Shatapatha Brahmana · Chapter 5.1.1

५.१.१ vājapeyayajñaḥ
devāśca vā asurāśca / ubhaye prājāpatyāḥ paspṛdhire tato'surā atimānenaiva kasminnu vayaṃ juhuyāmeti sveṣvevāsyeṣu juhvataśceruste'timānenaiva parābabhūvustasmānnātimanyeta parābhavasya haitanmukhaṃ yadatimānaḥ -

atha devāḥ / anyo'nyasminneva juhvataścerustebhyaḥ prajāpatirātmānaṃ pradadau yajño haiṣāmāsa yajño hi devānāmannam -

te hocuḥ / kasya na idaṃ bhaviṣyatīti te mama mametyeva na sampādayāṃ cakruste hāsampādyocurājimevāsminnajāmahai sa yo na ujjeṣyati tasya na idaṃ bhaviṣyatīti tatheti tasminnājimājanta -

sa bṛhaspatiḥ / savitārameva prasavāyopādhāvatsavitā vai devānāṃ prasavitedaṃ me prasuva tvatprasūta idamujjayānīti tadasmai savitā prasavitā prāsuvattatsavitṛprasūta udajayatsa idaṃ sarvamabhavatsa idaṃ sarvamudajayatprajāpatiṃ hyudajayatsarvamu hyevedaṃ prajāpatisteneṣṭvaitāmevordhvāṃ diśamudakrāmattasmādyaśca veda yaśca naiṣordhvā bṛhaspaterdigityevāhuḥ -

tadye ha sma purā vājapeyena yajante / etāṃ ha smaivordhvā diśamutkrāmanti tata aupāvinaiva jānaśruteyena pratyavarūḍhaṃ tato'rvācīnaṃ pratyavarohanti -

tenendro'yajata / sa idaṃ sarvamabhavatsa idaṃ sarvamudajayatprajāpatiṃ hyudajayatsarvamu hyevedaṃ prajāpatisteneṣṭvaitāmevordhvāṃ diśamudakrāmat -

tadye ha sma purā vājapeyena yajante / etāṃ ha smaivordhvāṃ diśamutkrāmanti tata aupāvinaiva jānaśruteyena pratyavarūḍhaṃ tato'rvācīnaṃ pratyavarohanti -

sa yo vājapeyena yajate / sa idaṃ sarvaṃ bhavati sa idaṃ sarvamujjayati prajāpatiṃ hyujjayati sarvamu hyevedaṃ prajāpatiḥ -

tadāhuḥ / na vājapeyena yajeta sarvaṃ vā eṣa idamujjayati yo vājapeyena yajate prajāpatiṃ hyujjayati sarvamu hyevedaṃ prajāpatiḥ sa iha na kiṃ cana pariśinaṣṭi tasyeśvaraḥ prajā pāpīyasī bhavitoriti -

tadu vai yajetaiva / ya evametaṃ yajñaṃ kḷptaṃ vidyurṛkto yajuṣṭaḥ sāmato ye prajajñayasta enaṃ yājayeyureṣā ha tvetasya yajñasya samṛddhiryadenaṃ vidvāṃso yājayanti tasmādu yajetaiva -

sa vā eṣa brāhmaṇasyaiva yajñaḥ / yadenena bṛhaspatirayajata brahma hi bṛhaspatirbrahma hi brāhmaṇo'tho rājanyasya yadenenendro'yajata kṣatraṃ hīndraṃ kṣatraṃ rājanyaḥ -

rājña eva rājasūyam / rājā vai rājasūyeneṣṭvā bhavati na vai brāhmaṇo rājyāyālamavaraṃ vai rājasūyaṃ paraṃ vājapeyam -

rājā vai rājasūyeneṣṭvā bhavati / samrāṅvājapeyenāvaraṃ hi rājyaṃ paraṃ sāmrājyaṃ kāmayeta vai rājā samrāḍbhavitumavaraṃ hi rājyaṃ paraṃ sāmrājyaṃ na samrāṭkāmayeta rājā bhavitumavaraṃ hi rājyaṃ paraṃ sāmrājyam -

sa yo vājapeyeneṣṭvā samrāḍbhavati / sa idaṃ sarvaṃ saṃvṛṅkte sakarmaṇaḥkarmaṇaḥ purastādetāṃ sāvitrīmāhutiṃ juhoti deva savitaḥ prasuva yajñamprasuva yajñapatiṃ bhagāyeti -

tadyathaivādo bṛhaspatiḥ / savitāraṃ prasavāyopādhāvatsavitā vai devānāmprasavitedaṃ me prasuva tvatprasūta idamujjayānīti tadasmai savitā prasavitā prāsuvattatsavitṛprasūta udajayadevamevaiṣa etatsavitārameva prasavāyopadhāvati savitā vai devānāṃ prasavitedaṃ me prasuva tvatprasūta idamujjayānīti tadasmai savitā prasavitā prasauti tatsavitṛprasūta ujjayati -

tasmādāha / deva savitaḥ prasuva yajñaṃ prasuva yajñapatiṃ bhagāya divyo gandharvaḥ ketapūḥ ketaṃ naḥ punātu vācaspatirvājaṃ naḥ svadatu svāheti prajāpatirvai vācaspatirannaṃ vājaḥ prajāpatirna idamadyānnaṃ svadatvityevaitadāha sa etāmevāhutiṃ juhotyā śvaḥsutyāyā etaddhyasyaitatkarmārabdhaṃ bhavati prasanna etaṃ yajñaṃ bhavati -