Shiva Purana · Chapter 1.18
ṛṣayaḥ ūcuḥ /
baṃdhamokṣasvarūpaṃ hi brūhi sarvārthavittama /
sūta uvāca /
baṃdhamokṣaṃ tathopāyaṃ vakṣye'haṃ śṛṇutādarāt
prakṛtyādyaṣṭabaṃdhena baddho jīvaḥ sa ucyate /
prakṛtyādyaṣṭabaṃdhena nirmukto mukta ucyate
prakṛtyādivaśīkāro mokṣa ityucyate svataḥ /
baddhajīvastu nirmukto muktajīvaḥ sa kathyate
prakṛtyagre tato buddhirahaṃkāro guṇātmakaḥ /
paṃcatanmātramityete prakṛtyādyaṣṭakaṃ viduḥ
prakṛṭyādyaṣṭajo deho dehajaṃ karma ucyate /
punaśca karmajo deho janmakarma punaḥ punaḥ
śarīraṃ trividhaṃ jñeyaṃ sthūlaṃ sūkṣmaṃ ca kāraṇam /
sthūlaṃ vyāpāradaṃ proktaṃ sūkṣmamiṃdri yabhogadam
kāraṇaṃ tvātmabhogārthaṃ jīvakarmānurūpataḥ /
sukhaṃ duḥkhaṃ puṇyapāpaiḥ karmabhiḥ phalamaśnute
tasmāddhi karmarajjvā hi baddho jīvaḥ punaḥ punaḥ /
śarīratrayakarmabhyāṃ cakravadbhrāmyate sadā
cakrabhramanivṛtyarthaṃ cakrakartāramīḍayet /
prakṛtyādi mahācakraṃ prakṛteḥ parataḥ śivaḥ
cakrakartā maheśo hi prakṛteḥ paratoyataḥ /
pibati vātha vamati jīvanbālo jalaṃ yathā
śivastathā prakṛtyādi vaśīkṛtyādhitiṣṭhati /
sarvaṃ vaśīkṛtaṃ yasmāttasmācchiva iti smṛtaḥ /
śiva eva hi sarvajñaḥ paripūrṇaśca niḥspṛhaḥ
sarvajñatā tṛptiranādibodhaḥ svataṃtratā nityamaluptaśaktiḥ /
anaṃtaśaktiśca maheśvarasya yanmānasaiśvaryamavaiti vedaḥ
ataḥ śivaprasādena prakṛtyādivaśaṃ bhavet /
śivaprasādalābhārthaṃ śivameva prapūjayet
niḥspṛhasya ca pūrṇasya tasya pūjā kathaṃ bhavet /
śivoddeśakṛtaṃ karma prasādajanakaṃ bhavet
liṃge bere bhaktajane śivamuddiśya pūjayet /
kāyena manasā vācā dhanenāpi prapūjayet
pujayā tu maheśo hi prakṛteḥ paramaḥ śivaḥ /
prasādaṃ kurute satyaṃ pūjakasya viśeṣataḥ
śivaprasādātkarmādyaṃ krameṇa svavaśaṃ bhavet /
karmārabhya prakṛtyaṃtaṃ yadāsarvaṃ vaśaṃ bhavet
tadāmukta iti proktaḥ svātmārāmo virājate /
prasādātparameśasya karma deho yadāvaśaḥ
tadā vai śivaloke tu vāsaḥ sālokyamucyate /
sāmīpyaṃ yāti sāṃbasya tanmātre ca vaśaṃ gate
tadā tu śivasāyujyamāyudhādyaiḥ kriyādibhiḥ /
mahāprasādalābhe ca buddhiścāpi vaśā bhavet
buddhistu kāryaṃ prakṛtestatsṛṣṭiriti kathyate /
punarmahāprasādena prakṛtirvaśameṣyati
śivasya mānasaiśvaryaṃ tadā'yatnaṃ bhaviṣyati /
sārvajñādyaṃ śivaiśvaryaṃ labdhvā svātmani rājate
tatsāyujyamiti prāhurvedāgamaparāyaṇāḥ /
