḥ

devā ūcuḥ //
deva deva mahādeva śaraṇāgatavatsala //
brahmāṇaṃ rakṣa rakṣeśa kṛpāṃ kuru maheśvara

jagatpitā maheśa tvaṃ jaganmātā satī matā //
haribrahmādayassarve tava dāsāssuraprabho

//
adbhutākṛtilīlastvaṃ tava māyādbhutā prabho //
tayā vimohitaṃ sarvaṃ vinā tvadbhaktimīśvara

brahmovāca //
itthaṃ bahutaraṃ dīnā nirjarā munayaśca te //
tuṣṭuvurdevadeveśaṃ krodhāviṣṭaṃ maheśvaram

dakṣo maivaṃ maivamiti pāṇimudyamya śaṃkitaḥ //
vārayāmāsa bhūteśaṃ kṣiprametya purogataḥ

athāgre saṃgataṃ vīkṣya tadā dakṣaṃ maheśvaraḥ //
pratyuvācāpriyamidaṃ saṃsmaranprārthanāṃ hareḥ

maheśvara uvāca //
viṣṇunā metibhaktena yadidānīmudīritam //
mayāpyaṃgīkṛtaṃ kartuṃ tadihaiva prajāpate

satīṃ yasyābhilāṣassan vīkṣeta vadha taṃ prabho //
iti viṣṇuvacassatyaṃ vidhiṃ hatvā karomyaham

sābhilāṣaḥ kathaṃ brahmā satīṃ samavalokayat //
abhavattyaktaretāstu tato hanmi kṛtāgasam

brahmovāca //
ityuktavati deveśa maheśe krodhasaṃkule //
cakaṃpire janāḥ sarve sadevamunimānuṣāḥ

hāhākāro mahānāsīdaudāsīnyaṃ ca sarvaśaḥ //
abhūvambikalo'tīva tadāhaṃ tadvimohakaḥ

atha viṣṇurmaheśātipriyaḥ kāryavicakṣaṇaḥ //
tamevaṃvādinaṃ rudraṃ tuṣṭāva praṇatassudhīḥ

stutvā ca vividhaiḥ stotraiśśaṃkaraṃ bhaktavatsalam //
idamūce vārayaṃstaṃ kṣipraṃ bhūtvā purassaraḥ

viṣṇuruvāca //
vidhinna jahi bhūteśa sraṣṭāraṃ jagatāṃ prabhum//
ayaṃ śaraṇagastedya śaraṇāgatavatsalaḥ

ahaṃ te'tipriyo bhakto bhaktarāja itīritaḥ //
vijñaptiṃ hṛdi me mattvā kṛpāṃ kuru mamopari

anyacca śṛṇu me nātha vacanaṃ hetugarbhitam //
tanmanuṣva maheśāna kṛpāṃ kṛtvā mamopari

prajāssraṣṭumayaṃ śaṃbho prādurbhūtaścaturmukhaḥ //
asminhate prajāsraṣṭā nāstyanyaḥ prākṛto'dhunā

sṛṣṭisthityaṃtakarmāṇi kariṣyāmaḥ punaḥ punaḥ //
trayo devā vayaṃ nātha śivarūpa tvadājñayā

etasminnihate śambho kastvatkarma kariṣyati //
tasmānna vadhyo bhavatā sṛṣṭikṛllayakṛdvibho

anenaiva satī kanyā dakṣasya ca śivā vibho //
sadupāyena vai bhāryā bhavadarthe prakalpitā

brahmovāca //
ityākarṇya maheśastu vijñaptiṃ viṣṇunā kṛtām //
pratyuvācākhilāṃstāṃśca śrāvayaṃśca dṛḍhavrataḥ

maheśa uvāca //
deva deva rameśāna viṣṇo matprāṇavallabha //
na nivāraya māṃ tāta vadhādasya khalastvayam

pūrayiṣyāmi vijñaptiṃ pūrvānteṃgīkṛtāṃ mayā //
mahāpāpakaraṃ duṣṭaṃ hanmyenaṃ caturānanam

ahameva prajāssrakṣye sarvāḥ sthiracarā api //
anyaṃ srakṣye sṛṣṭikaramathavāhaṃ svatejasā

hatvainaṃ vidhimevāhaṃ svapaṇaṃ pūrayan kṛtam //
sraṣṭāramekaṃ srakṣyāmi na nivāraya meśa mām

brahmovāca//
iti tasya vacaśśrutvā girīśa syāha cācyutaḥ //
smitaprabhinnahṛdayaḥ punarmaivamitīrayan

acyuta uvāca//
pratijñāpūraṇaṃ yogyaṃ parasminpuruṣesti vai//
vicārayasva vadhyeśa bhavatyātmani na prabho

trayo devā vayaṃ śaṃbho tvadātmānaḥ parā nahi //
ekarūpā na bhinnāśca tattvatassuvicāraya //

tatastadvacanaṃ śrutvā viṣṇossvātipriyasya saḥ //
śaṃbhurūce punastaṃ vai khyāpayannātmano gatim

// śambhuruvāca //
he viṣṇo sarvabhakteśa kathamātmā vidhirmama //
lakṣyate bhinna evāyaṃ pratyakṣeṇāgrataḥ sthitaḥ

// brahmovāca //
ityājñapto maheśena sarveṣāṃ puratastadā //
idamūce mahādevaṃ toṣayan garuḍadhvajaḥ

viṣṇuruvāca //
na brahmā bhavato bhinno na tvaṃ tasmātsadāśiva //
na vāhaṃ bhavato bhinno na mattvaṃ parameśvara

sarvaṃ jānāsi sarvajña parameśa sadāśiva //
manmukhādakhilānsarvaṃ saṃśrāvayitumicchasi

tvadājñayā vadāmīśa śṛṇvaṃtu nikhilāssurāḥ //
munayaścāpare śaivaṃ tattvaṃ saṃdhārya svaṃ manaḥ

pradhānasyā'pradhānasya bhāgābhāgasya rūpiṇaḥ //
jyotirmayasya bhāgāste vayaṃ devāḥ prabhostrayaḥ

kastvaṃ kohaṃ ca ko brahmā tavaiva paramātmanaḥ //
aṃśatrayamidaṃ bhinnaṃ sṛṣṭisthityaṃtakāraṇam

ciṃtayasvātmanātmānaṃ svalīlādhṛtavigrahaḥ //
ekastvaṃ brahma saguṇo hyaṃśabhūtā vayaṃ trayaḥ

śirogrīvādibhedena yathaikasyaiva varṣmaṇaḥ //
aṃgāni te tatheśasya tasya bhagatrayaṃ hara

yajjyotirabhraṃ svapuraṃ purāṇaṃ kūṭasthamavyaktamanaṃtarūpam //
nityaṃ ca dīrghādiviśeṣaṇādyairhīnaṃ śivastvaṃ tata eva sarvam

brahmovāca // etacchrutvā vacastasya mahādevo munīśvara //
babhūva suprasannaśca na jaghāna sa māṃ tataḥ

iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīye satīkhaṃḍe satīvivāhaśivalīlāvarṇanaṃ nāmaikonaviṃśo'dhyāyaḥ