Shatapatha Brahmana · Chapter 6.5.4

athainamasyāṃ khanati / etadvai devā abibhayuryadvai na imamiha rakṣāṃsi nāṣṭrā na hanyuriti tasmā imāmevātmānamakurvanguptyā ātmātmānaṃ gopsyatīti -

taṃ vā adityā khanati / iyaṃ vā aditirno vā ātmātmānaṃ hinastyahiṃsāyai yadanyayā devatayā khaneddhiṃsyāddhainam -

aditiṣṭvā devī viśvadevyāvatī / pṛthivyāḥ sadhasthe aṅgirasvatkhanatvavaṭetyavaṭo haiṣa devatrā'tra sā vaiṇavyabhrirutsīdati catuḥsraktireṣa kūpo bhavati catasro vai diśaḥ sarvābhya evainametaddigbhyaḥ khanatyatha pacanamavadhāyāṣāḍhāmavadadhāti tūṣṇīmeva tāṃ hi pūrvāṃ karoti -

athokhāmavadadhāti / devānāṃ tvā patnīrdevīrviśvadevyāvatīḥ pṛthivyāḥ sadhasthe'aṅgirasvaddadhatūkha iti devānāṃ haitāmagre patnīrdevīrviśvadevyāvatīḥ pṛthivyāḥ sadhasthe'ṅgirasvaddadhustābhirevaināmetaddadhāti tā ha tā oṣadhaya evauṣadhayo vai devānāṃ patnya oṣadhibhirhīdaṃ sarvaṃ hitamoṣadhibhirevaināmetaddadhātyatha viśvajyotiṣo'vadadhāti tūṣṇīmevātha pacanamavadhāyābhīnddhe -

dhiṣaṇāstvā devīḥ / viśvadevyāvatīḥ pṛthivyāḥ sadhasthe aṅgirasvadabhīndhatāmukha iti dhiṣaṇā haitāmagre devīrviśvadevyāvatīḥ pṛthivyāḥ sadhasthe'ṅgirasvadabhīdhire tābhirevaināmetadabhīnddhe sā ha sā vāgeva vāgvai dhiṣaṇā vācā hīdaṃ sarvamiddhaṃ vācaivaināmetadabhīnddhe'thaitāni trīṇi yajūṃṣīkṣamāṇa eva japati -

varūtrīṣṭvā devīḥ / viśvadevyāvatīḥ pṛthivyāḥ sadhastha aṅgirasvacchrapayantūkha iti varūtrīrhaitāmagre devīrviśvadevyāvatīḥ pṛthivyāḥ sadhasthe'ṅgirasvacchrapayāṃcakrustābhirevaināmetacchrapayati tāni ha tānyahorātrāṇyevāhorātrāṇi vai varūtrayo'horātrairhīdaṃ sarvaṃ vṛtamahorātrairevaināmetacchrapayati -

gnāstvā devīḥ / viśvadevyāvatīḥ pṛthivyāḥ sadhasthe aṅgirasvatpacantūkha iti gnā haitāmagre devīrviśvadevyāvatīḥ pṛthivyāḥ sadhasthe'ṅgirasvatpecustābhiravaināmetatpacati tāni ha tāni cchandāṃsyeva chandāṃsi vai gnāśchandobhirhi svargaṃ lokaṃ gacchanti cchandobhirevaināmetatpacati -

janayastvācchinnapatrā devīḥ / viśvadevyāvatīḥ pṛthivyāḥ sadhasthe aṅgirasvatpacantūkha iti janayo haitāmagre'cchinnapatrā devīrviśvadevyāvatīḥ pṛthivyāḥ sadhasthe aṅgirasvatpecustābhirevaināmetatpacati tāni ha tāni nakṣatrāṇyeva nakṣatrāṇi vai janayo ye hi janāḥ puṇyakṛtaḥ svargaṃ lokaṃ yanti teṣāmetāni jyotīṃṣi nakṣatrairevaināmetatpacati
-

sa vai khanatyekena / avadadhātyekenābhīnddha ekena śrapayatyekena dvābhyāṃ pacati tasmāddviḥ saṃvatsarasyānnaṃ pacyate tāni ṣaṭsampadyante ṣadṛtavaḥ saṃvatsaraḥ saṃvatsaro'gniryāvānagniryāvatyasya mātrā tāvattadbhavati -

atha mitrasya carṣaṇīdhṛta iti / maitreṇa yajuṣopanyācarati yāvatkiyaccopanyācarati na vai mitraṃ kaṃ cana hinasti na mitraṃ kaścana hinasti tatho haiṣa etāṃ na hinasti no etameṣā tāṃ divaivopavapeddivodvapedaharhyāgneyam -

tāṃ sāvitreṇa yajuṣodvapati / savitā vai prasavitā savitṛprasūta evaināmetadudvapati devastvā savitodvapatu supāṇiḥ svaṅguriḥ subāhuruta śaktyeti sarvamu hyetatsavitā -

athaināṃ paryāvartayati / avyathamānā pṛthivyāmāśā diśa āpṛṇetyavyathamānā tvaṃ pṛthivyāmāśā diśo rasenāpūrayetyetat -

athaināmudyacchati / utthāya bṛhatī bhavetyutthāya hīme lokā bṛhanta udu tiṣṭha dhruvā tvamityudu tiṣṭha sthirā tvaṃ pratiṣṭhitetyetat -

tāṃ parigṛhya nidadhāti / mitraitāṃ ta ukhāṃ paridadāmyabhittyā eṣā mā bhedītyayaṃ vai vāyurmitro yo'yaṃ pavate tasmā evaināmetatparidadāti guptyai te heme lokā mitraguptāstasmādeṣāṃ lokānāṃ na kiṃ cana mīyate -

athaināmācchṛṇatti / sthemne nvevātho karmaṇaḥ prakṛtatāyai yadvevācchṛṇatti śira etadyajñasya yadukhā prāṇaḥ payaḥ śīrṣaṃstatprāṇaṃ dadhātyatho yoṣā vā ukhā yoṣāyāṃ tatpayo dadhāti tasmādyoṣāyāṃ payaḥ -

ajāyai payasā''cchṛṇatti / prajāpatervai śokādajā samabhavanprajāpatiragnirno vā ātmātmānaṃ hinastyahiṃsāyai yadvevājāyā ajā ha sarvā oṣadhīrattisarvāsāmevaināmetadoṣadhīnāṃ rasenā''cchṛṇatti -

vasavastvā''cchṛndantu / gāyatreṇa cchandasā'ṅgirasvadrudrāstvā''cchṛndantu traiṣṭubhena cchandasā'ṅgirasvadādityāstvā''cchṛndantu jāgatena cchandasā'ṅgirasvadviśve tvā devā vaiśvānarā' ācchṛndantvānuṣṭubhena cchandasā'ṅgirasvadityetābhirevaināmetaddevatābhirācchṛṇatti sa vai yābhireva devatābhiḥ karoti tābhirdhūpayati tābhirācchṛṇatti yo vāva karma karoti sa evaṃ tasyopacāraṃ veda tasmādyābhireva devatābhiḥ karoti tābhirdhūpayati tābhirācchṛṇatti -