Language

ENहिગુ
Scripture Library

Shiva Gita · Chapter 11

11.1

śrī bhagavānuvāca /
dehāntaragatiṃ tasya paralokagatiṃ tathā /
vakṣyāmi nṛpaśārdūla mattaḥ śṛṇu samāhitaḥ

11.2

bhuktaṃ pītaṃ yatastatra tadrasādāmabandhanam /
sthūladehasya liṅgasya tena jīvanadhāraṇam

11.3

vyādhinā jarayā vāpi pīḍyate jāṭharo'nalaḥ /
śleṣmaṇā tena bhuktānnaṃ pītaṃ vā na pacatyalam

11.4

bhuktapītarasābhāvāttadā śuṣyanti dhātavaḥ /
bhuktapītarasenaiva dehe limpanti vāyavaḥ

11.5

samīkaroti yattasmātsamāno vāyurucyate /
tadānīṃ tadrasābhāvādāmabandhanahānitaḥ

11.6

paripakvarasatvena yathā gauravataḥ phalamū /
svayameva patatyāśu tathā liṅgaṃ tanorvrajet

11.7

tattatsthānādapākṛṣya hṛṣīkāṇāṃ ca vāsanāḥ /
ādhyātmikādhibhūtāni hṛtpajhe caikatāṃ gataḥ

11.8

tato'dhvagaḥ prāṇavāyuḥ saṃyukto navavāyubhiḥ /
ūrdhvocchvāsi bhavatyeṣa bhavatyeṣa tathā tenaikatāṃ gataḥ

11.9

cakṣuṣorvāpi mūrdhno vā nāḍīmārgaṃ samāśritaḥ /
vidyākarmasamāyukto vāsanābhiśca saṃyutaḥ //
prājñātmānaṃ samāśritya vijñānātmopasarpati

11.10

yathā kumbho nīyamāno deśāddeśāntaraṃ prati/
khapūrṇa eva sarvatra sa aākāśo'pi tatra tu

11.11

ghaṭākāśākhyatāṃ yāti tadvalliṅaṃ parātmanaḥ

11.12

punardehāntaraṃ yāti yathā karmānusārataḥ /
aāmokṣātsaṃcaratyevaṃ matsyaḥ kūladvayaṃ yathā

11.13

pāpabhogāya cendracchedyamadūtairadhiṣṭhitaḥ /
yātanādehamāśritya narakāneva kevalam

11.14

iṣṭāpūrtāni karmāṇi yo'nutiṣṭhati sarvadā /
pitṛlokaṃ vrajatyeṣa yāmamāśritya barhiṣaḥ

11.15

dhūmaṃ rātriṃ gataḥ kṛṣṇapakṣaṃ tasmācca dakṣiṇam /
ayanaṃ ca tato lokaṃ pitṛṇāṃ ca tataḥ param /
candraloke divyadehaṃ prādhya bhuṅkte parāṃ śriyam

11.16

tatra candrasamāno'sau yāvatkarmaphalaṃ vaset /
tathaiva karmaśeṣeṇa yathetaṃ punarāvrajet

11.17

vapurvihāya jīvatvamāsādyākāśameti saḥ /
ākāśādvāyuṣmāgatya vāyorambho brajatyatha

11.18

abhdyo meghaṃ samāsādya tato vṛṣṭirbhavedasau /
tato dhānyāni bhakṣyāṇi jāyate karmacoditaḥ

11.19

yonimanye prapadyante śarīratvāca dehinaḥ /
muktimanye tu saṃyānti yathākarma yathāśrutam

11.20

tato'nnatvaṃ samāsādya pitṛbhyāṃ bhujyate param /
tataḥ śukraṃ rajaścaiva bhūtvā garbho'bhijāyate

11.21

tataḥ karmānusāreṇa bhavetstrīpuṃnapuṃsakaḥ /
evaṃ jīvagatiḥ proktā muktiṃ tasya vadāmi te

