શતપથબ્રાહ્મણમ્ · અધ્યાય 13.4.3

૧૩.૪.૩ પારિપ્લવાખ્યાનબ્રાહ્મણમ્
પ્રમુચ્યાશ્વં દક્ષિણેન વેદિં હિરણ્મયં કશિપૂપસ્તૃણાતિ તસ્મિન્હોતોપવિશતિ દક્ષિણેન હોતારં હિરણ્મયે કૂર્ચે યજમાનો દક્ષિણતો બ્રહ્મા ચોદ્ગાતા ચ હિરણ્મય્યોઃ કશિપુનોઃ પુરસ્તાત્પ્રત્યઙ્ઙધ્વર્યુર્હિરણ્મયે વા કૂર્ચે હિરણ્મયે વા ફલકે -

સમુપવિષ્ટેષ્વધ્વર્યુઃ સમ્પ્રેષ્યતિ હોતર્ભૂતાન્યાચક્ષ્વ ભૂતેષ્વિમં યજમાનમધ્યૂહેતિ સમ્પ્રૈષિતો હોતાધ્વર્યુમામન્ત્રયતે પારિપ્લવમાખ્યાનમાખ્યાસ્યન્નધ્વર્યવિતિ હવૈ હોતરિત્યધ્વર્યુઃ -

મનુર્વૈવસ્વતો રાજેત્યાહ તસ્ય મનુષ્યા વિશસ્ત ઇમ આસત ઇત્યશ્રોત્રિયા ગૃહમેધિન ઉપસમેતા ભવન્તિ તાનુપદિશત્યૃચો વેદઃ સોઽયમિત્યૃચાં સૂક્તં વ્યાચક્ષાણ ઇવાનુદ્રવેદ્વીણાગણગિન ઉપસમેતા ભવન્તિ તાનધ્વર્યુઃ સમ્પ્રેષ્યતિ વીણાગણગિન ઇત્યાહ પુરાણૈરિમં યજમાનં રાજભિઃ સાધુકૃદ્ભિઃ સંગાયતેતિ તં તે તથા સંગાયન્તિ તદ્યદેનમેવં સંગાયન્તિ પુરાણૈરેવૈનં તદ્રાજભિઃ સાધુકૃદ્ભિઃ સલોકં કુર્વન્તિ -

સમ્પ્રૈષ્યાધ્વર્યુઃ પ્રક્રમાન્જુહોતિ અન્વાહાર્યપચને વાઽશ્વસ્ય વા પદમ્પરિલિખ્ય યતરથાઽસ્ય તત્રાવૃદ્ભવતિ પૂર્વા ત્વેવ સ્થિતિઃ -

સાવિત્ર્યા એવેષ્ટેઃ પુરસ્તાદનુદ્રુત્ય સકૃદેવ રૂપાણ્યાહવનીયે જુહોત્યથ સાયંધૃતિષુ હૂયમાનાસુ રાજન્યો વીણાગાથી દક્ષિણત ઉત્તરમન્દ્રામુદાઘ્નંસ્તિસ્રઃ સ્વયંસમ્ભૃતા ગાથા ગાયતીત્યયુધ્યતેત્યમું સંગ્રામમજયદિતિ તસ્યોક્તમ્બ્રાહ્મણમ્ -

અથ શ્વો ભૂતે દ્વિતીયેઽહન્ એવમેવૈતાસુ સાવિત્રીષ્વિષ્ટિષુ સંસ્થિતાસ્વેષૈવાવૃદધ્વર્યવિતિ હવૈ હોતરિત્યેવાધ્વર્યુર્યમો વૈવસ્વતો રાજેત્યાહ તસ્ય પિતરો વિશસ્ત ઇમ આસત ઇતિ સ્થવિરા ઉપસમેતા ભવન્તિ તાનુપદિશતિ યજૂંષિ વેદઃ સોઽયમિતિ યજુષામનુવાકં વ્યાચક્ષાણ ઇવાનુદ્રવેદેવમેવાધ્વર્યુઃ સમ્પ્રેષ્યતિ ન પ્રક્રમાન્જુહોતિ -

અથ તૃતીયેઽહન્ એવમેવૈતાસ્વિષ્ટિષુ સંસ્થિતાસ્વેષૈવાવૃદધ્વર્યવિતિ હવૈ હોતરિત્યેવાધ્વર્યુર્વરુણ આદિત્યો રાજેત્યાહ તસ્ય ગન્ધર્વા વિશસ્ત ઇમ આસત ઇતિ યુવાનઃ શોભના ઉપસમેતા ભવન્તિ તાનુપદિશત્યથર્વાણો વેદઃ સોઽયમિત્યથર્વણામેકં પર્વ વ્યાચક્ષાણ ઇવાનુદ્રવેદેવમેવાધ્વર્યુઃ સમ્પ્રેષ્યતિ ન પ્રક્રમાન્જુહોતિ -

અથ ચતુર્થેઽહન્ એવમેવૈતાસ્વિષ્ટિષુ સંસ્થિતાસ્વેષૈવાવૃદધ્વર્યવિતિ હવૈ હોતરિત્યેવાધ્વર્યુઃ સોમો વૈષ્ણવો રાજેત્યાહ તસ્યાપ્સરસો વિશસ્તા ઇમા આસત ઇતિ યુવતયઃ શોભનાઃ ઉપસમેતા ભવન્તિ તા ઉપદિશત્યઙ્ગિરસો વેદઃ સોઽયમિત્યઙ્ગિરસામેકં પર્વ વ્યાચક્ષાણ ઇવાનુદ્રવેત્। એવમેવાધ્વર્યુઃ સંપ્રેષ્યતિ। ન પ્રક્રમાન્ જુહોતિ। -

અથ પઞ્ચમેઽહન્ એવમેવૈતાસ્વિષ્ટિષુ સંસ્થિતાસ્વેષૈવાવૃદધ્વર્યવિતિ હવૈ હોતરિત્યેવાધ્વર્યુરર્બુદઃ કાદ્રવેયો રાજેત્યાહ તસ્ય સર્પા વિશસ્ત ઇમ આસત ઇતિ સર્પાશ્ચ સર્પવિદશ્ચોપસમેતા ભવન્તિ તાનુપદિશતિ સર્પવિદ્યા વેદઃ સોઽયમિતિ સર્પવિદ્યાયા એકં પર્વ વ્યાચક્ષાણ ઇવાનુદ્રવેત્। એવમેવાધ્વર્યુઃ સંપ્રેષ્યતિ। ન પ્રક્રમાન્ જુહોતિ। -

અથ ષષ્ઠેઽહન્ એવમેવૈતાસ્વિષ્ટિષુ સંસ્થિતાસ્વેષૈવાવૃદધ્વર્યવિતિ હવૈ હોતરિત્યેવાધ્વર્યુઃ કુબેરો વૈશ્રવણો રાજેત્યાહ તસ્ય રક્ષાંસિ વિશિસ્તાનીમાન્યાસત ઇતિ સેલગાઃ પાદકૃત ઉપસમેતા ભવન્તિ તાનુપદિશતિ દેવજનવિદ્યા વેદઃ સોઽયમિતિદેવજનવિદ્યાયા એકં પર્વ વ્યાચક્ષાણ ઇવાનુદ્રવેત્। એવમેવાધ્વર્યુઃ સંપ્રેષ્યતિ। ન પ્રક્રમાન્ જુહોતિ। -

અથ સપ્તમેઽહન્ એવમેવૈતાસ્વિષ્ટિષુ સંસ્થિતાસ્વેષૈવાવૃદધ્વર્યવિતિ હવૈ હોતરિત્યેવાધ્વર્યુરસિતો ધાન્વો રાજેત્યાહ તસ્યાસુરા વિશસ્ત ઇમ આસત ઇતિ કુસીદિન
ઉપસમેતા ભવન્તિ તાનુપદિશતિ માયા વેદઃ સોઽયમિતિ કાંચિન્માયાં કુર્યાદેવમેવાધ્વર્યુઃ સમ્પ્રેષ્યતિ ન પ્રક્રમાન્જુહોતિ -

