Language

ENहिગુ
Scripture Library

Shatapatha Brahmana · Chapter 2.2.4

2.2.4.2.2.4.1

२.२.४.
prajāpatirha vā idamagra eka evāsa / sa aikṣata kathaṃ nu prajāyeyeti so'śrāmyatsa tapo'tapyata so'gnimeva mukhājjanayāṃcakre tadyadenaṃ mukhādajanayata tasmādannādo'gniḥ sa yo haivametamagnimannādaṃ vedānnādo haiva bhavati -

2.2.4.2.2.4.2

tadvā enametadagre devānāmajanayata / tasmādagniragnirha vai nāmaitadyadagniriti sa jātaḥ pūrvaḥ preyāya yo vai pūrva etyagra etīti vai tamāhuḥ so evāsyāgnitā -

2.2.4.2.2.4.3

sa aikṣata prajāpatiḥ / annādaṃ vā imamātmano'jījane yadagniṃ na vā ihamadanyadannamasti yaṃ vā ayaṃ nādyāditi kālvālīkṛtā haiva tarhi pṛthivyāsa nauṣadhaya āsurna vanaspatayastadevāsya manasyāsa -

2.2.4.2.2.4.4

athainamagnirvyāttenopaparyāvavarta / tasya bhītasya svo mahimāpacakrāma vāgvā asya svo mahimā vāgasyāpacakrāma sa ātmannevāhutimīṣe sa udamṛṣṭa tadyadudamṛṣṭa tasmādidaṃ cālomakamidaṃ ca tatra viveda ghṛtāhuti vaiva paya āhutiṃ vobhayaṃ ha tveva tatpaya eva -

2.2.4.2.2.4.5

sā hainaṃ nābhirādhayāṃ cakāra / keśamiśreva hāsa tāṃ vyaukṣadoṣaṃ dhayeti tata oṣadhayaḥ samabhavaṃstasmādoṣadhayo nāma sa dvitīyamudamṛṣṭa tatrāparāmāhutiṃ viveda ghṛtāhutiṃ vaiva payaāhutiṃ vobhayaṃ ha tveva tatpaya eva -

2.2.4.2.2.4.6

sā hainamabhirādhayāṃ cakāra / sa vyacikitsajjuhavānī३ mā hauṣā३ iti taṃ svo mahimābhyuvāda juhudhīti sa prajāpatirvidāṃ cakāra svo vai mā mahimā heti sa svāhetyevājuhottasmādu svāhetyeva hūyate tata eṣa udiyāya ya eṣa tapati tatoyamprababhūva yo'yaṃ pavate tata evāgniḥ parāṅparyāvavarta -

2.2.4.2.2.4.7

sa hutvā prajāpatiḥ / pra cājāyatātsyataścāgnermṛtyorātmānamatrāyata sa yo haivaṃ vidvānagnihotraṃ juhotyetāṃ haiva prajātiṃ prajāyate yāṃ prajāpatiḥ prājāyataivamu haivātsyato'gnermṛtyorātmānaṃ trāyate -

2.2.4.2.2.4.8

sa yatra mriyate / yatrainamagnāvabhyādadhati tadeṣo'gneradhi jāyate'thāsya śarīramevāgnirdahati tadyathā piturvā māturvā jāyetaivameṣo'gneradhi jāyate śaśvaddha vā eṣa na sambhavati yo'gnihotraṃ na juhoti tasmādvā agnihotraṃ hotavyam -

2.2.4.2.2.4.9

tadvā etat / eva vicikitsāyai janma yatprajāpatirvyacikitsatsa vicikitsañchreyasyadhriyata yaḥ pra cājāyatātsyataścāgnermṛtyorātmānamatrāyata sa yo haivametadvicikitsāyai janma veda yaddha kiṃ ca vicikitsati śreyasi haiva dhriyate -

2.2.4.2.2.4.10

sa hutvā nyamṛṣṭa / tato vikaṅkataḥ samabhavattasmādeṣa yajñiyo yajñapātrīyo vṛkṣastata ete devānāṃ vīrā ajāyantāgniryo'yaṃ pavate sūryaḥ sa yo haivametāndevānāṃ vīrānvedāhāsya vīro jāyate -

2.2.4.2.2.4.11

ta u haita ūcuḥ / vayaṃ vai prajāpatiṃ pitaramanu smo hanta vayaṃ tatsṛjāmahai yadasmānanvasaditi te pariśritya gāyatreṇāpahiṃkāreṇa tuṣṭuvire tadyatparyaśrayantsa samudro'theyameva pṛthivyāstāvaḥ -

2.2.4.2.2.4.12

te stutvā prāñca uccakramuḥ / punarema iti devā edgāṃ sambhūtāṃ sā hainānudīkṣya hiṃ cakāra te devā vidāṃcakrureṣa sāmno hiṃkāra ityapahiṃkāraṃ haiva purā tataḥ sāmāsa sa eṣa gavi sāmno hiṃkārastasmādeṣopajīvanīyopajīvanīyo ha vai bhavati ya evametaṃ gavi sāmno hiṃkāraṃ veda -

2.2.4.2.2.4.13

te hocuḥ / bhadraṃ vā idamajījanāmahi ye gāmajījanāmahi yajño hyetveyaṃ no hyṛte goryajñastāyate'nnaṃ hyeveyaṃ yaddhi kiṃ cānnaṃ gaureva taditi -

2.2.4.2.2.4.14

tadvā etadevaitāsāṃ nāma / etadyajñasya tasmādetatpariharetsādhu puṇyamiti bahvyo ha vā asyaitā bhavantyupanāmuka enaṃ yajño bhavati ya evaṃ vidvānetatpariharati sādhu puṇyamiti -

2.2.4.2.2.4.15

tāmu hāgnirabhidadhyau / mithunyanayā syāmiti tāṃ sambabhūva tasyāṃ retaḥ prāsiñcattatpayo'bhavattasmādetadāmāyāṃ gavi satyāṃ śṛtamagnerhi retastasmādyadi kṛṣṇāyāṃ yadi rohiṇyāṃ śuklameva bhavatyagnisaṃkāśamagnerhi retastasmātprathamadugdhamuṣṇaṃ bhavatyagnerhi retaḥ -

2.2.4.2.2.4.16

te hocuḥ / hantedaṃ juhavāmahā iti kasmai na idaṃ prathamāya hoṣyantīti mahyamiti haivāgniruvāca mahyamiti yo'yaṃ pavate mahyamiti sūryaste na sampādayāṃ cakruste hāsampādyocuḥ prajāpatimeva pitaraṃ pratyayāma sa yasmai na idaṃ prathamāya hotavyaṃ vakṣyati tasmai na idaṃ prathamāya hoṣyantīti te prajāpatiṃ pitaraṃ pratītyocuḥ kasmai na idaṃ prathamāya hoṣyantīti -

2.2.4.2.2.4.17

sa hovāca / agnaye'gniranuṣṭhyā svaṃ retaḥ prajanayiṣyate tathā prajaniṣyadhva ityatha tubhyamiti sūryamatha yadeva hūyamānasya vyaśnute tadevaitasya yo'yampavata iti tadebhya idamapyetarhi tathaiva juhvatyagnaya eva sāyaṃ sūryāya prātaratha yadeva hūyamānasya vyaśnute tadevaitasya yo'yaṃ pavate -

2.2.4.2.2.4.18

te hutvā devāḥ / imāṃ prajātiṃ prājāyanta yaiṣāmiyaṃ prajātirimāṃ vijitiṃ vyajayanta yeyameṣāṃ vijitirimameva lokamagnirajayadantarikṣaṃ vāyurdivameva sūryaḥ sa yo haivaṃ vidvānagnihotraṃ juhotyetāṃ haiva prajātiṃ prajāyate yāmeta etatprājāyantaitāṃ vijitaṃ vijayate yāmeta etadvyajayantaitairu haiva saloko bhavati ya evaṃ vidvānagnihotraṃ juhoti tasmādvā agnihotraṃ hotavyam -

{{ṭippaṇī|
agnihotropari ṭippaṇī
agnihotropari paurāṇikasaṃdarbhāḥ

Original text: śatapathabrāhmaṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc