Shatapatha Brahmana · Chapter 13.4.3

१३.४.३ pāriplavākhyānabrāhmaṇam
pramucyāśvaṃ dakṣiṇena vediṃ hiraṇmayaṃ kaśipūpastṛṇāti tasminhotopaviśati dakṣiṇena hotāraṃ hiraṇmaye kūrce yajamāno dakṣiṇato brahmā codgātā ca hiraṇmayyoḥ kaśipunoḥ purastātpratyaṅṅadhvaryurhiraṇmaye vā kūrce hiraṇmaye vā phalake -

samupaviṣṭeṣvadhvaryuḥ sampreṣyati hotarbhūtānyācakṣva bhūteṣvimaṃ yajamānamadhyūheti sampraiṣito hotādhvaryumāmantrayate pāriplavamākhyānamākhyāsyannadhvaryaviti havai hotarityadhvaryuḥ -

manurvaivasvato rājetyāha tasya manuṣyā viśasta ima āsata ityaśrotriyā gṛhamedhina upasametā bhavanti tānupadiśatyṛco vedaḥ so'yamityṛcāṃ sūktaṃ vyācakṣāṇa ivānudravedvīṇāgaṇagina upasametā bhavanti tānadhvaryuḥ sampreṣyati vīṇāgaṇagina ityāha purāṇairimaṃ yajamānaṃ rājabhiḥ sādhukṛdbhiḥ saṃgāyateti taṃ te tathā saṃgāyanti tadyadenamevaṃ saṃgāyanti purāṇairevainaṃ tadrājabhiḥ sādhukṛdbhiḥ salokaṃ kurvanti -

sampraiṣyādhvaryuḥ prakramānjuhoti anvāhāryapacane vā'śvasya vā padamparilikhya yatarathā'sya tatrāvṛdbhavati pūrvā tveva sthitiḥ -

sāvitryā eveṣṭeḥ purastādanudrutya sakṛdeva rūpāṇyāhavanīye juhotyatha sāyaṃdhṛtiṣu hūyamānāsu rājanyo vīṇāgāthī dakṣiṇata uttaramandrāmudāghnaṃstisraḥ svayaṃsambhṛtā gāthā gāyatītyayudhyatetyamuṃ saṃgrāmamajayaditi tasyoktambrāhmaṇam -

atha śvo bhūte dvitīye'han evamevaitāsu sāvitrīṣviṣṭiṣu saṃsthitāsveṣaivāvṛdadhvaryaviti havai hotarityevādhvaryuryamo vaivasvato rājetyāha tasya pitaro viśasta ima āsata iti sthavirā upasametā bhavanti tānupadiśati yajūṃṣi vedaḥ so'yamiti yajuṣāmanuvākaṃ vyācakṣāṇa ivānudravedevamevādhvaryuḥ sampreṣyati na prakramānjuhoti -

atha tṛtīye'han evamevaitāsviṣṭiṣu saṃsthitāsveṣaivāvṛdadhvaryaviti havai hotarityevādhvaryurvaruṇa ādityo rājetyāha tasya gandharvā viśasta ima āsata iti yuvānaḥ śobhanā upasametā bhavanti tānupadiśatyatharvāṇo vedaḥ so'yamityatharvaṇāmekaṃ parva vyācakṣāṇa ivānudravedevamevādhvaryuḥ sampreṣyati na prakramānjuhoti -

atha caturthe'han evamevaitāsviṣṭiṣu saṃsthitāsveṣaivāvṛdadhvaryaviti havai hotarityevādhvaryuḥ somo vaiṣṇavo rājetyāha tasyāpsaraso viśastā imā āsata iti yuvatayaḥ śobhanāḥ upasametā bhavanti tā upadiśatyaṅgiraso vedaḥ so'yamityaṅgirasāmekaṃ parva vyācakṣāṇa ivānudravet/ evamevādhvaryuḥ saṃpreṣyati/ na prakramān juhoti/ -

