Shatapatha Brahmana · Chapter 1.1.1
vratamupaiṣyan / antareṇāhavanīyaṃ ca gārhapatyaṃ ca prāṅtiṣṭhannapa upaspṛśati tadyadapa upaspṛśatyamedhyo vai puruṣo yadanṛtaṃ vadati tena pūtirantarato medhyā vā āpo medhyo bhūtvā vratamupāyānīti pavitraṃ vā āpaḥ pavitrapūto vratamupāyānīti tasmādvā apa upaspṛśati -
so'gnimevābhīkṣamāṇo vratamupaiti / agne vratapate vrataṃ cariṣyāmi tacchakeyaṃ tanme rādhyatāmityagnirvai devānāṃ vratapatistasmā evaitatprāha vrataṃ cariṣyāmi tacchakeyaṃ tanme rādhyatāmiti nātra tirohitamivāsti -
atha saṃsthite visṛjate / agne vratapate vratamacāriṣaṃ tadaśakaṃ tanme rādhītyaśakaddhyetadyo yajñasya saṃsthāmagannarādhi hyasmai yo yajñasya saṃsthāmagannetena nveva bhūyiṣṭhā iva vratamupayantyanena tvevopeyāt -
dvayaṃ vā idaṃ na tṛtīyamasti / satyaṃ caivānṛtaṃ ca satyameva devā anṛtammanuṣyā idamahamanṛtātsatyamupaimīti tanmanuṣyebhyo devānupaiti -
sa vai satyameva vadet / etaddhavai devā vrataṃ caranti yatsatyaṃ tasmātte yaśo yaśo ha bhavati ya evaṃ vidvāntsatyaṃ vadati -
atha saṃsthite visṛjate / idamahaṃ ya evāsmi so'smītyamānuṣa iva vā etadbhavati yadvratamupaiti na hi tadavakalpate yadbrūyādidamahaṃ satyādanṛtamupaimīti tadu khalu punarmānuṣo bhavati tasmādidamahaṃ ya evāsmi so'smītyevaṃ vrataṃ visṛjeta -
athāto'śanānaśanasyaiva / taduhāṣāḍhaḥ sāvayaso'naśanameva vrataṃ mene mano ha vai devā manuṣyasyājānanti ta enametadvratamupayantaṃ viduḥ prātarno yakṣyata iti te'sya viśve devā gṛhānāgacchanti te'sya gṛheṣūpavasanti sa upavasathaḥ -
tannvevānavakḷptam / yo manuṣyeṣvanaśnatsu pūrvo'śnīyādatha kimu yo deveṣvanaśnatsu pūrvo'śnīyāttasmādu naivāśnīyāt -
tadu hovāca yājñavalkyaḥ / yadi nāśnāti pitṛdevatyo bhavati yadyu aśnāti devānatyaśnātīti sa yadevāśitamanaśitaṃ tadaśnīyāditi yasya vai havirna gṛhṇanti tadaśitamanaśitaṃ sa yadaśnāti tenāpitṛdevatyo bhavati yadyu tadaśnāti yasya havirna gṛhṇanti teno devānnātyaśnāti -
sa vā āraṇyamevāśnīyāt / yā vāraṇyā oṣadhayo yadvā vṛkṣyaṃ tadu ha smāhāpi barkurvārṣṇo māṣānme pacata na vā eteṣāṃ havirgṛhṇantīti tadu tathā na kuryādvrīhiyavayorvā etadupajaṃ yacchamīdhānyaṃ tadvrīhiyavāvevaitena bhūyāṃsau karoti tasmādāraṇyamevāśnīyāt -
sa āhavanīyāgāre vaitāṃ rātrīṃ śayīta / gārhapatyāgāre vā devānvā eṣa upāvartate yo vratamupaiti sa yānevopāvarttate teṣāmevaitanmadhye śete'dhaḥ śayītādhastādiva hi śreyasa upacāraḥ -
