ṣaṭsahasrakālottarāgamaḥ · Chapter 1
p. २)
hariḥ om
kāloddharaḥ padatvājyalakṣaṇam
kaṭādūrdhve veṣakāde yāgamupakaṇṭhavartinaḥ /
dvāropadvāraracitaḥ maṇḍalaṃ vighnasūdanaḥ
āraktaḥ kamalamūrdhve bāhyapadmāni tadbahiḥ /
sitānuvithī * * * * * * * * * * *
pratyekaṃ kavacetpurā nāmnaḥ prayoge prathanayiṣu-
vimadhyamaṃ tataḥ / asmādyummisravasthāpaṭamātu- // ३ /
maratau nirūpayet / paścātvama prādipādikamatrikaṃ sphuṭamaṭaviśet /
vartamānādi kāryeṣu prayogaṃ-
cātra nirddiśet / ātmanepadanirddeśaḥ para-
smādubhayātmakaḥ / vibhaktayastathā sapta-
pratyekaṃ ca tidhāmatā / mṛgadvibahusaṃkhyena-
prayoktavyā krameṇa tu / liṃgārthamātre prathamā-
tathā cā maṃtraśodhitā / śeṣāḥ karmāṇi karaṇe
samapradāne prakalpayet / apādānena samabaṃdhe-
tathā nirdhāraṇe hitā / viṣaye sapatamī yojyā-
jñātvā cārtvijya saṃgatiḥ / apetaḥ kāraṇā-
nāma prayogo dṛśyate tadā / syoddhāra deśa-
stu kartavyo vibhaktīnāṃ guruttamaiḥ / ṣaṣṭyarthe-
saptamī yojyā saptamyarthe tu sā punaḥ /
anena kramayogena vyabhicāraḥ samācaret
arthānusārato yojyā kārakāḥ saptakarmabhiḥ /
etenānumate naiva tathāpyāhārataḥ sadā
vyākhyā kāryā prayatnena pade vākye purā hitā-
nāmāṃ samā kartavyo yuktātva narānyathā
upasarge hadhīrnāsti sarvaṃ vākyameva vā /
tulyādhikaraṇe kāryā padābhyāṃ kratu dhāraṇaḥ
saṃkhyā pūrvodvigujñeyaḥ tathā tatpurugauravāt /
dhruvaṃ tāvatprakartavyaḥ padevālikhya yatnataḥ
yāvacchiṣye nalinikhilya samyagardhopadhāritaḥ /
na tvamevaṃ vicāroktyā yathoktaṃ śāsane mayā
p. ३)
tathaiva kārṣī saṃsparśan gacchedvelopādeye nāmanī /
viruddhavākyaṃ saṃdigdhe madruktaṃ viṣamaṃ samaḥ
śāstrayuktyā prakartavyaṃ na svābhiprayato diśet /
śiṣyāṇāṃ gurukavirodhoktyā vivṛṇoti yadā guruḥ
tathā prasthāna doṣo'sti sūtre kliṣṭe tu te guro /
svasiddhāṃta samāmnāyādgurorartha nidarśanāt
viruddhamanyathā nīya saṃyoṣaṇmukha tatvataḥ /
prākṛtādvastva naścānyadvastu yatra vicāryate
asama kā tadūrdhve vedikā deyā yāgopakaṇṭhavartitaḥ /
dvāropadvāraracitaḥ maṇḍalaṃ vighnasūdanaḥ
āraktaḥ kamalaṃ madhye bāhyapadmāni tadvahiḥ /
sitānu vīthikā kāryā dvārakāṇi yathecchayā
karṇakārpita parṇā tu kesarāṇi tathā punaḥ /
gaṇeśasya priyaṃ nityamaṇḍalaṃ vighnamarddanaḥ
madhye gaṇapatiḥ pūjyo nādyaṃgavarāṃtikaḥ /
ataḥ śakaḥ samākāṃtamauṣadhena śirohataḥ
mantrametaṃ mahādīptaṃ druvādyunnatinā yutaḥ /
vighneśvarādyāḥ parataḥ pūjanīyāḥ samāsataḥ
vighneśvaraṃ gaṇeśaṃ ca gajākhyaṃ gajavāhanaḥ /
gajākṣaṃ gajaśīrṣaṃ tu gāṃgeyaṃ gaṇanāyakaṃ
tridhātuṃ gaganaṃ gauṇaṃ gopatiṃ pūrvavartikāḥ /
vighnatrāsaṃ mahākāyaṃ laṃboṣṭaṃ laṃbakarṇakaṃ
laṃbodharaṃ mahābhīmaṃ vikṛtaṃ pārvati priyaṃ /
oṃ gaṇapataye namaḥ / ugraṃ bhayāvahaṃ-
bhadraṃ bhayaghnaṃ bhayasūdanam / dvādaśete-
pūjitavyā dakṣiṇe patni saṃsthitāḥ / deva-
trāsaṃ mahānādaṃ bhāsuraścotkaṭasvanam /
caṇḍaṃ sauṇḍaṃ mahābhīmaṃ ḍamathaṃ madhusūdanaḥ
suṃdaraṃ rālasaṃdhyuṣṭaṃ paścimasthān prapūjayet /
brahmabero brahmanābhi nivṛtti pralayolayaḥ
p. ४)
nṛtta priyastathā laulyo vikartā karmavatsalaḥ /
kṛtāṃtaḥ kāladaṇḍaśca kīnāśaścottarādiśi
ityete pūjitavyāstu puṣpagaṃdhārdhya viṣṭaraiḥ /
pūrvavatsthāpayetkuṃbhaṃ saṃpūjya vidhivistaraiḥ
ayutaṃ tu japenmaṃtraṃ homayecca daśāṃśataḥ /
śeṣānāṃ tu daśāṃśena japaṃ homaṃ tu kārayet
pūrṇāṃ datvābhiṣekaṃ tu kartavyaḥ siddhimicchatā /
sarvatrā praticā śaktiḥ durdharṣaṃ tridaśairapi
abhiṣekastadā kāryo gurussaṃpūjya bhaktitaḥ /
gajāśva vāhanādyaiśca bhūmirhemamayai smṛtā
evaṃ kṛte narāṇāṃ tu siddhayaḥ saṃbhavaṃti hi /
sarvatra vārikādhīssyānnāsau pīḍyeta durgrahaiḥ
karmāraṃbheṣu sarveṣu mahāsiddhiṣu ṣaṇmukhaḥ /
iti ṣaṭsahasrikālottare mahātaṃtre- ३७
gaṇapatipūjāpaṭalaḥ -
īśvaraḥ -
maṇḍalaṃ saṃpravakṣyāmi vāgsiddhiryena jāyate
īśvaraṃ kāladāhaṃ ca manuścaṃdra samāyutaḥ /
niśāyāṃ īśvaraṃ kāryaṃ manunā caṃdrasūryavat
tryakṣaraḥ paramaṃ maṃtraṃ na deyaṃ yasya kasyacit /
ṣaḍujjāpanamaṃtreṇa praṇavena samādiśet
dhyātvā kuṃdendusaṃkāśaṃ triṇetraṃ cāruhāsanīḥ /
svarūpāḥ saumyavadanāḥ padmasthāṃ makuṭojvalāṃ
pañcāśadvarṇamālāḍhyāṃ muktāsṛkdāma bhūṣitāṃ /
evaṃ vidhāṃ bhagavatīṃ vāgīśīṃ vāgprasiddhi māṃ
śucinālakṣajāpastu kartavyomānasastadā /
mastakātkandaparyantaṃ praviśantīṃ vicintayet
akārādi kṣakārāṃtaṃ varṇamālāṃ vibhāvayet /
mukuṭamaṇi cayaprakhyāṃ prāṇavallīṃ sadāsmaret
karanyāsaṃ purākaryaṃ sa tu mantreṇa mantriṇā /
mūrdhni guhya hṛddeṣu kramādvarṇatrayaṃ nyaset
p. ५)
sakṛduccaraṇai naiva mūrtinyāsaṃ samācaret /
mantragrahaṇa kāle tu maṇḍalaṃ tatra kārayet
turyāśramindu bhāgaṃ tu bhaktābhyāṃ kamalaṃ hitaṃ /
vīthikā paṭṭikā kāryāpatravallī vibhūṣitā
catuṣpadāni padmāni tato'ṣṭau tatra vartayet /
vīthikā pathikābāhye dvārāṇi dvipadāni tu
padmamānāni tānyeva kapola sahitāni tu /
upadvārāṇi tadvacca koṇabaṃdhadvipaṭṭikaḥ
sitāni navapadmāni karṇikā kanaka pradā /
kesarāṇi vicitrāṇi * * * * * * * *
page ६ missing
* * * * * * * * * lena vibhūṣitaḥ
koṇabaṃdhaṃ vicitraṃ tu dvipadaṃ tatra vartayet /
śuklavarṇaṃ tu kamalaṃ karṇikā kāṃcanapradā
kesarāṇi catuṣpaṣṭiḥ pītaraktasitāni ca /
mūlamadhyāgra deśeṣu sthiratvaṃ ca pravartayet
aruṇā vāthikā śastā patravalli vicitritā /
lokapālānurūpeṇa dvārāṇi paripūrayet
vyomarekhāṃtarāle kāryaṃ vai sūryasannibham /
ariṇaṃ koṇabaṃdhaṃ tu pītaṃ vātha sitaṃ hitam
iti bhadraṃ samākhyātaṃ śivasyādhāramuttamaḥ /
nitye naimittike kāmye bhadraṃ bhadraprasiddhaye
atha padmavidhānaṃ tu leśataḥ kathyate mayā /
asaṃsaktaṃ tu saṃsaktaṃ kamalaṃ dviprakārakam
bhuktimuktipradaṃ puṃsāṃ asaṃsaktaṃ sadā hitam /
mumukṣūṇāṃ vitannityaṃ saṃsaktaṃ pāvatī suta
taccekaikaṃ dvidhājñeyaṃ guruṇā karmavedinā /
bālaṃ yuvā'tha vṛddhaśca nāmataḥ phalasiddhaye
p. ६)
iti matvā tataḥ padmaḥ vartayedanupūrvaśaḥ /
padmakṣetre tu sūtrāṇi diśi dikṣu vinikṣipet
tathā ṣoḍaśadhūmrāṇi dvātriṃśattāni saṃkhyayā /
vṛttāni pañcakalpyāni padmakṣetre samāni tu
prathame karṇikāṃ tatra puṣkare navabhiryutaḥ /
kesarāṇi dvitīye tu catuviṃśati saṃkhyayā
dalāsaṃdhistṛtīye tu gajakuṃbhākṛtissadā /
caturthe tu dalāgrāṇi vyomakūṭaṃ ca pañcame
vyomarekhā tadaṃte tu na sthūlā na kṛśāhitā /
saṃsaktaṃ kamalaṃ proktaṃ saṃsaktamathocyate
asaṃsakto dalākāṃta digbhāgai vistarādbhajet /
bhāgadvayaṃ parityāgādvasvaṃśe vardhayeddhalam
sandhiṃ vistarasūtreṇa tamālāṃścārcayeddalaṃ /
savyāsavyakrameṇaiva vṛddhapadmaṃ bhavettadā
athavā sandhimadhye tu bhrāmayedardhacaṃdravat /
saṃdhidvayāgraṃ sūtraṃ bālapadmaṃ tadā bhavet
sandhisūtrāstu mānena pṛṣṭhataḥ parivartayet /
tīkṣṇāgraṃ tu yuvā tena kamalaṃ bhuktimuktidam
muktaye vṛddhapadmaṃ tu bālaṃ syādaṣṭa siddhiṣu /
yuvā dalaṃ prayuktena sarvakarmasu śiṣyate
caturbhramaṃ vā kartavyaṃ saṃsaktaṃ vyomavarjitaṃ /
vyomarekhaṃ tu kintvatra dulāgrānte vivarjayet
iti leśena kamalaṃ aṣṭapatraṃ pradarśitam /
sarvasādhāraṇaṃ jñeyaṃ vināvighneśamaṇḍalaṃ
maṇḍalaṃ navanābhākhyaṃ kathyamānaṃ śṛṇuṣva mat /
aṣṭahastaṃ purākṣetraṃ daśahastamathāpi vā
veda siddhārthikairbhāgaiḥ samaṃtādvartayet punaḥ /
samantādaṣṭabhāgaṃ tu madhye tu kamalaṃ bhavet
p. ७)
pathikā vīthikā kāryā dvāraṃ padmārghamānataḥ /
kaṇṭhopakaṇṭhayuktaṃ tat kaṇṭhavarjyādi paṭṭikaṃ
ityekaṃ madhyakamalaṃ vīthidvārasamanvitam /
kathitaṃ te samāsena tadbāhye vīthikā matā
pañcabhāgamitā sā tu samantāddaśa bhāgikā /
daśa dikṣu tataḥ kāryaṃ pūrvavatkṛttikā sutaḥ
padmāṣṭakavidhānena vīthidvāra samanvitaṃ /
tadbāhye pañcapadikā vīthikā patrabhūṣitā
padmavadvārakarṇantu padikaṃ dantu karṇakam /
kapolaṃ padikaḥ kāryaṃ dikṣudvāratrayaṃ sphuṭam
koṇabaṃdhatripadikaṃ dvipadaṃ vajravadbhavet /
taddhetu kamalaṃ śuklaṃ āpītaṃ pūrvapaṅkajaṃ
āgneyayāṃ raktavarṇaṃ tu nīlābjaṃ dakṣiṇe sthitaḥ /
nair-ṛtyāṃ pītavarṇaṃ tu śuklaṃ varuṇadik sthitaṃ
ādhūmraṃ vāyukoṇe tu raktapītaṃ tathottare /
īśāne mauktika prakhyaṃ śuklaṃ vā navapaṅkajaṃ
padmagauramatho vāpi raktagauramathāpi vā /
vyomavyāpi śivasyeva navadhvāravidhau hitaṃ
navanāmaṃ samākhyātaṃ prāsādākhyaṃ śivasya tu /
madhye padme śivaṃ pūjyo lokeśaścāpareṣu ca
astrāṇi bāhyavīthau tu bhaktyā saṃpūjya yatnataḥ /
aśvamedhasahasrāṇi vājapeyaśatāni ca
etanmaṇḍalapūjāyāṃ kalā nārhanti ṣoḍaśa /
nāsau lipyati pāpena padmapatramivāṃbhasā
naimittike tu kāmye ca kartavyaṃ bhuktimuktaye /
mahāmaṇḍala saṃjñaṃ tu vakṣye'haṃ sarvasiddhidaṃ
aṣṭahastaṃ purākṣetraṃ bhāgairviṃśatibhirbhavet /
dvipadaṃ kamalaṃ madhye vīthikā pathikā hitā
p. ८)
diśi dikṣu tathe'ṣṭau ca nīlābjāni vivartayet /
madhyapadmapramāṇena viṃśatyatra gatāni tu
dalasaṃdhivihīnāni nīleṣṭa patikāni ca /
tatpṛṣṭe pathikā vīthī svastikā ca tadūrdhvataḥ
dvipadaśca tathācāṣṭau tu tadbhāgaṃ tu kṛtāstadā /
vartayetsvastikāṃstatra gurorājñā vidhānataḥ
vīthikā pūrvavadbāhye dvārāṇi kamalaṃ yathā /
upavarṇayutāneva koṇabaṃdha sapaṭṭikam
madhyebjaṃ himakundābhaṃ karṇikāpītakesaram /
asaṃsaktadalaṃ śastaṃ vyomavadvyomakalpanam
koṇāśca śoṇavarṇāstu vīthikā kāñcana prabhā /
śyāmarūpāṇyutpalāni karṇikākārakarṇikāḥ
nānāvarṇāsvastikāssyuḥ vīthikā patravarttikā /
nānāvidhāni varṇāni rajasāparipūrya ca
mahāmaṇḍala saṃjñaṃ tu śivasya hṛdaya priyam /
pavitrārohaṇe śastaṃ dīkṣāyāṃ ca viśeṣataḥ
sarvān kāmānavāpnoti mahāmaṇḍalapūjanāt /
pañcābjaṃ saṃpravakṣyāmi vratānāṃ ca samarpaṇe
liṃgoddhāre ca kartavyamaṇimādiṣu siddhaye /
pañcahaste samakṣetre samantādindrabhājite
dvipadaṃ kamalaṃ madhye vīthikā pathikāṃ tataḥ /
dikṣu padmacatuṣkaṃ ca madhyavatparikalpayet
tadbahiḥ pathikā vīthidvārāṇi dvipadāni tu /
karṇopakarṇayuktāni vicitraṃ koṇa saṃgame
madhyābjaṃ saṃsitaṃ nityaṃ patatkarṇikakesaraṃ /
āpītaṃ pūrṇapadmaṃ tu vaiḍūryābhaṃ tu dakṣiṇam
uttaraṃ daradābhañca kuṃdābhaṃ vāruṇāṃbhujam /
raktābhā kāñcanaprakhyā vīthikā prathamā parā
p. ९)
lokeśa pratirūpāṇi dvārāṇi śikhivāhanaḥ /
pañcābdamaṇḍalaṃ sarvaṃ sarvakāma prasiddhidaṃ
sarvakāmapradaṃ vakṣye maṇḍalaṃ sarvakāmadam /
vikāra bhadre turyāgre samantāddaśabhiḥ kajaṃ
pathikā pathikā bāhye dvārāṇi dvipadāni tu /
mukhāni padmamānena sakarṇāni vivartayet
asaṃsaktaṃ koṇabaṃdhaṃ tu āraktaṃ pūrayet tataḥ /
vīthikā kāñcana prakhyā patravalli vibhūṣitā
sitavarṇaṃ tu kamalaṃ nānāśobhā samanvitaṃ /
sarvakāmapradaṃ śastaṃ prāsādasya mahāmanaḥ
sarvān kāmānavāpnoti prāsādasya tu pūjanāt /
sarvakāmapradaṃ puṃsāṃ sarvakarmasupūjitaṃ
maṇḍalaṃ tvidamevātra vighnadvaṃsena śasyate /
kintu vīthau svastikāsu ariṣṭadhvāvanātmane
ariṣṭadhvaṃsaye yasmādariṣṭadhvaṃsane tadā /
kathitaṃ devadevena śivena paramātmanā
caturhastaṃ puraṃ kṛtvā vṛttaṃ caiva karadvayaṃ /
vīthikā hastamātraṃ ca dvārabaṃdhaṃ karātmakaṃ
prāk vṛttasya tu vṛttaṃ tu madhyessyāt ṣoḍaśāṃgulaṃ /
bhaveyurddikṣuvṛttāni kamalaissahitāni ca
padmāni pañcaśuklāni śyāmaṃ vṛttāṃtaraṃ hitaṃ /
koṇāni pāvakābhāni vīthikā kāñcanaprabhā
dvārāṇi lokapālāni * * * * * * * * /
missing - ११, १२, १३ and १४ pages
* * * * * * * vedikā kanakaprabhā
padmakundendu varṇābhaṃ daṇḍaṃ kṛṣṇājinaprabhaṃ /
mūlaṃ pāvakasaṃkāśaṃ rudrāsrtraṃ kathitaṃ mayā
brahmāstraṃ kamalaṃ jñeyaṃ lakṣaṇa
missing pages : १६, १७, १८, १९, २०, २१, २२, २३ and २४
p. १०)
namaḥ / sakṛtkarāyayāṃ vinyasya karanyāsastadābhavet /
āpādamūrdhni paryantaṃ sakṛnyastvā śucirbhavet
mastakān pādaparyantaṃ sa tu dehe tu vinyaset /
deha nyāse tu te paścāt antaryāgaṃ samārabhet
pūjā japāgni bhavanaṃ kartavyaṃ bāhyameva ca /
* cca pañcamūrdhānaṃ deśabāhindu maṇḍalaṃ
bādhakāśayarūpeṇa tasya dhyānaṃ navānyathā /
śāṃtike pauṣṭike śuklaṃ raktaṃ vaśye praśasyate
staṃbhake pītavarṇantu karṣaṇe kapilaṃ hitam /
mohane tadvadeva syāt jñātvā karma vicintayet
budhyā praṇavamuddhāsya sakṛtpuṣpeṇa cāsanaṃ /
āśakteśśaktiparyantaṃ vyāptyā tatra prakalpayet
tadūrdhve paramā mūrtiḥ dvātriṃśārṇena kalpayet /
īśvarācchaktiparyantaṃ kalākalitavigrahaṃ
vistitāraṃ maṃtrarājena paramāvahayettataḥ /
āvāhya pūrvavidhinā yathā vai vakṣyamāṇavat
brahmāṃgaissakalīkṛtya tathā saṃpūjya bhaktitaḥ /
pūmaṃtrasya pūrvasevā tu kartavyā sekaṃ pūtikā
aghorākṣa sa tulyaṃ tu japtavyaṃ sādhakena tu /
dakṣiṇāmūrtimāśritya homaṃ kuryāddaśāṃśataḥ
guggulena ghṛte naiva kāpilena ṣaḍānana /
mantrasiddhistadā siddhākaroti padamīpsitaḥ
uttamādhamayadhyāstu sādhayennādṛtaṃ vacaḥ /
siddhicāghorarūpeṇa sādhayetamanīpsitāḥ
dhānyān kāmayate kāmān tān stān kāmānavāpnuvāt /
uttamā lakṣajāpena siddhaye sādhayeddhruvam
tasmādgugguluhomena tadarddhānmadhyamātsuta /
lakṣavādātkanyasāstu siddhaye japahomataḥ
p. ११)
sādhayennātra saṃdehaḥ trividhaḥ siddhayassadā /
trividhotpātaśamanamevameva prakalpayet
sarvotpāta praśamanamevameva prakalpayet /
sadyotpāta praśamanamevameva prakalpayet
sarvotpāta praśamane nānyastrātāsti bhūtale /
siddhānteṣu tathānyeṣu nānyastrātāsti śāṃkare
aghorānnāparomaṃtro kalimāsādya siddhida /
aghoraṃ siddhidaṃ maṃtraṃ navātrāśeka kalpanā
tasmātsarvaprayatnena aghoraṃ sarvadābhyaset /
tiṣṭan jāgran svapan gacchan bhuṃjāno maithunerataḥ
aghorārpita cetasso muktibhāgsavanānyathā /
abrahmacārī brahmacāryasnātakaḥ snātako bhavet
sa tu smaraṇa mātreṇa sarvapāpakṣayo bhavet /
āvṛtya pañcavāraṃ tu sarvatīrthaphalaṃ bhavet
sarvayajñaphalaṃ yāti saptavārānuvartanāt /
trissaptavāraṃ cāvartya pūjāṃtaṃ niyamena tu
pūjāphalaṃ samāpnoti prāpnuyācchāstra bhāṣitaḥ /
sarvavādān parityajyamaṃtravādaṃ samabhyaset
maṃtramūlāni vādāni tasmānmaṃtraḥ paro bhavet /
tatrāpyaghorajāpastu kartavyo maṃtracintakaiḥ
divyāntarikṣa bhaumānāṃ vighnānāṃ vinivāraṇaṃ /
aghorāstreṣu kartavyaṃ sadyotpāteṣu vāraṇam
dvāvimau maṃtrarājānau sūryasyoparisaṃsthitau /
dvātriṃśākṣarakaṃ ghoraṃ aghorāstraṃ viśeṣataḥ
tasmāt sarvaprayatnena maṃtravidvayamabhyaset /
pūrvasevā prakartavyā yatrānmaṃtradvayasya tu
tadā dahet tu vighnāṃśca yathā kālaṃ svayaṃśivaḥ /
upāṃśurmānasobhāṣyo japayajñastridhā sthitiḥ
p. १२)
mānasaṃ cottamaṃ jñeyaṃ sātvikaṃ tu japaṃ paraṃ /
upāṃśurmadhyamaṃ viddhi rājataṃ pārvatī suta
adhamaṃ tu mataṃ bhāvyaṃ tāmasaṃ tena kīrtitaḥ /
uttamādhama madhyānāṃ vidhīnāṃ eva sādhane
kartavyaṃ tu prayatnena aghorāstrapurassaram /
bhavitaḥ yau prayatnena yatnānmantraparopurā
pūrvasevāṃ tu nirvatya siddhayassādhayettadā /
sidhyanti tasya karmāṇi nānyathā krauñcasūdana
vidyānatve tu yo bhoga uttamāsiddhiriṣyate /
madhyamā khecaratvaṃ tu adhamāṃ janapādake
adhamādhamasiddhīṃśca paśyākarṣaṇamohanam /
sādhayennātrasaṃdeho maṃtrarāja prabhāvataḥ
mantrarājamavijñāya siddhaye yastu sādhayet /
hanane muktinā ka kṣudhārtimakhaṇḍaye tuṣṭān
tasmāt sarvaprayatnena aghoraṃ sādhayetsadā /
ye kecinmantrasiddhāstu devagaṃdharvadānavāḥ
sarve te vaśagā syuḥ tu ghorasiddhasya saṃsthitāḥ /
maṃtrasiddhāḥ kadācicca kālato nidhanaṃ gatāḥ
aghoramaṃtra siddhāye akṣayāmita tejasaḥ /
atiraskṛta vapyāste sarve cāmoghaśaktayaḥ
mantrāsva tasya sidhyanti yastu pūjāratassadā /
siddhayaḥ teṣu sidhyanti nityaṃ ye maṃtrajāpinaḥ
mantrā phalapradā teṣāṃ bhavane kṛtabuddhayaḥ /
pūjāhomo japaścaiva tasmātritayamabhyaset
jñātvā tu paramaṃ rūpaṃ aghorasya mahārataḥ /
jñānaṃ prapadyate yogaṃ jñeyāṃśa parivarjitaḥ
sadātmacinmayaṃ brahma nirvikalpamarūpakaṃ /
sarvapramāṇarahitaṃ svasaṃvedyamavācakaṃ
śraddhayā tapasā bhaktyā japahomārcanādibhiḥ /
mahāpuruṣa saṃparkāt jñānatīrthānuvedanāt
p. १३)
upadeśāttathābhyāsā niyamaissadvṛtaistathā /
pūjyaṃte paramaṃ rūpaṃ sadaspati va * * taḥ
nānyathaitanna tathādveta na dravyaṃ na guṇastathā /
na tadbrahmādayo devāḥ paryupāsaṃti nityaśaḥ
tadardhaṃ jñāpayajñaistu tarpayanti aharniśaṃ /
sīdanti ca mahāmohājjayaṃti ca mriyanti ca
tasmāt sarvaprayatnena niṣkalaṃ paryupāsayet /
yena saṃsmṛtamātreṇa na trayo janmacāpnuyāt
aghoraṃ pūjayeddevaṃ aghoraṃ muktibhāgbhavet /
sarvadā hṛdaye'ghoraṃ sarvāvasthāsu yaḥ smaret
prāpnoti paramaṃ sthānaṃ punarnāvṛttilakṣaṇaḥ /
iti śrīmatṣaṭsahasrikālottare mahātaṃtre
aghorakalpaṃ samāptam -
īśvara uvāca-
rudraśāṃtiṃ mahāśāṃtiṃ yajñena kriyathe'thavā
astrayāgo mahāsena samāsātkathyate mayā /
ariṣṭadhvaṃsanaṃ kāryaṃ maṇḍalaṃ yatpuroditaṃ
pañcahastaṃ caturhastaṃ vasuhastamathāpi vā /
rudrapūjā vilomena kartavyā kṛttikā suta
vasvagni saṃkhyā rudrāste rudraśāṃtiṃ prakalpayet /
rudrañca vṛṣabhaṃ caiva tvavimuktamasaṃbhavam
puruṣaṃ ceti pañcaitā īśānyāḥ prakṛtau nyaset /
uttare tu dale pañca rudrāṃstān kramaśorcayet
viśvākhyaṃ tu mahāviśvaṃ karālaṃ vikṛtaṃ tathā /
tvaṃ te ca vikṛtākhyaṃ tu pañcaite puruṣe sthitāḥ
catvāraḥ piṃgalākhyāstu niyatā vāyupatragāḥ /
ekaśvetastathā kṛṣṇacaturtho madhusaṃjñakaḥ
anaṃtaśca tathā pañca śuṣkaścaiva payogaṇaḥ /
kālatatve tu vāriṇyāṃ sthitā rudrā mahābalāḥ
p. १४)
karāla vikarāle ca māyāyāṃ nair-ṛte dale /
catussahasra vidyāyāṃ yāmyapātre vyavasthitaṃ
śīrṣākhyaṃ vastrasaṃjñaṃ ca karākhyaṃ ca raṇāsitaṃ /
laṃkāmetaṃ caturthantu nyastavyaṃ tatvavedanā
ekadvitri jagāntāśya rudrāpatiśyate sthitāḥ /
svāhā svadhāvaṣaṭkārāstatra rudratrayaḥ punaḥ
ṣaṭkālāṃtāśca pūrvasyāṃ rudrāsyuḥ sakaledhvari /
bhūtaṃ tatra mahābhūtaṃ paśutaṃtramupāyatiḥ
sarvabhūtaṃ tathākālaṃ saṃpūjyāḥ śikhivāhana /
umā maheśvare madhye pūjyastatve śivātmake
sitapuṣpaissugaṃdhaiśca caṃdanādyairvilepanaiḥ /
saṃpūjya vidhivanmudrān pāyasena ghṛtena ca
tatveśvarān śikha * * * lomenārcayet tataḥ /
anantān tān śiṣyadhye navatatvamataḥ śṛṇu
praṇavā dhruvaparyantaṃ śivapīṭha dahanābhuvamadhye-
śāśvatāstatpuruṣāṃtaṃ pīṭhaṃ sadāśivaṃ ca-
prāk saṃsparśaṃ īśvarapīṭhamaghorā jyoti-
rūpāvaśaran dik saṃsparśaṃ
pamaśārcārū-
paṃ vidyāpīṭhaṃ sthitāśca tadvāhye yā yā mana-
gni svalpa padāṃta niśācarāvasthaṃ
ani-
dhanā samabhavāṃtaṃ pīṭhaṃ puruṣasthitaṃ tathā pākṣaṃ-
śabdātpraṇavapādāntaṃ pīṭhaprakṛti sthitaṃ di-
śīśānyāḥ
iti padamahādhvaro'yaṃ saṃpū-
jyo nyāsamātreṇa evaṃ padavibhāgādamṛta-
purāṃta sthitāśśivāssarveśśakāra paridhi
maṇḍale parigaṇitāḥ / praṇava sadīptāḥ
sarve vasānanatayaḥ sarūḍhāḥ pūrvapīṭhe deva-
pūrvasthita viniviṣṭāḥ pūjyāścārcita-
p. १५)
padena brahmaṇā stotavyā sarve rudrāḥ karmo-
ditāḥ pūrvaṃ ājyakṣīraṃ dadhimadhu phalādayo-
vrīhayo yavāśyāmāḥ khaṇḍakṛto bhakṣaṇaḥ-
pāyasaṃ pūrvo'nnavargaśca / vassa puroḍāśaḥ-
pīṭha pīṭhe yathodito yojyaḥ / homyo navapadā-
vastunaga khura tuṃgapariśobhaḥ / dūrvākṛṣṇa-
tilājyāmṛtākhyā cūtapatrāṇi-hotavyā-
siddhā jvālājāvajrī sugandha puṣpāṇi-
kṣīrataroḥ patrāvasamidho taṇḍula yavādīni-
ekaikasya rudrasyāhutīnāṃ sahasrakaṃ / ājyena-
yatnato deyaṃ tadabhāvādyavoditaiḥ / ekaikasya
padasyaiva sahasraṃ parivartanaṃ / siddhāṃtassaṃpra-
pannaistu vāmācārairvivarjayet / vāmācāraṃ prapa-
nnā ye śāstre siddhe vigarhitāḥ / guptācārā-
stu ye kecit varjanīyāstu te sadā / siddhāṃtaṃ-
saṃprapannāye śuddhācārā dṛḍhavratāḥ / nigrahā-
nugrahe śaktā devānāṃ devi durdharāḥ / guruśu-
ddhaḥ purā jñātvā paścācchītiṃ samārabhet
ahanyahani kartavyā utpanno vā * * k bhūte /
proktā vai triṃśadaṣṭau ca devāstairiyamiṣyate
vilomenānulomena rudre vyomaśivena ca /
rākāniti padenaiva pīṭhaṃ navapadātmakaṃ
anulomena tatpūjyaṃ rudrā caiva vilomataḥ /
saptapaṃcati saṃkhyā vā ekaikāmāhutīndadet
iti nityo vidhi prokto viśeṣe pūrvavajjuhe /
divyānāṃ tu nimittānāṃ ekaikasya sahasrakaṃ
antarikṣanimittānāṃ tattadadhyāhutirbhavet /
bhaumānāṃ śāṃtihomo rudrāṇāṃ padeṣu ca
utpāteṣu ca sarveṣu mahotpāte śatāhutaḥ /
sarvarogavihīnāṃ grahairvā vimṛtātmanām
p. १६)
upasargagrahītānāṃ vighneśairdalitātmanāṃ /
abhicārābhitasānāṃ śāṃti homaṃ prayojayet
abhiṣekaśca kartavyaṃ saṃpātāhuti maṃtritaiḥ /
navabhiḥ kalaśairnityaṃ śataṃ viṃśottarādhikaṃ
eka nyūnaṃ tu maṃtrāṇāṃ nyastavyaṃ cābhiṣecanaṃ /
ahanyahani kartavyaṃ * * * vā japeddhunet
abhiṣekāya dātavyaḥ sa carū parikalpitaḥ /
tena prāśana tāmreṇa sarvairvighnai na bādhyate
khaṇme dṛśāṃtiśca kathitā parameṣunā /
rudrāṇāṃ ca padānāṃ ca pravibhāgaḥ pradarśitaḥ
saṃkhyā svāṇuvibhāgaśca dravyamāhutilakṣaṇaḥ /
tavādyakhaṇḍe kathitaḥ dvitīye stutirucyate
sūyate sā bhagavatī mantrakhaṇḍaṃ tṛtīyakam /
khaṇḍatrayaṃ tu pādyena * traṃ gadyena kathyate
vibhāgakhaṇḍādaparaṃ stuti khaṇḍannigadyate /
rudraśāṃtiṃ pravakṣyāmi śivaṃ sarvārthasādhinīṃ
manuṣyāṇāṃ hitārthāya svayaṃ rudreṇa bhāṣitāḥ /
sarve vighnāḥ praṇaśyaṃti śrutvaimāḥ pāpanīśinīḥ
dusvapnāḥ vyādhayaścaiva grahāścaiva diśo daśa /
bahurūpāya sarvāya viśvarūpaparāya ca
praṇamya deva devāya sarvapāpaharāya ca /
pārvatyā sahitāyaiva sa hi nandīśvarāya ca
rudraśāṃtiṃ pravakṣyāmi vetālānāṃ vināśinīḥ /
narāṇāmupasṛṣṭānāṃ devāyatanaveśmasu
yeṣāṃ na garbhasaṃbhūtiḥ kulahāniśca jāyate /
yatra jātā vinaśyanti bhavanti ca na saṃkaṭāḥ
kāma cotpadyate yatra sa tataśca gṛhe gṛhāḥ /
garbhaḥ patatyakāle ca kuṇḍaṃ vā yatra jāyate
p. १७)
durbhikṣeṇa ca pīḍyante rāṣṭrotpāte ca dāruṇaiḥ /
gaṇā yatra virudhyaṃte bhrātaraścāpyanekaśaḥ
pitā mātāsnuṣā caiva kadalopagate gṛhe /
paśyaṃti ca kaviṃ svapne bījaṃ kṣetre na rohati
gāveratha paśavaścaiva dāsāḥ karmakarāstathā /
gṛhe sthitā virudhyaṃte tatra śāṃtiḥ prayojayet
rūpopagarjite pṛṣṭavaṃśaśca bhidyate /
garavo nāhatāścaiva sravaṃti rudhiraṃ bahu
devāścaiva vṛkṣāśca nṛtyaṃti ca hasaṃti ca /
akāle puṣpitā vṛkṣāphalitāśyāpyanekaśaḥ
ulkā pātāśca jāyante bhūmikaṃpāśca dāruṇāḥ /
nimittairaśubhairebhiḥ anyaiścāpi vidāruṇaiḥ
ekāgraprayato bhūtvā tatra śāṃtiṃ prayojayet /
rudraśāṃtisamutpattau kathaṃ vakṣyāmi tatvataḥ
yakṣarāṣasa kūśmāṇḍaiḥ vṛtaṃ bhūtairanekaśaḥ /
tato devagaṇāssarve ṛṣayaśca tapodhanāḥ
vijñāpayanti deveśaṃ brahmaṇā sahitaṃ haram /
viditaṃ tu deveśa mānā viduḥkhitā prajāḥ
grahairdurdharavīryaiśca na saṃkhyairna guṇaiḥ prabho /
tasya śāṃntiṃ prayacchadhvaṃ sarvagrahamocanīm
devānāṃ vacanaṃ śṛtvā harastribhuvaneśvaraḥ /
samādiśadguṇān sarvān kṣipramānayutān grahān
anirvāryaśca bhagavān lokapālā viśeṣataḥ /
sarve vai janapālāśca rāṣṭrapālāśca durjayāḥ
deva bhūtagaṇā yakṣā gandharvāśca sa rākṣasāḥ /
kūśmāṇḍā dāruṇāghīrā yakṣapālā yanugrahāḥ
devāyatanapālāśca bhūtagrāmaniśācarāḥ /
kālakarṇī mahākālī ye cānye hiṃsakā gṛhāḥ
p. १८)
apasmārastathonmādā netrarogagrahāstathā /
hṛdrogā mukharogāśca kukṣirogā jarākṣayaḥ
śiro rogā gātra rogā nāyakāśca sudāruṇāḥ /
ete cānye ca bahavo vyādhayaḥ parikīrtitāḥ
te grahāstu gaṇaissārdhaṃ upanīttāka śāṃtikaṃ /
vijñāpayanti deveśaṃ praṇipatya muhurmuhuḥ
tejaḥ soḍhumaśaktāsu kiṃ punastvāṃ samīkṣituṃ //
ājñāpaya mahādeva kiṃ kartavyaṃ tavājñayā
tānuvāca mahādevaḥ krodhasaṃraktalocanaḥ /
mānuṣā duḥkhitāḥ kena kasya doṣena vā punaḥ
teṣāmekatamaḥ prāha vākyaṃ lokeśvarāgrataḥ /
eṣā vṛttirihāsmākaṃ brahmadattohyayaṃ varaḥ
ye grastāstamasā loke mānuṣāḥ pāpakarmiṇaḥ /
atyakṣaṃ rītikāmāśca hantukāmāścaye grahāḥ
harṣitāṃ duḥkhitāṃścaiva naṣṭa duṣṭāṃśca mānavān /
nānācityādi kṛtyāṃstu rudramīkṣya viśaṃti te
etatte kathitaṃ deva prasīda bhagavanmatam /
ājñāpaya suraśreṣṭa kartavyaṃ kimataḥ paraṃ
evamuktastu bhagavān tryaṃbakaḥ parameśvaraḥ /
rudraśāṃtimimāṃ prāha varado bhūtavāhanaḥ
yastu vidyāmumāṃ śṛtvā guhyake * * * * * /
३२ to ३९ missing
brahmacaryaravaśśuddho na bravīt sādhako mataḥ
tenāpyevaṃ vidho vastu varjanīyaḥ puroditaḥ /
so'pyukto deśikastantro yadino siddhasādhakaḥ
naiṣṭhikasya vrataṃ kaṣṭaṃ niṣiddhaṃ tu bhautike /
gurustrīgamanaṃ cauryaṃ puṇyakāle rati kriyā
kṣurakriyā ghṛtābhyācaṃ gṛhiṇo varjanaṃ matam /
puṣpākārasugaṃdhāḍhyaṃ śubhāvāsastathā balā
bhogāṃ gatvānnaduṣyaṃti bhojanaṃ śaktikāraṇaṃ /
hastamātraṃ tu vedāgraṃ caturekhā tu maṇḍalam
ācāryasya tu kartavyaṃ bhojanārthe tu nityaśaḥ /
ekaika rekhayā hīnaṃ sādhakādiṣu kīrtitaṃ
p. १९)
keśānāṃ dhāraṇaṃ śastaṃ muṇḍanaṃ vā yathecchayā /
jaṭādharāstu yatayo yasmāṃkita śarīriṇaḥ
jaṭānāṃ veṣṭanaṃ kuryācchiromuṇḍanna veṣṭayet /
tāścakāryā hi bhogābhā vṛttā vā veṇikāthavā
kanakādyāstu vṛttāstu jaṭākāryā vijānatā /
viṣamā nāgabhogābhā na viṣākaikaṣoḍaśa
itarāstu yathecchato yathā śāstra sthitistathā /
tatvavarṇa kalājñāna padasthāna vikalpanāḥ
kṣetraṃ suvartitaṃ kṛtvā kḷptistatpūrvajena tu /
bhasmāśrayaṃ prakartavyo dṛḍhaśco kāṇako'pi vā
vitastyāyāmakaḥ śaktiḥ tatracāṣṭāṃgulocchritāḥ /
uttarīyocchrayaḥ kāryaṃ dvādaśāṃgula saṃmitaṃ
caturaṃgulavistīrṇaṃ tasya madhye tu saṃgatam /
athavā lābukaṃ kāryaṃ ṣoḍaśāṃgulasaṃmitam
bhasmādhāraṃ prayatnena varjayetkāṣṭasannibhaṃ /
daṇḍamātma samaṃ kāryaṃ mūlamaṃguṣṭavatsamam
athavā hastamātraṃ vā vaṃśakhādira śairāvīm /
dvā * * * * * * * * * * na nivartate
saptavārān sphuṭe mūrdhā rudradaṇḍena hanyate /
saptajanma sahasrāṇi raurave pacyate grahaḥ
punaśca sa mahāghore yo māṃ vidvān vyati kramet /
evamuktvā tu bhagavān grahāṇāmagrataḥ sthitaḥ
samedhe sthāpayitvā tu prāhavidyāmimāṃ prabhuḥ /
idaṃ kṛtvā mahādevī bhavānī brahmaṇo puraḥ
amedhāyā pradhṛṣyāya namaḥ svasti parāyaṇī /
oṃ kāro'tha vaṣaṭkāro brahmā svāhā svathā tathā
sāvitrī bhūta sāvitrī rudrasāvitrireva ca /
rudrāṇi brahmasāvitrī devī caiva sarasvatī
umā kṛṣṇā śivāścaivadhānityā hudi saṃsthitā /
surāsuramanuṣyeṣu sthāvareṣu careṣu ca
stutvaivaṃ purato deva jagmusvabhuvanāni ca /
kalā stotre tu kathitāmaṇḍakhaṇḍannigadyate
p. २०)
pūjane tu namaskāraṃ svāhāṃtaṃ havane hitam /
āpyāyane vaṣaṭkāra- ṣṭau vauṣaṇṇiyojayet
kora dvitaya * sthāne jāti yogaṃ tu kārayet /
iti karma proktaṃ sthānamāmnāyato hitaḥ
oṃ rudrāya namaḥ / ०० oṃ avimuktāya namaḥ /
००१ oṃ mahāvikṛtarūpāya namaḥ / ००१ oṃ puru-
ṣāya namaḥ / ००१ itīśāna pātre / kṛto rudra * * /
oṃ viśvarūpāya namaḥ / oṃ mahāviśvarūpāya-
namaḥ / ००१ oṃ karālarūpāya namaḥ / ००१ oṃ vikṛta-
rūpāya namaḥ / ००१ oṃ mahāvikṛtarūpāya namaḥ
००१ uttare pātre / pauruṣe tatve / pañcarūpāṃtā-
rudrāḥ / oṃ ekapiṃgalāya namaḥ / oṃ śveta-
piṃgalāya namaḥ / ००१ oṃ kṛṣṇapiṃgalāya namaḥ /
००१ oṃ madhupiṃgalāya namaḥ / ००१ oṃ niyato-
vāvayavapātre rudrāścatvāraḥ / oṃ anaṃtāya-
namaḥ / ००१ oṃ rudrāya namaḥ / ००१ oṃ śuṣkāya-
namaḥ / ००१ oṃ payogaṇāya namaḥ / ००१ oṃ kāla-
tatve vāruṇaṃ catvāraḥ / oṃ karālāya namaḥ ००१
oṃ vikarālāya namaḥ / iti dve māyātatve-
nair-ṛtavaktre / oṃ sahasraśīrṣāya namaḥ / ११०
oṃ sahasravaktrāya namaḥ / ००१ oṃ sahasrakira-
ṇāya namaḥ / ००१ oṃ sahasraliṃgāya namaḥ
iti catussahasrasaṃvidyā tatve daṣiṇapatre /
oṃ ekaṭāya namaḥ / oṃ bījāya namaḥ / ००१ oṃ
svāhākārāya namaḥ / ००१ oṃ svadhākārāya namaḥ /
००१ oṃ vaṣaṭkārāya namaḥ / iti vahnipatre
īśvarapatre sthitāṣpaṭ rudrāḥ / oṃ rudrapataye-
namaḥ / ००१ oṃ kālādhipataye namaḥ / ००१ iti
sadāśiva tatve ṣaṭ pūrvadale / omumekarūpa-
dhāriṇe namaḥ / ००१ oṃ catur-ṛ?tuṇḍiṇi rudro'si-
devānāṃ devadeva viśākha hana hana matha matha-
kuru kuru puri puri suri suri rudraśāṃti-
p. २१)
manusmaran kṛṣṇapiṃgala akālapiśācādhi-
pataye vighneśvarāya namaḥ / ००१ ityumāma-
heśvarau karṇikāyāṃ śivatatve- oṃ vyoma-
vyāpine / vyomarūpāya sarvavyāpine śivāya-
anaṃtāya anāthāya anāśritāya- dhūpāya-
iti madhye śivatatvena padāya karṇikāyāṃ-
atiśāśvatāya yogapīṭhasaṃsthāt nitya-
yogine dhunāhārāya oṃ namaśśivāya sarva-
prabhave śivāya īśānamūrdhāya tatpuruṣa-
vaktrāya- iti pūrvadale sādākhyetyaghora-
hṛdayāya vāmadeva guhyāya sadyojātamūrtaye-
oṃ namo namaḥ / guhyāti guhyāya / goghne? ani-
dhanāya / sarvasiddhādhipāya / jyotirūpāya-
īśvara tatve'gnidule / parameśvaraparāya / ace-
tanācetana vyomin / vyomin / vyāpin-vyāpin-
arūpin arūpin prathama prathama tejastejaḥ
jyoti jyotiḥ / arūpa iti / vidyātatve yāmya-
dale / ananta abhasma abhasma / anādi nānā-
dhū dhū dhū oṃ bhūḥ oṃ bhuvaḥ oṃ suvaḥ / oṃ mahaḥ /
māyā tatve nair-ṛtadale / anidhana nidhana- nidhano-
dbhava śiva sarvaparatman / maheśvaraḥ / mahādeva /
sadbhāveśvara iti- kālatatve vāruṇe pātre
mahātejaḥ yogādhipataye muñca muñca / prathama prathama-
śarva śarva / bhava bhava bhavodbhava sarvabhūta sukhaprada-
sarvasānnidhyakara / iti vāyavyadale niyatitatve-
brahmaviṣṇurudrapari anarcitānarcita / asaṃstu-
tāsaṃstuta pūrvasthita pūrvasthita sākṣin sākṣin /
kuru kuru pataṃga pataṃga piṃga piṃga jñāna jñāna iti-
p. २२)
puruṣatatve / uttaradale
śabda śabda sūkṣmasūkṣma
śiva śiva sarvada sarvada oṃ namo namaḥ / oṃ śivāya-
namo namaḥ / omiti prākṛta tatve / īśānadale- /
rudraśāṃtiṃ japennityaṃ sarvapāpaiḥ pramucyate
upadraveṣu sarveṣu sarvotpāteṣu ṣaṇmukha /
mutenātra saṃdehaḥ satyaṃ satya śikhidhvaja
sthāpanārcana dīkṣādi kramopakramayornaraḥ /
paścānna kurute śāṃtiṃ iṣṭāpūrtaiviyujyate
rogātyayanimittāptau deśaśāṃtyādi karmasu /
śmaśāneṣu ca nityeṣu mānavā yatra vartate
śatā aṣṭau tathākarṣe vaśyoccāṭanamāraṇe /
nāpekṣaṇīyā kālasya bhautikasyāpi nityaśaḥ
iti śrīmatṣaṭsahasrikālottare mahātaṃtre-
rudraśāṃti paṭalaḥ -
śivācāram -
īśvara uvāca-
dīkṣitānāṃ krameṇaiva śivācāro nigadyate
kiṃ varjyaṃ kiṃ ca kartavyaṃ śivamārgasthiteṣvatha /
aṣṭamyāṃ ca caturdaśyāṃ pakṣayorubhayostathā
vyatīpāteṣu sarveṣu dinavṛddhau dinakṣaye /
saṃkrāntyāmayane dvaṃntu ṣaḍaśīti mukheṣu ca
dviguṇaṃ pūjanaṃ homo japo naktena vartanaṃ /
bhūteṣu rakṣaṇaṃ kāryaṃ vātsalyaṃ ca tapasviṣu
kāruṇyaṃ sarvabhūteṣu kṣamāsatyamacāpalam /
anṛtaṃ gurudevārthaṃ na doṣāya prakalpyate
adaṇḍaścāsahāyaśca gamanaṃ śayanaṃ nahi /
rudrākṣa kaṭakannityaṃ viṣamaṃ vāsamaṃdrajaṃ
ekatripañcavadanaṃ yathā lābhaṃ tu dhārayet /
dvicatuṣṣaṇmukhaṃ śastaṃ avraṇaṃ kandatīkṣakaṃ
p. २३)
savraṇaḥ kramijuṣṭaṃ tu kandakairahitaṃ tathā /
vakadhārānikṛṣṭaṃ ca rudrākṣaṃ naiva dhārayet
dakṣabāhuśikhāyāṃ vā dhāryaṃ caturānanam /
abrahmacārī brahmacāryo vāstātaḥ snātako bhavet
rudrākṣadhāraṇe naiva rudraloke mahīyate /
vāṅmanaḥ kāyikaṃ pāpaṃ dahatyagnirivendhanaṃ
tasmātsarvaprayatnena rudrākṣaṃ dhārayetsadā /
adhāraṇe mahān doṣaḥ siddhayaḥ tasya dūrataḥ
rudrākṣadhāraṇīyastu dīkṣitaiścāpya dīkṣitaiḥ /
nityaṃ haimamayīṃ dhāryaṃ mudrikā dakṣiṇe kare
padmarāgānvitā kāryā nīlena racitāthavā /
dhāryo hi citra rugmādyaiḥ kuṇḍalena citānvite
navaśabdadaśādyaṃ syāt trisaraṃ deśikādditaḥ /
trisūtreṇa vṛtatve taddhṛttaṃ ghṛṣṭaṃ suvartitam
dviguṇaṃ kaṭibaṃdhena nayedāmastanāṃtikaṃ /
tasmāttadviguṇaṃ kuryādgranthistasyā triveṣṭanāt
upavītannṛpādīnāṃ tadvitrekasaraṃ kramāt /
pūjāmātraṃ ca sandhāryaṃ nordhvaṃ teṣāṃ hi dhāraṇaṃ
śivasaṃjñādvijasyaiva devākhyā caṃdrapasya tu /
vaiśyānāṃ devasaṃjñā ca śūdrāṇāṃ tu gaṇānvitā
puṣpapādānusāreṇa saṃjñā tannāyato hitā /
anāthaṃ durbalaṃ bhītaṃ durgandhaṃ na parityajet
gavāmutthāpanaṃ kāryaṃ magnānāṃ kardamādiṣu /
caturṇāmapi varṇānāṃ ācāryatvamihoditaḥ
sarveṣāṃ caiva varṇānāṃ dvijonugrāhakarmataḥ /
trayāṇāṃ kṣatriye dvābhyāṃ vaiśyaśśūdraḥ svayonije
saṃsparśātkārukādīnāṃ hautrīṃ tu parivarjayet /
evaṃ cānugrahaḥ kāryaḥ caturbhirapi deśikaiḥ
p. २४)
dvijasyāśrama dharmitvaṃ caturthā parikīrtitaḥ /
brahmacārī grahasthaśca vānaprastho yatiḥ kramāt
grahasthāśrama dharmitvaṃ trayāṇāṃ ca na cāparaṃ /
tāvadasya punasteṣāṃ brahmacaryaṃ vidhīyate
āśramāṇāṃ tu bhedo'sti niṣṭā bhedo na vidyate /
ekaṃ dvayaṃ phalaṃ bhuṅkte mokṣassādhāraṇastayoḥ
brahmacārī dvidhā prokto bhautiko naiṣṭiko'paraḥ /
bhautikastrividho jñeyaḥ saṃkṣepeṇocyate mayā
viprāsnātaka evādyo vratasnātaka eva ca /
vidyāvratasnātakaśca bhautikastrividho'pi hi
vidyāvrata samāptau tu gṛhītvaṃ tasya kīrtitaṃ /
dvitīyo naiṣṭikaḥ prokto dehāṃtaṃ tasya vartanaṃ
sa mekhalī jaṭī daṇḍī muṇḍī vā bhikṣukaśśuciḥ /
nityaṃ gurukule vāsaḥ saṃyamī satyabhāṣitaṃ
strikāla snāyītākrodhaḥ kṣāṃtiryā brahmacāriṇī /
nivartanaṃ naiṣṭikasya aghorāyutavartanāt
kṛtvā vṛteśvaraṃ yāte vṛtamokṣastadā bhavet /
snānaṃ daivārcanaṃ homaṃ dānaṃ ca pitṛtarpaṇam
svadāramaraṇaṃ kāryaṃ prītirvā śāśvatī tathā /
caturvidho gṛhasthastu boddhavyaḥ pārvatīsuta
vane vāso'gnivasanaṃ kandamūlaphalāśanam /
bhūśayayājinadhāritvaṃ pratigrahavivarjitaṃ
trikālaṃ plavanaṃ homaṃ pūjādhyānamaharniśaṃ /
sarvendriyanirodhaśca vṛttireṣā vanasthite
sarvakriyā parityāgo vivāsāvāthavalkalī /
sarvatra samadarśitvaṃ sukhaduḥkhāvikāritā
sabāhyāṃbhyantaraṃ śaucaṃ araṇyedhyānaniṣṭatā /
priyāpriya parityogo yato vṛttirudāhṛtā
p. २५)
catuṣkametatkathitaṃ ekaikaṃ ca caturvidhaṃ /
iti śrīmat ṣaṭsahastrikālottara mahā-
tantre āśramapaṭalaḥ
īśvara uvāca-
punareva pravakṣyāmi caturdhāśivagocaram
śivaśśikhā tathā jyotiḥ sāvitrī ceti gocarāḥ /
gocarantu kulaṃ jñeyaṃ tena jñeyāstu vīkṣitāḥ
cihnena vasitāśśaivāḥ śeṣāḥ pāṣaṇḍino matāḥ /
caturdhā śivadehantu gocare tu prakalpayet
mantra vācyaṃ śivakule nādavācyaṃ śikhākulaṃ /
bindhvardha caṃdrajyotsnākhyā sādākṣyamīritaṃ
āśivādīśvarāṃtaṃ tu jñeyaṃ gocaratā sthitiḥ /
śivādi pūrva vijñānaṃ na cinmātraṃ yadā tadā
nāḍīcakrātma vijñānaṃ bījayukta śivāgame /
nityānaṃdātmakaṃ jñeyaṃ tatkulaṃ śivasaṃjñakaṃ
nādaśakti stutojātā paramaṃ brahmaṇaḥ padam /
āto hi dvādaśāṃtaṃ tu nādasūcyā vibheditaḥ
mantramuktvā kalāyāṃ tu śikhayā proktamāṃtaraṃ /
śikhākulaṃ tathā jñeyaṃ nādatatvāvalaṃbanāt
saṃsthānaṃ bindutatve tu pade caiva sadāśive /
paśupāśabalādvastu vicāro jyotisaṃjñake
vyāmiśritaṃ tu sarvairyat kulaṃ sāvitra saṃjñake /
śivaśśaktiśca sakalaṃ tadadhaśceśvarātmakaṃ
tatra tatra hi bhoktṛtvāttasya tasya hi tatkulaṃ /
śivaśśikhā tathā jyotiḥ jñeyaṃ sāvitrakaṃ kulaṃ
ekaikasya caturdhānyo vṛttibhedo nigadyate /
prājāpatyo mahīpālākapoto granthikastathā
ete bhedāssamākhyātā gocare śivasaṃjñake /
kuṭikāścaiva vetālāḥ padmāhaṃsāśśikhākule
dhṛtarāṣṭrā bakāḥ kaṃkāḥ gopālāḥ jyoti saṃjñake /
tuṭikā māṭharāścaiva gulikā daṇḍino pare
p. २६)
sāvitra gocare proktā vṛttimeṣāmataḥ śṛṇu /
ahiṃsā guruśuśrūṣā svādhyāyaśśauca saṃyamaḥ
satyamastheyamevaddhi prājāpatyaṃ vrataṃ hi hat /
kṣayaputrārtha vidveṣa karmabhiśśāṃtikādibhiḥ
pālayantīmahiṃ yasmā mahīpālāstu sāyakāṃ /
padi nānyekaṇān bhūmau saṃharaṃti kapotavat
tadvṛtyā jīvitaṃ yeṣāṃ kapotāste tu sāyakāḥ /
bṛhatkṛtvā tu sadgranthiṃ sahasaivatyajaṃti ye
hutabhuk devatārthantu granthikāssādhakā matāḥ /
saritsāgara kūlāṃte kuṭīṃ tyaktvā sthitāstu ye
kuṭikāssādhakā jñeyāḥ śivārādhana tatparāḥ /
tīrthā saktussapatnīkā yathā labdhopajīvanaṃ
mahotsāhasa saṃyuktā vetālāste tu sādhakāḥ /
saṃyatāśca malāsaktāḥ rājyakāmārthasādhakāḥ
padmāste sādhakākhyātāḥ bhikṣācaryaratāssadā /
jñānayoga samāyuktā vedācāre sthitāścaye
yo haṃsāssādhakākhyātāḥ svayamutpannasaṃvidaḥ /
brahmacaryeṇa satyena yathā labdhatayāpi ca
jitaṃ jagatsamastaṃ ye dhṛtarāṣṭrā matāstute /
gūḍhāścaraṃti ye jñānaṃ vratadharmamathāpi vā
svātmaikagatiniṣṭāstu bakāste sādhakāmatāḥ /
jalāśrayaṃ samāśritya sthitāścotkṛṣṭasiddhaye
bījaśṛṃgāṭakāhārā te kaiṃkāstu sādhakāḥ /
gobhissārdhaṃ vrajantyatra goṣṭe ca nivasaṃtiye
pañcagavyāśanā ye tu gopālāste tu sādhakāḥ /
kṛcchra cāṃdrāyaṇādyaistu kṣapayaṃti svakaṃ vapuḥ
tuṭimātrāśinaste tu tṛṭikāssādhakāmatāḥ /
jagdhvā tu śamarīṃ patnīṃ medinīṃ gṛhamedhinīṃ
p. २७)
bhikṣāvṛttiratā śuddhā mātarāste tu sādhakāḥ /
grāsamātraṃ samānābhiḥ truṭikābhirathāṣṭabhiḥ
kandamūlaphalotthābhiḥ guṭikāste tu sādhakāḥ /
svadeha daṇḍane yuktāḥ rātrau vīrāsane sthitāḥ
daṇḍinaḥ sādhakākhyātāḥ sarvametattavoditaṃ /
sāmānyato viśeṣasthā bhūtito gṛhiṇo'pi vā
iti śrīmatṣaṭsahasrikālottare mahātaṃtre gocara paṭalaḥ caturdaśaḥ
īśvara uvāca -
bhikṣābhojanam-
brahmacārī gṛhasthaśca deśikastu dvidhāyataḥ
tayorvarjyamavarjyam ca kathayāmi tavākhilaṃ /
māsaṃ madṛgvaraṃ śastraṃ haridrāyāna varjanam // ३६८ /
tathā strīrāga saṃskāra gītavāditra nartanaṃ /
śiva saṃbandhinaṃ muktvā varjyamatyatra yatnataḥ
dvikālaṃ bhojanaṃ dānaṃ prītināsarjanaṃ hitaṃ /
mālālaṃkāra gaṃdhāṃśca varjayedyāgavarjanaṃ
madhvāpatsu na dṛśyeta yānaśastrādi valguṣaṃ /
missing page no. ३९
daśāṃgulaṃ samutsedhaṃ ucchrayādaṃgulāṣṭakaṃ /
bhikṣāpātraṃ prakartavyaṃ tāmraṃ vā patrakalpitaṃ
palāśaṃ madhupatraiśca kadaṃbāmraiśca caṃpakaiḥ /
varjayet tu varāśvatthaṃ viśāvātākṣi kesaram
cāturvarṇaṃ caredbhaikṣaṃ abhiśastaṃ visarjayet /
tathā patitasaṃbhūtaṃ bhikṣācaryā yathā vidhiḥ
daṇḍe'straṃ hṛdayaṃ pātre nyastvāyāyācchivaṃ smaran /
pātre tu patitaṃ bhaikṣaṃ gṛhṇīyāt bhūgataṃ tyajet
sthātavyaṃ na ciraṃ kālaṃ nivṛttena nivartanaṃ /
maunaṃ prayatnataḥ kāryaṃ pātrapūraṇato'thavā
p. २८)
kaṇabhikṣāthavā kāryā bahudaiva sikāna vā /
bhikṣā mānīyatāmeva sthāpya sthāne śubhe same
hastapādādikaṃ kākhya pūrvavadvācamedbudhaḥ /
hṛdā saṃprokṣitaṃ dadyāt śivāya gurave punaḥ
bhojanaṃ parataḥ kāryaṃ tryakṣareṇābhi maṃtritaḥ /
tathā bhūtaṃ bhavatyāśu tadbhutvā mṛtyujidbhavet
maunamāsthāya bhoktavyaṃ na cātyaṃtaṃ virodhakṛt /
evaṃ bhikṣāṭanaṃ proktaṃ sarvasāmānya lakṣaṇam
nāsti bhikṣā samaṃ puṇyaṃ nāsti bhikṣā samaṃ tapaḥ /
sarvatīrtheṣu yatpuṇyaṃ sarvayajñeṣu yatphalaṃ
sarvadāneṣu yatpuṇyaṃ yathā cāṃdrāyaṇādiṣu /
tatphalaṃ koṭiguṇitaṃ bhikṣāśī prāpnuyānnaraḥ
pāke nirvartite yatra athithi yīti parāṅmukhaḥ /
devāśca pitarassarve yāṃti tasmātparāṅmukhāḥ
prāpte kāle tu dātavyaṃ avicāreṇa yatnataḥ /
kulānuddharate sohi daśapūrvān daśaparāt
sarveṣāṃ caiva pātrāṇāṃ pātraṃ caivātithiṃ paraṃ /
hīnāṃgamatha pūrṇāṃgaṇavṛttaṃ jātireva vā
avicāreṇa pūjyastu so'śvamedhaphalaṃ labhet /
saṃprāptakāle yo bhaikṣaṃ dūrataḥ parivarjayet
tasya puṇyaphalaṃ sarvaṃ gṛhītvā yāti so'tithiḥ /
aniṣpanne yathā kāle yojayedavicārataḥ
brahmahā kathyate so'hi bahurūpācchatācchuciḥ /
evaṃ jñātvā prayatnena kāryaṃ bhikṣāṭanaṃ sadā
siddhayaḥ tasya sidhyaṃti bhikṣāśī yojiteṃdriyaḥ /
sarve pratigrahāḥ proktāḥ vinā bhikṣāṃ śikhidhvaja
iti śrīkālottare mahātaṃtre ṣaṭsahasre-
āśramaprayuktācārya samayācārapaṭalaḥ
kārtikeya uvāca-
gurudvayaṃ ca yaḥ prokte bhautikaṃ naiṣṭikaṃ kramāt
p. २९)
anugrāhya vibhāgaṃ tu na jñātaṃ tatvato mayā
īśvara uvāca-
śṛṇu ṣaṇmukha tatvena mokṣaṃ bhogaṃ yathā sthitaṃ /
brahmacārī gṛhasthaśca dvividhī deśikottamaḥ
dīkṣā pratiṣṭayoretā prabhāvavyadhikāraṇau /
kintu mokṣaika yuktānāṃ vibhūtirvimukhātmanāṃ
brahmacārī gururjñeyo gṛhasthassyādvayāthināṃ /
pūrvavarṇāśramāṇāṃ hi sve sve karmaṇi tiṣṭatāṃ
utpanna tatvajñānānāṃ mokṣasādhāraṇaṃ smṛtaṃ /
yatīnāṃ tu yatitvaṃ tu gṛhasthai rathamātṛke
gṛhastha eva taireva yajñārthibhirupāsyate /
gṛhasthāditareṣāṃ tu nāsti bhogādhikāritā
tasmādgṛhī gurukāryo bhogamokṣobhayārthibhiḥ /
liṃgināṃ tu namaskārāt gosahasra phalaṃ labhet
go sahasra phalaṃ yāti svaguroḥ pādavaṃdanāt /
tenāstau prāpnuyātsarvaṃ yaddattaṃ śivaliṃgine
tena tṛptena tṛpyaṃ tu jagatsarvaṃ carācaram /
tena tuṣṭena tuṣṭastu deva devassadāśivaḥ
tasmātsarva prayatnena pūjayecchivaliṃginaṃ /
bauddhavaiṣṇava pañcārtha saurakālākallādiṣu
śaivassarvādhikārīḥ syāt na śaivo'mī kathaṃcana /
vāsanā tatvabhedena boddhavyāḥ paśavastviha
dīkṣitānāṃ pravakṣyāmi vibhāgaṃ rīḍhasaṃbhavaṃ /
gṛhastho brahmacārī ca dīkṣitā dvividhau mataḥ
putrāḥ piturabhāvāttu dāyādāssyu śikhidhvaja /
au rasāḥ samabhāgena tadvanyā viśeṣataḥ
kathaṃ śreṣṭahanīṣṭestathānya samavartinaḥ /
pitā haredaputrasya mātā ca tadabhāvataḥ
pitṛvyāstadabhāve tu tathānye piṇḍadāyinaḥ /
pitṛpakṣodbhavāḥ kecit svagotra prabhavā yadā
p. ३०)
abhāvāt pitṛpakṣasya tvitaro mātṛpakṣajāḥ /
tadabhāvāddharedrājā vittaṃ pakṣadvayaṃ vinā
evaṃ mātāmahādīni pitrādyāritthino smṛtāḥ /
vivāhitā prajānārī bhartṛpakṣa kulakhinā
pitṛpakṣodbhavaṃ rikthaṃ prārthitavyaṃ prayatnataḥ /
prabhuṇā dāsasaṃbhūtaṃ vittaṃ grāhyaṃ samāsataḥ
evaṃ grāmya janānāṃ tu tathā sattānurātmanāṃ /
satsvapatyeṣu teṣāṃ vai grāhyaṃ ṣaḍbhāgamātrataḥ
niryāṇa samaye dravye rājā bhāgī na cetaraḥ /
mahārghaṃ dantino pājīn nṛpatestu samarpayet
grāhyaṃ draviṇa viprāccaturṇabahiṣkṛtam /
kaivartakādikaṃ grāhyaṃ upasparśasamudbhavaḥ
tantuplāvyudbhavārthaṃ ca veṇuplāvīṃ vinā haret /
ityaṣṭādaśadhāritvaṃ śāstrabudhyā vibhājapet
prakalpyamaṃtaraṃ gaṃdhaṃ bahiraṃgatvameva ca /
piṇḍadātranusāreṇa dāyādāsyānna cānyadā
gṛhastharitthaṃ kathitaṃ procyate brahmacārijam /
brahmacāryudbhave riktha rikthinastu svasaṃtate / ४१५ //
svasaṃtaterabhāvācca dāyādācānya saṃtate /
evaṃ tu rikthinaḥ proktā varjayet tadaliṃginaḥ
svasantate bhavāddravya na bhogenāpi nīyate /
yacca bhogavihīnaṃ tu triṃśadvarṣaṃ vinā hitaṃ
śrāvitaṃ lekhyavidhinā nṛpā * vittadhṛtpunaḥ /
nirīkṣya sākṣiṇoyasmādubhayānumate sati
vāṅdaṇḍaste yayudhyeṣu na parīkṣyāstu sākṣiṇaḥ /
vyavahāra pratijñāstu sārabhūtā vicārayet
punareva pravakṣyāmi vicāraṃ tava ṣaṇmukha /
upakurvāṇakānāṃ tu śivājñā tu vidhāyināṃ
brahmacārī bhaveddhitvā kṛtvā caiva pratigrahaṃ /
vitta bhūmyādikaṃ * * * gāśramamathābhyagāt
p. ३१)
teṣāṃ riktha vibhāgaṃ tu kalpanīyaṃ gṛhasthavat /
mātṛputrādi bhrātṛṇāṃ pratibhāgaṃ prakalpayet
trividhena pramāṇena sākṣipūrvaṃ samantataḥ /
aṣṭādaśa padaṃcātra vyavahāraṃ parīkṣayet
satyeva pravicārāstu saṃkṣepāttu pradarśitāḥ /
śrutena vayasā jātyā samāyukto'tha kanyasaḥ
tenābhivādyo yatnena guruvatpūrva dīkṣitaḥ /
pradakṣiṇīyo jyeṣṭena guruvadvābhinaṃdayet
sa pūjyaḥ parayābhaktyā svagurostu dine dine /
tada bhāvāstu bhāryā vā pūjanīyā prayatnataḥ
na gurustrītvacit kāryānasyāgrāhayedaṇūn /
na deyāstriṣu samayā na kāryā liṃginī kvacit
na tānnametkadācicca na nagnāmavalokayet /
jyeṣṭho bhrātā sadā pūjyaḥ śāstramanveṣṭayet tataḥ
athavānyatamācchāstraṃ śrotavyaṃ karmasiddhaye /
guruvatpūjayennityaṃ nānātvaṃ parivarjayet
codako bodhakaścaiva mokṣadastu tṛtīyakaḥ /
śivavatpūjayetsarvān yataste mokṣadā nṛṇāṃ
yā prerayati jantūnāṃ śive paramakāraṇe /
preraṇāccodakaṃ prāhuḥ guru dhaureya uttamaḥ
dīkṣā gurormokṣadastu bodhakaśśāstra darśakaḥ /
bodhakastu prayatnena pūjitavyaḥ sadaiva hi
ityetatkathitaṃ leśānniyogāt gurusaṃsthitaṃ /
iti kālottare mahātaṃtre ṣaṭsahasre guru-
vicāro ṣoḍaśaḥ paṭalaḥ-
tricatvāriṃśadaślokaḥ
īśvara uvāca
aṃśakaṃ saṃpravakṣyami sādhakānāṃ phalapradam /
vicāraścātra kartavyo maṃtrāṇāṃ aṃśako nanu
aṃśakāni vinā bījāḥ phalavarjitāḥ /
yathā bījamakāle tu phaladaṃ naiva dṛśyate
p. ३२)
ūṣare vyapya nikṣipya bījaṃ phalavivajitam /
tadvaṃdaśakahīnaṃ tu maṃtraṃ nādāpayet kvacit
atoṃśakaṃ tridhāvakṣye jñātvā siddhagato bhavet /
bhūmau tu mātṛkāṃ likhya kūṭa * * vivarjitāḥ
mantrākṣarāṇi viślekṣya anusvārānnayet pṛthak /
sādhakasya tu yā saṃjñā tasya viśleṣaṇaṃ tathā
mantrasyādau tathā cāṃte sādhakānāṃ niyojayet /
siddhaḥ sādhyaḥ susiddhāriḥ saṃjñāṃ gaṇayetkramāt
mantrasyādau tathāṃte ca siddhidasya śubhāṃśakaḥ /
siddhādiścāṃta siddhiśca tatkṣaṇādeva sidhyati
susiddhādi susiddhāṃtaṃ siddhavatparikalpayet /
arimādau tathāṃte ca dūrataḥ parivarjayet
siddhassusiddhaḥ caikārthe arissādhyastathaiva ca /
ādau siddhisthito maṃtre tadaṃte tadvadeva hi
siddhassidhyaṃta saṃdeha udāsīno dvitīyakaḥ /
svasiddhaḥ phaladaḥ kṣipraṃ arinnāśakarodhruvam
atyaṃtāri samrākrāṃta mṛtyudaṃtena varjayet /
ardhyantaśca susiddhādi siddhāṃtāri punaśubhaḥ
ityekadaṃśakaṃ jñātvā maṃtraṃ śiṣyāyacārpayet /
prāsādapraṇavādyaṃ tu māyā varṇasya ṣaṇmukha
navātma devarobhyāṃnāṃśakaṃ parikalpayet /
vidyānugrāhakāhyete maṃtrarājeśvarā matāḥ
samarthāssarvakāryeṣu nāṃśakaṃ teṣu kalpayet /
athavānya prakāreṇa aṃśakaṃ kalpayetsudhīḥ
brahmā viṣṇuśca śakraśca yakṣagaṃdharvarākṣasāḥ /
daityavidyādharā rudrāḥ jñeyāśśuddhāstadaṃśakāḥ
prātasnāyī dvijāsakta śaucakṛtsaṃyato ghṛṇī /
brahmavidyātma saṃsakto jñeyo brahmāṃśakassa ca
p. ३३)
māyī satvayuto dhīraḥ strīpriyo matsarī dṛḍhī /
kāryopāyaśatābhijño jñeyo vai vaiṣṇavāṃśakaḥ
rudra bhaktodyamī vīraḥ piśācanilayātrayaḥ /
mahāvrata priyo prājño jñeyo rudrāṃśakaḥ naraḥ
gītanṛttādyabhijñaśca dantida * na tatparaḥ /
tadaiśvaryaḥ kathāsakto jñeyaḥ paunaṃdaśāṃtakaḥ
kṣīrāśī cānilotyā na galakhaṇḍodana priyaḥ /
stabdākṣo nāgakanyārthī jñeyo nāgāṃśakonaraḥ
kākāṃgadahāraiśca bhūṣā bhūṣaṇa bhūṣitaḥ /
satvayuktoṃgasaṃpanno jñeyo yakṣeśvarāṃśakaḥ
gītanṛtta priyomālya vastrasṛkgaṃdha suṃdaraḥ /
tadaiśvaryābhilāṣī ca gaṃdharvāṃśo narottamaḥ
kravyātsṛkgaṃdha śarvarī bhramaṇapriyaḥ /
bhrukuṭī bhaṃgabhīmākṣo jñeyo'sau rākṣasāṃśataḥ
gaṃbhīrākṣi padakṣobhaḥ pararaṃdhranibaṃdhadhīḥ /
mahābhava kathālāpī jñeyo dainyāṃśako naraḥ
rodhanāṃjanani striṃśadviprāsiddhisamīhakaḥ /
tadūḍhacetāścot * kṣu jñeyo vidyādharāṃśataḥ
dhīro bhīmo'malākāṃtaḥ pūtigaṃdhāmiṣapriyaḥ /
satkṣudro tīvaroṣārtaḥ piśācāṃśaḥ sa ucyate
śuddhāṃśakā samākhyātā miśrāṃśaḥ kathyate punaḥ /
surananakharaḥ ślakṣṇaḥ prabhāmaṇḍalamaṇḍitaḥ
gūḍha gulāṃgulī urva kūrmapṛṣṭapadaṃ punaḥ /
suvṛttajaṃghā jānvagraraṃbhāstaṃbha samorukaḥ
nitaṃba taṭavistīrṇa strivalībhaṃgabhaṃguraḥ /
ākṣauma madhyadeśāṃta vistīrṇa kamalālayaḥ
kaṃbukaṇṭhaśca biṃboṣṭaḥ lalaṃbabhujapaṅkajaḥ /
prottuṃga samanāsāgra vilola capalekṣaṇaḥ
svantaraśmi śuddhāsya kārmuka bhrūyugāṃkitaḥ /
lalāṭa taṭavistāra śiracchatra suśobhitaḥ
p. ३४)
mahāmāyūrapiñcāgra nīlavakraśiroruhaḥ /
satvabuddhibalākāśca kṣāṃti prīti samanvitaṃ
utsāhaharṣasaṃpanno rudra bhakto nivartakaḥ /
miśrāṃśaka yutodhānya sacāhassarvasiddhiṣu
pratipatpūrṇimāṃ tatva sakalādvādvivāsthitāḥ /
karṇoṣṭyaṃ tu sa tu madhye pakṣayormātṛbhissaha
evaṃ jñātvāṃśakaṃ dadyāt maṃtraṃ tasya yathā hitaṃ /
ekākṣaraṃ samārabhya ṣaḍantaṃ maṃtrarucyate
saptākṣarādbhavedvidyā yāvatpaṃcaśatāvadhi /
saptākṣarādbhavedbālā yāvadviṃkṣarāvadhi / ४७० //
tadūrdhvaṃ tu kumārī syādvarṇādvātriṃśadaṃtakāḥ /
tadūrdhvaṃ yuvatījñeyā yāvadvarṇaśatatrayam
śatatrayātstha virāsyāt paṃcakāvadhi /
tatassahasra varṇāntaṃ dṛḍhavidyā prakīrtitāḥ
sahasrātparato vidyā daṇḍaketi prakīrtitā /
dvisahasraṃ stavaṃviddhi sakṛjjapte ca sidhyati
pūrvasaṃdhyā tu bālānāṃ japahomārcane hitā /
sūryodaye kumārīṇāṃ prahare yauvana sthitā
madhyāhne sthavirāṇāṃ tu vṛddhānāmaparāhnakaṃ /
daṇḍakānāṃ tu saṃdhyānāṃ naktaśeṣeṣu pūjanam
mantrāṇāṃ caiva pūjāṃte japahomādikaṃ hitaṃ /
anyathā kurute yastu vighneśaiścāpi bhūyate
na sidhyati manāktasya yatsādhayitu mīhate /
naivedyaṃ caiva sarveṣāṃ pāyasaṃ saghṛtaṃ dadhi
modakāni vicitrāṇi khaṇḍakādyānyanekaśaḥ /
kālaṃ jñātvā prayatnena siddhidānā nṛtaṃ vacaḥ
kakārādi hakārāṃtaṃ kramātpakṣau sitāsitau /
ādi pakṣastu * traṇairhīnovatsannigadyate
* * * * * ndaśasvarān * * * * * * n /
anusvāravisargeṇa vinā mātrākriyā nyaset
p. ३५)
hrasvā śuklāssamā dīrghāḥ kṛṣṇā vai * * * * * /
* * t pramukhāstatra tithayaḥ parikalpayet
bālā kumārī yuvatī vṛddhā cintākarī * /
tithayaḥ pañcavijñeyāḥ pratipakṣaṃ tridhā sthitāḥ
janmalābhavināśaṃ ca kramādekaikapañcakaṃ /
udito * * * saṃdhyāgrāmito stimitastathā
udite śāṃtikādīni karmāṇi bhasite tathā /
viśvākarṣaṇa staṃbha * * * kāle prakalpayet
vidveṣoccāṭane śastaṃ grāmitaṃ pārvatīsuta /
astamastamanaṃ śastaṃ jñātvā kālaṃ ca sidhyati
ekaikasya tu kālasya jñeyaḥ ṣaḍghaṭikodayaḥ /
tatrāvyavahantaraḥ kālo vijñeyaśca tridhāsthitaḥ
śāntidādīni karmāṇi iḍācāreṇa siddhidā /
viśvākarṣaṇamohādīn piṃgalena prasidhyati
māraṇoccāṭanādīni viṣuvatsthena bhāvayet /
ekaikaṃ pañcadhā jñeyā nāḍīcāraṃ prayatnataḥ
pṛthivyā * * * tejovāyurākāśa eva ca /
adhaspṛk pravahedyasmāt pṛthivī nāmanāmataḥ
ūrdhva tejaḥ pravahanti tābhyāṃ madhyā * * mataḥ /
raṃdhre pārśve bhavedvāyuḥ sarvaṃ vyāpya tathāmavaraṃ
staṃbhikath?pārthivomārge śāṃtikaṃ vāruṇehitaṃ /
vaśyākarṣaṇa * hādīn taijasena na saṃśayaḥ
bhramaṇaṃ vāyumārgeṇa samaraṃ śūnyabhena tu /
ityetalleśataḥ khyātaṃ kālasya tu * * * yā
anena tu vinā vatsa na kiṃcidapi sidhyati /
tasmāt sarvaprayatnena kālajñānaṃ samabhyaset
iti kālottare mahātaṃtre * * aṃśakatā-
lakṣaṇaḥ saptadaśamaḥ paṭalaḥ
ṣaṣṭhaślokaḥ -
p. ३६)
athātaḥ saṃpravakṣyāmi * * sadbhāvamuttamaṃ /
* * * * * * * * va snehāt ṣaḍānana
sarve saubhāgyamatulaṃ śrīmeyākāṃti putradam /
bhūtikāmaissadā sevyamāyuḥ puṣṭivivardhanaṃ
mantradhyānaṃ maṇḍalaṃ ca mudrāsaṃdhānameva ca /
pañcaprakāraṃ saṃkṣepāt kalpante kathayāmyahaṃ
citrabhānuṃ śivaṃ kālaṃ mahāśakti samanvitaṃ /
ādyaṃtaṃ paratoddhrṭya tadeva savikāriṇaṃ
dvitayaḥ tārakaṃ kāṃtaṃ gaurī tatripadānvitaṃ /
caturthyantaṃ prakartavyaṃ gauryāsaṃpūrṇāvācakaṃ
tatrādyaṃ tritaye naiva ṣoḍāvinyantamuccaret /
īśvarācchakti paryantaṃ mūrta svahṛdayena tu
gaurīmaṃtraṃ samākhyātaṃ śivamaṃtramathocyate /
ūhakaṃ ca tathā kālaṃ śivabījaṃ samuddharet
prāṇadīrghasvarākrāṃtaṃ ṣaḍaṃgaṃ jātisaṃyutaṃ /
āsanaṃ praṇavenātra ṣaḍutthaṃ tu sa tu nyaset
mūrtinyāsaṃ hṛdā cātra dhūpadīpādikaṃ tathā /
yāmalaṃ kathitaṃ vatsa ekavīramataḥ śṛṇu
vyāpakaṃ sṛṣṭisaṃyuktaṃ vahnimāyā tu śogagaḥ /
śivaśaktimayaṃ bījaṃ hṛdayādi vivarjitaḥ
yassarvakāmapradaṃ vatsabījabījavaraṃ viduḥ /
dhyānamaṃtraṃ pravakṣyāmi yathā vadanupūrvaśaḥ
dvyaṃgulā tu samārabhya yāvadrajrāṃgulāvadhi /
gṛhe tu tatvataḥ kāryaṃ bahiḥ prāsādamānataḥ
hemadravyamayīśastā pittalāmadhatāmrajā /
śvetacaṃdanajāvāyī devadārumayī śubhā
avyaktā yatnataḥ kāryo pañcapiṇḍāśivānvitāḥ /
koṇeṣu ca vṛttāni tadūrdhve pañcamaṃ bhavet
p. ३७)
lālitā subhagā gaurī kṣobhaṇī śaktireva ca /
agnīśa rakṣo vā dhūrdhve dikṣu vṛtte'nyathā bhavet
vākbhavecchā kriyājñānī dikṣu pūrvādito nyaset /
sapīṭharacanāyukto vāmabhāga śivasthitā
avyaktaṃ tu śivaṃ kuryuḥ lakṣmarekhā vivarjitaṃ /
etadavyakta rūpaṃ tu śivayoḥ parikīrtitaṃ
bhuktimuktipradaṃ jñeyaṃ strīṇāṃ caiva viśeṣataḥ /
vyaktarūpāmato vakṣye sarvasādhāraṇā tathā
dvinetrā vā trinetrā vā śuddhā vā śaṃkānvitā /
samāṃghri viṣamāṃghrirvā saṃsthitā dvicaturbhujā
pīṭhapadmadvayasthā vā si * karmasthitāpi vā /
gaurī yathā tathā sthāpya tatrādyā dvibhujā satī
sṛgakṣisūtra kalikā śalākolpala ghaṇṭikā /
śaraṃ paraṃ vā savyena pāṇinānyabhayaṃ bhavet
vāmena pusta tāṃbūlaṃ daṇḍābhayakamaṇḍalum /
gaṇeśa kalpaṇe vāsān dadyādekaikaśaḥ kramāt
aṣṭānāṃ sarva hastānāṃ ekaikasyetarasthitaiḥ /
mūrtīnāmaṣṭabhirbheda syāccatuṣṣaṣṭivadvibhoḥ
yathokta * riṣṭakayoḥ pratipārśvaṃ dvayaṃ dvayaṃ /
bibhratīti caturhastā vedāṣṭagiribhedataḥ
pratyaṣṭakaṃ hi yugmāni syuraṣṭayāṃbudhi saṃkhyayā /
teṣāmanyonya saṃmūrdhā muktāsaṃkhyā pravartate
mukhya dṛśyāmadṛśyāṃ vā vyaktāṃ vātha prakalpayet /
liṃgavatsā tu boddhavyā vyaktāvyaktobhayātmikā
avyaktarūpā gaurī yā avyaktaṃ kārayecchivaṃ /
avyaktaṃ vā śivaṃ kuryāt vyaktā vā parameśvarī
vyaktarūpa dvayaṃ vātha kartavyaṃ lakṣaṇānvitam /
aṣṭatālocchritā gaurī navatālaśivo bhavet
na hrasvā na tu śākāryā vikṛtā vā śivapradā /
ardhanārīśvaraṃ vātha kartavyaṃ purdha pramāṇataḥ
p. ३८)
iti dhyānaṃ samākhyātaṃ mudrāṃ vai kathayāmite /
āsane padma mudrāṃ tu prāguktāṃ parikalpayet
liṃgamudrā śivasyoktā mudrācāvāhatī dvayoḥ /
gauryā śaktimudrā tu yonimudrā tu vā smṛtā
anyonyaṃguli saṃveṣṭayāvaṃguṣṭau madhyagau nyaset /
tarjanī cocchrite cobhe śaktimudrā śivapradā
kṣobhaṇī sarvasaṃdhānāṃ maṃtrapūrvā ṣaḍānana /
maṇḍalaṃ saṃpravakṣyāmi yathāvadanupūrvaśaḥ
caturaśraṃ caturhastaṃ samantāddiśi bhājitaṃ /
madhye koṣṭe * * * tu trikoṇā parikalpayet
tisrordhve cārdhacaṃdraṃ tu dviguṇaṃ dviguṇabhramāt /
dvipadadvārakhaṇḍaṃ tu dviguṇaṃ padakhaṇḍataḥ
evaṃ * * catuṣkaṃ tu vartitavyaṃ prayatnataḥ /
dvārābhyāṃ koṇadeśaṃ tu dvipadaṃ vajravanmataḥ
prāyaścitta dvāradvayasyātra karṇaṃ svavinā /
trikoṇamadhye kamalaṃ sāṣṭapatraṃ sakarṇikam
śuklakuṃdendu varṇābhaṃ trikoṇaṃ raktavarcasam /
ardhacaṃdra * * dhvana pītaṃ kāñcana saprabham
dvārāṇi pītakṛṣṇāni koṇavajrāṃjanaprabham /
evaṃ nirvatya vidhiva maṇḍalaṃ * * vardhanaṃ
athavā sarvato bhadraṃ maṇḍalaṃ parikalpayet /
maṇḍalaṃ pūrvavatkuryāṃ pratiṣṭāyāṃ ṣaḍānana
pratiṣṭhāpañcamaṃ kāryaṃ dhvajāṃtaṃ śivadhāmavat /
jīrṇoddhāre kṛtevatsa labhate maulikaṃ phalam
pratiṣṭhāpya tato devīṃ bhaktiyuktaissubhāṣitaṃ /
pūjayettatra vidhivat sthaṇḍile vātha śobhane
āśvānaṃ kārayet tatra śakti tatvā parāparaṃ /
ityeṣā bhāvanākāryā pratimādiṣu sādhakaiḥ
dhyātavyā sādhakendreṇa kriyāyāṃ bhāgyasiddhaye /
pañcāmṛtādināsnāpya vilipya kuṃkumādibhiḥ
p. ३९)
raktavastrāṇi deyāni kusumāni viśeṣataḥ /
sugaṃdhāni ca śuklāni gandhayuktā parāṇi ca
dhūpaḥ kṛṣṇāgarurdeya siṃhakaṃ vā śaśīyutaṃ /
khaṇḍakādyāni deyāni pavitrāṇi bahūni ca
kṛ * * khaṇḍasaṃmiśraṃ kṣīrapānaṃ pradāpayet /
kandamūla phalādīni yadyanmanasirocate
tāṃbūlaṃ * dra sahitaṃ nānābhogaṃ samarpayet /
uttarābhimukho bhūtvā pūjayetparameśvarīm
saṃpūjya para * * * japaḥ kāryaṃ prayatnataḥ /
aṣṭotkṛṣṭaṃ sahasraṃ vā śataṃ vā pratyahaṃ suta
homastadvat prakartavyo hyaṃga * *daśāṃśataḥ /
svaśaktyā tu śive jāpaḥ tathā homaśca śāṃkare
padmābhe vanaṃ śastaṃ kuryāgre tadabhāvataḥ /
hastamātre śubhe kuṇḍe mekhalā tritayānvite
arghyapātrodake naiva sakṛtkuṇḍaṃ tu prokṣayet /
sruk sruvau homadravyāṇi siddhidāni na cānyathā
jñānāgniṃ kalpayettatra hṛdayāṃbujamāsthitaṃ /
suṣumna vartmanānyasya saṃpūjya ca vidhānataḥ
tathā ca guarī rūpeṇa dhyātvā pūrṇāṃ pradāpayet /
śaktyagnirbhavati hyeva nitya naimittikādiṣu
sarvān kāmānavāpnoti jñānāgnerhavanān suta /
ahanyahani homaṃ tu jāti puṣpai kalpayet
caṃpakairvā palāśairvā karavīrairghṛtaplutaiḥ /
kamalainīlapatrairvā śrīphalairmandanairatha
pūgairjātiphalairhomaṃ kuṃkumaiḥ kesareṇa vā /
karpūreṇa prakartavyaṃ caṃdanena viśeṣataḥ
kapilāghṛtahomastu tathā guggulusaṃyutaḥ /
dūrvāhome tathā śasto lājāhomo viśeṣataḥ
p. ४०)
kandapuṣpairhito homo jātipuṣpairviśeṣataḥ /
sumanāpuṣpahomastu unmattairvarjayetsadā
dūrvāmṛtājya homastu samadhuśśasyate punaḥ /
tathā siddhārthake homo brahmavṛkṣasyakuḍmalaiḥ
tadbhavaiḥ komalaiḥ patraiḥ śākhābhiḥ komalaistataḥ /
* lavaṇa homaṃ tu rājikā taila saṃsthitaiḥ
ākarṣaṇe tathā hyete homajño homamācaret /
nāgakesaravṛntena staṃbhane home iṣyate
āpyāyate śukla vā raktāpaśye praśasyate /
maṣṭanorpitavarṇā tu kṛṣṇā vai kṛṣṇakarmaṇi
pūrṇāpaścātpradātavyā tripuṇḍraṃ kārayettataḥ /
homaṃ samarpayeddevyā namaskṛtya punaḥ punaḥ
astāmūlaṃ yāvadvilomāghaṃ prakalpayet /
pratimāyāṃ prakartavyā naiva tatra visarjanam
sthaṇḍile maṇḍale'gnau tu kalaśe tatprakalpayet /
paścādbhūtabalirdeyaḥ kṣetrodvāsyate bahiḥ
samācamya tu tanyāsaṃ saṃsmarecchaktimavyayaṃ /
saptavāraṃ prayatnena ācāryādīṃśca tarpayet
kumārīṃ pūjayedyatnāt pañcasaptāṣṭakaṃ sadā /
striyaḥ prayatnataḥ pūjyā bhartṛyuktāḥ śikhidhvaja
devyai dattaṃ tu yatkiṃcit kumārībhyaḥ pradāpayet /
śivabhakteṣu vaddadyānnāśnīyāttatsvayaṃ kvacit
ityetat sarahasyaṃ tu subhagā kāmamīritaṃ /
jayārthī jayamāpnoti putrārthī labhate sutān
kanyārthī labhate kanyāṃ dhanārthīlabhate dhanaṃ /
durbhagā subhagatvaṃ ca prāpnuyāccāpyakhaṇḍitaṃ
akhaṇḍita pratāpaṃ ca jayamāpnoti bhūpatiḥ /
vilasedavanīṃ sarvān navakhaṇḍāṃ sasāgarāṃ
p. ४१)
saptalakṣaṃ tu jāpe vāñchā siddhi prajāyate /
vaśaṃ nayatāṃśakādīn dānavādiṣu kā kathā
ityeṣā pūrvasevā tu kartavyā sādhakena tu /
strīṇāṃ vā puruṣāṇāṃ vā dīkṣāṃ kṛtvā pradāpayet
asmin maṃtracare vatsa nāśaṃkā parikalpayet /
kalābhiḥ kārayet dīkṣāṃśatāhutyā yathākramaṃ
evaṃ pañcakalā homyā śaktau pūrṇā niyojayet /
samadhī putrakābhyāṃ ca sādhakācāryakāṃ stathā
sarveṣāṃ yojanā kāryā śaktitattve tu pūrvakam /
īśvare sādhako bhogamācārya sakale sthitiḥ
evaṃ jñātvā prayatnena laya bhogau prakalpayet /
ajñātvālaya bhogau tu ye dīkṣā kurute guruḥ
ācāryaḥ saha śiṣyaistu narake raurave pacet /
deśikastu prayatnāttu jñātvā dīkṣāṃ samācaret
dīkṣāṃte samayāśrāvyā sādhakācāryayoṣitāṃ /
kanyāstra vedaviprāṇāṃ guruṇāṃ ca viśeṣataḥ
śāstrādi sādhakādīnāṃ nindāṃ yatnena varjayet /
parihāsena kartavyo nāvamānaṃ kadācana
dravyāpaharaṇaṃ caiva manasā parivarjayet /
cāpalyaṃ ca tathā laulyaṃ gurvājñā laṃghanaṃ tathā
strīto gṛhaye dīkṣā vrataṃ hrīṣu vivarjitaṃ /
siddhamaṃtraṃ prayatnena sarvato grāhayetsadā
na cātrakāla niyamo nāśaṃkā tatra kalpayet /
raktavastrāṇi dhāryāṇi kajjalaṃ yāvakaṃ tathā
kajjalāktau sadā netrau pādau laktakaraṃjitau /
sugaṃdhapuṣpaṃ śirasi dhāritavyaṃ prayatnataḥ
mukhatāṃbūlasaṃyuktaṃ grīvā graivaiyakānvitā /
hastābhyāṃ kaṅkaṇau dhāryau kuṇḍalau cāṃgulīyakaṃ
p. ४२)
sugaṃdharaktavastrāṇi dhāritavyāni sarvadā /
ramaṇaṃ tu divā vandyaṃ tathā parvasu parvasu
rajasvalāyāḥ kartavyaṃ antaryāgaḥ prayatnataḥ /
parocchiṣṭaṃ na bhuṃjīyāt bhartṛdantena doṣabhāk
śaryāsanādikaṃ dānaṃ pādmake parivarjayet /
guruṃ dṛṣṭvā prayatnena pādau dūrāttu vaṃdayet
trikālaṃ pūjanaṃ kāryaṃ ekakālamathāpi vā /
yāvanna pūjitā gaurī na tāvadbhakṣaṇaṃ hitaṃ
tāṃbūlavastra gaṃdhādi pūjayitvā tu dhārayet /
prabhātasamaye bhaktyā bhavānīṃ pūjayetsadā
nānā * naiva kartavyaṃ mūrtau maṃtrī kadācana /
khaṇḍanīṃ peṣaṇīṃ cullīṃ mārjanīṃ dehalīṃ tathā
kanyā strī bāla * śca śastramagni dvijaṃ guruḥ /
sthaviraṃ kartariṃ raktaṃ vastra pādairna saṃspṛśet
vāmahastena pūjā tu varjanīyā śikhidhvaja /
tailamāṃsādikaṃ vatsa varjya parvaṇi parvaṇi
aṣṭamyāṃ ca caturdaśyāṃ paurṇamāsyāṃ viśeṣataḥ /
saṃkrāṃte grahaṇe caiva ṣaḍaśīti mukheṣu ca
viśeṣa pūjā kartavyā ācāryaṃ pūjayetsadā /
tṛtīyā jāgaraṃ kāryaṃ caturthaṃ pūjanaṃ tathā
devyā dattaṃ tu naivedyaṃ kumārīṣu pradāpayet /
adīkṣitānāṃ purataḥ pūjanaṃ parivarjayet
paricārya kumāryastu tadabhāvāttu yoṣitaḥ /
sugaṃdhā subhagā kāryācaturthaṃ pūjanaṃ tathā
devyā dattaṃ tu * * * * * * * * * * * /
५३ to ८७ missing
p. ४३)
* * * * * * * * * śeṣataḥ /
aṣṭabhāgedvega bhāgo dvivṛdhyādviguṇamārutaḥ
e * * * bhūmittiśca pūrvavatparikalpayet /
evaṃ viṃśati bhāgāṃtaṃ viḍatāṃtaṃ parikalpayet
antadviguṇamātrāṃtaṃ māyāṃ parikalpayet /
dvitalaṃ tritalālindrān bhittiśca bahisaṃkhyayā
pādena vārdhabhāgena tripādena sa pādataḥ /
dhātrena satripādena dvipādenādhikalpayet
datvālindraṃ bahirbhāgā ghanaṃ vā sarvariṣyate /
adhiṣṭānādhi ṣaḍvargaṃ pūrvavatparikalpayet
śālākāra bhākāra prāsādākāra eva vā /
mastakastra visaṃjñeyaṃ kaniṣṭaṃ madhyamottamaṃ
aṣṭamā vibhaktekta uttamāditrayamatrayam /
dvirotsedhamasaṃmānamuttamaṃ śṛṇu mucyate
raṃdhrabhāgekahīnaṃ tu madhyamaṃ samudāhṛtaṃ /
bhakṣāṃśaṃ bhīmatha maraṃ avisatta tu muttamaṃ
triratnimadhyamaṃ jñeyaṃ dviratniścottamaṃ bhavet /
labvi triṃśaccalaṃ śāni? dīśādīśādi śāditā
* * * * * * * tadanudanubhājayet /
bhāgameka samaṃ ropya yāvattasya śubhodayaṃ
yaugikaṃ laukikaṃ ceti dvividhaṃ tālamucyate /
tritālaṃ tu catusthālaṃ pañcatālamathāpi vā
utsedhaṃ tu samaṃ proktaṃ pīṭhamānamudīritam /
pīṭhopariṣṭātpadmaṃ tu pañcāśaṃ tu vibhājite
tryaṃśaṃ padmatuṃgaṃ tu tattuṃgantu tridhā bhavet /
ekāṃśaṃ tu dalotsedhaṃ ūrdhvaṃśaṃtu karṇikā
evaṃ kṛtvā vitānena pīṭhānamudīritam /
devyāmānatridhā proktaṃ śivaliṃgānurūpataḥ
pūjāṃśa sadṛśāṃśaṃ vātha dviguṇaṃ triguṇaṃ tu vā /
catuṣpaṃca guṇaṃ vāpi pūjāṃśocca tripādakam
p. ४४)
arthāṃta dadhareṣāṃśe navamāraṃbhā bhavet /
pūjā cocca caturvaṃśa śataṃ vātha vibhajya ca
drabhudravyāṇasya karṇāntaṃ bāhukakṣastarāṃtakaṃ /
aṃgahīne kṣayaṃ kuṣṭaṃ śaṃkha cakrādilāṃcanaṃ
brāhmaṇān śrutisūtrān patināṃ na saṃśayaḥ /
aṃgeṣu nāṃgayedvipra devatāyudhalāṃcanam
aṃgeṣu yadi vān * * patito nātra saṃśayaḥ /
* * * * * * * * *
śūlamakṣaracakraṃ ca brāhmaṇo dāsavatkuru /
japahomāya dānaṃ ca sarvakarmāṇi varjayet
śūlasparśanamevaṃ deśikaṃ varjayettataḥ /
cakraṃ tu dāsavatproktaṃ ācāryaṃ tu susaṃspṛśet
japahomārcanaṃ dānaṃ niṣphalaṃ tu vidhīyate /
liṃgamānavaśāddevī mānaniṣkala saṃjñite
pratimānāṃ ca sarveṣāṃ * * * * * * * * /
p. ४५)
hariḥ om
śuklāṃbara dharaṃ viṣṇuṃ śaśivarṇaṃ caturbhujaṃ /
prasannavadanaṃ dhyāyetsarvavighnopaśāṃtaye
agajānana padmārkaṃ gajānanamahārniśaṃ /
anekadaṃtaṃ bhaktānāṃ ekadantamupāsmahe
śubhamastu gaṇeśalakṣaṇam /
gaṇeśaṃ puruṣākāraṃ gajakarṇaṃ gajānanam
mahodaraṃ bṛhatkāyaṃ ekadaṃṣṭraṃ trilocanam /
raudranetraṃ tu laṃboṣṭaṃ nāgayajñopavītinaṃ
karaṇḍamakuṭopetaṃ sarvābharaṇabhūṣitam /
caturdorddaṇḍasaṃyuktaṃ dakṣiṇeṃkuśadantadhṛk
pādantu laḍḍukaṃ caiva vāmabhāge tu dhāriṇīm /
karastaṃ laḍḍukenaiva gajahastāgrasaṃyutaṃ
etadgaṇeśarūpaṃ tu dhyātvā maṃtraṃ tu vinyaset /
kuṃkumavarṇaṃ caturbhujayuktaṃ nāgamukhaṃ makuṭam-
sakaraṇḍam / aṃkuśalaḍḍuka dantasupāśaṃ- /
vahnirdṛśaṃ gaṇanātha svarūpam
gajānanaṃ triṇetraṃ tu kuṃkumābhaścaturbhujam
pāśadaṃtau tu sarvau tu vāmetvaṃ kuśalaḍḍukam
nāgayajñopavītaṃ tu laṃboṣṭaṃ tu gaṇādhipaṃ /
gaṇānāṃ tu rūpamadhunā vistāreṇa vadāmyahaṃ
dvinetrādvibhujāścaiva hrasvagrīvā mahodarā /
hrasvapādākṣavṛttākṣi kuñcita bhrū savibhramā
kecidvṛttanibhāstatra kecicchyāmanibhāstathā /
kecitkṛṣṇanibhāstatra kecit śveta nibhāstathā
kecit śvetanibhā kecit dhūmravarṇasamākulā /
miśravarṇāstu saṃyuktā vidrumānṛttasaṃyutā
ratnakuṃdaṃ tu saṃyuktā vyāghracarmāṃbarānvitam /
kecidvikaṭadehaṃ tu kecidāsīna tatparā
khaḍgakheṭaka hastāśca keciddaṇḍadharāstathā /
kecinnāgadharāśceke kecicchāpadharāstathā
p. ४६)
keciccitradharāścaiva piṇḍipāśadharāstathā /
bhūtānāṃ rūpamākhyātaṃ pañcatālassumadhyamaṃ
dvibhujā ca dvinetrā ca hrasvagrīvā suyauvanā /
śikhino baddhakeśāśca śuddhadaṃtāyudhāśubhā
śukla yajñopavītaṃ ca śuklavastra samanvitaṃ /
pavitrapāṇināstatra savye citra samāyutaṃ
tuṃgaghrāṇa samāyuktaṃ malaṃ karṇa samanvitaṃ /
muñjimekhala saṃyuktaṃ kṛṣṇājinadharāparā
vāmanākṛtayaḥ proktā pañcatāla samaṃ bhavet /
pañcatālatrayaṃ proktaṃ gaṇarūpamidaṃ param
ślogaje -
caturbhujaṃ trinayano bhūtarūpaṃ gajānanam /
śoṇadaṃ nīlavaktraṃ ca nāgayajñopavītinaṃ
kaṭisūtra * kuṭakaṃ hārakeyūra bhūṣitam /
lalāṭapaṭṭasaṃyuktaṃ udaraṃ baṃdhasaṃyutam
karaṇḍamakuṭopetaṃ aṃdhrijālāṃgulīyakaṃ /
anye naiva vandhyakaryukṣma śobhanaiḥ priyadarśanaiḥ
svasyaiva naiva śṛṃgārdhaṃ dakṣiṇe tu karoddhṛtaṃ /
dakṣiṇe syāparakare paraṃ paraśukaṃ nyaset
phalapakvaṃ vāmakare apare pāśadhṛktadā /
ardharjumukha saṃyuktaṃ tribhujādi samāyutaṃ
prajāpatiruvāca-
ekarūpe dvirūpaṃ tu gaṇeśe dṛṣṭa maṃtra *
varāha vaktrasaṃyuktaṃ sustanaṃ ca suyauvanaṃ /
śroṇī pīnagaṃḍā ca pīnorū pīnagastanā
abhayahastāhalakarā dakṣiṇe tu karadvayoḥ /
varadaṃ vāmapūrve tu daṇḍaṃ syādvāmake kare
vārāhyākṛtirākhyātaṃ indrāṇyākṛtirucyate /
dvinetraścaturbhujā śāṃtā pīnonnatapayodharā
saratnamakuṭopetā ubhayaṃ kaṭakānvitā /
vajraśakti samāyuktā dakṣiṇe dakṣiṇe'pi ca
p. ४७)
hemavarṇasamāyuktā sustanā cāruhāsinī /
sarvālaṃkārasaṃpannā pādajālasamanvitā
indrāṇyākṛtirākhyātā cāmuṇḍayākṛtiṃ śṛṇu /
caturbhujā mahāraudrā kālameghasamaprabhā
ekavaktraṃ triṇetrā ca sudaṃṣṭrābhayakarānvitā /
kaṭakā śulahastā ca kapāla hastadharā śubhā
vyāghra carmāṃbaropetā kiṃkiṇīmālayānvitā /
sarveṣāṃ caiva śaktīnāṃ pūrvayorvāmahastake
viśeṣaṃ kiṃcidaṃsihma prāsāryakaṭakaṃ tu vā /
kaṭṭūrdhve sparśakaṃ karma pralaṃbakaṭakaṃ tu vā
yathepsitaṃ caturvaktra kārayet tu viśeṣataḥ /
śaktīnāmevamākhyātaṃ dharaṇyākṛtirucyate
dakṣiṇāmūrtimaṃtrasya uddhāraṃ putragadyate /
vāgsiddhistotramaṃtreṇa bhūyo vāgdeva śasyate
phalānyanyāni sarvāṇi tatprasādātprasidhyati
oṃ namo bhagavan śabdaṃ saṃbudhyāṇi niyojayet
dakṣiṇāmūrtiśabdañca tatraiva viniyojayet /
medhapradaśca svāheti mūlamaṃtramudāhṛtam
svadeṣu hṛdayādīni śuddhāra parikīrtitāḥ /
namasvāhā vaṣaṭvauṣaṭ huṃphaṭkārāḥ krameṇa tu
śuddhasphaṭikasaṃkāśaṃ prasannavadanānvitaṃ /
gaṃgācaṃdrasamopetaṃ kundalī ghṛtamūrdhvajaṃ
vyāghracarma parīdhānaṃ caturbāhusamanvitaṃ /
śuddhasphaṭikamālāṃ ca jñānamudrāṃ ca dakṣiṇe
vāme vahniścaṃpakaṃ vā varadaṃ vābhayaṃ tu vā /
pustakena yutāvātha ayanānnayanatrayaṃ
mahāvṛṣabhasaṃyuktaṃ ṛṣisaṃghaissamāyutaṃ /
dhyātvaivaṃ deva deveśaṃ sarvakāryeṣu pūjitaḥ
(dhyānaṃ)
bhasma vyāpāṇḍurāṃga śakalaśaśidharo jñāna- /
mudrākṣamālā savyepostairvirājan karakamala
p. ४८)
yogapaṭṭābhirāma / vyākhyāpīṭhe niṣaṇṇo muni-
varanikharaissevitassuprasannaḥ / savyālaṃ-
kṛttivāsā satatamavatuvo dakṣiṇāmūrtirīśaḥ /
kauśikaḥ kāśyapaḥ śyāmaḥ sthitakaupīnavarṇakau
rakta * rṇau bhāradvājo dhūmrabhāgastrigo matau /
eṣāmekadvayaṃ vā paśvayornyaset ṣāṃtāṃtaṃ-
vahnyasaṃyuktaṃ dvitīyaṃ svarasaṃyutaṃ / bindunāda-
samāyuktaṃ prathamaṃ praṇavamucyate / bhānudhyānaṃ
māntadvayasamāyuktaṃ * * * * ya saṃyutam /
vahnibījasamāyuktaṃ pañcamaṃ bījamucyate
bhāntāṃtaṃ ṣaṣṭamaṃ bījaṃ ṣaḍakṣaramihocyate /
ādau praṇavasaṃyuktaṃ namaskārāṃtasaṃyutam
brahmahatyādipāpāni japyamātreṇa naśyati /
nādādyena samāyuktaṃ brahmāṃgāni prakalpyate
mūlamaṃtramidaṃ proktaṃ uṣābījamatha śṛṇu /
avagātpañcamaṃ grāhyaṃ bindunāda samanvitaṃ
dhavalāṃbo rūḍhārūḍhaṃ dāḍimī kusumaprabhaṃ /
sphuradratnamahātejovṛttamaṇḍalamadhyagam
aṃsāvyāpta sphuraśveta sanālābjakaradvayaṃ /
ekāsyaṃ cintayedbhānuṃ dvibhujaṃ raktavāsasam
vināyakavratam-
atha vakṣye viśeṣeṇa vināyakavrataṃ śṛṇu /
vṛścike ravi sati prāpte agninakṣatramārabhet
rakṣābandhaṃ tathā badhvā puṃsānāṃ dakṣahastake /
vāmahaste tu jāyāyāḥ badhvāsūtraṃ viśeṣataḥ
saptamaṃ pañcamaṃ sūtraṃ ca trayamevaṃ tu baṃdhayet /
saptamaṃ saptavarṇaiśca pañcamaṃ pañcavarṇakam
tristriyāvarṇasaṃyuktaṃ lābhe ekavarṇadhṛk /
dukūlapaṭṭasūtrairvā kārpāsasūtrakairyutam
p. ४९)
danta dhāvana pūrvañca jihvāśuddhaṃ tataḥ paraṃ /
snānaṃ caiva tathā proktaṃ tathā sthānaṃ caredbudhaḥ
śuklavastreṇa saṃveṣṭya śuddhavastrottarīyakaḥ /
citravastreṇa ācchādya soṣṇīṣaṃ śuklameva ca
ācāryaṃ pūjayeccaiva paścādgaṇeśamarcayet /
naivedyādi apūpaṃ ca nānāphalairnivedayet
nālikeraṃ nivedyātha tāṃbūlaṃ tu nivedayet /
mantrapuṣpaṃ dedetpaścāt rakṣāsūtraṃ tu baṃdhayet
ekaviṃśati sūtrāṇāṃ baṃdhayet tu viśeṣataḥ /
gaṇeśaḥ prārthanaṃ kṛtvā kriyāvicchinnano bhavet
evaṃ pratidinaṃ kuryāt ekaviṃśadinaṃ tathā /
dvāviṃśaddinamevaṃ tu gaṇeśaṃ janma ṛkṣake
kṛttikāmāsamevaṃ vā mārgaśīrṣameva vā /
śatarkṣadina saṃyukta ṣaṣṭyāyāmuttamaṃ bhavet
udaye caiva madhyāhne pradoṣe tu bhavedyutam /
udyamaṃ madhyamaṃ caiva adhamaṃ nyadhunāvidhiḥ
anyairyoga samaprokte niṣphalaṃ tadavāpnuyāt /
tayoryogamalābhe tu dinametpracoditaṃ
udaye tu prayāṇaṃ tu śatarkṣadinamucyate /
gaṇeśajanma-ṛkṣe tu udaye tu viśeṣataḥ
ṣaṇṇāḍī ca catasṛṃca tisṝṃcaivodaye dyutaṃ /
ayau samakṣayennāḍī janmarkṣe mukhyamucyate
gaṇeśvaraṃ tu janmarkṣe śatarkṣamasaṃyutam /
visaṃdhyai ṣaṣṭisaṃyuktaṃ apare pakṣavarjayet
udaye ṛkṣasaṃyukte taddine tu vrataṃ caret /
īśvarotsava saṃprāpte taddinādyaṃ caredvajam
devānāṃ tu manuṣyāṇāṃ vrataṃ caiva samācaret /
upavāsa samāyuktaṃ gaṇeśaṃ pūjayettataḥ
gaṇeśamūlamaṃtraṃ ca sahasrāṣṭaṃ japodaye /
madhyāhne tu pradakṣiṇyānnamaskāraṃ śatāṣṭakaṃ
p. ५०)
yakāratāḍanairyuktaṃ aṣṭottaraśatāni ca /
sāyaṃkāle viśeṣeṇa pūjayettu viśeṣataḥ
tailābhiṣekaṃ kartavyaṃ piṣṭāmalakameva ca /
rajanīṃ sarvagaṃdhādyaiḥ abhiṣekaṃ caredbudhaḥ
pañcagavyaiśca payasai pañcāmṛtābhiṣecayet /
gaṃdhodaka phalodaiśca puṣpodakairviśeṣataḥ
snapanaṃ nava saṃyuktaṃ abhiṣekaṃ śanaiḥ śanaiḥ /
caṃdanāgaru karpūraṃ kuṃkumaiḥ kṛṣṇagaṃdhakaiḥ
evamālikhya sarvāṃgaiḥ nānāpuṣpaiśca śobhitaṃ /
nānādāmairalaṃkṛtya nānāvastraiśca veditaiḥ
śuddhānnaṃ pāyasānnaṃ ca apūpādi viśeṣataḥ /
kuḍavārdhaṃ tu yatkṛtvā ekaviṃśati saṃkhyayā
bruhī ca praharaṃ kṛtvā akṣatairpiṣṭameva ca /
ekaviṃśati saṃkhyaiśca upamudgaṃ nivedayet
gulakhaṇḍasamāyuktaṃ ājyayuktaṃ dadhiplutaṃ /
madhuśarkara saṃyuktaṃ nānā * * nivedayet
nānāmūlairnivedyātha ikṣukhaṇḍairnivedayet /
tailamiśreṇa kramukadvidhā bhinnarasairyutam
gaurapatra * śvetaṃ vā prakṛtiṃ vā samācaret /
karpūraiśca samāyuktaṃ raśmicūrṇasamākulam
etadgaṇeśvaraṃ devaṃ nivedyāṃte viśeṣataḥ /
maṃtra puṣpaṃ dadetpaścāt aṣṭapuṣpaṃ sadārcayet
iṣṭakāmyaphalārthaṃ ca prārthanārthaṃ viśeṣataḥ /
rājyārthī rājyamāpnoti kṣetrārthī kṣetra māpnuyāt
dhanārthī dhanamāpnoti * * * * * * * * /
putrārthī putramāpnoti bhogārthaṃ bhoga saṃbhavet
sarvaroganivārārthīnāṃ sarvarogavināśanaṃ /
sarvaśatrukṣayārthī ca sarvaśatrukṣayaṃ bhavet
mahāpātakanāśārthī mahāpātakanāśanam /
pañcapātakanāśārthaṃ paṃcapātakanāśanam
p. ५१)
garurīvrataṃ caret kṛtvā kumāraṃ tu samudbhavam /
viṣṇuvrataṃ caretkṛtvā gaurīśāpavimocanaṃ
brahmavrataṃ caret kṛtvā pulastyagatsamudbhavaṃ /
indrāya vratamāpnoti indrajittu samudbhavam
evamādiṣu sarveṣāṃ phalamāpnotiyattathā /
mānavānāṃ vrataṃ cettu iṣṭaṃ kāmyaṃ tathāpnuyāt
iti bhīmakāraṇe pratiṣṭhā taṃtre vināyaka-
vrata vidhipaṭalaḥ -
nagnakaupīna vasanaṃ kaṭisūtra nibaṃdhanaṃ /
ārdravāsaṃ ca pucchaṃ ca pañcanānā prakīrtitāḥ
śūdrānnaṃ śūdrasaṃparkaṃ māsamekaṃ niraṃtaram /
ihajanmani śūdratvaṃ punaḥ śvāno bhaviṣyati
āṣāḍhasyottarāṣāḍhe sāyaṃkāle praśasyate /
raktāṃgo pūrvamāgacchet uttamaṃ puṣṭirucyate
śvetāṃgo pūrvamāgacchenmadhyamaṃ puṣṭirucyate /
kṛṣṇāṃgaṃ pūrvamāgacchedadhamaṃ puṣṭirucyate
śyāmavarṇaṃ tathā śaktiṃ dhārayaṃti digaṃbaraṃ /
utsaṅge naiva tāraktāṃ sarvābharaṇabhūṣitāṃ
digaṃbarādi vadanaṃ bhujadvayasamanvitāṃ /
vighneśvarādi vikhyātāṃ sarvāvayava suṃdarīm
padmahastaṃ tathā guhyaṃ dakṣiṇena kareṇa tu /
* * devamapyeva cintayenmaṃtranāyakaṃ
ṛṣabham - rūpam
ekavaktro catuṣpādo yudareṇa khurāgranaṃ
ṛṣabhaṃ śvetavarṇaṃ tu tīkṣṇaśṛṃgo mahābalaṃ /
catuṣpādaṃ vedarūpaṃ tu agnirūpaṃ tu śṛṃgakaṃ
ādityāścaiva gomūtraṃ mukhaṃ rudrastathaiva ca /
hutāśanarūpam
vṛddharūpaṃ tryakṣaṃ caturbhujaṃ akṣapiṃgala govṛṣa-
vāhanaṃ / sigdharūpaśivokta turīyāmaṃbaraṃ śivā-
p. ५२)
ttarīyāṃbaraṃ śaktipāṇi śivāgni svarūpakam /
bālāca vṛddhāstata yauvanaṃ ca * * gnirūpaṃ
kathitaṃ praśastaṃ bālāgnirūpaṃ kathitaṃ pratathāṣṭa-
nityāgni vṛddhā taruṇotsaveṣu // gārugā-
havanīyakadakṣiṇān bālayauvana vṛddha svarūpakān /
sthāpanotsava nityavidhau sadāpūjayet tu śivāgnisvarūpakam
atha pūrvoktasaṃkhyānāṃ pāvakānāṃ viśeṣataḥ /
nānārūpaṃ ca vai teṣāṃ prayogasthānameva ca
kramādvakṣye samāsena śṛṇu nissaṃśayaṃ punaḥ /
pāvakeṣu ca teṣvatra śivāgni prathamaṃ tathā
dvitīyaṃ gārhapatyaṃ hi dakṣiṇāgnistṛtīyakaṃ /
paścādāhavanīyāni dikpatistu tadaṃtakaḥ
nāmapañcakavaktroktaṃ teṣu vai dikpateḥ punaḥ /
tribhedeṣu dvayo nāma kevalaṃ ca mahānanaṃ
nāmamevaṃ samākhyātaṃ śṛṇurūpamavāpnuyāt /
vṛddhāṃgaṃ ca triṇetraṃ ca caturdorbhiḥ samanvitaṃ
piṃgalābhāṣi saṃyuktaṃ jvalanmakuṭasaṃyutaṃ /
vidvadvaktrasamāyuktasvamayaṃ varadānvitam
paraśuṃ ca mṛgaṃ vātha śaktivācākṣamālikām /
savyāsavye vahan tatra varado hastadvayo ca yo
sākṣācchivamayaṃ vipra śivāgnī rūpamiti smṛtaṃ /
śivāgnirūpamākhyātaṃ gārhapatyaṃ tathocyate
śivāgniśca sahasrāṃśān uddhṛtaṃ vāpi pāvakaṃ /
raktavarṇo dvivaktraṃ ca ṣaḍvaktrairuciraṃ tanu
śuklavastrasamāyuktaṃ sarvābharaṇabhūṣitam /
tripādayuktaṃ caiṣvekaṃ kuñcitordhve vyavasthitaṃ
dakṣābhayakaraṃ vāme varadena samanvitam /
sruksruvau dharitau hastau vāme vāme prajāpate
meṣārūḍhograrūpaṃ syāt sa śakti sahitastathā /
evaṃ gārhapatyāgniḥ dakṣiṇāgnirathocyate
p. ५३)
pūrvoktasya sahasrāṃśā dakṣiṇāgni samudbhavā /
dvivaktraṃ ṣaḍbhujaṃ tatra sitāhasitavastrakam
jaṭāmakuṭasaṃyuktaṃ ṣaṇṇetraṃ piṃgalaprabhaṃ /
raudradaṃṣṭrā mahatkāya kiṃcitprahasitānanaṃ
savye bhayaṃ sruvaṃ khaḍgaṃ dhāritaṃ ca bhayaṃkaram /
varadaṃ kūrcakapālaṃ vā mośe dhā punaḥ punaḥ
uṣārūḍhastripātraṃ tu svāhā sahita rūpakaṃ /
dakṣiṇāgnestu rūpaṃ tu vispaṣṭaṃ gadyate mayā
vakṣye cāhavanīyāgni rūpamudbhavapūrvakaṃ /
dakṣiṇāgne sahasrāṃśe udbhūtaṃ syāccaturmukhaṃ
mukhadvayaṃ tripādaṃ ca nāsikādvaya saṃyutam /
trimekhalā samāyuktaṃ ṣaṇṇetraṃ piṃgalaṃ punaḥ
catuḥ śṛṃgaṃ vṛṣārūḍhaṃ bālāditya samaprabhaṃ /
saptajihvā samāyuktaṃ teṣu srīṇi ca vāmake
savye vaktre ca jihvā ca teṣāṃ sthānaṃ bravīmite /
hiraṇyā kanakā raktā kṛṣṇā caiva tu suprabhā
atiraktā bahurūpā saptajihvā prakīrtitāḥ /
nāmānyetāni kathyante sthānaṃ vakṣye'dhunā śṛṇu
pāśe madhye ca saumye ca yāmye rūkṣmā ca kā bhavet /
pūrvāhne rudradigbhāge purasyādīnniyojayet
pūrvavadrūpasaṃyuktaṃ svāhā devī ca bhāvayet /
evamāhavanīyaṃ syāt pūrvavaddigpatirbhavet
digpateśca sahasrāṃśe kevalāgnisamudbhavaṃ /
dvinetrādvibhujāścaṇḍo varadābhayasaṃyutam
śuklavastraparīdhāna śvetavastrasuradviti /
kevalāgniriti khyāto mahāsenamathocyate
kevalāgnerdaśāṃśenamudbhavasya mahāsane /
ekavaktro dvibāhuśca meṣārūḍho vṛṣaṃ tu vā
raktāṃbara samāyukto triśikhā ca samanvitaṃ /
catuḥśṛṃgaṃ triṇetraṃ ca sruvasyāṃ dakṣiṇe kare
p. ५४)
* * ryakaropeta sitāṃgo vṛṣarūpadhṛk /
mahāsanamiti khyāto vahnirūpaṃ pitāmaham
indrākṛtiḥ purā prokto vahnyādīnatha śṛṇu /
dakṣiṇāgni svarūpam * * * * * * * * *
teṣu vahnyākṛtiṃ vipra * * * procyate'dhunā /
dvibhujāśca dvinetrā ca ratnakuṃcitamūrdhajā
raktavarṇāsta parīdhāna raktamālyānulepanam /
śuklayajñopavītaṃ ca śuklavastrottarīyakam
sruvan vasye vahan vāme sruvan saṃdhyāya vai tathā /
* haraṇasaṃyukto śāṃtarūpe sthitānanau
āhavanīyāgnirūpaṃ -
evaṃ vahyārīti khyātā yamarūpamathocyate
pūrvatāṃ vasato vahniḥ pūrvatastu dvijasthitaḥ /
agnimaṃtraśataṃ japtvābhika pratya bhavet
agne karṇe hutaṃ kuryādvyādhibhiḥ paribhūyate /
nāsikāyāṃ hutaṃ duḥkhaṃ netre hoturvināśanaṃ
śikhāsthāne hutaṃ kuryārājā rāṣṭraṃ vinaśyati /
tasmātsarvaprayatnena sāyaṃ homaṃ samācaret
yatra kāṣṭaṃ tato śrotraṃ yatra dhūmraṃ tu nāsikā /
matra prajvalanaṃ netraṃ yatra bhasma tu tacchiraḥ
yatreva jvalito jihvā tatraivaṃ homamācaret /
raktanibha ṣaṇṇayana yugmamukha jihvā-
* * * * * pātakara saptakara yugmamam / dakṣa-
kara śaktiśruvabhrū anayanamālā / tomaravra-
janamājya sruvamanye //
pañcavaktrayutaṃ raktaṃ saptajihvā virājitaṃ
daśahastaṃ triṇetraṃ ca sarvābharaṇabhūṣitaṃ /
raktavastraparīdhānaṃ paṅkajopari saṃsthitaṃ
baddhapadmāsanāsīnaṃ daśāyudhasamanvitaṃ /
kanakā bahurūpā ca atiraktā tataḥ param
p. ५५)
suprabhācaiva kṛṣṇā ca ratnāvānyā hiraṇmayaṃ /
ūrdhvavaktre sthitāstisro śeṣā pradiśaṃ tathā
śaivāgamasthānamuddiṣṭaṃ tridhā śāṃti prakīrtitam /
ajavāhanarūḍhāyāṃ sṛṣṭi saṃhārakāraṇam
pratiṣṭhā utsave kāle satisrastathaiva ca /
vṛddharūpaṃ pratiṣṭhāgni utsavāgni suyauvanaṃ
dakṣiṇāgniṃ balirūpāṇāṃ agnirūpaṃ prakīrtitaṃ /
-yāgamaṇḍapam-
analaśata sahasraṃ rūpabhūtaṃ ca vaktraṃ sruva-
mabhayaparaśukhaḍgaṃ vajrahastāva sehe- /
analavaradāṃkuśaṃ sarvakheṭāṅga haste dayati
janitarūpaṃ savyabāhuḥ śivāgniḥ- /
sarvatrāhavanīyāgni āvāhyābhyarcya bhūyate
yadi bhedena kiṃ kuryāṃ brūhi tatra navāgnina /
īśvara uvāca -
āvāhya sasya evaṃ syāt digbhedaṃ syāt pṛthak phalaṃ /
tāni vakṣye krameṇaiva śṛṇu savyaṃ na * * *
pūrvaṃ syātsṛṣṭi bahulaṃ kanyā lābhaṃ tu pāvake /
śatrukṣayaṃ syānyāmye tu nair-ṛtyāṃ roganāśanaṃ
paścime sasya vṛddhiḥ syāt dāryāvāyupadaṃ bhavet /
uttare dhanavṛddhiḥ syāt īśāne bhuktimuktidam
indramīśānayormadhye sarvasiddhipradaṃ bhavet /
dvāra vasudhā tu rasabhūta karagehe - pādaravi-
ṣoḍaśanavo nava padaṃ syāt / mūla (madhya) navavedi-
saha trīṇi padamadhye kuṇḍanava pañca śivamaṇḍapa-
vidhānam // kṛtvaikāśādi bhāgān niśita vipula-
dhī maṇḍapābhyaṃtarāṃtān / madhye vedī saha-
trīṇi navāṃśādbhavati hi paritaḥ trīṇi bhāgāni-
madhye / agraṃ * guṇabhujamaparaṃ vai suvṛttaṃ-
ṣaḍagraṃ padmaṃ vasvagrakuṇḍaṃ surapati bhavanādi-
krameṇaiva kuryāt / hasra visṛta nighātavaśya-
p. ५६)
tura koṭikaṃ diśi diśi sūtrakaṃ /
satrimekhalamatha dvikaṃ tu vā dhātubhūtaguṇa-
mātṛ * vyāsa madhyepyanala pakṣa mātṛkairyoni-
rūrdhvatapoṣṭavatkuru // tāradairyasamudbhavaṃ ca-
tuṣan manāṃgulibhiragni saṃmukham /
navanavake navake suvedī navamadhyapadeka-
padekam / navanava * kayāmyā navanavadaiva-
tu homavidhissyāt
ajite / vahnau tu dakṣiṇe pūrvecottarābhimukha
stathā / anyeṣu prāṅmukho bhūtvā homaṃ kuryādvi
cakṣaṇaḥ / prāk sūtraṃ prathamaṃ vidhāya-
vidhivanmadhye gītaṃ bindunā gatvā matsyayugaṃ tu-
śāmamalidhī kṛśābhittīśayoḥ / tasmin sūtra-
mabhiprasārya caturaḥ koṇāstu telāñci yat-
kṣetraṃ syāt / krūramātṛjananī anyāgni kuṇḍāni vai /
agni udbhūtaṃ / ādaṃbamekamidaṃ yatīnāṃ iṣṭaṃ
hi viṣṭaravikāsanavahnikāryaṃ / pitrāmarāja-
yajanaṃ gurupūjanaṃ ca dānviketoya śaśināmaka-
sūtrayuktaṃ paiśāca bhūta vividhagraha rakṣakāste
pūjyāhi pūjakavane ca caturaṃśayuktyā
kṣetra paṃcamāṃśa puronirgamanāt koṇavedāṃśa-
bhramaṇārccayo triyasyaitriyaśram // vṛttaṃ
kuṇḍādhaṣṭikāṃ śatyāgādvṛttam // ṣaṣaḍaśram /
pārśvayorṣaḍaṃśa vṛtyā ṣaṇḍasya ṣaḍaṃśam
pakṣakuṇḍam / vṛttakuṇḍasya mekhalāmāne
catuṣkate sārdhāṃśakarṇikāyāṃ - ekā -
nyā patanaṃ caiva yastvākuṇḍa sadāśivam /
sadāśivasya hṛdayaṃ śaktiśaktī hṛdīṃ śivaṃ
ubhayoraṃtarannāsti vāyuraṃbaramevagāt /
* * madhyamāṃsaṃ ca mātā śaktipitāmaha
p. ५७)
tasmātsarva prayatnena agnihṛdbhavamucyate /
anyālaye sthitaṃ biṃbaṃ anyānāmālaye nayet
tatrotsavādikaṃ kuryānnṛpavān patha ityathe /
sūkṣmataṃtre - mekhalāmānaṃ
karturdakṣiṇa visro * * * * guli madhyame /
parvasyāgra viśālena muṣṭi bhānudvayāṃgulaṃ
parvamadhye viśālena ratnigāyatriyāṃgulam /
pūrvamūle viśālena hastaṃ bhānu dvayāṃgulam
tatpūrvasyāyatenaiva tatsaṃkhyā vaikahastakaṃ /
te sūcitena mānena * * * * * khātakam
samamevamiti khyātaṃ vāsārdhaṃ vātakhātakaṃ /
kuṇḍāṃtaṃ vā nikhātaṃ tu nikhāta rahitaṃ tu vā
kāśyape /
athavānyatprakāreṇa mekhalāmānamucyate /
caturviṃśati bhāve tu vibhajetkuṇḍamānakaṃ
tadekabhāgamātraṃ syāttanu dvitri caturguṇe /
vistārotsedhamānaṃ syādbhavanti bhavamekhalā
ṣaḍaṃgulaviśālocya mekhale kā bhavedyadi /
kāmike vistaraṃ yāmodyāma mekhalā
sahitaṃ khātamānena samaṃ sarvatra kuṇḍakaṃ /
viṣṭaraṃ caivamākhyātaṃ nimno nirmamatha śṛṇu
vyāsamānaṃ khanettatra meghacchanna samaṃ yutaṃ /
yonyā yoniṃ na kartavyaṃ padmenābhārṇakārayet
nyūnādhikaṃ na kartavyaṃ na taccetkartṛnāśanaṃ /
vidyeṣe - kuṇḍalakṣaṇe
yāmye mayāni pūrve ca uttarābhimukho yajet /
prāṅmukhodaṅmukhovāpi vāruṇyā diśi homayet
anyeṣu prāṅmukhī kṛtya hutvā homaṃ samācaret /
vidyeṣam - mekhalā pramāṇam
agnikārye / pradhāna vāyu somīśakuṇḍekāmyake agnikārye -
vaṣaḍatvevamākhyātaṃ vakṣye'haṃ mekhalādikān
mekhalākārye'tra kuṇḍākārānurūpataḥ /
ūrdhvādi mekhalāṃgulyaṃ vistāraṃ syādyugatrayaṃ
muṣṭiratnaiśca hastasya kārayeddevamevataḥ /
yathā krameṇa kuṇḍānāṃ mekhalānāṃ pṛthak pṛthak
ekaikamātra saṃyuktaṃ yāvadyaṣṭakarāntakam /
mekhalālakṣaṇaṃ khyātā yonilakṣaṇameva ca
dīrghaṃ pañcāṃgulaṃ caiva vistāraṃ tu triraṃgulam /
ekāṃgulaṃ tadutsedhaṃ yoniranvartha patravat
kārayed ekahastaṃ tat anyeṣāṃ yonirucyate /
nābhilakṣaṇam -
dīrghaṃ tu dvyaṃgulādhikyaṃ vyomāṃgulaṃ tu tārake /
tasyārdhaṃ ucchrayetkuryādyonirevaṃ prakīrtitaṃ
evaṃ syodyaṣṭahastāṃtaṃ nābhilakṣaṇamucyate /
pañcāṃgulaṃ tu vistāraṃ tasyārdhamucchrayaṃ bhavet
vistāraṃ pañcadhā bhajyaṃ madhyāṃśaṃ karṇikā bhavet /
karṇikā pārśvayostatra pakṣāṃśaṃ tu dalaṃ bhavet
evaṃ syādekahastāṃ taṃ anyeṣāṃ tu yathākramaṃ /
vistāredyaṃgulaṃ dadyāt utsedhekāṃgulaṃ bhavet
yāvadyaṣṭakarāṃtaṃ tu evamevaṃ prayojayet /
nābhilakṣaṇamevaṃ syāt juṣṭakaṃ vakṣyate'dhunā
mekhalābhyaṃtare kuṇḍe bāhye tu paridhistathā /
viṣṭaraṃtvekahastāṃ taṃ ekāṃgulena kārayet
kārayedyaṣṭahastaṃ tat hastāṃgulaṃ vividdhi tat /
viṣṭaratvevamākhyātaṃ tannimne nimnamatha śṛṇu
sthāpayitvā viśeṣeṇa ācārya prītimānasaṃ /
pañcāṃgabhūṣaṇaṃ dadyāt deśikasya śivājñayā
p. ५९)
navavastrottarīyau ca uṣṇīṣaṃ ca pradāpayet /
hotraṃ ca pūjayettatra vastra hemāṃgulīyakaiḥ
hotṝṇāmapyalābhe tu hunetsarveṣu deśikaḥ /
agnyanyādhānādikaṃ sarvaṃ agnikāryoktamācaret
dadhyabhāve payogrāhyaṃ madhvabhāve tu sarpiṣaṃ /
ājyābhāve madhugrāhyaṃ dugdhā bhāve gṛhedvadhi
gandheṣvabhāve sarveṣu caṃdanaṃ grāhayet punaḥ /
yajñavṛkṣaḥ -
puṣpāṇāmapyalābhe tu śarkarākaravīrakaṃ
patrāṇāmapyalābhe tu bilva patrāṇi saṃgṛhet /
phalānāmapyalābhe tu gṛhettu kadalī phalam
sahasra snapane -
yājñike vṛkṣamādāyāsya sāraṃ gṛhetpunaḥ /
prajāpatiruvāca -
bhagavān lokanātheśa yajñavṛkṣastu ke vada /
īśvara uvāca-
aśvatthoduṃbaraplakṣa vaṭaṃ caiva śamī tathā
khadiraṃ ca palāśaṃ ca vai kaṃkatastathaiva ca /
bilvo madhūrakaṃ caiva yajñavṛkṣā daśa smṛtāḥ
tvaṃ pārśvaṃ bhinnapārśvaṃ ca chedayettu manoramaṃ /
sruk sruvalakṣaṇam
athātaḥ saṃpravakṣyāmi śṛṇusruksruvalakṣaṇaṃ /
vaikaṃkataṃ ca khadiraṃ aśvatthaṃ bilvameva vā
uduṃbaraṃ vā nyagrodhaṃ pālāśaṃ vā śamī tathā /
tindukaṃ madhukaṃ vāpi pāṭalī vakulaṃ tathā
yathā lābhaṃ taṃ gṛhya bhedayettu ca lakṣaṇaṃ /
vedāṣṭamātriyāyāṃ vā tryaṃśaṃgula suvistṛtaṃ
tadghanaṃ caturaṃ gulyaṃ madhyaṃ sūtraṃ prasārayet /
mukhamadhyaṃgulaṃ viddhi āyāmaṃ tviti paṭhyate
tasyaiva tu guṇāṃśaikamabhramityabhidhīyate /
dvayavadvaya pramāṇena paṭṭikāpārśvayostathā
p. ६०)
mukhamevaṃ prakartavyaṃ śṛvaṃ pakṣāṃgulaṃ bhavet /
tatsamaṃ vistṛtaṃ vidyāt vedissyātsaptamātṛkaṃ
caturaśraṃ samaṃ kṛtvā tanmadhye dvyaṃgulaṃ tathā /
bilvaṃ suvṛttamākhyātaṃ tadvatkhyātvātprayatnataḥ
balādagrāṃtakaṃ yāvat khātvā cārdhāṃgulena tu /
bilvasya paritaḥ kṛtvā paṭṭikādvayamānataḥ
tadvannimnaṃ samākhyātaṃ sāṣṭapatraṃ likhedbudhaḥ /
parito vedikāyāṃ tu yavatrā yena paṭṭikā
bilādūrdhvamukhātkhātvā tāmranālaṃ tu yojayet /
athavā khātamātraṃ vā yuktyā kuryānmanoramaṃ
aśvinyaṃgulamānena gaṇḍikā kārayetpunaḥ /
kalaśākṛtivatkṛtvā ravyaṃgulaṃ tu nāhakaṃ
mūle'pi gaṇḍikāṃ kuryātkalaśākṛtivatpunaḥ /
paṭṭikādvayaṃ daśāhīnaṃ nāhaṃ kuryātprayatnataḥ
adhobhāge tu padmassyāt gajoṣṭasadṛśākṛtiḥ /
evaṃ srulakṣaṇaṃ proktaṃ sruvaṃ lakṣaṇamucyate
dvāviṃśadaṃgulaṃ dīrghaṃ mūlānāhaṃ rasāṃgulaṃ /
mūlagrīvāṃtakaṃ yāvat krameṇa kṛtatā kuru
ghaṇḍanāhaṃ guṇāṃgulyaṃ grīvamityabhidhīyate /
agraṃ pakṣāṃgulaṃ dīrghaṃ nāhasyāṃ tu rasāṃgulaṃ
nāsikā kṛtivat kuryātdagrathodvayavontakaṃ /
gaṇḍikākārayedvṛttaṃ sruvalakṣaṇamucyate
sruk sruvau tau purāṇau cet kṣālayecchuddhavāriṇā /
prokṣayedastra maṃtreṇa kriyārthaṃ saṃgrahedbudhaḥ
vedabhāgayugaṃ nāgaṃ tuṃgakaṃ manyame ṛṣiḥ /
purātane gaṇḍagaṇḍa upavedikā tathovedikāḥ
galagatamukha kramāt / tasya gaṇḍapariṇāha- /
ṣaṃ punargarta gaṇḍiparimitaṃ sruvaṃ
p. ६१)
trihastaṃ tu samārabhya yāvaduddhṛtakāṃtakam /
tadvistāraṃ dvidhābhajya eka bhāgapramāṇataḥ
madhyaṃ śūlaṃ prakartavyaṃ pādāgre'pi tathaiva ca /
tadvistāradvayāṃgulyaṃ ghanamekoṃgulaṃ bhavet
rasāṃgulaṃ samārabhya yāvanmanvaṃgulāṃtakaṃ /
toraṇāṃghripariṇāhaṃ navayā kārayedbudhaḥ
yājñikaiḥ saṃbhavaiḥ vṛkṣaiḥ kārayettoraṇaṃ budhaḥ /
toraṇaṃ caiva mākhyātaṃ maṣṭaṃ maṃgalamucyate
utsedhaṃ ṣoḍaśāṃgulyaṃ vistāraṃ syāttadardhakaṃ /
tadvikāṃśaṃ ghanaṃ proktaṃ grāhayetphalakāṣṭakaṃ
etadanyatprakāreṇa vistārotsedhamucyate /
yasyoccasya caturthāṃśe ekaṃ tattāramucyate
uttamottamamākhyātaṃ kanyasasyārdhamaṃtakam /
utsedhantvevamākhyātaṃ vistāre tadvayaṃ kṣayet
navadhāmānamityuktaṃ phalakālānāṃ prajāpate /
athavānyaprakāreṇa vistāramadhunocyate
pañcabhāgekabhāgaṃ vā yuktinā kalpayedpunaḥ /
usedhaṃ yugadhā bhajya pakṛ kuryāttadekataḥ
dvaṃśena kalpayendṛpti chatramekāṃśakaṃ bhavet /
śrīvatsaṃ matsya yugmaṃ ca svastikaṃ dakṣiṇaṃ tathā
mātaṃgaṃ pūrṇakuṃbhaṃ ca kuṃkakūśmādupadaṇḍakaṃ /
aṣṭamaṃgularūpāṇi yathāyuktyā kramātkriyā
chatrahīnaṃ kṛtaṃ cettu na doṣāya prakalpayet /
dhvajaṃ ca vṛṣabhaṃ caivaṃ dīpaṃ pulliṃgamucyate
śrīvatsaṃ svastikau dvau tu strīliṃgāvadhi kathyate /
matsyaṃ ca darpaṇaṃ kuṃbhaṃ napuṃsakamiti smṛtam
aṣṭamaṃgalamākhyātaṃ kūrcalakṣaṇamucyate /
dvādaśāṃgulamāyāmaṃ vistāraṃ kauśikāṃgulam
agnyaṃgulaṃ ghanaṃ proktaṃ evaṃ kuryādaṣṭamaṃgalaṃ /
navasapta pañcakā śāṃtiḥ stribhirekena te kuru
p. ६२)
dakṣiṇāvartarūpeṇa graṃthirekāṃgulaṃ bhavet /
agraṃ śubhāṃgulaṃ jñeyaṃ nālaṃ bhānvāṃgulaṃ bhavet
kūrcalakṣaṇamevaṃ syādekaśced granthikaṃ nyaset /
pavitraṃ procyate brahmā lakṣaṇena samanvitam
yugmakāśaṃ tu saṃgrāhya cāgratvekasya mūlakam /
saṃyojya dakṣiṇāvartaṃ tarjanyā parimucyate
devakārye dvikāṃśaṃ syāt pitṛkārye tvayugmakaṃ /
ṛṣi kārye trikāśābhiḥ puṃliṃgenaiva kārayet
pavitrāṇāṃ lakṣaṇaṃ proktaṃ darbhamālāvidhiṃ śṛṇu /
saptapañcāgni darbhābhiḥ viṃśatyaṃgulī vanam
rajjudvayaṃgulaṃ nāhaṃ savyeṇāgreṇa kārayet /
ekadvitryaṃgulaṃ tyajya nyastvā samaṃ kuru
darbhamālā imaṃ proktaṃ darbhāṇāṃ lakṣaṇaṃ kuru /
darbhāṃstu trividhā jñeyā tadbhedamadhunā śṛṇu
strīpuṃ napuṃsakācaiva trividhā ca mudāhṛtaṃ /
tālakaṃ patramadhye tu patravatpārśvasaṃyutam
chinnabhinnāgrakaṃ caiva napuṃsakamiti smṛtaṃ /
puṃskriyāṃ tu puṃdarbhai strīkriyāyāṃ striyaṃ gṛhet
napuṃsakaṃ varjayettatrābhicārāya kalpayet /
darbhāṇāṃ lakṣaṇaṃ proktaṃ samidhāṃ lakṣaṇaṃ śṛṇu
dvāviṃśadaṃgulāyāmaṃ kaniṣṭhāṃgulanāhakam /
uttara prakṣe saṃgrāhyā carmahīnaṃ tyajedbudhaḥ
vakañca sthānaśuṣkaṃ tu varjayettu prayatnataḥ /
samillakṣaṇamākhyātaṃ āhutī mānamucyate
ślokaṃ dadhi kṣīra sarpiṣaṃ puṣpasāraṃ śuktiṃ śuktiṃ /
śaktiṃ saktukaṃ lājakaṃ ca / muṣṭiṃ muṣṭiṃ gṛhya-
kaṃdaṃ guñca pakvaṃ cetrite niṣkaṃ niṣkaṃ ca bhūyāt /
tilaṃ māṣaṃ sarṣapañcaiva mudgaṃ veṇuṃ śālīṃ cārtha-
kiṃ vai kalantā / vāṃśiṃnyāṃ ca priyaṃ guptalāṃtaṃ /
śaṃtrayāmo nardhamaṃ tato vā / samidāruṇa-
p. ६३)
saṃgṛhyavedāṃguladīrghakaṃ / madhyamādikaniṣṭāṃtaṃ-
pariṇāhayutāṃśca vai / avakāni vṛṇāstatra-
mekhalā mṛdhu me nyaset kuśadarbhaṃ tu gṛndhiṃ
sāvena cāṃgulam / kṛtvāgraṃ caturaṃgulyaṃ-
* * tu kadīrghakaṃ / tadvaṃ durdhādi jānvaṃtaṃ-
kārayellaṃba kūrcakaṃ / kuliśaṃ prathamaṃ vidyāt-
dvitīyaṃ śaktirucyate / tṛtīyaṃ * * tu caturthaṃ-
khaḍgameva ca / pañcamaṃ pāśasajjaṃ tu ṣaṣṭamaṃ-
kuśameva ca / gadā tu saptayā vidyāt-
triśūlaṃ cāṣṭamaṃ smṛtam / cakraṃ tu navamaṃ-
proktaṃ daśamaṃ padmamucyate / daśāyudha-
miti khyātaṃ sarvaśatrunivāraṇam
hemenevātha tāmreṇa vātha kārayet / atha- /
mā yajña vṛkṣāṇāṃ madhyasāreṇa kārayet
prathamaṃ kulāṃgulaṃ kuryāt dharmāṃgulaṃ dvitīyakaṃ /
pañcāṃgulaṃ tṛtīyaṃ tu caturthaṃ tu triyaṃgulam
mātrāṃgulena kartavyaṃ manyamāne kīrtayet /
pāśaṃ caivāṃbujaṃ caiva śaktimaṃkuśameva ca
catasṛṇāṃtā strīliṃgaśeṣāṃ ca kavivarjitā /
pulliṃganviti vikhyātā cubukaṃ tu napuṃsakaṃ
daśāyudha samāyuktaṃ pañcāyudhamatha śṛṇu /
ṭaṃkaṃ nāgaṃ ca vahniṃ ca ghaṃṭāṃ cakṣurimā kramāt
pañcāyudhasamākhyātā teṣāṃ lakṣaṇamucyate /
ucchrayaṃ pūrvatvadgrāhyaṃ bhajitvā pūrvavatpunaḥ
tāraṃ tu pūrvavatkuryāt ghanaṃ pūrvavadācaret /
prāsādasya vṛṣāṇīnāṃ gośṛṃgaṃ maṇḍapālayet
prākāranaṃdine caiva śubhāni vṛṣabhālayaṃ /
vṛttameva sukhāsīne caturaśraṃ stitaliṃgakaṃ
p. ६४)
śeṣalakṣaṇamevoktaṃ śayanaliṃgaṃ prakīrtitaṃ /
pūrve tu śatru vinyasya revatī vahnigocare
bhūtānāṃ dakṣiṇe bhāge nair-ṛtyāṃ mama pūtanā /
paścime vakramuṇḍī tu vāyavyāṃ nicaraṃ tathā
uttare meṣadevaṃ tu śāṃkare śaṃkaraṃ tathā /
skandarūpavān sarve viśeṣaṃ kiṃcidasti hi
kāraṇe bhīmasahitā /
liṃgasya tuṃgaṃ trividhena bhajyā mūlena-
vastrābharaṇasya madhye / ūrdhve tadaṃśā
vividhaiśca puṣpaṃ devasya pūjāya vicakṣaṇāni
pārthivaṃ gandhapuṣpāḍhyaṃ skaṃdamūlaphalādibhiḥ /
āpyaṃ vāri rasaṃ kṣīraṃ dadhigomūtra gādibhiḥ
āgneyaṃ hemaraktādi divāmābharaṇādikaṃ /
vāyavyāmaraṃ chatraṃ yajanaṃ vātakāraṇam
nāhasaṃgeya vādyaṃ tu ghaṇṭāvedaṃ tu nādikaṃ /
ete pañcopacāraistu kathitā śāstraveditā-
āvāhanaṃ purāproktaṃ sthāpanācāraṃ kīrtitaṃ /
pañcopacāram / daśopacāraṃ
prathamaṃ āvāhanaṃ caiva sthānaṃ tu dvitīyakaṃ /
tṛtīyaṃ pādyato dadyāt caturthaṃ ācamanīyakaṃ
pañcamamarghya vinyāsaṃ ṣaṣṭaṃ cābhiṣecanaṃ /
saptamaṃ vastragaṃdhaṃ ca aṣṭamaṃ puṣpa pūjayet
navamaṃ dhūpadīpaṃ ca daśamaṃ tu nivedayet /
ekādaśe baliṃ kuryādvādaśe homakarmaṇi
trayodaśe śrībaliṃ kuryāt geyavāyaṃ caturdaśaṃ /
nṛttaṃ pañcādaśaṃ caiva udvāhanaṃ tu ṣoḍaśaṃ
ityete karmasaṃyuktaṃ udvāhanaṃ tu ṣoḍaśa /
ā * * dakṣiṇaṃ hastaṃ kuñcitaṃ caturaṃgulaṃ
puṣpavārī gṛhītvā tu culukīdaṃ tataḥ śṛṇu /
pañcaśuddhiḥ
p. ६५)
ātmaśuddhistu pūrvaṃ syāt sthānaśuddhirdvitīyakaṃ /
tṛtīyaṃ dravyaśuddhissyāt caturthaṃ liṃgaśodhanam
pañcamaṃ maṃtraśuddhissyāt ucyate pañcaśuddhayaḥ /
kṛtvā tu vidhinā snānaṃ dehaśuddhistataḥ paraṃ
pādaprakṣālanaṃ kṛtvā hastamātrapradeśakam /
āvāhayettato bhūmiṃ snānaśuddhistataḥ paraṃ
astreṇa kṣālayeddhīmān nirīkṣya hṛdayena tu /
kavace naiva kuṇṭhyātha tenaivonmīlanaṃ kuru
garbhagehaṃ tataḥ prāpya liṃgaśuddhiṃ samācaret /
pūrvavadvayarcitaṃ puṣpaṃ īśe naiva vivarjayet
oṃkārādi namontaśca maṃtrāssarve viśeṣataḥ /
yajaneṣu prayoktavyaṃ maṃtraśuddhirudāhṛdam
yo vetti pañcaśuddhiṃ ca sa pūjāṃkartumarhasi /
dantatāloṣṭa saṃcāre maṃtrasyāśau ca nirhaṇāt
nāradāntoccāraṇe naiva maṃtraśuddhissamīraṇaṃ /
karṇikāyāṃ tathaiśānaṃ pūjayettu viśeṣataḥ
pūrve tatpuruṣaṃ caiva aghoraṃ dakṣiṇe yajet /
paścime tu yajetsadyaḥ vāmadevaṃ tu saumyake
hṛdayaṃ pāvake pūjyaṃ nir-ṛtiṃ tu śikhā yajet /
kavacaṃ vāyu deśe tu śirovaiśāna gocare
astraṃ tu dakṣiṇe pūjya īśānena dhanaṃ yajet /
prathamāvaraṇaṃ proktaṃ dvitīyāvaraṇaṃ śṛṇu
anaṃtādi śikhaṇḍāṃtaṃ prākdalādiṣu pūjayet /
dvitīyāvaraṇaṃ proktaṃ tṛtīyāvaraṇaṃ śṛṇu
uttareṣu yajedgaurīṃ pūrveṣu vṛṣabhaṃ yajet /
gaṇeśaṃ yāmye tu saṃpūjya guhaṃ vai varuṇe yajet
naṃdīśaṃ ca mahākālaṃ bhṛṃgīśaṃ cāthamūrtinaḥ /
āgneyādiṣu koṇeṣu pūjayitvā yathā vidhi
tṛtīyāvaraṇaṃ proktaṃ caturthāvaraṇaṃ śṛṇu /
indrādilokapālāṃśca aindrādiṣu prakalpayet
p. ६६)
brahmāṇaṃ nir-ṛtau pūjya anaṃtamīśānagocare /
caturthāvaraṇaṃ hyevaṃ pañcamāvaraṇaṃ śṛṇu
vajrādipakaparyantaṃ pūrvādiṣu dalāgrataḥ /
saptamātra nyasenmadhye āśādhipa gaṇeśayoḥ
brāhmī māheśvarī caiva kaumārī vaiṣṇavī tathā /
vārāhī ca tathendrāṇī cāmuṇḍī saptamātaraḥ
dakṣiṇe dakṣiṇe caiva vīrabhadravināyakau /
gandhapuṣpādinā caiva svanāmā deśikottamaḥ
pañcāvaraṇamākhyātaṃ pūjayetsarvadevatān /
iti kāraṇe-
pūjyāpūjaka pūjyapūjana phalān ādhāramūrtyā-
mano vyāptyai vyāpaka bhāvakordhvanimanṝn-
pratyak samātrālayā * mudarccāṃgamukhahasta-
bhūṣaṇa vapuṃ varṇāśca śakti satatopāyope-
na samunnayañcana sudhī saṃskṛtya śaṃbhuṃ yajet
kuṃkumaṃ caṃdanaṃ dūrvā uśīraṃ siddhārthakaṃ tathā /
jalenaiva samāyuktaṃ pādyamuttamamucyate
uśīraṃ caṃdanaṃ caiva dūrvāsiddhārthakena tu /
udakena samāyuktaṃ madhyamaṃ pādyamucyate
caṃdanośīra yuktāṃbhaḥ kanyasaṃ pādyamucyate /
pratyekaṃ dhanaraṇaṃ śreṣṭhaṃ tasyārdhaṃ madhyamaṃ bhavet
tasyārdhaṃ kanyasaṃ jñeyaṃ pādyaṃ dravyaṃ trayodidaṃ /
uśīrajāti karpūra tudītī pūlavaṃgakam
muraṇaivodakopetam śreṣṭhamācamanīyakaṃ /
elālavaṃka karpūraṃ murajātisamanvitaṃ
jalenaiva samāyuktaṃ madhyamācamanīyakaṃ /
elālaṃvaka karpūraṃ jalaissārdhaṃ tu kanyasaṃ
eteṣāṃ tu pramāṇaṃ ca pūrvavatsamudāhṛtam /
?
aṣṭadroṇairathābhistu snānaṃ kanyasamucyate /
dviguṇaṃ madhyamaṃ jñeyaṃ uttamaṃ triguṇaṃ bhavet
āpakṣīra kuśāgrāṇi akṣatairyavataṇḍulaiḥ /
tilaiḥ siddhārthakaiścaiva arghyamuttamamucyate
p. ६७)
yavasarṣapa śālyābhiḥ taṇḍulairmadhyamārdhyakam /
udakaṃ taṇḍulaṃ śāliṃ bhavedardhyaṃ tu kanyasam
eteṣāṃ tu pramāṇaṃ tu pūrvavat parikīrtitaṃ /
karpūraṃ kuṃkumaṃ patraṃ khaḍgaṃ caiva phalatrayam // ९२५ /
caṃdanośīralohaiśca gaṃdhamuttamamucyate /
uśīraṃ caṃdanaṃ caiva karpūraṃ ca phalatrayam
khanaṃ khaḍgasamāyuktaṃ madhyamaṃ gaṃdhamucyate /
himaṃghanaṃ ca karpūraṃ kanyasaṃ gaṃdhamucyate
arghyadravyaṃ -
jātyāraśvata karṇikāra tulasīkeraṇasaṃ-
bhakorarthako dhatturodayamārūpakaṃ brahma-
śamyakaiḥ / * * * * lotpalam / śastaṃ mallikāyā-
ca bilvabṛhatī piṇḍītakī mātakī / nandā-
vartapalāśapāṭalayutaṃ punnāgamabhyarcyate /
varṇam // śvetaṃ raktaṃ tathā pītaṃ kṛṣṇaṃ ceti caturvidhaṃ
śvetaṃ śvetapuṣpaṃ ca punnāgaṃ śaṃkhapatraṃ ca mallikā /
naṃdyāvartaṃ śriyāvartaṃ maṃdāraṃ bahukarṇikā
dvikarṇīkaraṇaṃ jāti lakṣmī ca vakulaṃ tathā /
śvetārkaṃ mālatī droṇamasatī śvetalodhrakaṃ
piṣṭakāsī sakusumaṃ bhadraṃ caiva mahāṃ tathā /
etāni śvetapuṣpāṇi sātvikāni vinirddiśet
raktapadmaṃ palāśaṃ ca raktotpalaṃ ca pāṭalī /
mausalīṃ caiva dhuttūraṃ bṛhatīkaravīrakam
vyāghrī ca raktamaṃdāraṃ paṭṭikā vedikā tathā /
raktānyetāni puṣpāṇi rājasāni vinirddiśet
śaunakyaṃ karṇikāraṃ ca caṃpakaṃ hema dhatturam /
āragvadhaṃ ca koraṇḍaṃ sairikaṃ girikarṇikāṃ
etāni miśrapuṣpāṇi kṛṣṇāni tāmasāni vai /
* * * * * * * * * * * * * * *
?
mokṣadaṃ sātvikaṃ proktaṃ vṛddhassyādrājasaṃ tathā /
miśrakadvaya sidhyarthaṃ patraṃ puṣpasamṛddhidaṃ
p. ६८)
brahmapatraṃ tapasvī ca sahādevī ya dhātakī /
apāmārgaṃ kuśādūrvā pañcabilvaṃ śamī tathā
tulasī ca nṛpaṃ caiva jaṃbuko nāganaṃdikā /
ekapatrāraviṃdaṃ ca viṣṇukrāṃtiṃ tathaiva ca
tato nīlotpalādanyattāmasāni vinirddiśet /
nīlotpalasamaṃ puṣpaṃ na bhūto na bhaviṣyati
naṃdyāvartaṃ śriyāvartaṃ śvetārkaṃ śvetapadmakam /
punnāgaṃ paṭṭikāṣāḍhaṃ mālatīmudaye dadet
paṅkajaṃ bṛhatī vyāghrī vyāghātaṃ karavīrakam /
utpalī pāṭalīdroṇaṃ madhyāhe tu prajāpate
caṃpakaṃ vaijikā patrī dhuttūraṃ bahukarṇikā /
mālatī mallikā caiva dāpayettu pradoṣake
ardhayāma
jātinīlotpalaṃ caiva bilvapatraṃ kadaṃbakaṃ
dvikarṇī caiva bhadraṃ ca ardhayāme pradāpayet /
anyapuṣpāṇi sarvāṇi anyasaṃdhyāsu dāpayet
* * * * * * * * * * * * * * * /?
atipakvamapakvaṃ ca mukulaṃ ca vivarjayet
keśakīṭopaviddhaṃ ca lūtasūtrāvṛtāni ca /
svayaṃ patita puṣpāṇi sañcitānyavisasrake
ekāhoṣita puṣpāṇi varjayettu viśeṣataḥ /
puṣpalakṣaṇamākhyātaṃ śṛṇu dhūpasya lakṣaṇaṃ
kāraṇe-
caṃdanaṃ caiva niryāsaṃ kundūnulkaṃ ca kuṃkumaṃ /
medhaṃ ca kṛṣṇalohaṃ ca karpūraṃ ca krameṇa tu
sa pūṣaṭ bhūtavedāśca agniśūnyaṃbarāṃśakaṃ /
āhṛtya cūrṇayitvā tu madhunā ca pariplutaṃ
vyoma pakṣaṇi ṛgbāṇāṃ īṣaṃ karpūramiśritaṃ /
uttamaṃ dhūpamākhyātaṃ madhunā ca pariplutam
caṃdanośīrasaṃyuktaṃ laghuyuktamadhuplutam /
bhāgaṃ tu pūrvavatproktaṃ madhyamaṃ dhūpamucyate
p. ६९)
gudguluṃ ghṛtasaṃyuktaṃ adhamaṃ dhūpamucyate /
dhūpapātraṃ samādāya dāpayedvidhivadbudhaḥ
dīptāṃgārakasaṃyuktaṃ ghaṇṭāyāṃ vāmakareṇa tu /
kāraṇe - dīpalakṣaṇam
kapilāghṛtena dīpaṃ syātsitaraktāsiteṣu ca /
adhāghṛte'lābhe tu śuddhatailena vā punaḥ /
kapilāyā ghṛtaṃ śreṣṭhaṃ anyeṣāṃ madhyamaṃ smṛtaṃ /
adhamaṃ syāt ajāsarpi śuddhatailaṃ tathaiva ca
sātvikaṃ rājasaṃ caiva tāmasaṃ ca krameṇa tu /
karpūraṃ vartitaṃ dīpaṃ dāpayetsarvasiddhidam
śreṣṭhaṃ yugāṃgulaṃ jvālā madhyamaṃ tu gaṇāṃgulaṃ /
adhamaṃ dvyaṃgulaṃ jvālā evaṃ dīpaṃ prakīrtitaṃ
vṛkṣa bījodbhaveddehaṃ śivadīpaṃ na kārayet /
hīne vitte tadacchedya nirgandhaṃ vā sugaṃdhayuk
devasya nayanocciṣṭaṃ nivṛtyarthaṃ pradoṣake /
kartavyaṃ sāyarakṣāṃ tu dhūpadīpāvadhārakau
maṇināma vāsudaivakyaṃ sūci somamayaṃ bhavet /
jihvā sarasvatī caiva nāla indraṃ ca devatā
triśūlaṃ trimūrti daivatyaṃ asurāṇāṃ vināśanaṃ /
gacchanti ghaṇṭaghoṣāyāṃ devasānnidhyamucyate
dhūpapātrasya tanmadhye * * * * * * * * /
daṇḍaṃ īśvaraṃ proktaṃ pādau prajāpatistathā
navaśaktirnava dīpaṃ syāt saptadīpasya mātaraḥ /
pañcadīpe nivṛtyādi ekadīpe sarasvatī
śaṃkhaṃ caṃdrādi daivatyaṃ kukṣirvaruṇa devatā /
pṛṣṭe ca pārvatī caiva aśvinyau pārśvayostathā
śaṃkhāgre sarvatīrthāni ityete'dhidaivatāḥ /
divārātraṃ parityajya kathaṃ pūje na deśikaḥ
sarvabhūtamanaścakṣū vṛtisthau śaśi bhāskarau /
manasānaṃdya manasā dṛṣṭibhyāṃ bhijyate manaḥ
p. ७०)
akṣibhyāṃ vīkṣaṇe naiva manyatraiva prajāpate /
yāvatpūjā samārabhya tāvaccakṣurmanogatiḥ
nānyakṣaṇānyato bhūtvā ye nākṣā paraṃ tathā /
tenārcanena deveśaṃ arcanaṃ tyamanaṃ tathā
manaccakṣudvayo vṛtti yasmin kāle dvijottamaḥ /
ekacitte manuprāpte tasmin kāle samarcayet
caṃdrārkanāśanākāle tatkāle miti mucyate /
saṃkrāṃte viṣuve pūjā na kartavyaṃ kadācana
puṭāt puṭāntaraṃ vā * tena saṃkrāṃtirucyate /
paṭadvaye dvipārśve tu viṣuvatsaṃprakīrtitaṃ
ūrdhvavāyurapi proktaṃ apānaṃ caṃdra ucyate /
tayornirodhanaṃ kṛtvā naṣṭacaṃdrārkanāśananaṃ
mantrapuṣpa samopetaṃ abhiṣekaṃ sadā kriyāṃ /
puṣpāṇi caiva sarvāṇi maṃtreṇa prati dīyate
maṃtrapuṣpaṃ viśeṣeṇa jāyate tripurāṃtakam /
prokṣātkṛṣṭaśuddhissyāt ṇakāraṃ nayanaṃ bhavet
protkṛṣṭa śuddhinayāt prokṣaṇaṃtviti śabdyate /
nāṭāraṃbhāya rudrāya jagate jāyate namaḥ
somasūryāgni netrāya sarvavyāpi yate namaḥ /
ma maṃtraṃ rudrabījaṃ syāt huṃ pūjāyāṃ pūjite hariḥ
ādānadāya mūrtiśca īśvaraśca harī haraḥ /
śivāya pūjyate maunaṃ snānaṃ tu japa ucyate
dhyānasya pūjite liṃgaṃ mūkapāpaharaṃ param /
vāraṇavāsī maṇikarṇī bhāgīrathī jaṭādharāḥ
brahmakapālabhikṣāyāṃ vīrabhadrāyate namaḥ /
yastvekayeka dharaṇī hṛdayaṃ tadviṣṇoḥ paramaṃ
padaṃ / ekamūrtitrayo bhāga brahmaviṣṇu maheśvaraḥ /
brahmāviṣṇuśca rudraśca īśvaraśca sadāśivaḥ
yāntaṃ bhāṃtaṃ vāntaṃ ca tṛtīyasvarasaṃyutam /
lāntaḥ pakṣasvaropetaṃ māṃtaṃ pañcākṣaraṃ smṛtaṃ
p. ७१)
bhuktimuktidamāgneyaṃ viśuddhe naiva bhasmanā /
jvarāpasmārapaiśāca brahmarākṣasa visthitā
bhasmā lepanamātreṇa svasthamatyā bhavāmi ca /
bhasmasnānaṃ jalasnānaṃ puṇyakoṭiguṇaṃ bhavet
bhasmaṃ devākṛtirvakṣye viśeṣeṇa maheśvaraḥ /
triṇetraṃ śikharaṃ raudraṃ trihastaṃ guṇavardhakam
tripādaṃ vahninayanaṃ bhasmakuṇḍitavigraham /
tāṇḍavāḍaṃbaraṃ bhīmaṃ raktapuṣpopaśobhitam
raktāmaṃtreṇaśvaraṃ devaṃ dhyātvā śāṃtiṃ labhennaraḥ /
śrīkaraṃ ca pavitraṃ ca hāramābharaṇaṃ tathā
lokevaśyakaraṃ proktaṃ bhasmasnānaṃ dine dine /
* * * * * * * * * * * * * * *
?
ṣaḍaṃgula pramāṇena brāhmaṇānāṃ tripuṇḍrakaṃ /
nṛpāṇāṃ caturaṃgulyaṃ vaiśyānāṃ tu trayaṃgulam
śūdrāṇāṃ dvyaṃgulaṃ caiva strīṇāmekāṃgulaṃ tathā /
yathā gaṃgājalaṃ śuddhaṃ tathā bhasmavilepanam
bhāsayatyeva vaktre tu bhasmaṃ nityaṃ bhāsayate cayat /
dakṣāṇāṃ sarvapāpānāṃ bhasmeti parikīrtitaṃ
āgneyaṃ bhasmanākāya bhuktidaṃ muktidaṃ nṛṇām /
gṛhiṇo vā ṛṇaṃ snānaṃ āgneyaṃ brahmacāriṇāṃ
madhyamānāmikāṃguṣṭa lalāṭe bhasmanākṛtiḥ /
tatripuṇḍraṃ bhavettattu sarvapāpavināśanam
bhasmasnānaṃ viśuddhaṃ tu śucikaraṃ mataṃ /
vyādhināśaṃ sumokṣaṃ gaṃgātīrthena tulyaṃ-
sakalaviṣaharaṃ krodhanāśaṃ suśāṃtaḥ rakṣaḥ /
paiśācarakṣaḥ tadgṛha ṛṇaṃ tuṣṭiḥ puṣṭissuvaśyaṃ-
pūjyaṃ loke narāṇāṃ sakalajanasukhaṃ pārvatī-
caiva rakṣaḥ // etāni tāni śivametra pavitritāni-
bhasmāni kāmadahanāni vibhūṣaṇāni / traiyaṃta-
veśmamahimāni lalāṭapaṭṭe luṃpanti devalikhi-
p. ७२)
tāni durukṣaṇāni / kṛpādadaṃ guṇaṃ vāpyaṃ /
vāpyāddaśaguṇānnadī / tasmāddaśaguṇaṃ-
siddhi dvinadyaiścaiva samudrake // pañcamukha- /
* * * * * * * * * * * * * * *
?
vṛttaṃ ca ūrdhvavaktraṃ ca pūrve caiva tripuṇḍrakaṃ /
triśūlaṃ dakṣiṇe deśe paścime caturaśrakaṃ
uttare vadane proktaṃ dīpākāraṃ ṣaḍānanam /
kekī sthitaṃ daśahastayukta ṣaḍvaktrayuktaṃ prati-
pakṣanetraṃ ṣaṭkaṇḍake dvādaśakaṇḍayuktaṃ ṣaḍbhiḥ /
tu mālābhiralaṃ krameṇa / śaktiṃ ca vārāmusa-
laṃ ca khaḍgaṃ vajraṃ ca śūlā abhayānvahañca /
adakṣiṇe vajravanaṃ ca kheṭaṃ māyūrakaṃ cādhva-
ja me varañca / subrahmaṇyan /
abhayavaradakaṭakaṃ pūrvahaste kumāram
aparakaratalaṃ syādvajra śastrī dhare ca /
kirīṭamakuṭayuktaṃ padmapatrodvikarṇa prathama-
varuṇavāyu sthāpitaṃ tatkumāraṃ / caṃdanaṃ ca-
pakaṃ bilvaṃ mādhūkaṃ panasaṃ tathā / vaiṇavaṃ deva-
dārūśca yajñavṛkṣaścaturaṃgaṇam // jātī ca
kramukaṃ caiva munivṛkṣamathāpi vā
daṇḍaṃ caiva pakṣaṃ ca daṇḍānyasyaiva saṃgṛhet /
tritālaṃ nāgamūlaṃ syātkramaśogrānthikaṃ kṛśaṃ
pīṭhaṃ tu pārvatī devī daṇḍasya rudradevatā /
yaṣṭiṃ skanda samāyuktaṃ upadaṇḍaṃ vināyakaṃ
mālā brahmasamāyuktaṃ pīṭhaṃ vai vāyu daivatam /
vāsukī rajjudevānāṃ ṛṣabhaṃ tu janārdanaṃ
cāmare caṃdrasūryeṇa chatraṃ sarasvatī bhavet /
dīpaṃ tu lakṣmī caiva ghaṇṭānāṃ tu ṣaḍānanaṃ
veṇujāti palāśacaṃdanataruṃ bilvaṃ tathā khādiraṃ /
nyagrodhaṃ nṛpanālikera kramukaṃ tālaṃ śamī ceṇākaṃ
p. ७३)
mādhūkaṃ vakulaṃ ca yatsutatamaṃ eteṣu yatsaṃbhavaṃ /
deveśasya vṛṣadhvajasya varaṇe daṇḍāyutaṃ kalpitaṃ
aśvattha cūta prabhavaṃ tu tasya skaṃdhatrayaṃ cāpi madhūkajaṃbū /
daṇḍopadaṇḍaṃ pratibaṃdhanāyā nyagrodhajaṃ vā panasodbhavaṃ vā
raṃdhrāṣṭābdhi karāṇi dīrghamakhila bhūtāṃśakekāśakaṃ /
tasyārdhaṃ śikharasya vistarasamaṃ pucchadvayaṃ tatparam
pañcāśasya parasya madhyavidhinā vṛṣabhaṃ vidheyaṃ-
lakṣaṇaṃ yatra cāmaramabjapīṭhalikhitaṃ dīpadvayaṃ pārśvayoḥ
parasya vistāraṃ athāṣṭākṛti bhāgaigahīnam /
vṛṣabhasyamānaṃ / taddeva bhāgatrayameva tāram
galādi pucchāṃtamidaṃ praśastam // tasya //
bhūtalakṣaṇam / aṣṭabaṃdhanam / tribaṃdhanam-
dvāra tāraguṇadhātubhājite ekabhāga guṇa-
bhāgabhājite / vāmamekadvaya bhāga dakṣiṇe
sthāpayettu śivasūtramadhyame / yāmāyāṃ pitṛ
patnībhyāṃ dīkṣāyāmadhikāraṇāt / dīkṣākartā-
śive yasmāt tasmādeṣāṃ na putrakān /
anyaṃ tu saruce dehe rājacora bhayādiṣu
gurudevāgnikāryaṃ ca nityakarmavirodhakṛt /
naimittikantu nityāṃte kartavyamavirodhataḥ
nityena sahitaṃ vāpi yadi kāle na vidyate /
arcanatvāgnikāryaṃ ca nityotsava navotsavaṃ
snapane balidānaṃ ca naiṣṭhike brahmacāriṇaṃ /
tailaṃ tu prathamaṃ vidyāt dvitīyaṃ gulamucyate
tṛtīyaṃ bhairikaṃ vidyāt caturthaṃ gugguluṃ smṛtam /
pañcamaṃsīsakaṃ siddhi ṣaṣṭamaṃ sīnamucyate
saptamaṃ sarjasāraṃ hi lākṣāraṃ cāṣṭamaṃ smṛtaṃ /
tribaṃdhaṃ kena saṃyuktau / * * * * * * * *
dvibaṃdhanamiti khyātaṃ prayogamadhunā śṛṇu /
vāmahastakapaddīpa kaṇḍodaramahodaraṃ
karmajaṃ vedaśāstravedāśca viṣṭaghno brahmavittathā /
aṣṭabhūdāsamākhyāta dvinetrādvibhujānvitā
p. ७४)
śuddhasphaṭikasaṃkāśā kartakeśāśca daṃṣṭriṇā /
pītāṃbarasamāyuktā śūlahastābhayaṃkarā
bhūtādivāstu me proktā mahābalaparākramā /
dvibhujaṃ ca triṇetraṃ ca śyāmavarṇasuyauvanam
sarvahaste vahaṃ vajra vāmahaste'bhayaṃ tathā /
śaktāṃbarasamāyuktā saraktamakuṭānvitam
sarvābharaṇasaṃyuktaṃ kiṃcitprahasitānanam /
pīnokṛpīna jaghanaṃ sarvāvayava śobhitam
śukla yajñopavītaṃ ca muktābharaṇabhūṣitam /
prasugrīvasupāśaiśca atisuṃdararūpavān
indrarūpamiti khyātā agnirūpamidaṃ paraṃ /
yakṣe śodhanadejaṃ bhole mālirūpakam
pūrṇabhadraṃ ca vetālaṃ kaṇḍukuṇḍalireva ca /
narendraśceti vikhyātaṃ yakṣāścekadaśāsmṛtāḥ
dvibhujāśca dvinetrāśca saratnamakuṭānvitāḥ /
nānāvarṇasamāyuktā raktamālā samāyutā
vyāla yajñopavītāśca kuñcitabrū vividrutā /
dukūlavāsasaṃyuktaṃ śobhanāvayavairyutam
śuklavastrottarīyāśca kiṃcitprahasitānanaṃ /
yakṣāṇāmapi sarveṣāmākṛtiḥ kathyate mayā
navatālaṃ madhyamaṃ khyātaṃ navatālaṃ tataḥ śṛṇu /
citrasena mahāsena samitra sumukhaṃ tathā
sukhaṃ ca sarvanāgaṃ ca surajaṃ pañcagītakaṃ /
gaṃdharvāstviti vikhyātā dvibhujāśca dvinetrakaṃ
pītaśuklaṃ ca kṛṣṇaṃ ca dhūmrakuṃkuma saṃnibhaṃ /
śyāmaraktaṃ ca kalmāṣaṃ kramādgandharvavarṇakāḥ
saralamakuṭopetā ratnakuṇḍalamaṇḍitāḥ /
sarvābharaṇasaṃyuktā raktavastrottarīyakāḥ
pītavastra samāyuktaṃ sunetraṃ tuṃganāsikā /
tālaṃ vīṇāṃ ca vaṃśaṃ ca vādyakarma tathaiva ca
p. ७५)
dvau dve sa kuṃkumaṃ kuryātsarve tālayutācchivā /
kṛtāñjali puṭovāpi iti vādana tatparā
gaṃdharvantviti vikhyātā yātu yāna tataḥ śṛṇu /
bhayagrīvokta yatsarvaṃ kālanetra mahābala
sugrīvoktamudakaṃ caiva viśikho devamardaka /
yātudhānāstuti khyātā raktaṃ kṛṣṇaṃ ca varṇakaṃ
śvetābhaṃ kuṃkumāprakhyaṃ śyāmaṃ piṃgalavarṇakam /
piṃgasindhūrakañcaiva dhūmravarṇaṃ tathaiva ca
kramādvarṇasamāyuktaṃ dvibhujāśca dvinetrakā /
raktakuṃdulakāścaiva kiṃciddaṃṣṭrā samāyutā
daṇḍamūlasamāyuktaṃ sarvābharaṇa bhūṣitam /
raktapītāṃbaradharaṃ darśane tu bhayaṃkarā
kṛṣṇakaṃcukasaṃyuktaṃ sphuraddarśanasaṃyutam /
yātudhānāstviti proktā cāraṇākṛti rucyate
khaḍgacārasvacārañca brahmavittaṃ ca śāśvataṃ /
atiśālī supuṣpaṃ ca tuṣṭaḥ kaṣṭavihīnakam
cāraṇāṣṭākṛtiḥ khyātā dvibhujā ca dvilocanā /
nīlaṃ raktaṃ tathāpītaṃ gauraṃ dhūsaravarṇakam
kalmaṣaṃ piṃgalaṃ caiva kṛṣṇavarṇaṃ tathaiva ca /
varṇāstu cāraṇānāṃ tu pīnodarasamanvitam
śuklakaṃcukasaṃyuktaṃ śyāmoṣṇīṣadharāśubhā /
vetrahasta samāyuktā sadāgamana tatparā
cāraṇāṃtevamākhyātaṃ rākṣasākṛtirucyate /
kravyādā śroṇatākṣaśca kañcuko yajñaśatrukā
brahmavitvālahastāśca vilālāśca vīrahā /
bhinnāñjananibhāścaiva dvibhujāśca dvilocanā
ati raudrā tīkṣṇadaṃṣṭrā ūrdhvakeśā mahodarā /
atiraktā sphurasaṃyuktā āsanāsanasaṃyutā
atiraktakeśasaṃyuktā kuñcita bhrūsuvibhramaḥ /
daṇḍahastāśca bhīmāśca āyāsatpriyāstadā // १०५९ /
p. ७६)
bṛhadbhujā mahākāyaḥ mahābala parākramaḥ /
rākṣasā rūpamākhyātā pavitrāmākṛtiṃ śṛṇu
vṛddharūpaṃ tripādaṃ ca valīpalita saṃyutā /
dvihastaṃ ca dvinetraṃ ca dīpamātrasamāyutaṃ
śuklayajñottarīyaṃ ca śuklavastra paristatathā /
baṃdhakeśayugacchatra daṇḍaṃ savyetaroddhṛtaṃ
sapavitrakaraṃ śāṃtaṃ tattaddhyānaparāyaṇam /
pitṝṇāṃ rūpamākhyātaṃ sarvalakṣaṇasaṃyutaṃ
śvetavaktroparisthitaṃ śvetavaktramekavaktra-
maṃsāsakta nālakumudapāṇi yugalajosmā-
maṇadalamanya sthitaṃ bitamālyāṃbala bhūṣaṇa-
dvinetraṃ sarvalakṣaṇamiti
dvibhujaṃ ca dvinetraṃ ca sukeśamakuṭaṃ tu vā /
saratnamakuṭovāpi kirīṭamakuṭaṃ tu vā
prabhāmaṇḍalasaṃyukto vilasatkumudo vahan /
kuṃdapuṣpaprabhaṃ caiva pītadṛk śāṃtalocanā
āsīno vāstiko vāpi śaktīnāṃ sahavāmake /
caṃdrarūpamiti khyātaṃ ṛṣīṇāṃ lakṣaṇaṃ śṛṇu
agastyaśca pulastyaśca viśvāmitraparāśarāḥ /
vālmīko jamadagniśca sanatkumāraṃ tathaiva ca
ṛṣayastvete samākhyātā teṣāṃ rūpamatha śṛṇu /
dvijassukeśamakuṭopeta dvibhujā ca dvinetrakā
raktavarṇa samāyuktaṃ śukla yajñopavītinaṃ /
laṃbavastra dharāssarve ūrdhve vatsala saṃyutaṃ
kecidvalkalasaṃvinā kukṣovastrasubaṃdhakāḥ /
kecijjaṭānvitāstatra keśasarvānaśāpare
tripuṇḍrasahitāssarve bhasmoddhūlita vigrahaṃ /
dīrghaśmaśruyutāssarve sitadīrghānakhāstu vā
kecitpustakasaṃyuktā śāṃtarūpasmitānanā /
bhikṣūṇāmākṛtiṃ khyātā aśvinyārākṛtiḥ śṛṇu
p. ७७)
phullaraktotpalākṣau ca cūḍāmakuḍadhāriṇau /
sitaṃ ca kaupīnavastrau raktavarṇadharauśubhau
atiyauvana saṃpannau savyāsavyopasavyakau /
nāsatyadāsyānāmāgnau proktau devatādi dikpatau
aśvinyorā kṛtiḥ khyātā dhyāne rogaṃ vinaśyati /
kālāṃjananibhākārā vidyutsadṛśadaṃṣṭrakaṃ
dvibhujo raktakeśañca kuñcitabhrūsuvibhramaṃ /
kuñjāsadṛśa netraṃ ca raktavastra paricchadā
raktayajñopavītaṃ ca kiṃkiṇīmālayānvitaṃ /
vidvatsadṛśaśūlaṃ ca savyahaste vahan punaḥ
nāgapāśaṃ vahan vāme jihvordhve vakrasaṃyutaṃ /
abhiṣastā śirordhvasta sarveṣāṃ ca bhayaṃkaraṃ
yamarūpamiti khyātaṃ rakṣorūpamatha śṛṇu /
dvibhujaṃ ca dvinetraṃ ca kṛṣṇavastravimiśrakaṃ
hemavastra parīdhānaṃ khaḍgakheṭakasaṃyutaṃ /
śuklayajñopavītaṃ ca śuklavastrottarīyakam
kiṃciddaṣṭrasamāyuktaṃ pretakāsanasaṃyutam /
nir-ṛte rūpamākhyātaṃ varuṇasyākṛtiṃ śṛṇu
śaṃkhakuṃdendudhavalo dvibhujaṃ ca dvinetrakam /
sarvābharaṇasaṃpanna kuṇḍalābhyāṃ virājitaṃ
savyepāśaṃ vahan vāme daṇḍasya tadardhake vahan /
āsīno vāstito vāpi meghavāhana kosala
varunasya rūpamevaṃ syāt vāyurūpaṃ atha śṛṇu /
kṛṣṇavarṇo dvinetraṃ ca kuñcita bhrūsavibhramaṃ
śuklayajñopavītaṃ ca śuklamālyānulepanam /
savyekuśaṃ vahan vāme pralaṃba kaṭakaṃ vahan
miśravarṇāṃbasaṃyukto mṛgārūḍhaṃ suyauvanaṃ /
divyābharaṇasaṃyukto gamanonmukhavaktrakaṃ
vāyurūpaṃ samākhyātaṃ kuberasyākṛtiṃ śṛṇu /
saptakāñcanavarṇābho dvibhuṃ ca dvinetrakam
p. ७८)
śuklavastra parīdhānaṃ saratnamakuṭānvitaṃ /
śaṃkhaṃ savyevahan vāme vilasannalinaṃ vahan
sihmāsana samāsīno naravāhana ko'pi vā /
śuklayajñopavītaṃ ca vṛṣārūḍhaṃ suśāṃtakam
kapardī bhasmadaṇḍāṃgaṃ taruṇenduvibhūṣaṇaṃ /
śūlaṃ cābhaya hastaṃ ca mṛgaṭaṃkaṃ tathaiva ca
dakṣiṇe dakṣiṇe dhāryaṃ vyāghracarmāṃbarānvitaṃ /
īśānarūpamākhyātaṃ dvibhujaṃ vāpi kārayet
dikpālākṛtirūpaṃ syāt sarvalakṣaṇameva ca /
vakṣye'haṃ tu samāsena samāhitamanāḥ śṛṇu
nānāvarṇamududvarṇa nīlavarṇaṃ tathaiva ca /
jīmūtañcaiva nīlaṃ ca agnivarṇaṃ tathaiva ca
padmanābhanibhaṃ caiva pītavarṇaṃ ca nīrakam /
añjanābhaṃ ca raktaṃ ca varṇaṃ teṣāṃ prakīrtitam
dvinetrā dvibhujāśāṃtā raktavarṇasamāyutaṃ /
śuklayajñopavītaṃ ca sarvābharaṇa bhūṣitam
karaṇḍamakuṭopetāṃ muktakeśānvitā śubhā /
kṛtāṃjali puṭāssarve śirasvāyudhadhāriṇīṃ
āyurādhāravedānāṃ rūpameva prakīrtitaṃ /
bhayavādano priyaścaiva bhayanāśakarāḥ smṛtāḥ
khaḍgāyudhojvalaścaiva kapilā mahalocana /
bhīmarūpo prajvalito dehajopihitāśana
pitāmahānujā saṃjñāśca pṛthivīdharasaṃyutaṃ /
indrasaṃmānamaṃtrāśca cittadayāparasaṃjñakaṃ
cetopaśālasaṃjñaśca sārasaṃtuṣṭameva ca /
kravyādāṃ śroṇitāṃścaiva karṇako yajñaśatrubhiḥ
vastravipulāṃsakaścaiva pretāpitṛgaṇāḥ smṛtāḥ /
viśālākṣaṃ ca vīraṃ ca sadbhaṣṭaraṇapriyā
etāṣṭādaśakañcaiva dvibhujāśca dvilocanaḥ /
atiraudrīstīkṣṇadaṃṣṭrā ūrdhvakeśā mahodarāḥ
p. ७९)
atiraktākeśasaṃyuktā kuṃcita bhrūsavibhramaṃ /
daṇḍahastāśca bhīmāśca āsāmāsu priyā smṛtāḥ
bṛhadbhujā mahākāyā mahābala parākramaḥ /
aṣṭādaśagaṇānāṃ ca rūpameva prakīrtitaṃ
sakalaṃ niṣkalaṃ caiva sādākhyamiti cocyate /
maheśaṃ sakalaṃ vidyātrividhaṃ teṣāṃ bhavaṃti vai
śivamevaṃ vijānīyāt sādhākhyaṃ paṃcadhā bhavet /
prathamaṃ śivasādākhyaṃ amūrtīṃśca dvitīyakaṃ
dvitīyaṃ mūrtisādākhyaṃ caturthaṃ kartṛmeva ca /
pañcamaṃ karmasādākhyaṃ pañcasādākhyameva ca
maheśaṃ tu mahāsena pañcaviṃśati bhedataḥ /
etaistu tatvasaṃyuktaṃ ekatriṃśati nisṛtaṃ
śivasya lakṣaṇaṃ vakṣye samāsācchruṇu ṣaṇmukha /
pañcasākhyaṃ maheśaṃ śivalakṣaṇam
śivaṃ parātparaṃ sūkṣmaṃ nityassarvagatāvyayaṃ /
aninditamanaupamyaṃ aprameyamanāmayam
śuddhatvācchivamuddiṣṭaṃ parādūrdhvaṃ parātparaṃ /
vyomagnināṃ tu sūkṣmābhi nityaṃ kārakaśūnyakaṃ
vyāpte sarvagataṃ proktaṃ akṣuṇāṃ avyaya bhavet /
amalāninditaṃ jñeyaṃ anyadravyamanaupamaṃ
pramāṇavidhirityuktā aprameyamiti smṛtam /
ityetairlakṣaṇairyuktaṃ śivarūpamihocyate
sṛṣṭyarthaṃ sarvatatvānāṃ lokassyotpattikāraṇaṃ /
yogīnāmupakārāya svecchayāciṃtyate śivaṃ
tacchive tu parāśakti sahasrāṃśena jāyate /
tacchaktestu sahasrāṃśe'di śaktisamudbhavaṃ
tacchaktestu sahasrāṃśe jñānaśaktisamudbhavaṃ /
asyāḥ śaktessahasrāṃśe kriyāśakti samudbhavāḥ
ete vai śaktayaḥ pañca niṣkalaṃ ceti kīrtitaṃ /
śivasṛṣṭiridaṃ proktaṃ śaktīnāṃ sṛṣṭirucyate
yogīnāṃ ca yadūnāṃ ca maṃtriṇāṃ maṃtraṇaṃ tathā /
dhyānapūjā nimittāya sakalaṃ niṣkalaṃ bhavet
p. ८०)
tadrūpaṃ hi samāsena sādākhyamiti kīrtitam /
sādhākhyaṃ pañcadhāproktaṃ teṣāṃ lakṣaṇamucyate
parāśaktyā śaktyāsu sādākhyastu samudbhavaṃ /
sadāśivastathaivaśca rudroviṣṇuśca daivatā
brahmāṇaṃ caiva pañcaite tatvabhedāḥ prakīrtitāḥ /
śivassadā śivaścaiva mūrtīnāṃ śivamucyate
mūrtiṃ ca brahmamityuktaṃ kartritaśceśvaraṃ smṛtaṃ /
karmamīśānamityuktaṃ ityekaṃ hi dvidhā smṛtāḥ
parātparaḥ paraṃ caiva sūkṣmaṃ dvisūkṣmameva ca /
sthūlaṃ caiva krameṇaiva śivādi parilakṣyate
eteṣu pañcatatveṣu viśeṣamadhunocyate /
tatvamūrtiprabhāvaṃ ca tribhedaṃ vidyate kramāt
śivasya sthūlasūkṣmam //
śivādi tatvamityuktaṃ mūrtiṃ sadāśivādayaḥ /
tayoryogena yadrūpaṃ tadrūpamaṃgamucyate
bhāvaṃ sadākhyamityuktaṃ ityeva parilakṣyate /
santataṃ śivabhāvatvātsādākhyamiti kīrtitaṃ
* * * * * * * * * * * * * * * /?
niṣkalaṃ tatvamityuktaṃ sakalaṃ mūrtirucyate
sakalaṃ niṣkalopetaṃ pratāpamiti kīrtitam /
-dehi deham-
niṣkalaṃ dehirityuktaṃ sakalaṃ dehamucyate
dehi dehasya saṃbandhaṃ bhāvarūpamiti smṛtaṃ /
sarveṣāṃ dhyānapūjārthaṃ sakalaṃ niṣkalaṃ bhavet
evaṃ jñātvā viśeṣaṃ hi sarvakarma samācaret /
pañcasādākhya tatvānāṃ udbhavaṃ hi pṛthak pṛthak
śiva sādākhyamudbhavi -
śāntyatīta parāśakti tasya pariyāya vācakā
parāśaktirdaśāṃśena śivasādākhyamudbhavam /
parāgamyodbhavā ca śudhyatvācchivamucyate
p. ८१)
yadrūpaṃ sūkṣmarūpaṃ ca jyotirūpamiti smṛtam /
bindurūpamivākāśaṃ pratyakṣaṃ sarvatomukhaṃ
śivatatvamidaṃ proktaṃ tatvānāmakhilālayaṃ /
ādiśaktiśca śāṃtiśca tasya paryāya vācakāḥ
ādiśaktirdaśāṃśena ādimūrtisamudbhavā /
ādiśaktiśca mūrtitvāt damūlaṃ ceti kīrtitaṃ
amūrtitvātkalāhīnaṃ tadrūpaṃliṃgavadbhavet /
sūryakoṭi pratīkāśaṃ jyotisaṃpākṛtiḥ smṛtiḥ
tasyāmaṃtargato mūrtiḥ amūrtādīnicocyate /
ete vai divyaliṃgaṃ tu mūlastaṃbhamihocyate
liṃge sarve samutpannaṃ layaṃ tatraiva cocyate /
icchāśaktiśca vidyā ca tasya paryāyavācakāḥ
śaktirastu daśāṃśena jyotimūrtirihocyate /
icchāmūrtiguṇatvācca tasya mūrtimudāhṛdaṃ
mūrtitatvātkalāyuktaṃ rūpañceti prakīrtitaṃ /
jvālāgni sadṛśaprakhyaṃ * * * * * * * *
icchāmūrtiguṇatvācca tasya mūrtirudāhṛtaṃ /
mūrtitatvātkalāyuktaṃ rūpaṃ ceti prakīrtitaṃ
jvālāgni sadṛśaprakhyaṃ divyaliṃgākṛtirbhavet /
tasyordhvāṃśaika bhāve tu ekavaktreṇa saṃyutam
icchāmūrti-
triṇetraṃ cāruvadanaṃ sarvāvayavasuṃdaram /
sācāmikānanopetaṃ liṃgamūrtirudāhataṃ
mūrtisādākhyamevoktaṃ kartṛsādākhyamucyate /
jñānaṃ hi śuddharūpatvāt sphaṭikābhaṃ taducyate
divyaliṃgamahādairghaṃ mahāstralatayānvitaṃ /
tasya madhye sthito mūrtiṃ īśvaraḥ sarvakāraṇaṃ
caturmukhāścaturvaktra netradvādaśabhiryutam /
caturāsya caturnāsi vasuśrotrasamanvitaṃ
aṣṭahastadvipādañca sarvalakṣaṇasaṃyutam /
śūlaṃ paraśukhaḍgaṃ ca abhayaṃ dakṣiṇe kare
p. ८२)
pāśaṃ nāgaṃ ca ghaṇḍāṃ ca varadaṃ vāmahastake /
sarvālaṃkāra saṃyuktaṃ sarvābharaṇabhūṣitaṃ
evaṃ tamīśvaraṃ vetaṃ liṃgakartāramucyate /
kartṛsādākhyamevoktaṃ karmasādākhyamucyate
nivṛttiśca kriyāśakti tasya paryāya vācakāḥ /
kriyāśaktirdaśāṃsena karma sādākhyadbhavam
kriyā karmamiti jñeyaṃ tasmātkarmeti nāmataḥ /
liṃgapīṭhe prakāreṇa karmasādākhyamudbhavaṃ
nādaṃliṃgamiti jñeyaṃ bindupīṭhamiti smṛtaṃ /
nādaṃ binduyutaṃ rūpaṃ karmasādākhyamucyate
catvāri kartṛrūpādi kevalaṃ nādamucyate /
liṃgaśaṃburiti jñeyaṃ pīṭhaśaktirudāhṛtaṃ
yoniliṃga prakāreṇa jagatsṛṣṭyantakāraṇaṃ /
tadā saṃyoga bhāvatvāt karmabhāvamudāhṛtam
bindumadhye gatonādaṃ nādamadhye tu mūrtinaḥ /
mūrtimadhye gataṃ tatvaṃ tatvamadhye gataṃ śivam
etacchivamayaṃ liṃgaṃ sarvatatvālayaṃ smṛtaṃ /
liṃgena jāyate tatra jagatsthāvarajaṃgamam
tasmālliṃgaviśeṣeṇa karmarūpamudāhṛtaṃ /
karmodayena sṛṣṭissyātkarmānte saṃhṛtirbhavet
etatkarmeśa rūpaṃ tu sṛṣṭisthitilayāvaham /
pañcasādākhya yonena karmasādākhyamucyate
śivasādākhya viśeṣeṇa śivarūpasamāśritaṃ /
amūrtaṃ hi mahāsena śivasādākhyamāśritaḥ
mūrtarūpāviśeṣeṇa na mūrtādīn samāśritaṃ /
tasmātkarmeśarūpaṃ tu pañcamūrtyāśrayaṃ viduḥ
sarvatatvātmakaṃ jñeyaṃ sarvādhāramiti smṛtaṃ /
etadvai mūrtipiṇḍitvā piṇḍikāryamiti smṛtaṃ
piṇḍisthaṃ piṇḍamadhyasthaṃ piṇḍena tu puṭīkṛtaṃ /
piṇḍena piṇḍitaṃ piṇḍaṃ piṇḍarūpamudāhṛtam
etan śivamayaṃ piṇḍaṃ sarvatatvamayaṃ viduḥ /
pañcamūrtimayaṃ devaṃ pañcatatvātmakaṃ bhavet
p. ८३)
mūrtānāṃ dehabhedaistu guṇaiḥ pañcānanairyutam /
tadbheda kṛttu maheśādi sarvatatvādisaṃbhavā
tasya vastraistu saṃbhūtā siddhādīni taṃtrakaiḥ /
devasyotta kalopeto taṃ dhātupiṇḍamiti smṛtaṃ
ṣaṭkalāni ca pātraṃ ca ṣaḍaṃgaistu prakalpayet /
sarvāṃgāni ca saṃpūrṇaṃ sarvāvayavasundaram
evaṃ tu smṛti mātreṇa mūrtiṃsakalarūpadhṛt /
niṣkalaṃ tadapāye tu tasmātsakalāniṣkalaṃ
sauvīryaṃ nāsthitaṃ dehaṃ māṃsādrudhiramucyate /
caṃdracāpamivākāśe darpaṇaṃ prati biṃbavat
ityevaṃ manasā kalpya niṣkalaṃ sakalodbhavaṃ /
dhyānalakṣaṇamevoktaṃ aṃgabhāvamathocyate
mūrtānāṃ guṇarūpaṃ tu sāṃgaṃ ceti prakīrtitam /
aśmānonamavohasya kūlamekaṃ dvidhākṛtiḥ
calaṃ ca śaktimevoktaṃ tataḥ saṃbandhameva ca /
niṣkalaśśailajā kartṛ sakalaṃ bhāvyarūpakaṃ
bhāvyarūpaṃ tu saṃbaṃdhaṃ niṣkalaṃ śailajaṃ nyaset /
kalātatvāni varṇāni maṃtrāṇi bhuvanāni hi
padāni ṣaḍadhvāni krameṇaiva viśeṣataḥ /
nivṛttiṃ ca pratiṣṭhā ca vidyā śāṃtistathaiva ca
śāṃtyādi parāśakti pañcaite pañcapakṣake /
.
saḍadhvā -
mantrādhvā ca padādhvā ca varṇārdhvā rūpanāmakaṃ
tatvādhvā ca kalādhvā ca viṃśatyevaṃ padaṃ śivaṃ /
tasya krameṇa nivṛttiśca pratiṣṭājalameva ca
agnirūpe ca vidyā ca śāntyāyācamanudgate /
ākāśe śāntyātītāśca bhūtavyāpte supañca ca
bhuvanānādviśaṃcāpi catuviṃśatimeva vā /
tatvādvā saṃkhya ṣaḍtriṃśatkalādhvā ṣoḍaśā kalā
maṃtrādhvā ca sahasrāṃśo padādhvā ekaśītikā /
varṇādhvā ekapañcāśa ṣaḍadhvāsaṃkhyameva vā
p. ८४)
ācārya saṃkaraṃ / ācāryalakṣaṇam - ācāryadoṣaṃ /
ācāryalakṣaṇaṃ vakṣye śṛṇuṣvekāgramānasaḥ
śivadvijakulodbhūtaṃ dṛḍhacitta vilakṣaṇaḥ /
śivasiddhāṃta śāstrajñaḥ sarvaśāstraviśāradaḥ
arogī ca pramādī ca kulaṃ prāyadarśanaḥ /
nṛṇāṃ patni saṃyukti śivabhakti samanvitam
samayācāravartena tatvajñena jitendriyaḥ /
sarvalakṣaṇasaṃpanna śaivācāryassa ucyate
atra kiṃcidviśoṣo'sti tadviśeṣaṃ śṛṇuṣvajaḥ /
patnihīnena prāpteṇa arcirādi yathā talam
kṛtañcettena karmāṇi rājā rāṣṭra. vinaśyati /
tadgrāmavāsināṃ martyā kṣutpipāsādi pīḍitāḥ
tena kṛtvā * * * * * yaścittaṃ tu kārayet /
tatkarmantu punaḥ kṛtvā prāyaścittapurassaraṃ
vighnāvāmana daharo ca bandha ciraṃ khañcobalā- /
* * ca * * mukajalodva buddhikhanakho-
khāṇāṃ khalau varjyakaḥ / jātodbhū abhidūṣyataḥ /
kusumadṛk mithyāvarākī bakabekāpyeṣu śivā-
rcanaṃ na kuryāt / doṣaṃ tu saṃjāyate / yāvattenokta- /
tantreṇa dīkṣāṃ kṛtvā tu vaḥ śivaḥ -
tattattaṃtroktamārgeṇa karṣaṇādi kriyāṃ caret /
kāmikādyeka bhāgaṃ tu na doṣāya tu saṃkaraḥ
ādyaṃtamācaredvidvān ekataṃtreṇa sarvathā /
anuktaṃ cettathānyena saṃgrahaṃ sarvamācaret
uttamarkañcedanyataṃtreṇa saṃkaraṃ tatra saṃkaraṃ /
tena doṣeṇa yadvastu rāṣṭranāśaṃ bhaviṣyati
lakṣaṇaṃ cettasya taṃtreṇa kārayetsarvakarmasu /
yadimo na kuvandistha nānābaṃdhanakṣayam
karṣaṇādi pratiṣṭhāṃ taṃ eka taṃtreṇa kārayet /
yasmin taṃtre prakartavyaṃ anya taṃtreṇa kārayet
kārayedanya taṃtreṇa noktaṃ tasminviśeṣataḥ /
karmaṇādi pratiṣṭāṃ taṃ ekataṃtreṇa kārayet
p. ८५)
muktidaṃ muktidaṃ caiva sarvasiddhimavāpnuyāt /
pūrvamekena kṛtvā tu paścādanyena vai kṛtaḥ
etattu saṃkaraṃ tena rājā rāṣṭraṃ vinaśyati /
tacchiṣyeṇā vaśiṣṭaṃ tat kartavyaṃ hi ṣaḍānana
anyathā yadi nā kuryādasmādācārya saṃkaram /
saṃkareti sati rāṣṭraṃ nāśanaṃ ca na saṃśayaḥ
uttamaṃ karmaśāstraṃ syānmadhyamaṃ karmavittamaḥ /
adhamaṃ śāstraṃ vijñeyaṃ trividhaṃ śilpalakṣaṇaṃ
yathā yajño na hastena garbhanyāsaṃ tathaiva ca /
tathāpi devatā garbhaṃ ācārya hastameva ca
nirīkṣaṇa dhyānasaṃsparśānmartyasya karma vihaṃgamā /
poṣayanti svagātputrāttattatpiṇḍita vṛttataḥ
dṛṣṭvā mṛgapaticchāyāṃ yathā bhīto vane gajaḥ /
amaṃtramarcanaṃ dṛṣṭvā taddehaṃ bhayamāpnuyāt
amaṃtreṇa vratā pūjā paiśāca suravardhanam /
tadgrāmaṃ yajamānaṃ ca rājā rāṣṭraṃ vinaśyati
prathamaṃ kṛtavān vidhiṃ yathāvatkṛtavane tu karoti /
niṣittāntaṃ athavā vidhiranyathā bhavet cecchubhaṃ
svāminamanyathā karoti //
tantrasādākhyadevan -
kāmikaṃ pādayugmaṃ syāt yogajaṃ gulphameva ca /
cintyaṃ pādāṃgulaṃ proktaṃ kāraṇaṃ jaṃghakā bhavet
ajitaṃ jānudeśaṃ syāt dīptaṃ ūrupradeśake /
sūkṣmaṃ tu guhyadeśaṃ syāt sahasraṃ * * * * *
vīraṃ karṇadeśe tu rauravaṃ mukhameva ca /
makuṭaṃ mākuṭaṃ tatra aṃgapratyaṃgameva ca
bāhu tu vimalaṃ proktaṃ caṃdra jānamurastalaṃ /
biṃbaṃ ca * * * * prāṃgītaṃ jihvā vyañjanakaṃ
lalitaṃ syāt kapolaṃ hi siddhaṃ caiva lalāṭake /
santāna na kulaṃ vidyāt śivoktaṃ upavītakam
pārameśvaraṃ tu hāraṃ syāt kiraṇaṃ ratnabhūṣaṇaṃ /
vātulaṃ vastramityāhuḥ śivamarmānulepanam
p. ८६)
balipuṣpeva mālyaṃ ca siddhāṃte na nivedanam /
tantrārkaśarīreṇa mantramūrtimayena ca
vipulārthantu noditvā tatvamaṃtrārthadarśanāt /
tantrāṃtena samākhyātaṃ tantra saṃjñāśca saṃhitā
caturthe daśarātraṃ tu ṣaṇṇāśā puṃsi pañcame /
ṣaṣṭe caturhāt śuddhi saptame tu dinatrayam
navājñānaṃtavaiśvaryaṃ navavittaṃ ca yauvanaṃ /
tatraiva sūparaṃ śaivaṃ saumyanyādi raudrakaṃ
saubhyaṃ catvāri bhedena proktaṃ dakṣiṇavāmakaṃ /
paṇḍitānapi bādhante kiṃ punastānapaṇḍitān
bubhañca na vāpānān śāstā vaivasvato yamaḥ /
daivameva paraṃ manye pauruṣaṃ tu nirarthakam
devatādgamyate sarvaṃ daivaṃ hi paramāgatiḥ /
yathā sarpamukhādgrastaṃ maṇḍūkamiti svayaṃ
tathā saṃsārasaṃdaṣṭaṃ naramāṃkṣiti sadguruḥ /
kīśā śarīramityuktaṃ mantrajīva iti smṛtaṃ
ātmamaṃtra prasiddhāṃtaṃ yogaṃ śivasānnidhyakāraṇaṃ /
garbhiṇīṃ prasavedantu paribhāgamidaṃ smṛtaṃ
paribhāgamidaṃ ṣaṣṭyomāsapakṣādibhirvinā /
sarvamāseṣu ityeva kartavyaṃ ācāryaśca yate dine
manasā karmaṇāvācā gurukrodhannakārayet /
tasya krodhena gamyante āyuśrī jñāna satkriyā
catuḥ śrotriyārthagatiṃ kurvan ajñānaṃ sāphalaṃ vayet /
gurvājñā pālako yasmāt jñānasaṃpattimaśnute
vāmadakṣiṇa siddhāṃtaṃ bhedena dvividhaṃ mataṃ /
vāmaṃ paraśavāhassyāt dakṣiṇaṃ bhairavārhakaṃ
siddhāṃtaṃ yāmalaṃ sarvaṃ ādi śaivoktamārgakaṃ /
śaivaṃ pāśupadaṃ somaṃ lākulaṃ tu caturvidham
maṃtra siddhāṃtakaṃ śreṣṭaṃ maṣṭhāviṃśati saṃhitā /
yasmin taṃtre samāraṃbhaṃ karṣaṇādyarcanāntakaṃ
p. ८७)
tasmin taṃtre prakartavyaṃ anyataṃtreṇa kārayet /
saumyamārhataṃ caiva śaivaṃ pāśupataṃ tathā
kāpālaṃ pāñcarātraṃ ca ṣaḍete samāyā smṛtāḥ /
* * * * * * * * * * * * * * *
?