evaṃ krameṇa muktiḥ syālliṃgādau pūjayā svataḥ
ataḥ śivaprasādārthaṃ kriyādyaiḥ pūjayecchivam /
śivakriyā śivatapaḥ śivamaṃtrajapaḥ sadā
śivajñānaṃ śivadhyānamuttarottaramabhyaset /
āsupterāmṛteḥ kālaṃ nayedvai śivaciṃtayā
sadyādibhiśca kusumairarcayecchivameṣyati /
ṛṣaya ūcuḥ /
liṃgādau śivapūjāyā vidhānaṃ brūhi sarvataḥ
sūta uvāca /
liṃgānāṃ ca kramaṃ vakṣye yathāvacchṛṇuta dvijāḥ /
tadeva liṃgaṃ prathamaṃ praṇavaṃ sārvakāmikam
sūkṣmapraṇavarūpaṃ hi sūkṣmarūpaṃ tu niṣphalam /
sthūlaliṃgaṃ hi sakalaṃ tatpaṃcākṣaramucyate
tayoḥ pūjā tapaḥ proktaṃ sākṣānmokṣaprade ubhe /
pauruṣaprakṛtibhūtāni liṃgānisubahūni ca
tāni vistarato vaktuṃ śivo vetti na cāparaḥ /
bhūvikārāṇi liṃgāni jñātāni prabravīmi vaḥ
svayaṃ bhūliṃgaṃ prathamaṃ biṃduliṃgaṃdvitīyakam /
pratiṣṭhitaṃ caraṃcaiva guruliṃgaṃ tu paṃcamam
devarṣitapasā tuṣṭaḥ sānnidhyārthaṃ tu tatra vai /
pṛthivyantargataḥ śarvo bījaṃ vai nādarūpataḥ
sthāvarāṃkuravadbhūmimudbhidya vyakta eva saḥ /
svayaṃbhūtaṃ jātamiti svayaṃbhūriti taṃ viduḥ
talliṃgapūjayā jñānaṃ svayameva pravarddhate /
suvarṇarajatādau vā pṛthivyāṃ sthiṃḍilepi vā
svahastāllikhitaṃ liṃgaṃ śuddhapraṇavamaṃtrakam /
yaṃtraliṃgaṃ samālikhya pratiṣṭhāvāhanaṃ caret
biṃdunādamayaṃ liṃgaṃ sthāvaraṃ jaṃgamaṃ ca yat /
bhāvanāmayametaddhi śivadṛṣṭaṃ na saṃśayaḥ
yatra viśvasya te śaṃbhustatra tasmai phalapradaḥ /
svahastāllikhyate yaṃtre sthāvarādāvakṛtrime
āvāhya pūjayecchaṃbhuṃ ṣoḍaśairupacārakaiḥ /
svayamaiśvaryamāpnoti jñānamabhyāsato bhavet
devaiśca ṛṣibhiścāpi svātmasiddhyarthameva hi /
samaṃtreṇātmahastena kṛtaṃ yacchuddhamaṃḍale
śuddhabhāvanayā caiva sthāpitaṃ liṃgamuttamam /
talliṃgaṃ pauruṣaṃ prāhustatpratiṣṭhitamucyate
talliṃgapūjayā nityaṃ pauruṣaiśvaryamāpnuyāt /
mahadbhirbrāhmaṇaiścāpi rājabhiśca mahādhanaiḥ
śilpinākalpitaṃ liṃgaṃ maṃtreṇa sthāpitaṃ ca yat /
pratiṣṭhitaṃ prākṛtaṃ hi prākṛtaiśvaryabhogadam
yadūrjitaṃ ca nityaṃ ca taddhi pauruṣamucyate /
yaddurbalamanityaṃ ca taddhi prākṛtamucyate
liṃgaṃ nābhistathā jihvā nāsāgrañca śikhā kramāt /
kaṭyādiṣu trilokeṣu liṃgamādhyātmikaṃ caram
parvataṃ pauruṣaṃ proktaṃ bhūtalaṃ prākṛtaṃ viduḥ /
vṛkṣādi pauruṣaṃ jñeyaṃ gulmādi prākṛtaṃ viduḥ
ṣāṣṭikaṃ prākṛtaṃ jñeyaṃ śāligodhūmapauruṣam /
aiśvaryaṃ pauruṣaṃ vidyādaṇimādyaṣṭasiddhidam
sustrīdhanādiviṣayaṃ prākṛtaṃ prāhurāstikāḥ /
prathamaṃ caraliṃgeṣu rasaliṃgaṃ prakathyate
rasaliṃgaṃ brāhmaṇānāṃ sarvābhīṣṭapradaṃ bhavet /
bāṇaliṃgaṃ kṣatriyāṇāṃ mahārājyapradaṃ śubham
svarṇaliṃgaṃ tu vaiśyānāṃ mahādhanapatitvadam /
śilāliṃgaṃ tu śūdrā ṇāṃ mahāśuddhikaraṃ śubham
sphāṭikaṃ bāṇaliṃgaṃ ca sarveṣāṃsarvakāmadam /
svīyābhāve'nyadīyaṃ tu pūjāyāṃ na niṣiddhyate
strīṇāṃ tu pārthivaṃ liṃgaṃ sabhartṛṇāṃ viśeṣataḥ /
vidhavānāṃ pravṛttānāṃ sphāṭikaṃ parikīrtitam
vidhavānāṃ nivṛttānāṃ rasaliṃgaṃ viśiṣyate /
bālyevāyauvanevāpi vārddhakevāpi suvratāḥ
śuddhasphaṭikaliṃgaṃ tu strīṇāṃ tatsarvabhogadam /
pravṛttānāṃ pīṭhapūjā sarvābhīṣṭapradā bhuvi
pātreṇaiva pravṛttastu sarvapūjāṃ samācaret /
abhiṣekāṃte naivedyaṃ śālyannena samācaret
pūjāṃte sthāpayelliṃgaṃ saṃpuṭeṣu pṛthaggṛhe /
karapūjāni vṛttānāṃ svabhojyaṃ tu nivedayet
nivṛttānāṃ paraṃ sūkṣmaliṃgameva viśiṣyate /
vibhūtyabhyarcanaṃ kuryādvibhūtiṃ ca nivedayet
pūjāṃ kṛtvātha talliṃgaṃ śirasā dhārayetsadā /
vibhūtistrividhā proktā lokavedaśivāgnibhiḥ
lokāgnijamatho bhasmadra vyaśuddhyarthamāvahet /
mṛddāruloharūpāṇāṃ dhānyānāṃ ca tathaiva ca
tilādīnāṃ ca dra vyāṇāṃ vastrādīnāṃ tathaiva ca /
tathā paryuṣitānāṃ ca bhasmanā śiddhiriṣyate
śvādibhirdūṣitānāṃ ca bhasmanā śuddhiriṣyate /
sajalaṃ nirjalaṃ bhasma yathāyogyaṃ tu yojayet
vedāgnijaṃ tathā bhasma tatkarmāṃteṣu dhārayet /
maṃtreṇa kriyayā janyaṃ karmāgnau bhasmarūpadhṛk
tadbhasmadhāraṇātkarma svātmanyāropitaṃ bhavet /
aghoreṇātmamaṃtreṇa bilvakāṣṭhaṃ pradāhayet
śivāgniriti saṃproktastena dagdhaṃ śivāgnijam /
kapilāgomayaṃ pūrvaṃ kevalaṃ gavyameva vā
śamyasvatthapalāśānvā vaṭāramvadhabilvakān /
śivāgninā dahecchuddhaṃ tadvai bhasma śivāgnijam
darbhāgnau vā dahetkāṣṭhaṃ śivamaṃtraṃ samuccaran /
samyaksaṃśodhya vastreṇa navakuṃbhe nidhāpayet
dīptyarthaṃ tattu saṃgrāhyaṃ manyate pūjyatepi ca /
bhasmaśabdārtha evaṃ hi śivaḥ pūrvaṃ tathā'karot
yathā svaviṣaye rājā sāraṃ gṛhṇāti yatkaram /
yathā manuṣyāḥ sasyādīndagdhvā sāraṃ bhajaṃti vai
yathā hi jāṭharāgniśca bhakṣyādīnvividhānbahūn /
dagdhvā sārataraṃ sārātsvadehaṃ paripuṣyati
tathā prapaṃcakartāpi sa śivaḥ parameśvaraḥ /
svādhiṣṭheyaprapaṃcasya dagdhvā sāraṃ gṛhītavān
dagdhvā prapaṃcaṃ tadbhasm asvātmanyāropayacchivaḥ /
uddhūlanena vyājena jagatsāraṃ gṛhītavān
svaratnaṃ sthāpayāmāsa svakīye hi śarīrake /
keśamākāśasāreṇa vāyusāreṇa vai mukham
hṛdayaṃ cāgnisāreṇa tvapāṃ sāreṇa vaikaṭim /
jānu cāvanisāreṇa tadvatsarvaṃ tadaṃgakam
brahmaviṣṇvośca rudrā ṇāṃ sāraṃ caiva tripuṃḍrakam /
tathā tilakarūpeṇa lalāṭānte maheśvaraḥ
bhavṛddhyā sarvametaddhi manyate svayamaityasau /
prapaṃcasārasarvasvamanenaiva vaśīkṛtam
tasmādasya vaśīkartā nāstīti sa śivaḥ smṛtaḥ /
yathā sarvamṛgāṇāṃ ca hiṃsako mṛgahiṃsakaḥ
asya hiṃsāmṛgo nāsti tasmātsiṃha itīritaḥ /
śaṃ nityaṃ sukhamānaṃdamikāraḥ puruṣaḥ smṛtaḥ
vakāraḥ śaktiramṛtaṃ melanaṃ śiva ucyate /
tasmādevaṃ svamātmānaṃ śivaṃ kṛtvārcayecchivam
tasmāduddhūlanaṃ pūrvaṃ tripuṃḍraṃ dhārayetparam /
pūjākāle hi sajalaṃ śuddhyarthaṃ nirjalaṃ bhavet
divā vā yadi vārātrau nārī vātha naropi vā /
pūjārthaṃ sajalaṃ bhasma tripuṃḍreṇaiva dhārayet
tripuṃḍraṃ sajalaṃ bhasma dhṛtvā pūjāṃ karoti yaḥ /
śivapūjāṃ phalaṃ sāṃgaṃ tasyaiva hi suniścitam
bhasma vai śivamaṃtreṇa dhṛtvā hyatyāśramī bhavet /
śivāśramīti saṃproktaḥ śivaikaparamo yataḥ
śivavrataikaniṣṭhasya nāśaucaṃ na ca sūtakam /
lalāṭe'gre sitaṃ bhasma tilakaṃ dhārayenmṛdā
svahastādguruhastādvāśivabhaktasya lakṣaṇam /
guṇānruṃdha iti prokto guruśabdasya vigrahaḥ
savikārānrājasādīnguṇānruṃdhe vyapohati /
guṇātītaḥ paraśivo gururūpaṃ samāśritaḥ
guṇatrayaṃ vyapohyāgre śivaṃ bodhayatīti saḥ /
viśvastānāṃ tu śiṣyāṇāṃ gururityabhidhīyate
tasmādguruśarīraṃ tu guruliṃgaṃ bhavedbudhaḥ /
guruliṃgasya pūjā tu guruśuśrūṣaṇaṃ bhavet
śrutaṃ karoti śuśrūṣā kāyena manasā girā /
uktaṃ yadguruṇā pūrvaṃ śakyaṃ vā'śakyameva vā
karotyeva hi pūtātmā prāṇairapi dhanairapi /
tasmādvai śāsane yogyaḥ śiṣya ityabhidhīyate
śarīrādyarthakaṃ sarvaṃ gurordattvā suśiṣyakaḥ /
agrapākaṃ nivedyāgrebhuṃjīyādgurvanujñayā
śiṣyaḥ putra iti proktaḥ sadāśiṣyatvayogataḥ /
jihvāliṃgānmaṃtraśukraṃ karṇayonau niṣicyavai
jātaḥ putro maṃtraputraḥ pitaraṃ pūjayedgurum /
nimajjayati putraṃ vai saṃsāre janakaḥ pitā
saṃtārayati saṃsārādgururvai bodhakaḥ pitā /
ubhayoraṃtaraṃ jñātvā pitaraṃ gurumarcayet
aṃgaśuśrūṣayā cāpi dhanādyaiḥ svārjitairgurum /
pādādikeśaparyaṃtaṃ liṃgānyaṃgāni yadguroḥ
dhanarūpaiḥ pādukādyaiḥ pādasaṃgraṇādibhiḥ /
snānābhiṣekanaivedyairbhojanaiśca prapūjayet
gurupūjaiva pūjā syācchivasya paramātmanaḥ /
guruśeṣaṃ tu yatsarvamātmaśuddhikaraṃ bhavet
guroḥ śeṣaḥ śivocchiṣṭaṃ jalamannādinirmitam /
śiṣyāṇāṃ śivabhaktānāṃ grāhyaṃ bhojyaṃ bhaveddvijāḥ
gurvanujñāvirahitaṃ coravatsakalaṃ bhavet /
gurorapi viśeṣajñaṃ yatnādgṛhṇīta vai gurum
ajñānamocanaṃ sādhyaṃ viśeṣajño hi mocakaḥ /
ādau ca vighnaśamanaṃ kartavyaṃ karma pūrtaye
nirvighnena kṛtaṃ sāṃgaṃ karma vai saphalaṃ bhavet /
tasmātsakalakarmādau vighneśaṃ pūjayed budhaḥ
sarvabādhānivṛttyarthaṃ sarvāndevānyajedbudhaḥ /
jvarādigraṃthirogāśca bādhā hyādhyātmikā matā
piśācajaṃbukādīnāṃ valmīkādyudbhave tathā /
akasmādeva godhādijaṃtūnāṃ patanepi ca
gṛhe kacchapasarpastrīdurjanādarśanepi ca /
vṛkṣanārīgavādīnāṃ prasūtiviṣayepi ca
bhāviduḥkhaṃ samāyāti tasmātte bhautikā matā /
amedhyā śanipātaśca mahāmārī tathaiva ca
jvaramārī viṣūciśca gomārī ca masūrikā /
janmarkṣagrahasaṃkrāṃtigrahayogāḥ svarāśike
duḥsvapnadarśanādyāśca matā vai hyadhidaivikāḥ /
śavacāṃḍālapatitasparśādyeṃtargṛhe gate
etādṛśe samutpanne bhāviduḥkhasya sūcake /
śāṃtiyajñaṃ tu matimānkuryāttaddoṣaśāṃtaye
devālaye'tha goṣṭhe vā caitye vāpi gṛhāṃgaṇe /
prādeśonnatadhiṣṇye vai dvihaste ca svalaṃkṛte
bhāramātravrīhidhānyaṃ prasthāpya parisṛtya ca /
madhye vilikhyakamalaṃ tathā dikṣuvilikhya vai
taṃtunā veṣṭitaṃ kuṃbhaṃ navagugguladhūpitam /
madhye sthāpya mahākuṃbhaṃ tathā dikṣvapi vinyaset
sanālāmrakakūrcādīnkalaśāṃśca tathāṣṭasu /
pūrayenmaṃtrapūtena paṃcadra vyayutena hi
prakṣipennava ratnāni nīlādīnkramaśastathā /
karmajñaṃ ca sapatnīkamācāryaṃ varayedbudhaḥ
suvarṇapratimāṃ viṣṇoriṃdrā dīnāṃ ca nikṣipet /
saśiraske madhyakuṃbhe viṣṇumābāhya pūjayet
prāgādiṣu yathāmaṃtramiṃdrā dīnkramaśo yajet /
tattannāmnā caturthyāṃ ca namonte na yathākramam
āvāhanādikaṃ sarvamācāryeṇaiva kārayet /
ācārya ṛtvijā sārdhaṃ tanmātrānprajapecchatam
kuṃbhasya paścime bhāge japāṃte homamācaret /
koṭiṃ lakṣaṃ sahasraṃ vā śatamaṣṭottaraṃ budhāḥ
ekāhaṃ vā navāhaṃ vā tathā maṃḍalameva vā /
yathāyogyaṃ prakurvīta kāladeśānusārataḥ
śamīhomaśca śāṃtyarthe vṛttyarthe ca palāśakam /
samidannājyakairdra vyairnāmnā maṃtreṇa vā hunet
prāraṃbhe yatkṛtaṃ dra vyaṃ tatkriyāṃtaṃ samācaret /
puṇyāhaṃ vācayitvāṃte dine saṃprokṣyayejjalaiḥ
brāhmaṇānbhojayetpaścādyāvadāhutisaṃkhyayā /
ācāryaśca haviṣyāśīṛtvijaśca bhavedbudhāḥ
ādityādīngrahāniṣṭvā sarvahomāṃta eva hi /
ṛtvibhyo dakṣiṇāṃ dadyānnavaratnaṃ yathākramam
daśadānaṃ tataḥ kuryādbhūridānaṃ tataḥ param /
bālānāmupanītānāṃ gṛhiṇāṃ vanināṃ dhanam
kanyānāṃ ca sabhartṛ-ṇāṃ vidhavānāṃ tataḥ param /
taṃtropakaraṇaṃ sarvamācāryāya nivedayet
utpātānāṃ ca mārīṇāṃ duḥkhasvāmī yamaḥ smṛtaḥ /
tasmādyamasya prītyarthaṃ kāladānaṃ pradāpayet
śataniṣkeṇa vā kuryāddaśaniṣkeṇa vā punaḥ /
pāśāṃkuśadharaṃ kālaṃ kuryātpuruṣarūpiṇam
tatsvarṇapratimādānaṃ kuryāddakṣiṇayā saha /
tiladānaṃ tataḥ kuryātpūrṇāyuṣyaprasiddhaye
ājyāvekṣaṇadānaṃ ca kuryādvyādhinivṛttaye /
sahasraṃ bhojayedviprāndaridraḥ śatameva vā
vittābhāve daridra stu yathāśakti samācaret /
bhairavasya mahāpūjāṃ kuryādbhūtādiśāṃtaye
mahābhiṣekaṃ naivedyaṃ śivasyānte tukārayet /
brāhmaṇānbhojayetpaścādbhūribhojanarūpataḥ
evaṃ kṛtena yajñena doṣaśāṃtimavāpnuyāt /
śāṃtiyajñamimaṃ kuryādvarṣe varṣe tu phālgune
durdarśanādau sadyo vai māsamātre samācaret /
mahāpāpādisaṃprāptau kuryādbhairavapūjanam
mahāvyādhisamutpattau saṃkalpaṃ punarācaret /
sarvabhāve daridra stu dīpadānamathācaret
tadapyaśaktaḥ snātvā vai yatkiṃciddānamācaret /
divākaraṃ namaskuryānmantreṇāṣṭottaraṃ śatam
sahasramayutaṃ lakṣaṃ koṭiṃ vā kārayed budhaḥ /
namaskārātmayajñena tuṣṭāḥ syuḥ sarvadevatāḥ
tvatsvarūperpitā buddhirnate'śūnye ca rocati /
yā cāstyasmadahaṃteti tvayi dṛṣṭe vivarjitā
namro'haṃ hi svadehena bho mahāṃstvamasi prabho /
na śūnyo matsvarūpo vai tava dāso'smi sāṃpratam
yathāyogyaṃ svātmayajñaṃ namaskāraṃ prakalpayet /
athātra śivanaivedyaṃ dattvā tāṃbūlamāharet
śivapradakṣiṇaṃ kuryātsvayamaṣṭottaraṃ śatam /
sahasramayutaṃ lakṣaṃ koṭimanyena kārayet
śivapradakṣiṇātsarvaṃ pātakaṃ naśyati kṣaṇāt /
duḥkhasya mūlaṃ vyādhirhi vyādhermūlaṃ hi pātakam
dharmeṇaiva hi pāpānāmapanodanamīritam /
śivoddeśakṛto dharmaḥ kṣamaḥ pāpavinodane
adhyakṣaṃ śivadharmeṣu pradakṣiṇamitīritam /
kriyayā japarūpaṃ hi praṇavaṃ tu pradakṣiṇam
jananaṃ maraṇaṃ dvaṃdvaṃ māyācakramitīritam /
śivasya māyācakraṃ hi balipīṭhaṃ taducyate
balipīṭhaṃ samārabhya prādakṣiṇyakrameṇa vai /
pade padāṃtaraṃ gatvā balipīṭhaṃ samāviśet
namaskāraṃ tataḥ kuryātpradakṣiṇamitīritam /
nirgamājjananaṃ prāptaṃ namastvātmasamarpaṇam
jananaṃ maraṇaṃ dvaṃdvaṃ śivamāyāsamarpitam /
śivamāyārpitadvaṃdvo na punastvātmabhāgbhavet
yāvaddehaṃ kriyādhīnaḥ sajīvo baddha ucyate /
dehatrayavaśīkāre mokṣa ityucyate budhaiḥ
māyācakrapraṇetā hi śivaḥ paramakāraṇam /
śivamāyārpitadvaṃdvaṃ śivastu parimārjati
śivena kalpitaṃ dvaṃdvaṃ tasminneva samarpayet /
śivasyātipriyaṃ vidyātpradakṣiṇaṃ namo budhāḥ
pradakṣiṇanamaskārāḥ śivasya paramātmanaḥ /
ṣoḍaśairupacāraiśca kṛtapūjā phalapradā
pradakṣiṇā'vināśyaṃ hi pātakaṃ nāsti bhūtale /
tasmātpradakṣiṇenaiva sarvapāpaṃ vināśayet
śivapūjāparo maunī satyādiguṇasaṃyutaḥ /
kriyātapojapajñānadhyāneṣvekaikamācaret
aiśvaryaṃ divyadehaśca jñānamajñānasaṃśayaḥ /
śivasānnidhyamityete kriyādīnāṃ phalaṃ bhavet
karaṇena phalaṃ yāti tamasaḥ parihāpanāt /
janmanaḥ parimārjitvājjñabuddhyā janitāni ca
yathādeśaṃ yathākālaṃ yathādehaṃ yathādhanam /
yathāyogyaṃ prakurvīta kriyādīñchivabhaktimān
nyāyārjitasuvittena vasetprājñaḥ śivasthale /
jīvahiṃsādirahitamatikleśavivarjitam
paṃcākṣareṇa japtaṃ ca toyamannaṃ viduḥ sukham /
athavā'hurdaridra sya bhikṣānnaṃjñānadaṃ bhavet
śivabhaktasya bhikṣānnaṃśivabhaktivivardhanam /
śaṃbhusatramiti prāhurbhikṣānnaṃśivayoginaḥ
yena kenāpyupāyena yatra kutrāpi bhūtale /
śuddhānnabhuksadā maunīrahasyaṃ na prakāśayet
prakāśayettu bhaktānāṃ śivamāhātmyameva hi /
rahasyaṃ śivamaṃtrasya śivo jānāti nāparaḥ
śivabhakto vasennityaṃ śivaliṃgaṃ samāśritaḥ /
sthāṇuliṃgāśrayeṇaiva sthāṇurbhavati bhūsurāḥ
pūjayā caraliṃgasya kramānmukto bhaveddhruvam /
sarvamuktaṃ samāsena sādhyasādhanamuttamam
vyāsena yatpurāproktaṃ yacchrutaṃ hi mayā purā /
bhadra mastu hi vo'smākaṃ śivabhaktirdṛḍhā'stusā
ya imaṃ paṭhate'dhyāyaṃ yaḥ śṛṇoti naraḥ sadā /
śivajñānaṃ sa labhateśivasya kṛpayā budhāḥ
iti śrīśaivemahāpurāṇe vidyeśvarasaṃhitāyāṃ sādhyasādhanakhaṃḍe śivaliṃgamahimāvarṇanaṃ nāmāṣṭādaśo'dhyāyaḥ
Original text: śivapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0