sa vai prātarapa eva / prathamena karmaṇābhipadyate'paḥ praṇayati yajño vā āpo yajñamevaitatprathamena karmaṇābhipadyate tāḥ praṇayati yajñamevaitadvitanoti -
sa praṇayati / kastvā yunakti sa tvā yunakti kasmai tvā yunakti tasmai tvā yunaktītyetābhiraniruktābhirvyāhṛtibhiranirukto vai prajāpatiḥ prajāpatiryajñastatprajāpatimevaitadyajñaṃ yunakti -
yadvevāpaḥ praṇayati / adbhirvā idaṃ sarvamāptaṃ tatprathamenaivaitatkarmaṇā sarvamāpnoti -
yadvevāsyātra / hotā vādhvaryurvā brahmā vāgnīdhro vā svayaṃ vā yajamāno nābhyāpayati tadevāsyaitena sarvamāptaṃ bhavati -
yadvevāpaḥ praṇayati / devānha vai yajñena yajamānāṃstānasurarakṣasāni rarakṣurna yakṣyadhva iti tadyadarakṣaṃstasmādrakṣāṃsi -
tato devā etaṃ vajraṃ dadṛśuḥ / yadapo vajro vā āpo vajro hi vā āpastasmādyenaitā yanti nimnaṃ kurvanti yatropatiṣṭhante nirdahanti tata etaṃ vajramudayacchaṃstasyābhaye'nāṣṭre nivāte yajñamatanvata tatho evaiṣa etaṃ vajramudyacchati tasyābhaye'nāṣṭre nivāte yajñaṃ tanute tasmādapaḥ praṇayati -
tā utsicyottareṇa gārhapatyaṃ sādayati / yoṣā vā āpo vṛṣāgnirgṛhā vai gārhapatyastadgṛheṣvevaitanmithunaṃ prajananaṃ kriyate vajraṃ vā eṣa udyacchati yo'paḥ praṇayati yo vā apratiṣṭhito vajramudyacchati nainaṃ śaknotyudyantuṃ saṃ hainaṃ śṛṇāti -
sa yadgārhapatye sādayati / gṛhā vai gārhapatyo gṛhā vai pratiṣṭhā, tad gṛheṣvevaitat pratiṣṭhāyāṃ pratitiṣṭhati tatho hainameṣa vajro na hinasti tasmādgārhapatye sādayati -
tā uttareṇāhavanīyaṃ praṇayati / yoṣā vā āpo vvṛṣāgnirmithunamevaitatprajananaṃ kriyata evamiva hi mithunaṃ kḷptamuttarato hi strī pumāṃsamupaśete -
tā nāntareṇa saṃcareyuḥ / nenmithunaṃ caryamāṇamantareṇa saṃcarāniti tā nātihṛtya sādayenno anāptāḥ sādayetsa yadatihṛtya sādayedasti vā agneścāpāṃ ca vibhrātṛvyamiva sa yatheva ha tadagnerbhavati yatrāsyāpa upaspṛśantyagnau hādhibhrātṛvyaṃ vardhayedyadatihṛtya sādayedyadya anāptāḥ sādayenno hābhistaṃ kāmamabhyāpayedyasmai kāmāya praṇīyante tasmādu sampratyevottareṇāhavanīyampraṇayati -
atha tṛṇaiḥ paristṛṇāti / dvandvaṃ pātrāṇyudāharati śūrpaṃ cāgnihotrahavaṇīṃ ca sphyaṃ ca kapālāni ca śamyāṃ ca kṛṣṇājinaṃ colūkhalamusale dṛṣadupala taddaśa daśākṣarā vai virāḍvirāḍvai yajñastadvirājamevaitadyajñamabhisampādayatyatha yaddvandvaṃ dvandvaṃ vai vīryaṃ yadā vai dvau saṃ rabhete atha tadvīryaṃ bhavati dvandvaṃ vai mithunaṃ prajananaṃ mithunamevaitatprajananaṃ kriyate -
Original text: śatapathabrāhmaṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0