Language

ENहिગુ
Scripture Library

Shatapatha Brahmana · Chapter 11.3

11.3.1

brāhmaṇaṃ

11.3.2

१ agnihotropāsanam -- tatrāgnihotramāśritya tatpraśaṃsāmukhena tadavayavāśritānāmupāsanānāmabhidhānaṃ, tatrāpi vāco'gnihotrīdhenurūpatvaṃ manasastadīyavatsarūpatvaṃ tejaso haviṣaśca śraddhāsatyarūpatvaṃ ca sopapattikamabhidhāya tadrūpeṇopāsanaṃ kartavyamiti vidhānam, asyārthasya janaka yājñavalkyayoruktipratyuktibhyāṃ samarthanaṃ, homadravye mukhyadravyaṃ payastasyābhāve vīhiyavau tayorapyabhāve āraṇyā oṣadhayo vaiṇavaśyāmākādyāstāsāmabhāve vānaspatyaṃ phalādikaṃ tasyāpyabhāve āpa ityādeḥ pratinidhidravyasyottarottaraṃ praśnottarapūrvakamabhidhānam, apāmadhyabhāve kena homa iti janakena pṛṣṭe manasi rahasyatvena sthāpitaṃ " satyavadanarūpo dharma eva haviṣṭvena śraddhārūpāgnau hotavyaḥ " itīmamarthaṃ yājñavalkyaḥ prāhetyarthasya nirūpaṇaṃ, vidyopadeśātsaṃtuṣṭena janakena tasmai yājñavalkyāya dhenuśatarūpaṃ pāritoṣikaṃ dattamiti pratipādanaṃ, pravasadviṣaye'gnihotrahomasya manaḥ prāṇātmanā sāṃtatyasya ślokamantraiḥ pratipādanaṃ, tatra prathamena ślokena pravāsaviṣayaṃ praśnamudbhāvya dvitīyaślokena tasyottarakathanaṃ, tṛtīyaślokena pravasato yajamānasyānavadhānayuktatve doṣamabhidhāya caturthaślokena tanmanaskasya pravasato yajamānasya manasaivāgnihotrasampattimabhidhāya prāṇarūpatvasyāpyabhidhānaṃ, uktārthena sahaiva tattacchlokamaṃtrasya tātparyato vyākhyānam, ukte'rthe vidvatprasiddherabhidhānaṃ cetyādi.
brāhmaṇaṃ

11.3.3

२ ṣaṇmithunabrāhmaṇam--tatra tāvadetasminnevāgnihotre saphalaṃ mithunavedanavidhānaṃ, yajamānaḥ patnī ca vatso'gnihotrī ca sthālyaṅgārāśca sruksruvaśca āhavanīyaḥ samiñca--āhutiḥ svāhākāraśca-ityeteṣāṃ ṣaṇṇāṃ mithunānāṃ krameṇa pradarśanam, etadvedanasyoktaphalasādhanatvanigamanaṃ ceti.
brāhmaṇaṃ

३ brahmacāridharmanirūpakaṃ brāhmaṇam--tatra tāvadagnihotrādiniyamaprasaṅgādāgataṃ brahmacāridharmaṃ nirūpayitumākhyāyikāyā abhidhānaṃ, tasyāṃ ca brahmacāriṇaḥ sarvadā rātrau samidādhānamatyāvaśyakamiti sopapattikaṃ pratipādanaṃ, samidādhānādibrahmacaryadharmācaraṇasya satrayāgātmanā nirūpaṇaṃ, tatra samidādhānasya satrayāgātmanā stavanottaramātmaniṣkrayaṇahetutvenāpi praśaṃsanaṃ, samidādhāne'gnau praviṣṭasya caturthapādasya parikrayapradarśanam, mṛtyau praviṣṭasya pādasya parikrayārthatvena mikṣācaryasya vidhānama, ācāryagatasya pādasya tatparicaryayā parikrayaṇasya pradarśanam, evaṃ brahmacaryāyāṃ kriyamāṇasya paricaraṇasya parikrayārthatvamuktamidānīṃ samṛddhyādihetutvasyāpyabhidhānam, viduṣo brahmacāriṇaḥ phalanirūpaṇaṃ cetyādi.

Original text: śatapathabrāhmaṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc