Shatapatha Brahmana · Chapter 2.3.3

२.३.३.
yatra vai prajāpatiḥ prajāḥ sasṛje / sa yatrāgniṃ sasṛje sa idaṃ jātaḥ sarvameva dagdhuṃ dadhra ityevābilameva tā yāstarhi prajā āsustā hainaṃ sampeṣṭuṃ dadhrire so'titikṣamāṇaḥ puruṣamevābhyeyāya -

sa hovāca / na vā ahamidaṃ titikṣe hanta tvā praviśāni taṃ mā janayitvā bibhṛhi sa yathaiva māṃ tvamasmiṃloke janayitvā bhariṣyasyevamevāhaṃ tvāmamuṣmiṃloke janayitvā bhariṣyāmīti tatheti taṃ janayitvā'bibhaḥ -

sa yadagnī ādhatte / tadenaṃ janayati taṃ janayitvā bibharti sa yathā haivaiṣa etamasmiṃloke janayitvā bibhartyevamu haivaiṣa etamamuṣmiṃloke janayitvā bibharti -

tanna sāmyudvāsayeta / sāmi hāsmai sa glāyati sa yathā haivaiṣa etasmā asmiṃloke sāmi glāyatyevamu haivaiṣa etasmā amuṣmiṃlloke sāmi glāyati tasmānna sāmyudvāsayeta -

sa yatra mriyate / yatrainamagnāvabhyādadhati tadeṣo'gneradhijāyate sa eṣa putraḥ sanpitā bhavati -

tasmādetadṛṣiṇābhyanūktam / śataminnu śarado anti devā yatrā naścakrā jarasaṃ tanūnāṃ putrāso yatra pitaro bhavanti mā no madhyā rīriṣatāyurgantoriti putro hyeṣa santsa punaḥ pitā bhavatyetannu tadyasmādagnī ādadhīta -

tadvā eṣa eva mṛtyuḥ / sa eṣa tapati tadyadeṣa eva mṛtyustasmādyā etasmādarvācyaḥ prajāstā mriyante'tha yāḥ parācyaste devāstasmādu te'mṛtāstasyemāḥ sarvāḥ prajā raśmibhiḥ prāṇeṣvabhihitāstasmādu raśmayaḥ prāṇānabhyavatāyante -

sa yasya kāmayate / tasya prāṇamādāyodeti sa mriyate sa yo haitammṛtyumanatimucyāthāmuṃ lokameti yathā haivāsmiṃloke na saṃyatamādriyate yadāyadaiva kāmayate'tha mārayatyevamu haivāmuṣmiṃloke punaḥpunareva pramārayati -

sa yatsāyamastamite dve āhutī juhoti / tadetābhyāṃ pūrvābhyāmpadbhyāmetasminmṛtyau pratitiṣṭhatyatha yatprātaranudite dve āhutī juhoti tadetābhyāmaparābhyāṃ padbhyāmetasminmṛtyau pratitiṣṭhita sa enameṣa udyannevādāyodeti tadetaṃ mṛtyumatimucyate saiṣāgnihotre mṛtyoratimuktirati ha vai punarmṛtyuṃ mucyate ya evametāmagnihotre mṛtyoratimuktiṃ veda -

yathā vā iṣoranīkam / evaṃ yajñānāmagnihotraṃ yena vā iṣoranīkameti sarvā vai teneṣuretyeteno hāsya sarve yajñakratava etaṃ mṛtyumatimuktāḥ -

ahorātre ha vā amuṣmiṃloke pariplavamāne / puruṣasya sukṛtaṃ kṣiṇuto'rvācīnaṃ vā ato'horātre tatho hāsyāhorātre sukṛtaṃ na kṣiṇutaḥ -

sa yathā rathopasthe tiṣṭhan / upariṣṭādrathacakre palyaṅyamāne upāvekṣetaivamparastādarvācīno'horātre upāvekṣate na ha vā asyāhorātre sukṛtaṃ kṣiṇuto ya evametāmahorātrayoratimuktiṃ veda -

pūrveṇāhavanīyaṃ parītya / antareṇa gārhapatyaṃ caiti na vai devā manuṣyaṃ vidusta enametadantareṇātiyantaṃ vidurayaṃ vai na idaṃ juhotītyagnirvai pāpmano'pahantā tāvasyāhavanīyaśca gārhapatyaścāntareṇātiyataḥ pāpmānamapahataḥ so'pahatapāpmā jyotireva śriyā yaśasā bhavati -

uttarato vā agnihotrasya dvāram / sa yathā dvārā prapadyetaivaṃ tadatha yo dakṣiṇata etyāste yathā bahirdhā caredevaṃ tat -

naurha vā eṣā svargyā / yadagnihotraṃ tasyā etasyai nāvaḥ svargyāyā āhavanīyaścaiva gārhapatyaśca naumaṇḍe athaiṣa eva nāvājo yatkṣīrahotā -

sa yatprāṅupodaiti / tadenāṃ prācīmabhyajati svargaṃ lokamabhi tayā svargaṃ lokaṃ samaśnute tasyā uttarata ārohaṇaṃ sainaṃ svargaṃ lokaṃ samāpayatyatha yo dakṣiṇata etyāste yathā pratīrṇāyāmāgacchetsa vihīyeta sa tata eva bahirdhā syādevaṃ tat -

atha yāmetāṃ samidhamabhyādadhāti seṣṭakā yena mantreṇa juhoti tadyajuryenaitāmiṣṭakāmupadadhāti yadā vā iṣṭakopadhīyate'thāhutirhūyate tadasyopahitāsveveṣṭakāsvetā āhutayo hūyante yā etā agnihotrāhutayaḥ -

prajāpatirvā agniḥ / saṃvatsaro vai prajāpatiḥ saṃvatsaresaṃvatsare ha vā asyāgnihotraṃ cityenāgninā saṃtiṣṭhate saṃvatsaresaṃvatsare cityamagnimāpnoti ya evaṃ vidvānagnihotraṃ juhotyetadu hāsyāgnihotraṃ cityenāgninā saṃtiṣṭhate cityamagnimāpnoti -

sapta ca vai śatānyaśītīnāmṛcaḥ / viṃśatiśca sa yatsāyaṃ prātaragnihotraṃ juhoti te dve āhutī tā asya saṃvatsara āhutayaḥ sampadyante -

sapta caiva śatāni viṃśatiśca / saṃvatsare saṃvatsare ha vā asyāgnihotrammahatokthena sampadyate saṃvatsare saṃvatsare mahadukthamāpnoti ya evaṃ vidvānagnihotraṃ juhotyetadu hāsyāgnihotraṃ mahatokthena sampadyate mahadukthamāpnoti -