અથાષ્ટમેઽહન્ એવમેવૈતાસ્વિષ્ટિષુ સંસ્થિતાસ્વેષૈવાવૃદધ્વર્યવિતિ હવૈ હોતરિત્યેવાધ્વર્યુર્મત્સ્યઃ સામ્મદો રાજેત્યાહ તસ્યોદકેચરા વિશસ્ત ઇમ આસત ઇતિ મત્સ્યાશ્ચ મત્સ્યહનશ્ચોપસમેતા ભવન્તિ તાનુપદિશતીતિહાસો વેદઃ સોઽયમિતિ કંચિદિતિહાસમાચક્ષીતૈવમેવાધ્વર્યુઃ સમ્પ્રેષ્યતિ ન પ્રક્રમાન્જુહોતિ -

અથ નવમેઽહન્ એવમેવૈતાસ્વિષ્ટિષુ સંસ્થિતાસ્વેષૈવાવૃદધ્વર્યવિતિ હવૈ હોતરિત્યેવાધ્વર્યુસ્તાર્ક્ષ્યો વૈ પશ્યતો રાજેત્યાહ તસ્ય વયાંસિ વિશસ્તાનીમાન્યાસત ઇતિ
વયાંસિ ચ વાયોવિદ્યિકાશ્ચોપસમેતા ભવન્તિ તાનુપદિશતિ પુરાણં વેદઃ સોઽયમિતિ
કિંચિત્પુરાણમાચક્ષીતૈવમેવાધ્વર્યુઃ સમ્પ્રેષ્યતિ ન પ્રક્રમાન્જુહોતિ -

અથ દશમેઽહન્ એવમેવૈતાસ્વિષ્ટિષુ સંસ્થિતાસ્વેષૈવાવૃદધ્વર્યવિતિ હવૈ હોતરિત્યેવાધ્વર્યુર્ધર્મ ઇન્દ્રો રાજેત્યાહ તસ્ય દેવા વિશસ્ત ઇમ આસત ઇતિ શ્રોત્રિયા અપ્રતિગ્રાહકા ઉપસમેતા ભવન્તિ તાનુપદિશતિ સામાનિ વેદઃ સોઽયમિતિ સામ્નાં દશતં બ્રૂયાદેવમેવાધ્વર્યુઃ સમ્પ્રેષ્યતિ ન પ્રક્રમાન્જુહોતીતિ -

એતત્પારિપ્લવમ્ સર્વાણિ રાજ્યાન્યાચષ્ટે સર્વા વિશઃ સર્વાન્વેદાન્ત્સર્વાન્દેવાન્ત્સર્વાણિ
ભૂતાનિ સર્વેષાં હ વૈ સ એતેષાં રાજ્યાનાં સાયુજ્યં સલોકતામશ્નુતે સર્વાસાં વિશામૈશ્વર્યમાધિપત્યં ગચ્છતિ સર્વાન્વેદાનવરુન્દ્ધે સર્વાન્દેવાન્પ્રીત્વા સર્વેષુ ભૂતેષ્વન્તતઃ પ્રતિતિષ્ઠતિ યસ્યૈવંવિદેતદ્ધોતા પારિપ્લવમાખ્યાનમાચષ્ટે યો વૈતદેવં વેદૈતદેવ સમાનમાખ્યાનં પુનઃ પુનઃ સંવત્સરં પરિપ્લવતે તદ્યત્પુનઃ પુનઃ પરિપ્લવતે તસ્માત્પારિપ્લવં ષટ્ત્રિંશતં દશાહાનાચષ્ટેષટ્ત્રિંશદક્ષરા બૃહતી બાર્હતાઃ પશવો બૃહત્યૈવાસ્મૈ પશૂનવરુન્દ્ધે -