atha pañcame'han evamevaitāsviṣṭiṣu saṃsthitāsveṣaivāvṛdadhvaryaviti havai hotarityevādhvaryurarbudaḥ kādraveyo rājetyāha tasya sarpā viśasta ima āsata iti sarpāśca sarpavidaścopasametā bhavanti tānupadiśati sarpavidyā vedaḥ so'yamiti sarpavidyāyā ekaṃ parva vyācakṣāṇa ivānudravet/ evamevādhvaryuḥ saṃpreṣyati/ na prakramān juhoti/ -

atha ṣaṣṭhe'han evamevaitāsviṣṭiṣu saṃsthitāsveṣaivāvṛdadhvaryaviti havai hotarityevādhvaryuḥ kubero vaiśravaṇo rājetyāha tasya rakṣāṃsi viśistānīmānyāsata iti selagāḥ pādakṛta upasametā bhavanti tānupadiśati devajanavidyā vedaḥ so'yamitidevajanavidyāyā ekaṃ parva vyācakṣāṇa ivānudravet/ evamevādhvaryuḥ saṃpreṣyati/ na prakramān juhoti/ -

atha saptame'han evamevaitāsviṣṭiṣu saṃsthitāsveṣaivāvṛdadhvaryaviti havai hotarityevādhvaryurasito dhānvo rājetyāha tasyāsurā viśasta ima āsata iti kusīdina
upasametā bhavanti tānupadiśati māyā vedaḥ so'yamiti kāṃcinmāyāṃ kuryādevamevādhvaryuḥ sampreṣyati na prakramānjuhoti -

athāṣṭame'han evamevaitāsviṣṭiṣu saṃsthitāsveṣaivāvṛdadhvaryaviti havai hotarityevādhvaryurmatsyaḥ sāmmado rājetyāha tasyodakecarā viśasta ima āsata iti matsyāśca matsyahanaścopasametā bhavanti tānupadiśatītihāso vedaḥ so'yamiti kaṃciditihāsamācakṣītaivamevādhvaryuḥ sampreṣyati na prakramānjuhoti -

atha navame'han evamevaitāsviṣṭiṣu saṃsthitāsveṣaivāvṛdadhvaryaviti havai hotarityevādhvaryustārkṣyo vai paśyato rājetyāha tasya vayāṃsi viśastānīmānyāsata iti
vayāṃsi ca vāyovidyikāścopasametā bhavanti tānupadiśati purāṇaṃ vedaḥ so'yamiti
kiṃcitpurāṇamācakṣītaivamevādhvaryuḥ sampreṣyati na prakramānjuhoti -

atha daśame'han evamevaitāsviṣṭiṣu saṃsthitāsveṣaivāvṛdadhvaryaviti havai hotarityevādhvaryurdharma indro rājetyāha tasya devā viśasta ima āsata iti śrotriyā apratigrāhakā upasametā bhavanti tānupadiśati sāmāni vedaḥ so'yamiti sāmnāṃ daśataṃ brūyādevamevādhvaryuḥ sampreṣyati na prakramānjuhotīti -

etatpāriplavam sarvāṇi rājyānyācaṣṭe sarvā viśaḥ sarvānvedāntsarvāndevāntsarvāṇi
bhūtāni sarveṣāṃ ha vai sa eteṣāṃ rājyānāṃ sāyujyaṃ salokatāmaśnute sarvāsāṃ viśāmaiśvaryamādhipatyaṃ gacchati sarvānvedānavarunddhe sarvāndevānprītvā sarveṣu bhūteṣvantataḥ pratitiṣṭhati yasyaivaṃvidetaddhotā pāriplavamākhyānamācaṣṭe yo vaitadevaṃ vedaitadeva samānamākhyānaṃ punaḥ punaḥ saṃvatsaraṃ pariplavate tadyatpunaḥ punaḥ pariplavate tasmātpāriplavaṃ ṣaṭtriṃśataṃ daśāhānācaṣṭeṣaṭtriṃśadakṣarā bṛhatī bārhatāḥ paśavo bṛhatyaivāsmai paśūnavarunddhe -