Shiva Gita · Chapter 13

evaṃ śrutvā kausaleyastuṣṭo matimatāṃ varaḥ //
papraccha girijākāntaṃ subhagaṃ muktilakṣaṇam

rāma uvāca
bhagavankaruṇāviṣṭahṛdaya tvaṃ prasīda me /
svarūpalakṣaṇaṃ mukteḥ prabrūhi parameśvara

śrībhagavānuvāca /
sālokyamapi sārūpyaṃ sāṣṭryaṃ sāyujyameva ca //
kaivalyaṃ ceti tāṃ viddhi muktiṃ rāghava pañcadhā

māṃ pūjayati niṣkāmaḥ sarvadā jñānavarjitaḥ //
sa me lokaṃ samāsādya 'bhuṅke bhogānyathepsitān

jñātvā māṃ pūjedyastu sarvakāmavivarjitaḥ //
mayā samānarūpaḥ sanmama loke mahīyate

iṣṭāpūrtādikarmāṇi matprītyai kurute tu yaḥ //
yatkaroti yadaśnāti yajjuhoti dadāti yat

yattapasyati tatsarva yaḥ karoti madarpaṇam //
malloke sa śriyaṃ bhuṅke mattulyaṃ prābhavaṃ bhajan

yastu śāntyādiyuktaḥ sanmāmātmatvena paśyati //
sa jāyate paraṃ jyotiradvaitaṃ brahma kevalam //
ataḥ svarūpāvasthānaṃ muktirityaibhidhīyate

satyaṃ jñānamanantaṃ yadānandaṃ brahma kevalam /
sarvadharmavihīnaṃ ca manovācāmagocaram

sajātīyavijātīyapadārthānāmasaṃbhavāta /
antastadvayatiriktānāmadvaitamiti saṃjñitam

matvā rūpamidaṃ rāma śuddhaṃ śadhd yadabhidhīyate /
mayyeva dṛśyate rūpaṃ jagatsthāvarajaṃgamam

vyomni gandharvanagaraṃ ryathā dṛṣṭaṃ na dṛśyate //
anādyavidyayā viśvaṃ sarva mayyeva kalpyate

mama svarūpajñānena yadā vidyā praṇaśyati /
tadaika eva varte'haṃ manovācāmagocaraḥ

sadaiva paramānandaḥ svaprakāśaścidātmanā /
na kālaḥ pañcabhūtāni na diśo vidiśaśca na

madanyaṃ nāsti yatkiṃcittadā varta'hamekala:

na saṃdṛśe tiṣṭhati me svarūpaṃ na cakṣuṣā paśyati māṃ tu kaścit /
hṛdā manīṣā manasābhikalptaṃ ye māṃ viduste hyamṛtā bhavanti १६
śrīrāma uvāca /
kathaṃ bhagavato jñānaṃ śuddhaṃ martyasya jāyate /
tatropāyaṃ hara brūhi mayi te'nugraho yadi

śrībhagavānuvāca /
virajya sarvabhūtebhya āvirincipadādapi /
ghṛṇāṃ vitatya sarvatra putramitrādikeṣvapi

śraddhālurmokṣaśākheṣu vedāntajñānalipsayā /
upāyanakaro bhūtvā guruṃ brahmavidaṃ vrajet

sevābhiḥ paritoṣyainaṃ cirakālaṃ samāhitaḥ //
sarvavedāntavākyārthaṃ śṛṇuyātsusamāhitaḥ

sarvavedāntavākyānāmapi tātparyaniścayam /
śravaṇaṃ nāma tatprāhuḥ sarve te brahmavādinaḥ

lohamaṇyādiiṣṭāntairyuktibhiryadvicintanam /
tadeva mananaṃ prāhurvākyārthasyopabṛṃhaṇam

nirmamo nirahaṃkāraḥ samaḥ saṅgavivarjitaḥ //
sadā śāntyadiyuktaḥ sannātmanyātmānamīkṣate

yatsadā dhyānayogena tannididhyāsanaṃ smṛtam

sarvakarmakṣayavaśātsākṣātkāro'pi cātmanaḥ /
kasyacijjāyate śīghraṃ cirakālena kasyacit

kūṭasthānīh karmāṇi koṭijanmārjitānyapi /
jñānenaiva vinaśyanti natu karmāyutairapi

jñānādūrdhvaṃ tu yatkiṃcitpuṇyaṃ vā pāpameva vā /
kriyate vahu vāpyalpaṃ na tenāyaṃ vilipyate

śarīrārambhakaṃ yattu prārabdhaṃ karma janminaḥ //
tadbhogenaiva naṣṭaṃ syānnatu jñānena naśyati

nirmoho nirahaṃkāro nirlepaḥ saṅgavarjitaḥ /
sarvabhūteṣu cātmānaṃ sarvabhūtāni cātmani /
yaḥ paśyansaṃcaratyeṣa jīvanmukto'bhidhīyate

ahinirlvayanī yadvadraṣṭuḥ pūrva bhayapradā /
tato'sya na bhayaṃ kiṃcittadvadraṣṭurayaṃ janaḥ

yadā sarve pramucyante kāmā ye'sya vaśaṃ gatāḥ /
atha martyo'mṛto bhavatyetavadanuśāsanam

mokṣasya nahi vāso'sti na grāmāntarameva vā /
ajñānahṛdayagranthināśo mokṣa iti smṛtaḥ

vṛkṣāgracyutapādo yaḥ sa tadaiva patatyadhaḥ //
taddhajjñānavato muktirjāyate niścitāpi tu

tītheṃ cāṇḍālagehe vā yadi vā naṣṭacetanaḥ /
parityajandehamevaṃ jñānādeva vimucyate

saṃvīto yenakenākṣnanbhakṣyaṃ vā'bhakṣyameva vā /
śayāno yatra kutrāpi sarvātmā mucyate'tra saḥ

kṣīrāduddhṛtamājyaṃ yatkṣiptaṃ payasi tatpunaḥ /
na tenaivaikatāṃ yāti saṃsāre jñānavāṃstathā

nityaṃ paṭhati yo'dhyāyamimaṃ rāma śṛṇoti vā /
sa mucyate dehabandhādanāyāsena rāghava

tataḥ saṃśayacittastvaṃ nityaṃ paṭha mahīpate //
anāyāsena tenaina sarvathā mokṣamāpsyasi