11.22

yastu śāntyādiyuktaḥ san sadā vidyārato bhavet/
sa yāti devayānena brahmalokāvadhiṃ naraḥ

11.23

arcirbhūtvā dinaṃ prāpya śuklapakṣamatho vrajet //
uttarāyaṇamāsādya saṃvatsaramatho vrajet

11.24

ādityacandraloko tu vidyullokamataḥ param /
atha divyaḥ pumānkaścidbrahmalokādihaiti saḥ

11.25

divye vapuṣi saṃdhāya jīvamevaṃ nayatyasau

11.26

brahmaloke divyadehe bhuktvā bhogānyathepsitān /
tatroṣitvā ciraṃ kālaṃ brahmaṇā saha mucyate

11.27

śuddhabrahmarato yastu na sa yātyeva kutracita /
tasya prāṇā vilīyante jale saindhavakhilyavat

11.28

svapnadṛṣṭā yathā sṛṣṭiḥ prabuddhasya vilīyate /
brahmajñānavatastadvadvilīyante tadaiva te //
vidyākarmavihīno yastṛtīyaṃ sthānameti saḥ

11.29

bhuktvā ca narakānghorānmahārauravarauravān /
paścātprāktanaśeṣeṇa kṣudrajanturbhavedasau

11.30

yūkāmaśakadaṃśādi janmāsau labhate bhuvi /
evaṃ jīvagatiḥ proktā kimanyacchrotumicchasi

11.31

rāma uvāca /
bhagavanyattvayā proktaṃ phalaṃ tu jñānakarmaṇoḥ /
brahmaloke candraloke bhuṅkte bhogāniti prabho

11.32

gandharvādiṣu lokeṣu kathaṃ bhogaḥ samīritaḥ //
devatvaṃ prāpnuyātkaścitkaścidindratvameva ca

11.33

etatkarmaphalaṃ vāstu vidyāphalamathāpi vā /
tadbrūhi girijākānta tatra me saṃśayo mahān

11.34

śrībhagavānuvāca /
tadvidyākarmaṇorevānusāreṇa phalaM bhavet //
yuvā ca sundaraḥ śūronīrogo balavānbhavet

11.35

saptadvīpāṃ vasumatīṃ bhuṅkte niṣkaṇṭakaṃ yadi/
sa prokto mānuṣānandastasmācchataguṇo mataḥ

11.36

manuṣyastapasā yukto gandharvo jāyate'sya tu //
tasmācchataguṇo devagandharvāṇāṃ na saṃśayaḥ

11.37

evaṃ śataguṇānanda uttarottarato bhavet /
pitṛṇāṃ ciralokānāmājānasurasaṃpadāmū

11.38

devatānāmathendrasya gurostadvatprajāpateḥ /
brahmaṇaścaivamānandāḥ purastāduttarottaram

11.39

jñānādhikyātsukhādhikyaṃ nānyadasti surālaye /
śrotriyo'vṛjino'kāmahato yaśca dvijo bhavet

11.40

tasyāpyerva samākhyātā ānandāścottarottaramū /
aātmajñānātparaṃ nāsti tasmāddaśarathātmaja

11.41

brāhmaṇaḥ karmabhinaiva vardhate naiva hīyate //
na labhyaḥ pātakenaiva karmaṇā jñānavānyadi

11.42

tasmātsarvādhiko vipro jñānavāneva jāyate /
jñātvā yaḥ kurute karma tasyākṣayyaphalaṃ bhavet

11.43

yatphalaṃ labhate martyaḥ kauṭibrāhmaṇabhojanaiḥ /
tatphalaṃ samavāpnoti jñāninaṃ yastu bhojayet

11.44

jñānavantaṃ dvijaṃ yastu dviṣyate ca narādhamaḥ //
sa śuṣyamāṇo mriyate yasmādīśvara eva saḥ

11.45

upāsako na yātyeva yasmātpunaradhogatimū /
upāsanarato bhūtvā tasmādāssva sukhī nṛpa

Original text: śivagītā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc