Shadvimsha Brahmana · Chapter p1
atha caturtho'dhyāyaḥ
svarāntaḥ prathamastrirātro gāyatrī
prāṇo vai gāyatrī prajāpatiḥ svaraḥ prajāpatimevāpnoti
nidhanānto dvitīyastriṣṭup
vīryyam̐ vai triṣṭuptraiṣṭubhaḥ puruṣaḥ puruṣamevāpnoti
iḍāntastṛtīyo jagatī
paśavo vā iḍā paśavo jagatī jāgatāḥ paśavaḥ paśūnevāpnoti
prasṛtacchandāḥ prathamastrirātrastena so'yātayāmā
athottarasya cchandāṃsi vyūhanti triṣṭubhaḥ pratipado bhavanti triṣṭubhām̐lloke jagatyo jagatīnāṃ gāyatryastena so'yātayāmā
athottamasya cchandām̐si vyevohanti jagatyaḥ pratipado bhavanti jagatīnām̐lloke triṣṭubhastriṣṭubhāṃ gāyatryasteno eva so'yātayāmā
abhi vā etā anyonyasyai lokamabhyadhyāyana kāmamevaināgamayatyāpnoti taṃ kāmam̐ yasmai kāmāyaiṣa āhriyate
tasmādyujau na sadṛgvahatastasmādvipariṇītau vahīyām̐sau bhavatastasmādubhayatodantaḥ syadante
tṛce vā anya ṛṣayo virājamapaśyanvasiṣṭhaścaturṛce
tena sa caturṛco yastṛce'nyatsāma bhavatyekarcce'nyadyadvāva catasṛṣvekam̐ sāma sa eva caturṛcaḥ
sāma bhūyām̐saṃ poṣaṃ puṣyati tamanu poṣaṃ poṣuko bhavati
etaddha smāha muñjaḥ somaśravasa etam̐ ha vai vayam̐ sāmnaḥ poṣaṃ vidyeti tasmādvayamapratigṛhṇanto na sahasrapoṣāccyavāmahā iti
tadu ha smāha vāsiṣṭhaścaikitāneyaḥ sāma haiva nūnaṃ bhūyām̐saṃ poṣaṃ puṣyati tamanapoṣaṃ poṣako bhavati vidhavāyā iva tve vai tajjanma yadasāmnī caturthyevaṃ ha vā ete viduriti tasmādeteṣām̐ yuvānaḥ śrotriyāḥ purāyuṣaḥ pramāyukā bhavanti yuvatayo jāyā vidhavā bhavantīti yattṛce'nyatsāma bhavatyekarce'nyadyadvāva catasṛṣvekam̐ sāma sa eva caturṛca iti
paśuratiricyate sa aindrāggna ālambhyaḥ
indrāggnī vai devānāmojiṣṭhau tā u ayātayāmānau tāveva tadyunakti svargasya lokasya samaṣṭyai
sauryyaṃ brahmavarcasakāma ālabheta
etasyām̐ vā ekādaśinyāmādityāḥ sūryyamajanayatsa tejo brahmavarcasamavārundha tejasvī brahmavarcasī bhavati ya evaṃ veda
atho khalvāhurāggneya evālambhya ityaggnirvvai sarvvā devatāstena na devatānāṃ kāṃ canāntareti
iti prathamaḥ khaṇḍaḥ //४/१//
athaiṣa śyenaḥ
śyeno vai vayasāṃ kṣepiṣṭho yathā śyena ādadītaivamevainametenādatte
trivṛtaḥ pavamānā bhavanti
trivṛdvai stomānāṃ kṣepiṣṭho yattrivṛdbhavatyāśīyastṛṇavā iti
rathau havirdhāne bhavato rathavajjramevāsmai tatpravarttayati stutyai
vaṣaṭkāraṇidhanaṃ bhavati
eṣa vai vajrāṇāmojiṣṭho yatsāma vajjro yaṃ bahavo vaṣaṭ kurvanti tamevāsmai vajjraṃ praharati stṛtyai
ubhe bṛhadrathantare bhavata ubhābhyāmevāsmai bṛhadrathantarābhyām̐ vajjraṃ praharati stṛtyai
parācīṣu rathantaraṃ bhavati
parāñcamevāsmai vajjraṃ praharati stṛtyai
tasya rathantaraṃ pṛṣṭhaṃ bṛhat brahmasāmaiṣa vai sāma vajjrastamevāsmai vajjraṃ praharati stṛtyai
yaṃ kāmayeta kṣīyeteti tasya bṛhatpṛṣṭhaṃ kuryyādrathantaraṃ brahmasāma kṣatram̐ vai bṛhatpaśavo rathantaraṃ kṣatreṇaivāsya paśūn hantyapaśurbhavati kṣīyate
yaṃ kāmayeta parāṃ parāvatamiyānna pratitiṣṭhediti pavamāne rathantaraṃ kuryātbṛhatpṛṣṭhaṃ plavaṃ brahmasāma bṛhadrathantarābhyāmevainamebhyo lokebhya uddhṛtya plavena praplāvayati parāṃ parāvatameti na pratitiṣṭhati
vārṣāhare pavamānamukhe bhavataḥ saphaupagave nānadaṃ krūrāṇi sāmāni sambhavanti stṛtyai
tailvako vā bādhako vā yūpa sphyāgraḥ
aggnaye rudravate lohitaḥ paśuḥ
sādayantyupām̐śvantaryāmau
śaramayaṃ barhiḥ śīrtyai
vaibhītaka idhmo vibhityai
lohitoṣṇīṣā lohita vāsaso nivītā ṛtvijaḥ pracaranti stṛtyai
nava nava dakṣiṇā bhavanti
nāvayantyevainaṃ tat
iti dvitīyaḥ khaṇḍaḥ //४/२//
trivṛdaggniṣṭomaḥ
tasyeṣum̐ viṣṭutiṃ kṛtvābhicaranyajeta
iṣuvadho vai purāyuṣo bhavati yadiṣum̐ viṣṭutiṃ karoti puraivaināmāyuṣaḥ pravṛścati
trivṛdvai stomānāṃ kṣepiṣṭho yattrivṛdbhavatyāśīyastṛṇavā iti
vaṣaṭkāraṇidhanaṃ bhavati
saptahaṃ bhavatyāsaptamātpuruṣādanāyatano bhavati yametenābhicaranti
samānamitaracchyenena
iti tṛtīyaḥ khaṇḍaḥ //४/३//
athaiṣa sadam̐śaḥ
yadvai durādānam̐ sadam̐śena tadādatte
yaddvau dvau stomau saha yathā ha durādānam̐ sadam̐śenānuhāyādadītaivamevainametenādatte
vivṛtam̐ stomam̐ sampadyate bṛhatīṃ chando vajjro vai trivatpaśavo bṛhatīṃ vajjreṇaivāsya paśūn hantyapaśurbhavati
vaiyyaśvaṃ bhavati vyaśvamevainaṃ karoti
pariṣṭubdheḍaṃ bhavati paryyevainam̐ vṛścati
vārṣāhare pavamānamukhe bhavataḥ kāśītaupagave nānadaṃ krūrāṇi sāmāni sambhavanti stṛtyai
nissaptadaśastena krūraḥ
samānamitaracchyenena
iti caturthaḥ khaṇḍaḥ //४/४//
athaiṣa vajjro'bhicaranyajeta vajjreṇaivāsmai vajjraṃ praharati stṛtyai
sarvvaḥ pañcadaśo bhavati
vajjro vai pañcadaśastamevāsmai vajjraṃ praharati stṛtyai
ukthyaḥ ṣoḍaśimānbhavati
paśavo vā ukthāni vajjraḥ ṣoḍaśī vajjeṇaivāsmai vajjraṃ praharati stṛtyai
tasya mahānāmnyaḥ ṣoḍaśisāma bhavati
vajjro vai mahānāmnyo vajjraḥ ṣoḍaśī vajjeṇaivāsmai vajjraṃ praharati stṛtyai
samānamitaratpūrveṇa
iti pañcamaḥ khaṇḍaḥ//४/५//
atirātraścaturvim̐śaṃ prāyaṇīyamaharabhijittrayassvarasāmāno divākīrtyamahastrayassvara sāmāno viśvajinmahāvrataṃ cātirātraśca
viśvedevāḥ satramāsata somena rājñā gṛhapatinā te'bruvantsoma eva no rājā sarvvatra vibhavediti tasmātsomo rājā sarvvāṇi nakṣatrāṇyupaiti somo hi retodhāḥ
navāham̐ sam̐vatsarasya garbhamupayanti
navāho vai sam̐vatsarasya pratimā nava prāṇāḥ prāṇānevāvarundhate
prajāvanto jīvā jyotiraśnuvate ya etā upayanti
Original text: sāmavedaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0