Scripture Library

Shatapatha Brahmana · Chapter 3.9.1

3.9.1.3.9.1.1

३.९.१ paśvekādaśinī
prajāpatirvai prajāḥ sasṛjāno riricāna ivāmanyata / tasmātparācyaḥ prajā āsurnāsya
prajāḥ śriye'nnādyāya tasthire -

3.9.1.3.9.1.2

sa aikṣatārikṣyaham / asmā'u kāmāyāsṛkṣi na me sa kāmaḥ samārddhi parācyo matprajā abhūvanna me prajāḥ śriye'nnādyāyāsthiṣateti -

3.9.1.3.9.1.3

sa aikṣata prajāpatiḥ / kathaṃ nu punarātmānamāpyāyayeyopa mā prajāḥ samāvarteraṃstiṣṭheranme prajāḥ śriye'nnādyāyeti -

3.9.1.3.9.1.4

so'rcañchrāmyaṃścacāra prajākāmaḥ / sa etāmekādaśinīmapaśyatsa ekādaśinyeṣṭvā prajāpatiḥ punarātmānamāpyāyayatopainaṃ prajāḥ samāvartantātiṣṭhantāsya prajāḥ śriye'nnādyāya sa vasīyāneveṣṭvābhavat -

3.9.1.3.9.1.5

tasmai kamekādaśinyā yajeta / evaṃ haiva prajayā paśubhirāpyāyata upainaṃ prajāḥ samāvartante tiṣṭhante'sya prajāḥ śriye'nnādyāya sa vasīyāneveṣṭvā bhavatyetasmai kamekādaśinyā yajate -

3.9.1.3.9.1.6

sa āgneyaṃ prathamaṃ paśumālabhate / agnirvai devatānāṃ mukhaṃ prajanayitā sa prajāpatiḥ sa u eva yajamānastasmādāgneyo bhavati -

3.9.1.3.9.1.7

atha sārasvatam / vāgvai sarasvatī vācaiva tatprajāpatiḥ punarātmānamāpyāyayata vāgenamupasamāvartata vācamanukāmātmano'kuruta vāco evaiṣa etadāpyāyate vāgenamupasamāvartate vācamanukāmātmanaḥ kurute -

3.9.1.3.9.1.8

atha saumyam / annaṃ vai somo'nnenaiva tatprajāpatiḥ punarātmānamāpyāyayatānnamenamupasamāvartatānnamanukamātmano'kurutānneno evaiṣa etadāpyāyate'nnamenamupasamāvartate'nnamanukamātmanaḥ kurute -

3.9.1.3.9.1.9

tadyatsārasvatamanu bhavati / vāgvai sarasvatyannaṃ somastasmādyo vācā prasāmyannādo haiva bhavati -

3.9.1.3.9.1.10

atha pauṣṇam / paśavo vai pūṣā paśubhireva tatprajāpatiḥ punarātmānamāpyāyayata paśava enamupasamāvartanta paśūnanukānātmano'kuruta paśubhirvevaiṣa etadāpyāyate paśava enamupasamāvartante paśūnanukānātmanaḥ kurute -

3.9.1.3.9.1.11

atha bārhaspatyam / brahma vai bṛhaspatirbrahmaṇaivaitatprajāpatiḥ punarātmānamāpyāyayata brahmainamupasamāvartata brahmānukamātmano'kuruta brahmaṇo evaiṣa etadāpyāyate brahmainamupasamāvartate brahmānukamātmanaḥ kurute -

3.9.1.3.9.1.12

tadyatpauṣṇamanu bhavati / paśavo vai pūṣā brahma bṛhaspatistasmādbrāhmaṇaḥ paśūnabhidhṛṣṇutamaḥ purāhitā hyasya bhavanti mukha āhitāstasmādu tatsarvaṃ dattvājinavāsī carati -

3.9.1.3.9.1.13

atha vaiśvadevam / sarvaṃ vai viśve devāḥ sarveṇaiva tatprajāpatiḥ punarātmānamāpyāyayata sarvamenamupasamāvartata sarvamanukamātmano'kuruta sarveṇo evaiṣa etadāpyāyate sarvamenamupasamāvartate sarvamanukamātmanaḥ kurute -

3.9.1.3.9.1.14

tadyadbārhaspatyamanu bhavati / brahma vai bṛhaspatiḥ sarvamidaṃ viśve devā asyaivaitatsarvasya brahma mukhaṃ karoti tasmādasya sarvasya brāhmaṇo mukham -

3.9.1.3.9.1.15

athaindram / indriyaṃ vai vīryamindramindriyeṇaiva tadvīryeṇa prajāpatiḥ punarātmānamāpyāyayatendriyamenaṃ vīryamupasamāvartatendriyaṃ vīryamanukamātmano'kurutendriyeṇo evaiṣa etadvīryeṇāpyāyata indriyamenaṃ vīryamupasamāvartata indriyaṃ vīryamanukamātmanaḥ kurute -

3.9.1.3.9.1.16

tadyadvaiśvadevamanu bhavati / kṣatraṃ vā indro viśo viśve devā annādyamevāsmā 'etatpurastātkaroti -

3.9.1.3.9.1.17

atha mārutam / viśo vai maruto bhūmo vai viḍbhūmnaiva tatprajāpatiḥ punarātmānamāpyāyayata bhūmainamupasamāvartata bhūmānamanukamātmano'kuruta bhūmno evaiṣa etadāpyāyate bhūmainamupasamāvartate bhūmānamanukamātmanaḥ kurute -

3.9.1.3.9.1.18

tadyadaindramanu bhavati / kṣatraṃ vā indro viśo viśve devā viśo vai maruto viśaivaitatkṣatraṃ paribṛṃhati tadidaṃ kṣatramubhayato viśā paribṛḍham -

3.9.1.3.9.1.19

athaindrāgnam / tejo vā agnirindriyaṃ vīryamindra ubhābhyāmeva tadvīryābhyāmprajāpatiḥ punarātmānamāpyāyayatobhe enaṃ vīrye upasamāvartetāmubhe vīrye anuke ātmano kurutobhābhyāmvevaiṣa etadvīryābhyāmāpyāyata ubhe enaṃ vīrye upasamāvartete ubhe vīrye anuke ātmanaḥ kurute -

3.9.1.3.9.1.20

atha sāvitram / savitā vai devānāṃ prasavitā tatho hāsmā ete savitṛprasūtā eva sarve kāmāḥ samṛdhyante -

3.9.1.3.9.1.21

atha vāruṇamantata ālabhate / tadenaṃ sarvasmādvaruṇapāśātsarvasmādvaruṇyātpramuñcati -

3.9.1.3.9.1.22

tasmādyadi yūpaikādaśinī syāt / āgneyamevāgniṣṭhe niyuñjyādathetarānvyupanayeyuryathāpūrvam -

3.9.1.3.9.1.23

yadyu paśvekādaśinī syāt / āgneyameva yūpa 'ālabherannathetarānyathāpūrvam -

3.9.1.3.9.1.24

tānyatrodīco nayanti / āgneyameva prathamaṃ nayantyathetarānyathāpūrvam -

3.9.1.3.9.1.25

tānyatra nividhyanti / āgneyameva prathamaṃ dakṣiṇārdhyaṃ nividhyantyathetarānudīco'tinīya yathāpūrvam -

3.9.1.3.9.1.26

teṣāṃ yatra vapābhiḥ pracaranti / āgneyasyaiva prathamasya vapayā pracarantyathetareṣāṃ yathāpūrvam -

3.9.1.3.9.1.27

tairyatra pracaranti / āgneyenaiva prathamena pracarantyathetarairyathāpūrvam -

Original text: śatapathabrāhmaṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0