saumyārhatamidā * * bhākara vedānta naiyā-
yika vaiśeṣaśaivāssarve prakurvītīti gṛhasthā-
dvijottamī / yāmalā mātṛtaṃtre ca kāpāle pañca- /
rātrike / bauddhe cārhate caiva * * * * pi ca
anyeṣvaviṣu mārgeṇa tattacchāstraiḥ svaśāstrakaḥ /
śaivā kurvanti dīkṣāśca talliṃga sthāpanādikaṃ
mukhyatvādaha śaivasya mukhamāsya mano'pi ca /
adhikārosti sarvasya nānyeṣāṃ śivadarśane
tasmātparārthamātrārthaṃ sthāpanaṃ yajanaṃ tathā /
śivavipreṇa kartavyaṃ anyeṣāṃ svārthameva hi
parārthamapi kuryādve lopaṃ tantrapatestathā /
tadrāṣṭrasya vināśastu acireṇa na saṃśayaḥ
vastuparāṅmukha vastunikṛtyaṃ vastumukhaṃ bhava-
rīśanirīkṣaṇāt / yatkṛtamaṇḍapa gopura-
pīṭhaṃ vastumukhāni mukhāni na bhavanti /
atha tatvāni ṣaḍtriṃśan pṛthivyap-
tejo marudviyat / gaṃdhorūparasasparśa śabdo-
pasthau ca pāyu ca / pādau pāṇi ca vāṅnāsā jihvā-
cakṣustvacaḥ śṛtī / mano'haṃkārabuddhiśca prakṛti-
vajñayastvayā / rāgoniyati vidyāṃ ca kalākālaṃ-
ca mohinī / vidyāśceśvara sādākhyaṃ śaktiśśiva-
iti smṛtaṃ / tatva tatveśvaraṃ nyāsaṃ mūrtimūrtīśvarā-
nvitaṃ / tatvatrayādhipaḥ / ātmavidyā śivā-
khyaṃ tu tatvatrayamiti smṛtaṃ / kṣmāvahniyajamānārka-
jalavāyu niśākara / śarvaḥ paśupatiścogro
rudrākhyo bhava eva ca / īśānaṃ ca mahādevo-
p. ८८)
bhīmalaśca vṛṣamūrtayaḥ / pañcamūrti ātmā /
pañcamūrtyātmako nyāso kaṣṭā vāri dahanānilāḥ
khañceti mūrtaye liṃge brahmādyāḥ pañcamūrtayaḥ /
indrāśyāgni yamaścaiva nir-ṛtirvaruṇastathā
vāyu somastatheśāna brahma viṣṇuśca lokayāḥ /
daśāyudha-
anaṃteśastathā sūkṣma śivoktaṃ cekanetrakam
ekarudrastrinetraśca śikhaṃ ca śikhaṇḍinaṃ /
aṣṭavidyeśvarāścete triṇetrāśca caturbhujāḥ
darpaṇaṃ pūrṇakuṃbhaṃ ca ṣaṣṭabhaṃ yugmacāmaram /
śrīvatsaṃ svastikaṃ śaṃkhaṃ dīpo devāṣṭamaṃgalaṃ
kuṃbhakarṇo nikuṃbhaśca sihmasyo gajavakrakaṃ /
jvālāghaṃ jālajaṃghaṃ ca lohajaṃ tṛvidhā bhavet
mṛgāsyuṣṭamidaṃ proktaṃ pīṭhe upari pūjayet /
dharo dhṛ somanīlaṃ ca pramukhaṃ ca prabhāvakam
kalau bhīmaṃ tathā naṣṭau vasūnāṃ parikīrtitaṃ /
paiśācaṃ rākṣasaṃ yakṣaṃ gandharvaṃ aindrameva ca
saumyaṃ prajeśvaraṃ brahmaṃ aṣṭamaṃ parikīrtitaṃ /
vāmā jyeṣṭhā raudrī ca kālī kalavikaraṇīṃ tathā
balavikaraṇī balapramathinī sarvabhūtamanonmanī /
caṇḍarudro mahāmoḍī vibudho vihalottamaḥ
viśvarūpo viśālākṣī bhūdharo meghavāhanaḥ /
etān vimānapālāśca pūrvādīni kramānnyaset
acyutānaṃda mūrtistu cakrapāṇirjanārdanaḥ /
puruṣaṃ prakṣutaṃ caiva govindo mattanāyakaṃ
prajāpatiśca dhātāraṃ vidhātāraṃ ca pitāmahaṃ /
ajaṃ vai sṛṣṭi mūrtiśca hiraṇyagarbhaścaturmukhaṃ
aṣṭa skanda
skandasyaiva kumāraścet subrahmaṇyaṃ tathaiva ca /
kārtikeyaśca senaṃ ca ṣaṇmukho śikhivāhanaḥ
p. ८९)
senāpatiṃ ca ityete pūrvādīni kramānnyaset /
māṇikkaṃ puṣparāgaṃ tu sphaṭikābhaṃ tu * * *
pravālakaṃ cai vaiḍūryaṃ indranīlaṃ tu saptadhā /
ratnaṃ caiva mākhyātaṃ labdhamānena kārayet
aṣṭamṛtu /
kulikā vaṭako śṛṃgagajadaṃtamṛgaṃ tathā /
nandadyabdhi hṛdayavallike praṇajāmapi mṛtukā
urvaśī menakā caiva lakṣmī caiva tilottamaḥ /
sumukhī sumanā caiva kumukhī kāmavardhanī
etāścāpsarasā proktā aṣṭamaṃgaladhārikā /
parassiddhaṃ padmaktikaṃ caiva maṃtrajño maṃtravittamaḥ
prāṅjñaśvaraṃbarāṃ caiva * * vatsiddhapūjitā /
siddhāsvetāḥ samākhyātā teṣāṃ varṇāni kā śṛṇu
anaṃto vāsukiścaiva takṣakaḥ kārkoṭakaṃ tathā /
śaṃkhapālaśca gulikaḥ padmako vāsukī tathā
nāgāsvaṣṭa iti khyātā dvibhujāśca dvilocanā /
uttamaṃ pūrvadigbhāge caturvaktraṃ cāgnigocare
kuṇḍodaraṃ dakṣiṇe caiva nair-ṛtyāsu prabodhakaiḥ /
vāruṇyā sihmamukhī caiva vāyavyāṃ tu adhomukhaṃ
some ca ekapādaḥ syādaiśānyāmaṣṭapādakam /
ityete cāṣṭabhūtānāṃ parivārāgre baliṃ kṣipet
arkapaṅkaja bilvaṃ ca naṃdyāvartaṃ ca pāṭalī /
karavīraṃ caṃpakaścaiva nīlotpalamathāṣṭakam
aṣṭapūjā-
dvārordhve dakṣiṇe pārśve vighneśaṃ saṃprapūjayet /
dvārordhve vāmapārśve sarasvatīṃ saṃprapūjayet
dvārordhve madhyame caiva śrīdevīṃ saṃprapūjayet /
dvārasya dakṣiṇe pārśve gaṃgā naṃdīśvaraṃ yajet
dvārasya vāmapārśve tu mahākālīṃ yamunāṃ budhaḥ /
bhuvaṃgaṃ ca pataṅgaṃ ca ūrdhvāntaṃ saṃprapūjayet
p. ९०)
vimalaṃ ca subāhuṃ ca guho nityopadānanam /
gaṃgāṃ caiva mahānaṃdī mahākālaṃ yamunāṃ tathā
stānakaṃ iti vikhyātaṃ vighneśaṃ caiva padmajā /
vāgīśaṃ ca viśeṣeṇa āsanaṃ tviti paṭhyate
bhuvaṃgaṃ ca pataṃgaṃ ca śayanaṃ vidhi padmajaḥ /
dvāreṣu devatāssarve parasparanirīkṣaṇam
deva devaṃ namaskṛtvā dvāradevān prapūjayet /
pataṃgasyordhve gaṇeśaṃ tu tasya vāme sarasvatī
dakṣiṇe ca bhuvaṃgasya gaṃgā naṃdī ca meva ca /
yamunāṃ ca mahākālaṃ tasya vāme tu pūjayet
vimalaṃ ca subāhuṃ ca pūjayedvai kavāṭayoḥ /
ṛṣabhaṃ pūjayedagre gaṃdhapuṣpādibhirbudhaḥ
dvāramaṃtarmukhaṃ vāpi dvārapālabahirmukham /
kāraṇe /
dvārārcanāyāṃ snānakāle tadaṃte dhūpadīpa-
naivedyapradāne / tadaṃte śrībalyādau tat /
samāptau naṭādye tadante tattāḍayedvāraghaṃṭāṃ-
yasmin kāle dhūpadīpān tadādīn / tasmin
kāle ghoṣayeddhūpaghaṇṭām / ghoṣaṇādrā-
kṣasādyāgaścā gacchanti taddravya taddevatā /
indunibhapañcamukha hastadaśayuktaṃ śūlakara-
ṭaṃkamasi vajramabhayaṃ syāt / pāśavaradāṃkuśa-
maṇidahanavāme raktakamalāsana sadāśiva-
svarūpaṃ / deviśiradakṣiṇamathottarasupādaṃ
gomukhāṃta ghṛtavāri bhujayuktam / yonigata-
madhya saṃsthita suliṃgasthāpita sadāśivamano-
nmani svarūpam / ekamukha vedakara vidruma-
svarūpaṃ / kṛṣṇamṛga ṭaṃkavaradābhaya catuṣkam /
locana tṛtīyasita vastra paridhānaṃ caṃdrayuta-
p. ९१)
mauli gatagauri sahasrasūnuṃ / kuṃdanibha-
vedakaravahni nayanaṃ syāt paṃkajapatāga-
varadotpala catuṣkam / locana tṛtīyasita-
vajraparidhānaṃ caṃdrayuta mauligata gauri-
sahasrasūnum / aṃgabhima bhūṣaṇa vicitra-
nayanaṃ syāt tuṃgamakuṭojvala manonmāni-
svarūpaṃ / sadāśiva dhyānam /
ādau pañcamukhaṃ prakalpyavidhinā tadvārava-
ktrādikaṃ / sadyaṃ vāmamaghora tat purādiṣu- /
śānyasedi kramāt / mūrdhānaṃ vadanaṃ tadaiva hṛdayaṃ-
guhyaṃ ca pādadvayaṃ / īśānaṃ puruṣaṃ ca ghoramathavā- /
vāmañca sadyaṃ nyaset / tasya varṇam /
gokṣuradhavalākāraṃ sadyo jātasya varṇakam
japākusumasaṃkāśaṃ vāmadevasya vai guha /
aghoraṃ maṃjanaprakhyaṃ puruṣaṃ kuṃkumaprabhaṃ
śuddhasphaṭikamīśānaṃ pañcavaktraṃ ṣaḍānanaṃ /
pañcavaktra * * * * * * * * * * * *
pāyasaṃ pūrvadigbhāge kṛsarānnaṃ dakṣiṇe tathā /
mudgānvaṃ paścime bhāge gulānnaṃ uttare nyaset
śuddhānnaṃ ūrdhvavaktraṃ ca pañcavaktre pradāpayet /
* * * * * * * * * * * * * * *
?
kapitthasya phalaṃ sāraṃ yāvatkuṃjarabhākṣitaṃ /
tathā sarvanivedyāni bhuṃjīyātparameśvaram
peyaṃ śoṣyaṃ ca lehyaṃ ca coṣyaṃ ca bhakṣyaṃ karatale nyaset /
annādyapūpatoyādi darśanādgṛhyate mayā
rasādi bhakta jihvāyā anāmi kamalodbhavā /
svamūrdhāntu ubhayau tu pārśve trayastriṃśanmūrtiḥ
pratimā hṛdishita śaktyākṛti śailajaloha-
meva stannāvasanti satataṃ sa jīvaḥ / śūlasya-
madhye vṛṣaṇaśṛṃgamadhye padmasya madhye śikha-
rasya kukṣau / sṛṣṭiliṃgasya liṃgārthaṃ vyākhyā-
saṃkhyeyamūrtinaḥ /
p. ९२)
śaśvaddhiśekharaṃ śyāma nigrahaṃ kālanigraham /
gaurīśvaraṃ ca vai vāhyaṃ umāyānugrahaṃ param
umayā sahitaṃ gaurī saṃvādaṃ ca sukhāvaham /
guhomā sahitaṃ sārdhaṃ nandyārūḍhaṃ purāṃtakam
kirātārjunakaṃ kālaṃ umārdha harirardhakam /
nṛttamūrttitrayaṃ paścāddahanaṃ jāhnavīdharam
caṇḍeśānugrahaṃ paścāt mukhaliṃgamataḥ param /
vighnaṃ kandasya caṇḍeśaṃ kṣetreśaṃ kamalodbhavaṃ
cakrapāṇiśca mārtāṇḍaṃ nāgeśaṃ vīrabhadrakaṃ /
gaurī durgaṃ tathā śreṣṭhaṃ mahāmodi sarasvati
jāhnavī bhadrakālī ca lakṣmī pṛthivī mātaraṃ /
etacchāstroktamārgeṇa pūjayedādi śaivakaṃ
somāskaṃdeśvaraṃ caiva induśekharameva ca /
ṛṣabhaṃ vāhanaṃ caiva naṭeśvaraṃ tathaiva ca
tathā vai keśavāsaṃ ca bhikṣāṭanamataḥ paraṃ /
caṇḍeśānugrahaṃ paścāt dakṣiṇe kālanāśanaṃ
liṃgodbhavānāṃ ca mūrtīnāṃ bhedāṣṣoḍaśadhā bhavet /
śāṃtaṃ padmāsanasthaṃ śaśidharamakuṭaṃ pañcavaktraṃ-
triṇetraṃ / śūlaṃ vaktraṃ ca khaḍgaṃ paraśuma-
bhayadaṃ savya bhāge vahantaṃ / nāgaṃ pāśaṃ ca ghaṃṭā-
pyanalakarayutaṃ sāṃkuśaṃ vāmabhāge nānālaṃkāra-
yuktaṃ sphaṭikamaṇinibhaṃ naumi sādākhya tatvam
śyāmāṃ trinetrā dvibhujā tribhaṃgī savyāpasavya-
sthita kuñcitāṃghrī / savyotpalā kaṭakāstano-
ccāhastānyalaṃbā parameśvarī sā / kuṃdendusphaṭi-
kābhā sā jaṭāmakuṭamaṇḍitā / pañcācanasamā-
yuktaṃ pañcavaktrasamanvitaṃ / vaktraṃ prativiśeṣeṇa-
trilocana samanvitaṃ / daśabhujaṃ- tu rekantu dvipādaṃ-
padmasaṃsthitaṃ / śūlaṃ paraśukhaḍgaṃ ca vajrābhayaṃ ca
dakṣiṇe / nāgaṃ pāśāṃkuśaṃ caiva ghaṃṭāṃ vahniṃ ca vāmake
p. ९३)
sarvalakṣaṇasaṃyuktaṃ sarvābharaṇabhūṣitam /
divyāṃbaradharadevaṃ dīrghabāhuṃ nakhojvalaṃ
divyagaṃdhānuliptāṃgaṃ divyamālāvibhūṣitaṃ /
śāṃtarūpamidaṃ proktaṃ kiñcitprahasitānanaṃ
etadrūpaṃ smarennityaṃ dharmakāmārthamokṣadaṃ /
dhyānarūpamidaṃ proktaṃ viśeṣamadhunocyate
vai kartano vivasvāṃśca mārtāṇḍo bhāskaro raviḥ /
lokaprakāśakaścaiva lokasākṣitrivikramaḥ
ādityaḥ sūryadevāṃśca aṃśumāno divākaraḥ /
ete vai dvādaśā divyāḥ sarvalakṣaṇasaṃyutāḥ
karmeśaṃ pūrvavaktraṃ syātkartṛsavyānanaṃ bhavet /
aparaṃ ūrdhvavaktraṃ syādamūrtāścottarānanaṃ
ūrdhvaṃ tu śivasādākhyaṃ evaṃ pañcānanaṃ viduḥ /
īśānamūrdhvavaktraṃcādi tathā karmāṇi vadbhavet
prāgvaktraṃ uddiṣṭaṃ dakṣiṇāṣṭamukhaṃ yathā / pūrvordhvaṃ- /
dakṣiṇaṃ syaiva itaraṃ paścimottaram / kiṃci-
dasti viśeṣo'sti ūrdhvānasyadhomukham /
mūlaṃ sañcitya tadvaktraṃ parāṅmakhamiti smṛtaṃ
pūjākāle tu tāṃ dhyātvā arcitaṃ karmavaktravat /
evaṃ saṅkalpya vidhivatpūjāṃte pūrvavadbhavet
etatpañcātmakatvācca sarvakāraṇakāraṇaṃ /
sadāśiva iti proktaṃ iti śāstrasya niścayaṃ
etadvai karmarūpatvāt karmaṃ karmantu kārayet /
yogināṃ maṃtriṇāṃ caiva smṛtimātre bhavedguru
ityetairlakṣaṇairyuktaṃ karmasādākhyamucyate /
śivādi karmaparyantaṃ krameṇa parikīrtitam
sādākhyalakṣaṇaṃ proktaṃ maheśaṃ śṛṇa ṣaṇmukha /
karmeśasya sahasrāṃśe maheśasya samudbhavam
p. ९४)
maheśaṃ sakalaṃ vidyāt sṛṣṭisthitilayātmakaṃ /
pañcaviṃśatibhedena amūrtaṃ pañcaviṃśatiḥ
nānārūpadharo devo nānābheda samanvitaṃ /
nānāchinna samopeto nānālīlāparo haraḥ
sthānaṃ yānaṃ samāsīnaṃ nṛttaṃ kopaṃ ca saumyakaṃ /
anekākārasaṃyukto deva devo maheśvaraḥ
jaṭāmakuṭasaṃyukte mekavaktraṃ triṇetrakaṃ /
sarvābharaṇasaṃyuktaṃ ekapadmāsanasthitaṃ
evaṃ maheśamevoktaṃ rūpabhedamathā śṛṇu /
prathamaṃ somadhārī ca dvitīyamumayā saha
tṛtīyaṃ tu vṛṣārūḍhaṃ caturthaṃ nṛttakodbhavaṃ /
vai vāhyaṃ pañcamaṃ vidyāṣaṣṭhamaṃ bhikṣāṭanaṃ bhavet
kalārīṃ saptamaṃ vidyātkālābhā cāṣṭamaṃ bhavet /
navamaṃ tripurārī syātjalaṃ dharāparo daśa
ekādaśe gajāhārīṃ syādvādaśaṃ vīrabhadrakaṃ /
trayodaśaṃ harerardhaṃ tadardhanārimataḥ paraṃ
pañcādaśaṃ kirātaṃ syāt kaṃkālaṃ ṣoḍaśaṃ bhavet /
caṇḍabhānugrahaṃ caiva tataḥ saptadaśo bhavet
viṣāpaharaṇaṃ caiva aṣṭādaśamiti smṛtaṃ /
cakradāra svarūpaṃ ca ekonaviṃśati smṛtaṃ
vighnaprāsādaviṃśaṃ ca umāskaṃdaṃ tataḥ param /
dvāviṃśadekapādaṃ syāt trayoviṃśatsukhāvahaṃ
dakṣiṇāmūrtirūpaṃ tu caturviṃśati prakīrtitaṃ /
indudhārādi ṣaṭkantu dharmātmākhya samudbhavā
viṣāpaharaṇādīni kukṣe pañcānaṃ viduḥ /
suvāsanādi liṃgāṃtaṃ śivākhye tu trayodbhavā
ete maheśa rūpāṃśca karmādiṣu samudbhavā /
pañcaviṃśatprakāreṇa rūpaṃ ceti pṛthak pṛthak
p. ९५)
ete maheśa koṭyaṃśā viṣṇubrahmāsamudbhavā /
netreṣu savyavāmordhvo sūryasomā śivodbhavaṃ
āsye jñāna samutpannaṃ galeśe tu samudbhavam /
ṣaṇmukhaṃ hṛdayejjātaṃ nābherdevā samudbhavāḥ
pañcāśatkoṭi devāśca mahāṃśe tu samudbhavaḥ /
ṛṣayaśca tathā koṭyaḥ romāccaiva samudbhavāḥ
tatvānāmudbhavaṃ proktaṃ yatīnāmudbhavaṃ śṛṇu /
ekaikena daśāṃsena jāyate kramaśastathā
ete vai pañcaśaktyāśca śivādīnāṃ tu śaktayaḥ /
manonmanyā sahasrāṃśo gaurīṣvatha samudbhavaḥ
śrīdevyā sarasvatī durgādumā caiva prabhā tathā /
vāmā jyeṣṭhā ca lakṣmī ca tathā vaiśyānu śaktayaḥ
ete vai koṭi śaktiśca gaurī devasamudbhavaḥ /
śaktibhedaṃ viśeṣeṇa samāsātparikīrtitam
sūtrāgraṃmukhamityuktaṃ sūtrādhaḥ pādamucyate /
sūtasaṃdhistu pṛṣṭaṃ syātsūtra pārśvau tu bāhukau
va prakramevā sukhāsīne caturaśraṃ tiṣṭa liṃgakaṃ /
śeṣalakṣaṇamevoktaṃ śayanaṃ liṃgaṃ prakīrtitaṃ
liṃgavacanam-
pṛthivyā yāni tīrthāni puṇyānyatanāni ca /
līyaṃte tāni liṃge tu tasmālliṃgaṃ prakīrtitam
bhadradala /
prācyāmagrataḥ śaṃbhu nottare yoṣitāśraye
na pratīcyāṃ tu yatpṛṣṭaṃ taddakṣe saṃsthitorcayet /
yogaje - arcanā prakaraṇe
pratīcyāṃ tu yathā dvāraṃ tatreśaṃ puruṣaṃ smaret /
sadyo jātaṃ bhavetprācyāṃ ghoraṃ vāmaṃ ca pūrvavat
p. ९६)
bhogāṃgāni yathā pūrvaṃ sādhakaṃ cottarānanā /
prathamaṃ śivasādākhyaṃ mūrti dvitīyakam
tṛtīyaṃ mūrtisādākhyaṃ caturthaṃ kartṛnāmataḥ /
pañcamaṃ karmasādākhyaṃ pañcasādākhyamucyate
brahmāṇaṃ yāgamūrtiṃ ca viṣṇumūrtiṃ balistathā /
īśvaraṃ kuṃbha mūrtiṃ ca agnimūrtiṃ ca rudrakā
sadāśivaṃ mūlaberaṃ pañcamūrtiriti smṛtaṃ /
liṃgāttadrūpakaṃ jñātvā kalpayetsādanaṃ tataḥ
svayaṃbhurdaivikaṃ bāṇe kalpayedekamānasaṃ /
ārṣegāṇave vatsa kalpayedāsanatrayam
mānuṣaṃ caiva vai vatsa pañcāsanaṃ prakalpayet /
kundenduvarṇāṃ varadāṃ triṇetrāṃ koṭīra-
bhārāṃ abhayāṃ bhayasnāṃ / pāśāṃ kuśāṃ paṅkaja-
madhya saṃsthāṃ ādhāraśaktimiti cintyamūle
ekāśīti padaṃ suvṛttamakhilaṃ pātāla-
bhāga sthita nāgairaṣṭabhiraṣṭadikṣunihitai-
śaṃkhādyapuṣpaprabham / saṃyuktaṃ asukṛṣṇarakta-
sadṛśaṃ rādhū-matra dhūmatrānvitam / śaṃkhābhaspha-
ṭika * * * * * * * * * * ṣṭatvarṇai
ranaṃtāsanam / yogasyotpari saṃhya * * * *
* * dakaṃ daṇḍamādibhiḥ kalpitaṃ / prāṇādyai-
rdaśa vāyubhiśca sahitaṃ yuktaṃ daśātmākṣaraiḥ
bhūmisthaṃ sthiti saṃbhavaṃ ca niyataścordhvaṃ ca-
dātaṃ ca vaṃ oṃkāreṇa tu citra kadalanibhaṃ-
nāḍhyaṃ ca taddevatā / pūrṇacaṃdra sadṛśaṃ suvartulaṃ-
karṇikopari nidhāya tatsamam / aṃbikādi-
sahitaṃ śivāspadaṃ vādi śaktisahitāya jāmidaṃ /
ādhārabījāṃkura nālakaṃ ca sukhā sukhasaneṣu-
triṣu maṇḍaleṣu / guṇayeṣvatra triṣu krameṇa praka-
lpanā saṃprahirārdrapuṣpaiḥ / nyavedanaṃ tāḍana-
p. ९७)
yogasiṃhaṃ padmāsanaṃ tadvimalaṃ krameṇa /
pīṭhasya pañcāṃga ṣaḍaṃga nāmnā trimaṇḍalāni-
triguṇātmakaṃ ca / āvāhanāsanaṃ padmaṃ anaṃtā-
sanāni karmaṇi / vimalāsanaṃ arcanairyuktaṃ-
bhogyaṃ yogāsanaṃ bhavet / nṛttayogādi saṃyuktaṃ-
sihmāsanamataḥ paraṃ / haimani bhavedakara śyāma-
karayuktaṃ / kuṇḍika patāka varadā yananamālā /
vicitra vasanāṃbaraṃ jaṭāmakuṭayuktamakṣayuta-
locanaṃ / pitāmaha kirīṭa makuṭānvitasu-
keśavasvarūpaṃ / śivarūpam
raktanibhavedakara vyomamukhayuktaṃ śūlavara-
dāṃkuśa patākayuta hastaṃ / kṛṣṇavaradāṃbara-
śaśāṃka sutamaugrī vedaguṇa netrayuta raudra- /
śivarūpam / ekamukhavedakara vidrumanibhaṃ-
syāt / karṇamukha ṭaṃka abhayaṃ vara catuṣkam /
aṃbaratṛtīyasita vastra paridhānaṃ caṃdrayuta-
mauli haramīśvarasvarūpaṃ / parameśvarirūpam /
vidyudprabhāssakala candramukhādyujihvā netra-
dvayā sakalayoniṣu madhya saṃsthā bāhudvayā-
prasṛtakotpalahastayuktā prāṇādicārṇanava-
keṣu saṃsmitāste vahnimaṇḍalamevoktaṃ ravi-
maṇḍalamevocyate / vīta prabhāsārasijānana-
yugmanetrā // bāhudvayā prasṛta paṅkaja caryamāṇā /
pīnastanā kanakakuṇḍala karṇayuktā- sūryaprabhā-
ravikalopari saṃsthitāsthā / ravimaṇḍala-
mevoktaṃ candramaṇḍalamucyate / śvetaprabhā-
kanakakulamaṇḍitānye bāhudvayākumudadhṛkkara-
talaṃbahastā / netradvayā rucira kuṇḍalavaktra-
yuktā / pūrvādiṣu ṣoḍaśakale parisaṃsthitāsthā-
evamāvāhanaṃ proktaṃ pratisaṃdhyāsu kārayet
p. ९८)
prajāpatiruvācaḥ
pratiṣṭhākālamārabhya sthite liṃgasthitaśśivaḥ /
kasmādāvāhitaṃ kasmin ko brūhi mama śaṃkara
īśvara uvāca-
tvayā proktaṃ tu tatsatyaṃ kiṃcitprahasitānana /
sthitassyādāvāhanā nāsti deśāddevāṃtareva ca
maṃtreṇa svābhimukhyaṃ ca kriyāṃte tasthivaṃ śivam /
udvāsanaṃ caiva mukhyaṃ ca na ca deśāṃtare gatiḥ
yathā kāṣṭassa vahnistu mathanāttatprakāśate /
yathā jvalita vahnistu bhasmanācchādyate sati
bhasmaṃ vyapohya vātena jvalanaṃ kriyate yathā /
tadvahnivatsthireśaṃ tu tanmaṃtreṇaiva dīpyate
āvāhanodvāsanaṃ nāsti śiṣṭaliṃge viśeṣataḥ /
prajāpati samāpte tu dvimukhaṃ tadvisarjanam
yathā kuṇḍagatasyāgneḥ vāyunājvalanaṃ bhavet /
tathā ca liṃgamātreṇa jāyate bhagavān śivaḥ
devaiśca munibhiścaiva yalliṃgaṃ tu pratiṣṭhitaṃ /
tacchiṣṭaṃ liṃgamityuktaṃ śivasānnidhyakāraṇaṃ
tasmādāvāhanaṃ nāsti na caivodvāsana kriyā /
kuta āvāhanaṃ devaṃ kutrodvāsanaṃ tathā
smaraṇādeva āvāhanaṃ vismaraṃti visarjanaṃ /
liṃgamāvāhanaṃ caiva liṃgamūrtiriti smṛtaṃ
ācārya sannidhau kṛtvā darpaṇaṃ vā yajetkramāt /
dīpān dīpa sahasrāṇi mūladīpaṃ na lipyate
yasya devārcanaṃ liṃgaṃ mūlaliṃgaṃ na lepakaṃ /
golatve nekavarṇāni kṣīramekaṃ samudbhavaṃ
maṃtramekaṃ samutpannaṃ tantraṃ ca bahurūpakaṃ /
kulāla cakramṛdbhistu nānārūpeṇa dṛśyate
ācārya manasādhyātvā duścayā parameśvarā /
anekadīpāvali bhāssamūha santiṣṭamasyānana-
bādhamāna evaṃ guṇārūpiṣu vidyate cet /
arūpiṇā tatra kimasti vācyam
p. ९९)
śilāmṛddārucitreṣu devatā yatra kalpitā /
akalpita svayaṃ jyoti ātmano devatānikaṃ
kāṣṭādagni ghaṭe caṃdre svīśamāvāhayettataḥ /
yaddevamarcayitvā tu taddevaṃ ātma bhāvayet
liṃgaṃ ca pīṭhaṃ parimṛjya darbhaiḥ prakṣālya pañcāṃga-
ṣaḍaṃgamaṃtraiḥ / prāsādamaṃtreṇa hṛdā tu liṃgaṃ-
spṛśaśca hastadvaya saṃpuṭābhyāṃ // liṃgamā-
vāhanaṃ caiva liṃgamūrtiriti smṛtaṃ / yathānala-
tarasyādvā kṛtvā yogyaṃ vyapohya ca / kṛtvā-
hṛdgāmaṃjaliṃ ca kusumaṃ prāsādamaṃtraṃ paṭhan-
bhaktyāniṣkala gocaraṃ saha rasībhāvaṃ gataḥ
sādhakaḥ / dhyāyedvikramatā svaśaktibhavane-
nāde tathā binduke / niṣkrāṃtaṃ kramaśassva-
śakti bhavane syādevamāvāhanam / bhūtānāṃ-
caiva bhūtāntāṃbhāga tāṃta meva ca / śivaviṣṇu-
samārūḍha śivamaṃtramihocyate / prastāram
ākāśātsaṃbhavā rekhā dvitīyaṃ ardhacaṃdrakam /
tṛtīyaṃ kuṭilākāraṃ caturthaṃ vahnisaṃyutam
pañcamaṃ ca dhvajākāraṃ aṣṭamaṃ cādho mukham /
saptamaṃ bindusaṃyuktaṃ aṣṭamaṃ nādamucyate
aṣṭarekhā samāyuktaṃ prāsādamiti kathyate /
tasya prastaram //
pañcākṣarātmako deho yasya prāsādayātmakaḥ
yo vijānāti satataṃ sa eva gururīśvaraḥ /
pañcaviṃśaccaturthasya pañcamaṃ paṃcaviṃśakaṃ
aṣṭakān pañcamaṃ yugmaṃ agnibīja samanvitaṃ /
medho dvitīyabījasthaṃ dhātupūrvaṃ yathākramaṃ
maṃtraṃ samudito vāpi lāṃcakaṃ syācchivasya tu /
nādaṃ nādādikaṃ kūṭaṃ kālārṇaṃ pārthivānvitaṃ
vāruṇaṃ vahnisaṃyuktaṃ marutu ṣaṣṭaṃ svarānvitaṃ /
svarāṃte bindunādāḍhyaṃ navārṇātmā śivaṃ viduḥ
p. १००)
mantraṃ proktaṃ śivasyāha jagatsṛṣṭilayātmakaḥ /
nādārṇaṃ tu samuddhṛtya diccaturdaśasaṃyutam
bindunādasamāyuktaṃ nādādyaṃ prathamānvitaṃ /
aṣṭavargādimaṃ caiva tṛtīyasvarasaṃyutaṃ
tadvargādi samuddhṛtya prathamasvarasaṃyutaṃ /
pañcākṣaramayāhyetat maṃtraṃ sadāśivasya tu
kauṣaṣṭīviṣu bindu caṃdraśakala tryakṣāścākṣa
bhāsvadhvanim / sīte bindu yutenujāsana-
yanāṃ sargajā kubjodaram / ekīkṛtya yathā-
karma (krama) mananvito bhitvā kalāsaṃcayam
nitye nirmala vikrayākhya sahajāmiśratva-
(jya) vartāmahe // tasya / antarnāḍīniyamita-
marullaṃbitaṃ brahmaraṃdhraṃ svāṃteśāṃti praṇayana-
samunmīlamādaṃta sāndram / pratyak jyoti-
rjayati nimiya spaṣṭalālāṭa netraiḥ / vyājī-
vyāpti kṛtamapi jagat vyāpi caṃdrākhyamaule
prastāre paramākṣarasya nipuṇo nistāralabdho-
daye / vistāre niyataprapañcatanaye nistaṃtrayoga-
śramaḥ / tairnitye kṛtaviśrama sahajayādṛṣṭvā
śivaṃ saṃpadaṃ / atrāste sukhamastu mohama-
himā prāsādasindhau guruḥ // mūlārabiṃdhvā
dvādaśaparyantaṃ mānasā puṃsādamuccārya-
śivasamarasoraścaṃdaṃ svarāghīṣa biṣa-
binduṃ ardhacaṃdratrikoṇabiṃdu niyamadhya-
gata svanihatavanāhalamitraṃgita triśūla-
kubjakayugala garbhasargacūlikākara-
prastārapūrvakam / nistāyaka ca nistīrya-
niṣkalamidamahaṃbhāvanāni nissaṃganiru-
patikamala lālepamupāśāṃta śakalaśakti-
kallola kolāhala sukhakarasannibhṛta nika-
saṃbhasaṃtāraṃ bhacitamahānadīṃ cātaniśāśa-
śāṃka śatasahasrasaṃkāśa paraṃśivam-
p. १०१)
anupraviśya punarāvṛtti bhāvāni astamaya-
nirviṣṭya anusaṃdhatīdaṃ // mūlādhāre smare ra-
gnicandrasūryasamanvitaṃ / kuṇḍalyāṃ tu vidhātāraṃ
nābhau viṣṇumudāhṛtaṃ / hṛdare (ye) kevalaṃ rudraṃ-
karṇamūle maheśvaram / jihvāmūle tu nādākhyaṃ-
nāsāgre biṃdureva ca / nādākhyaṃ bhruvamadhye tu-
lalāṭe śaktisaṃjñikam / brahmaraṃdhre śivaṃ
vidyādūrdhvanṛttaṃ vicintayet
śuklaśoṇitayormadhye bindurūpaṃ parātparaṃ /
śivamadhyagato śāṃtaṃ śāntyātītaṃ parātparaṃ
parātparataraṃ devaṃ ityete śiva bhāvayet /
ādi caṃdraṃ mṛtyu bhūṣaṇa caṃdrakhaṇḍa guṇāgra-
udbhānu gaṃdhamani sīra bhāskarasyenduvaktra-
halākṛti sāṃ śugmaṃ triśikha dvibiṃbo-
kta dvikubjakalaṃmata pātu vaḥ / sakalo para-
ssakalo śivaḥ / prāsādamāruhya kalādhvanīyaṃ-
paśyannadhastāt sakalaṃ prapañcam-
parāmṛte tatra sukeśi sadhya ānaṃdasāṃdraṃ rasayaṃ prakāśe
vedo'hani smarahareśa sadāśivākhyaṃ sopānapa-
rbhakṣamati laṃghaparairalaṃghyam / prāsādaśṛṃga-
masudussukhagāvaśeṣa adhyāsmahai śiva-
manaṃgamupāṃgayaṃti / prāsādamātrasya bhajaṃti-
kecit tatvena sopāya vaśena dhanyā / jyotsnāṃ-
śivettoraṇa pāyanītvāṃ saṃviṃvayayiṃjiṃmana-
mohataṃtrī / abhāve bhāvaṃ kuryānnirāśrayā /
amanasko namaskṛtvā na kiṃcidapi ciṃtayet
pūrvaṃ haṃsitasso'haṃ paścāddomiti yadyapi /
ahamevedyalaṃ vedmi tvamāla śivameva ca
ākūtaṃ cedamūrtākhyaṃ samūrtaṃ cetsamūrtakaṃ /
vahnervṛṣadvayaṃ śakti ravināya vibhāvibhau
p. १०२)
prākāśa jalayormadhye prāsādamanusaṃdadhe /
yadaṣṣaḍadhva laharīṃ kāluṣyamupaśāmyati
vimastamastamaśceti prāsādasya parasya ca /
tayorāsvādanārthasya śivaśaktimayo hi saḥ
so'haṃ pūrṇāni māmariśo dehaṃ śrīvidyayā vahan /
prāsādahṛdayecchā saniśvāsa paramaśśivaḥ
prāsādagirisaṃrūḍhaṃ prāsādākhyaṃ mahauṣadhaṃ /
saṃsārasarpadaṣṭānāṃ etadasti mahauṣadham
alamala niyatī niyatiḥ paramārtharūpiṇe bhāvaṃ /
labdhe dakṣiṇa bhavave kiṃ yastālavṛnte naḥ
pūjyāpūjya pūjanaphalān ādhāramūrtyāmano-
vyāpyairvyāpaka bhāvako dhvanimanān pratyartha-
mātrālayān / mudrāṣvāṃgamukhāsta bhūṣaṇa-
vapurvarṇāṃga śaktistamopāyopeya samunna-
yanaṃ ca na sudhī saṃsmṛtya śaṃbhuṃ yajet /
alipiśita puraṃdharabhoga pūjyāvarohaṃ bahu-
vidhagulayogāraṃbha saṃbhāvito'yaṃ / paśujana-
vikhyātaṃ bhairavī saṃśritohaṃ bhairavoyaḥ śivo'ham
anakṛtāmīśakṛtāmīśagatābhyānnāḍīṃ
suṣumnāmiva paśya vidhiṃ / ānanda puṣpo'mitaḥ-
vārisiktāṃ śrāṃtadivyotsava tūryaghoṣaiḥ /
na me priyaṃ caturvedīmudbhaktaśca pracoditāṃ
tasmai dehahato grāhyaṃ sa ca pūjyo yathāhyayaṃ /
nābhedaṃ tu caraṃgulyaṃ adhastādagnimaṇḍalaṃ
kadaṃba puṣpavadvarṇaṃ aṣṭapatraṃ trikoṇakam /
kulādhāramayaṃ proktaṃ dvitīyaṃ nābhimūlake
bhujaṃgavalayākāraṃ aṣṭavartulameva ca /
kuṇḍalākhyā mahānāḍī bhānumaṇḍalamucyate
śikhāgre dvādaśāṃgulyaṃ vīṇādaṇḍasya pārśvayoḥ /
suṣumnā madhyagaprāṇamadhye tu suṣiraṃ tathā
p. १०३)
jīvaprāṇasamāyuktaṃ teṣu madhyeṣu saṃcaret /
sañcāra ti hi tatkāle ādhāreṣu ca saṃsthitaḥ
ādheyaṃ yatprayuktaṃ ca samādhityevamāśritaṃ /
iḍā ca piṃgalā caiva vīṇādaṇḍasya pārśvayoḥ
upānaṃ pādukaṃ caiva jagatīṃ jaṃghanaṃ tathā /
kukṣaraṃ tat kumudaṃ caiva bāhulāṃkameva ca
kaṇḍam karṇamiti jñeyaṃ adhare'dharaṃ bhavet /
mahāpaṭṭilalāṭaṃ syāt keśāṃtaghṛtavāriṇī
sarvāṃgaṃ śodhayet vassa pīṭhaṃ pāśupate na ca /
pīṭhaśuddhiriti khyātaṃ sthalaṃ caivāstramaṃtrataḥ
patraṃ brahmā phalaṃ viṣṇu puṣpamīśvarameva ca /
trīṇi deva śiracchedyamarccanādi prayojanam
matsyocchiṣṭa jalaṃ proktaṃ jihvocciṣṭaṃ tu maṃtrakaṃ /
vatsyocchiṣṭaṃ tu kṣarābhaṃ bhṛṃgocchiṣṭaṃ tu pūrvakam
dravyamucchiṣṭamannānāmarcanārthaṃ prayojanam /
ucciṣṭaṃ śivanirmālyaṃ idam pretajīvakam
kākapiṣṭasamutpannaṃ pañcaitāni pavitrakaṃ /
aṃguṣṭā brahmadaivatyā tarjanī keśavastathā
madhyamaṃ brahmadevatyaṃ anāmikāmīśvaraṃ tathā /
kaniṣṭāṃ sadāśivaṃ caiva aṃgulī adhidaivatāḥ
strīpumānnapuṃsakam /
aṃguṣṭaṃ tarjanī nārī madhyamaṃ tu napuṃsakam
anāmikāyāṃ kaniṣṭaṃ ca puruṣāṇāṃ tathaiva ca /
bhūmidevī /
dvibhujā ca dvinetrā ca karaṇḍamakuṭānvitaṃ
padmamaṣṭadalaṃśvetaṃ karṇikākesare sthitaṃ /
padmamadhye sthitāṃ devīṃ hemavarṇairalaṃkṛtāṃ
sadyamaṃtraṃ samāvāhya tasmāddevīṃ prapūjayet /
aṃgavaikalya doṣādyairācāryaḥ saṅgahīnakaṃ
svayaṃbhuliṃgavicchinnenāṃgahīnena doṣabhāk /
ekacakrasamāyuktā sārathī tu mahāratham
p. १०४)
saptāśvasahitaṃ kṛtvā sūryaṃ puruṣarūpiṇam /
īṣadaṃkitakeśaṃ vā keśakenaṣṭakaṃ tu vā
saṃraktamakuṭaṃ vāpi prabhāmaṇḍalasaṃyutaṃ /
raktavastrottarīyaṃ ca raktavarṇasuyauvanam
sarvābharaṇasaṃyuktaṃ śuklayajñopavītakaṃ /
aṃbujāsana madhyasthaṃ prabhāmaṇḍalamadhyame
dvibhujaṃ ca dvinetraṃ ca hastayoḥ padmake dadhan /
rathe samavasthito hyevaṃ sūryasyākṛtirucyate
rūpaṃ vai kartanādīnāṃ sūryākṛti padocyate /
śāstā dehaṃ samāsena samāhitamanā śṛṇu
dvibhujaṃ ca dvenetraṃ ca śyāmavarṇaṃ samāhitaṃ /
kañcukaṃ cihnarūpaṃ ca śuklayajñopavītakaṃ
śṛtyorvalayasaṃyukto hārakeyūrasaṃyutaṃ /
kirīṭamakuṭaṃ vāpi sukeśamakuṭaṃ tu vā
saratnamakuṭaṃ vāpi aṃgulīyakasaṃyutaṃ /
kumudaṃ savyahaste tu abhayaṃ vāmahastake
athavā viparītaṃ vā vakradaṇḍaṃ tu savyake /
karakaṃ vāmahastaṃ vā savyahasta prasāritaṃ
aṃkuśaṃ vāmahaste tu akṣamālāyutaṃ tu vā /
śāṃtau vīrāpinovedā vedādhyāyī pavitrakaḥ
śayanaṃ vāmapādaṃ tu dakṣapādaṃ tu kuñcitaṃ /
tajjānuparitaṃtraiva vilāsahastasaṃyutaṃ
caturbhujayutaṃ cettu paresavye tu vajrakaṃ /
vāme daṇḍayuto vidyā mohinī tanayaśśuciḥ
śāstā dehassamākhyātaṃ skandarūpamatha śṛṇu /
gurupustaka nāgānāṃ bhaktānāṃgi gaṇasya ca
pārvatī yakṣamātrāṇāṃ na nirmālyaṃ śive ya ca /
gobhū hiraṇya vasmādi maṇi hemādi bhūṣaṇaṃ
vihāya śeṣanirmālyaṃ caṇḍeśāya nivedayet /
tailacūrṇaṃ ca bhasmaṃ ca tāṃbūlasthānameva ca
p. १०५)
evaṃ varṇavidhiṃ proktaṃ nirmālyaṃ tu visarjayet /
sthūlaliṃgaṃ vimānaṃ ca sūkṣmaliṃgaṃ sadāśivaṃ
balipīṭhaṃ bhadraliṃgaṃ liṃgatrayamudāhṛtam /
liṃgacchāyāṃ tu liṃgaṃ tu prāsādaṃ yastu chāyayā
balipīṭhamidaṃ proktaṃ pañcaliṃgamiti smṛtaṃ /
liṃgaṃ sūkṣmataṃtre atha pañcagavyam
nava padaghṛtamadhye dugdhamaindre dadhissyāt /
yamadiśi ghṛtamindro vāruṇe gomayo dvau
anala nir-ṛtivāyuvīśakoṇeṣu piṣṭāmalaka-
rajanitīyaṃ sthāpayetpañcagavyam
gomūtraṃ gomayaṃ dugdhaṃ dadhi sarpyaṃ ca pañcadhā /
pratyekaṃ sthāpayet pūrve pratyekaṃ kevalaṃ smṛtaṃ
eteṣāmekapātraṃ tu gṛhyasnātvā tu miśrakaṃ /
viśeṣaṃ // gomūtraṃ sthāpayetpūrve gomayaṃ dakṣiṇe tathā
kṣīraṃ tu pāśabhṛddeśe saumyāyāṃ dadhi vinyaset /
madhyame sthāpayetsarvaṃ tattanmantreṇa deśikaḥ
kṣīra kuṃbhaṃ tu madhye tu dadhipūrvantu vinyaset /
dakṣiṇe ghṛtaṃ vinyasya gomūtraṃ uttare nyaset
paścime gomaye caiva āgneyayāṃ piṣṭasaṃyutaṃ /
nair-ṛtyāṃ rajanī sthāpya vāyavyāmalakaṃ nyaset
aiśānyāṃ puṣpasaṃyuktaṃ kuryāttatpañcagavyagaiḥ /
gomūtraṃ vṛṣabhaṃ daivaṃ gomayaṃ viṣṇudaivatam
kṣīraṃ śukraṃ ca daivatyaṃ dadhirgaṇapatiṃ tathā /
dhṛtaṃ ca rudradaivatyaṃ pañcagavyādhi devatāḥ
sadyojātādibhirmantraiḥ pañcagavyābhimaṃtrayet /
brahmā viṣṇuśca rudraśca īśvaraśca sadāśivaḥ
sadyādīśānaparyantaṃ gomayādiṣu vinyaset /
prasthapādaghṛtaṃ caiva dvipādaṃ dadhirucyate
dvipādaṃ kṣīramityuktaṃ caturthaṃ gomayodakaṃ /
ṣaḍguṇaṃ caiva gomūtraṃ pañcagavyāḍhakaṃ bhavet
p. १०६)
uttamaṃ prasthasaṃyuktaṃ madhyamaṃ kuḍavadvayam /
adhamaṃ kuḍuvamityuktaṃ ityete dravyamucyate
svarṇo vā rajato vāpi tāmramṛṇva supātrayoḥ /
anye tu kaṃsapātraṃ syāt ayopātrasya mṛṇmayaṃ
varṇam-
kapilāyāṃ tu gomūtraṃ raktāyāṃ gomayaṃ bhavet /
kṛṣṇāyāṃ kṣīramityuktaṃ sitāyāṃ dadhirucyate
dhūmrāyāṃ tu dadhi grāhyaṃ pañcagavyamupāsane /
sarvaṃ vā kapilāyāṃ tu nānāvarṇe punaḥ punaḥ
phalam
kalpakoṭisahasreṣu śivalokaṃ mahīyate /
tathāvaddevadeveśaṃ pañcagavyābhiṣecanam
daśāparārdhatoyena kṣīreṇa śataṃ kṣipet /
gavyaṃ ca pāpanāśaṃ syāt sarvāriṣṭa vināśanaṃ
prāyaścitte aśubhe śuddhaṃ pañcagavyaṃ viśiṣyate /
ghṛtaṃ vai prasthamevaṃ tu dadhidvi prasthameva ca
triprasthaṃ caiva gokṣīraṃ catuḥ prasthaṃ gomayaṃ tathā /
ṣaṭprasthaṃ caiva gomūtraṃ uttamaṃ tu prajāpate
prasthārddhantu ghṛtaṃ caiva prasthaṃ dadhirucyate /
prasthārdhaṃ kṣīramityuktaṃ dviprasthaṃ gomayaṃ tathā
triprasthaṃ caiva gomūtraṃ madhyamaṃ tu prajāpate /
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi pañcagavya vidhikramaṃ
sarvapāpavināśārthaṃ sarvasidhyarthamucyate /
uttamaṃ droṇamevantu madhyamaṃ tu kūrcakam
tadardhamadhamaṃ jñeyaṃ trividhaṃ parikīrtitam /
kapilāghṛtena gomādā sitagodadhirucyate
pītavarṇaṃ tu kṣīraṃ syāt raktavarṇaṃ tu gomayaṃ /
kṛṣṇavarṇaṃ tu gomūtraṃ saṃgrahettu vicakṣaṇaḥ
ghṛtaṃ vai rudradaivatyaṃ ardhaṃ vai somadevataṃ /
kṣīraṃ tu śukra daivatyaṃ gomayaṃ cārkadevatā
gomūtrānaladaivatyā pañcagavyādhidaivatā /
kāśyapaṃ ghṛtamevaṃ tu kauśikaṃ dadhirucyate
p. १०७)
kṣīrasya bhāradvājaṃ ca gautamaṃ goghṛtaṃ tathā /
ātreyaṃ ca gomūtraṃ ṛṣayaśca prakīrtitāḥ
sāvitryaṃ gṛhyagomūtraṃ gandhadvāreti gomayaṃ /
āpyāya sveti ca kṣīraṃ dadhikrāviṇṇaiti vai dadhi
śukramasijyotirasi vājyaṃ devasyatveti-
kuśodakam // gomūtraṃ tatsavituḥ dayāt
gomaya gaṃdhaṃdvārāṃ durādharṣāṃ śriyam /
*? āpyāyasva same saṃgathe
dadhikrāviṇṇo tāriṣat // ājyaṃ śukramasi-
kuśodakam / devasyatvā savituḥ / gomūtram / madhyame-
sthāpya gomayaṃ pūrva vinyaset / kṣīraṃ tu dakṣiṇe-
sthāpya paścime dadhirucyate / uttareṣu ghṛtaṃ-
sthāpya sthāpayettu krameṇa tu / śivāgre maṇḍapaṃ-
kṛtvā sthaṇḍilaṃ pañcakoṣṭakaṃ / koṣṭaṃ vāstrāṇi
maṃtrāṇi pūrvavatpūjayedvibudhaḥ / madhye kṣīraṃ tathā-
sthāpya pūrve dadhirucyate / dakṣiṇe ghṛtamevaṃ tu
paścime madhuvinyaset / uttare śarkarānyāsaṃ
pañcāmṛtamihocyate / tridabhairdevaṃ kāryaṃ ca-
pitryaṃ ceka tato bhavet / dvidabhaiśca gṛhasthānāṃ-
pavitraṃ samyagācaret // mahāvasya varṣasya-
corasya kalahasya ca / nityotsavena kāle-
tu kuryālliṃga pradakṣiṇaṃ / gurusvāmikalaṃ
ācāryaṃ ca gurusvāmi trividhaṃ tu yathā kramaṃ /
ācāryaṃ bālaśikṣā ca yajñasūtradharaṃ guruḥ
upadeśakramaṃ hyevaṃ tatsvāmintu vidhīyate /
gotra gocaravṛkṣāṇāṃ maṭhāṃgama samanvitaṃ
gurusthānaṃ ca vṛkṣaṃ ca tadbhedaṃ vā śivadvijaḥ /
pāpaṃ kṣīraparibhraṣṭau nāstikaṃ śṛtidūṣakaiḥ
kuṣṭaivyādhī ca saṃyuktaṃ śivadravyāpahāriṇe /
gurudravyāpahārī ca gurudrohī ca pātakaiḥ
p. १०८)
bahubījena tatkleśī nirbījo cakṣuhīnakaḥ /
adṛṣṭārthaṃ prakartavyaṃ dṛṣṭā pūjā ca niṣphalaṃ
tadgrāma vā vine matyā sasya dhanakṣayam /
mananaṃ sarvadik tatva trāṇasaṃsāryanugraham
mananatrāṇa dharmitvānmaṃtraśabdamihocyate /
mantro dvirūpo vijñeyo vācyavācakabhedakaḥ
vāgrūpo vācakaḥ prokto vācyastvarthātmako mataṃ /
vācyavācakayoścaiva nādārthaṃ kvacidiṣyate
nādo maṃtra iti prokto sa nādo jāyate parā /
nādāt bindusamudbhūto sindhorasya svaro bhavet
tasmātsvaradvayā vahne teṣāṃ bhedo trayodaśa /
svarātṣoḍaśa jīvākhyā kādayo dehapadmajā
saṃkhyayā te catustriṃśat tayorvai vyaṃjanāni tu /
pāṇo pāyi vibhedena vyāptaṃ tenaiva sarvataḥ
taireva viracitaṃ śāstraṃ parāvara vibheditaṃ /
navakhaṇḍaṃ tu nādākhyaṃ pañcāśadvarṇabhedataḥ
vikāra bhūta bhūtākhyaṃ devadevendrasaṃkhyayā /
khaṇḍāyā varṇayo varṇaiḥ evameṣa navātmakāḥ
sa nādaḥ kathyate vipra paripāyaiśa manādibhiḥ /
sthūlasūkṣma paraṃ caiva trividhaṃ paripaṭhyate
śabdabodhānuvṛtyātmā sarvaprāṇi hṛdisthitā /
pañcāśadrudradevena pañcāśacchakti bheditaṃ
sasminstāmātṛkā jñeyā saṃdhakaistatvadarśibhiḥ /
tadvāso cakṣyate vipra paścādvarṇādhva varṇaneḥ
bhagavan prāṇino loke kṣīṇa catvāśatāyuṣaḥ /
lo?ha mohamāgamānāṃ rāgadveṣādibhiryutāḥ
teṣāṃ yogyamaśaktānāṃ śaktānāṃ ca yathākrarma /
bahudhāmaṃtrasadbhāvo vaktavyaṃ karuṇānidhe
yena yena prakāreṇa sukhāvāyo bhavennṛṇām /
tena tena prakāreṇa kathayāmi samāsataḥ
jīvādyaṃ pañcame vāyu pūrvakāraṇakaryayuk /
cintāmaṇiriti khyāto mantro'yaṃ śivavācakā
p. १०९)
bhūśiraśūlikā varma hetayo munipuṃgavāḥ /
sadyojāto dayāvāpi tatsthānapyubhayaṃ tu vā
tadā tadvarṇabhedena kuryurmantrāgakalpanām /
athavānya prakāreṇa mantralakṣaṇamucyate
sāntārkaṃ bījasaṃyogāt padahṛdguhyamastake /
hṛcchikhāsya tanutrāṇamūrdhvamūladṛgastrakān
uddharetkramaśo maṃtrī sajvālāstiṣṭirastrakaṃ /
yadvā nalāsanārūḍha varṇāvyomendu bhāsvare
yaṣṭra bhūjalavahnyādi vyomabījāmasaṃgamāt /
mantro'yaṃ mūlabhedaṃ tu prāyaśvadasyāṃga kalpanām
tatvapādārthayorvāpi samāyogasya kāraṇam /
khabījaṃ mūlabījasthaṃ kāraṇe taṃ sitāṇakam
sa sṛṣṭi rucyate dghra?sva tadvā śivapadānvitaṃ /
tāramādyaṃ tu tanvaṃgaṃ bījaṃ khavyāpine'pi ca
śuddhareddhapakam prāya mūla maṃtro'yamīritam /
tatra brahmāṃgasaṃkḷptiranulomavilomataḥ
atha kālātmanaśceha vakṣye'haṃ maṃtralakṣaṇaṃ /
iti kāmike /
śivatatve pare sūkṣme bindurutpadyate tathā
bindonnādasamutpannaṃ nādācchaktirajāyata /
śaktestu vāgbhavaṃ jātaṃ vāgbhavātṣoḍaśākalā
kalādyairvyañjanaṃ jātaṃ vyañjanātsarvaśāstrakaṃ /
śivaśaktiprakāreṇa bindunādasamudbhavam
aṃgurānnādamityuktaṃ bindubījamiti smṛtaṃ /
tadbījaṃ kandamityuktaṃ sarvaśaktimayaṃ paraṃ
tadbījāṃkurakāle tu akāramālyasaṃbhavam /
akārādi kṣakārāṃtaṃ āsya bījenavodbhavaṃ
avargaṃ ca kavargaṃ ca cavargañca ṭavargakam /
tavargaṃ ca pavargaṃ ca yavargaṃ ca ṣavargakam
aṣṭavargamidaṃ proktaṃ vargabhedamihocyate /
avargaṃ śivavargantu kavargaṃ brahmavargakam
p. ११०)
cavargaṃ viṣṇuvargantu ṭavargaṃ rudravargakam /
yavargaṃ vyomavargantu śavargaṃ śaktivargakam
varganāmamidaṃ proktaṃ punarbhedaṃ tathāśṛṇu /
avargamindravargantu agnivargaṃ kavargakaṃ
cavargaṃ yamavargaṃ tu ṭavargaṃ nṛtivargakam /
tavargaṃ varuṇavargaṃ tu pavargaṃ vāyuvargakaṃ
yavargaṃ somavargaṃ tu śavargaṃ īśavargakaṃ /
vargabhedamidaṃ proktaṃ kīlabhedamihocyate
ādyaṃ madhyaṃ māravai jyamaya vai madhye gataṃ yojayet-
so'yaṃ kīlamiti smṛtau ca paratau yadyatsvarūpaṃ-
labhet / maṃtrasyoccaraṇekhilasya ca lipe saṃyo-
gato yuktita kīla maṃtrasusiddhayo japatu-
tatsaṃyojya sarvopya ca / etatkīlaprayo-
gena jñātvā sarvaṃ samācaret // kiraṇe-
praṇavahīnam /
yaṃ maṃtraṃ praṇavaṃ hīnaṃ tanmaṃtraṃ prāṇahārakaṃ /
sarveṣāṃ caiva mantrāṇāṃ prāṇaṃ praṇavamucyate
praṇavasyāgni daivatyaṃ parabrahmasvarūpiṇaṃ /
chaṃdasyaṃ devi gāyatrī ṛṣirbrahmeti kīrtitaṃ
praṇavaṃ saṃpravakṣyāmi saṃkṣepān na tu vistarān /
akāraṃ ca ukāraṃ ca makāro bindunādakam
akāraṃ brahmadaivatyaṃ ukāraṃ viṣṇurucyate /
makāraṃ rudradaivatyam bindorīśvarameva ca
nādaṃ sadāśivaṃ proktaṃ pañcabhedātmakaṃ smṛtaṃ /
akārasya hṛdi sthitaṃ ukārasya karṇakam
tālumadhye makārasya bindoścaiva lalāṭakaṃ /
tasmādupari nādasya sthānaṃ hyevaṃ prakīrtitaṃ
praṇavaṃ sarvavarṇākhyaṃ sarvadevamayaṃ viduḥ /
ṛṣi sanatkumārastu oṃkāraṃ suklavarṇakaṃ
gāyatrī chaṃda ityuktaṃ tasya vai śivatatvataḥ /
omityekākṣaraṃ brahma vadante sarvayoginaḥ
bindunāda prakāreṇa pranavākṛti rūpakam /
praṇavākṛti rūpaṃ tu praṇavotpattirucyate
śloka numbre missing from here
p. १११)
prathamaṃ nādamutpannaṃ dvitīyaṃ galikodbhavam /
tṛtīyaṃ valayotpannaṃ caturthaṃ culikodbhavaṃ
nādaṃ nādamiti proktaṃ pañcabhedātmakaṃ smṛtaṃ /
ukāraṃ valayaṃ jñeyaṃ culikaṃ bindurūpakaṃ
anusvāraṃ makāraṃ ca pañcavarṇāḥ prakīrtitāḥ /
sṛṣṭi sthiti nimittāya adhomukhoccāraṇe sudhīḥ
prāṇīnāṃ vaktrasaṃjñātaṃ praṇavo nāma kīrtitaṃ /
ādyamuccāryato maṃtrī maṃtraśudhyarthakāraṇāt
saṃsārocchedamaṃtraṃ sakalaśivamayaṃ sārasiddhāṃta-
maṃtraṃ maṃtrāṇāṃ maṃtrarājaṃ manasi* * * * * *
tītamaṃtraṃ / aṇimādyādyaiśvaryamaṃtraṃ amṛta-
śivamayaṃ mṛtyunāśārthamaṃtraṃ omityekārtha-
maṃtraṃ upaniṣadharaṃ namaśśivāya maṃtram /
pañcākṣaraṃ paraṃ brahma pavitraṃ pāpanāśanam
cintayenmanasā nityaṃ śivaloke mahīyate /
namaskāraṃ pītavarṇo syasthānaṃ pūrvamukhaṃ smṛtaṃ
indrādi daivatacchaṃdo gāyatrīṃ gautamaḥ smṛtaṃ /
makāraṃ kṛṣṇavarṇāsya sthānaṃ vai dakṣiṇāmukhaṃ
chaṃdo'nuṣṭup ṛṣiścātrī rudro daivata ucyate /
śikāraṃ dhūmravarṇo'sya sthānaṃ vai paścimaṃ mukhaṃ
viśvāmitra ṛṣiścaṃdo * * viṣṇuśca daivataṃ /
vakāro hemavarṇosya sthānaṃ mevottaraṃ mukhaṃ
brahmādi daivatacchaṃdo bṛhatī cāṃgirā ṛṣiḥ /
yakāraṃ raktavarṇosya sthānamūrdhvamukhaṃ virāṭ
chaṃda sa vṛṣirbhāradvājo skando devatocyate /
iti udātānudātta svarita
udātta prathamastadvaccaturthasya dvitīyakaṃ /
pañcamaṃ svaritaṃ caiva madhyamo niṣadha smṛtaṃ
nākāraṃ strī samākhyātaṃ puṃliṃgaṃ cākṣaratrayaṃ /
napuṃsako yakārastu pañcākṣaramihocyate
ajādi hṛdayaṃ vāmaṃ śikhāghoraṃ śikhāstathā /
puruṣaṃ kavamīśānaṃ śivaṃ netrāstrakaṃ kramāt
p. ११२)
tasya / hṛdayaṃ ca śiraścaiva śikhākavacameva ca /
netramastraṣaḍaṃgāni kīrtitāni krameṇa tu
hṛdādi netraparyantā binduyuktāḥ prakīrtitāḥ /
astraṃ visargasaṃyuktaṃ jñātiṣaṭkasamanvitaṃ
oṃkāraṃ prathamaṃ bījaṃ makāraṃ tu dvitīyakaṃ /
tṛtīyaṃ bījamīkāraṃ sarvakāraṇakāraṇam
caturthaṃ bījamūkāraṃ vyokāraṃ pañcamaṃ bhavet /
makāraṃ ṣaṣṭamaṃ sa syāt vyākāraṃ saptamaṃ tathā
vikāraṃ aṣṭamaṃ bījaṃ nekāraṃ navamastrakaṃ /
oṃkāraṃ daśamaṃ bījaṃ śivamaṃtramihocyate
sāṃtamaukāra saṃyuktaṃ ṣaṣṭasvara samanvitaṃ /
bindunādasamāyuktaṃ ādau praṇavasaṃyutaṃ
liṃgasthāpanakāle tu maṃtramevaṃ nyasetkramāt /
arcanaṃ japakāle tu śivāya sahayojayet
paṃcākṣara strīpuṃ napuṃsakam
nādaṃ gaganamityuktaṃ bindurasya śivo bhavet
hakāraṃ hṛdayaṃ proktaṃ maukāraṃ bāhukadvayam /
oṃkāraṃ pādamityuktaṃ prāsādasyāsanāya namaḥ
bhīmasaṃhitāyāṃ-
akāraṃ mūrdhni vinyasyākāraṃ tu lalāṭake /
lakāraṃ dakṣiṇe netre īkāraṃ vāmalocane
ukāraṃ dakṣiṇe nāse ūkāraṃ vyomanāsike /
ṛkāraṃ dakṣiṇe śrotre ṝkāraṃ vāma śrotrake
ḷkāraṃ dakṣiṇe gaṇḍe ḹkāraṃ vāmagaṇḍake /
ekāraṃ aikāraṃ nyasya o au ca tālumadhyake
aṃ tālumūle vinyasya aḥ tālumūle vinyaset /
kavargaṃ dakṣiṇe haste ca vargaṃ vāmahastake
ṭavargaṃ dakṣiṇe pārśve tavargaṃ vāmapārśvake /
pa pha dakṣipārśve tu ba bha vāmapārśvake
makāraṃ nābhideśe tu vakārādi hakārakaṃ /
aṣṭākṣaraṃ samuddhṛtya hṛdasthaṃ vai vijṛṃbhitaṃ
lakāraṃ gudadeśe tu kṣakāraṃ guhyavinyaset /
pañca pañca caturthaṃ ca pañcamaṃ pañcapañcakam
p. ११३)
ṣaṣṭamaṃ pañcapañcānāṃ māyābījamataḥ param /
saptamaṃ ca caturthaṃ ca dvitīyasvarasaṃyutam
marudbīja samāyuktaṃ śivamaṃtramihocyate /
yāntaṃ māntaṃ vāntāṃtaṃ tṛtīyasvarasaṃyutam
lāṃtaṃ pakṣasvaropetaṃ māṃtaṃ pañcākṣaraṃ smṛtaṃ /
pañcākṣarātmako deho yasya prāṇā ṛcātmakaṃ
yo vijānāti satataṃ sa eva gurudīśvaraṃ /
akāraṃ pṛthivī jñeya khakāramāpa ucyate
gakāraṃ teja ityuktaṃ ghakāraṃ vāyurucyate /
ṅakāraṃ gaganaṃ proktaṃ cakāraṃ vāyurucyate
chakāraṃ praṇirityuktaṃ jakāraṃ pādamucyate /
jhakāraṃ vāyurityuktaṃ ñakāramupasthameva ca
dakāraṃ śrotramityuktaṃ ṭhakāraṃ ca kakurucyate /
ḍakāraṃ cakṣurityuktaṃ ḍhakāraṃ jihvasaṃjñitaṃ
eja?ṇakāraṃ ghrāṇamityuktaṃ takāraṃ śabdameva ca /
thakāraṃ sparśanaṃ proktaṃ dakāraṃ rūpamucyate
dhakāraṃ rasamityuktaṃ nakāraṃ gaṃdhamucyate /
pakāraṃ vacanamityuktaṃ phakāraṃ gaganamucyate
sakāraṃ dānamityuktaṃ bhakāraṃ visargamucyate /
makārānaṃdamityuktaṃ tatvānāṃ akṣaraṃ nyaset
yakāramanudityuktaṃ rakāraṃ vahnirucyate /
lakāraṃ pārthivaṃ jñeyaṃ vakāraṃ varuṇaṃ bhavet
śakāraṃ kandamityuktaṃ ṣakāraṃ samamicyute /
sakāraṃ śaktirityuktaṃ hakāraṃ puruṣakaṃ smṛtaṃ
lakāraṃ kurmi bījasya kṣakāraṃ karmamucyate /
akārādīni varṇānāṃ samāsātparikīrtitāḥ
mantrāṇāmudbhavārthāya varṇānāṃ ca samudbhavaṃ /
akārādi kṣakārāṃtāḥ ekapañcāśadukṣarāḥ
ete varṇā praśasyaṃte kāmikārtha pradāyikā /
strīrūpaṃ caiva puṃrūpaṃ tathā codbhavarūpakā
sarve ca devatārūpadhṛk //
varṇabījaṃ ca varṇaṃ ca liṃgabījākarṣamaṃtrakaṃ
ete vaiṣāṃ sunāmāni varṇaparyāya vācakāḥ /
teṣāṃ hi codbhavānāṃ ca rūpabhedaṃ tathāṃśakam
p. ११४)
tatvamaṃtrādi bhedaiśca adhidevaṃ phalaṃ tathā /
sthūlasūkṣmākṛtiścaiva jīvodbhādi viśeṣataḥ
etadbhedaṃ samāsena saṃkṣepāḥ śṛṇu ṣaṇmukha /
śivatatve pare sūkṣme biṃdurūpaṃ sujāyate
bindonnādasamutpanna nādaśaktirajāyata /
śaktestu jāyate śabdaṃ śabdo jātastu codbhavaṃ
vāgbhave tu kalājātaṃ kalābhyo vikalāstathā /
tasya vācaka maṃtrāśca maṃtrāste naiva bhidyate
ete sṛṣṭikramaṃ proktaṃ teṣāṃ lakṣaṇamucyate /
sṛṣṭikarmam-
bindurūpaṃ parāśakti nādaṃ syādatiricyate /
śaktiricchāhutirjñeyā śabdajñānamihocyate
vāk bhavaṃ syātkriyāśakti kalā caiva ṣoḍaśasvarāḥ /
teṣāṃ rūpaṃ tathā proktā prakṛtiṃ vikṛtiṃ tathā
prakṛtiṃ saptavarṇāni vikṛtintu navārṇakaṃ /
akāraṃ ca hakāraṃ ca ukāraṃ ca ṣakārakam
ukāraṃ caiva ūkāraṃ ṣakāraṃ syāt ṣṭrakārakaṃ /
ḷkāraṃ caiva ḹkāraṃ ekāraṃ aikāra saṃbhavaṃ
okārau kārau tathā jñeyau krameṇaiva samudbhavā /
ete vai prakṛtī proktā akārādīni varṇakaṃ
akārādīni varṇāntā ete vai ṣoḍaśasvarā /
kalāmātrā svarā jīvā prakṛtiṃ vikṛtistathā
prāṇātmānaṃ ca dehaṃ ca tathā paryāyavācakā /
kalā bhedamidaṃ proktaṃ vikalā bhedamatha śṛṇu
akārādi kṣakārāṃtā varṇāntāśca vikalā smṛtāḥ /
akārādīni pañcārṇāmakāre tu samudbhavā
cavargeṇa tu pañcārṇāmikāre tu samudbhavā /
ukāre tu samutpannaṃ dakārādīni pañcakaṃ
takārādīni pañcārṇaṃ makāre tu samudbhavaṃ /
pakārādīni pañcārṇā kakāre tu samudbhavā
oṃkāre tu samutpannaṃ yakārādīni śāstrataḥ /
ete vai pañcapaṃcāśatpañca paṃcākṣarāḥ smṛtāḥ
p. ११५)
puṃliṃgam-
dehopādhi śarīraṃ ca kṣetrādhāre tanustathā /
vyañjanaṃ vikalāśakti binduparyāya vācakā
kalā ca vikalānāṃ tu trayopakṣāṇi vakṣyate /
śivāgni bhūtarudraṃ ca trayodaśa tithistathā
ete vai rasavarṇāni puṃliṃgaṃ caiva kīrtitāḥ /
ekṣaveda raso bhānu manubījādi kārakam
ete vai ṣaṭsu bījāni strīliṃgaṃ caiva cocyate /
ṛ ṝ ḷ ḹ catvāri napuṃsakamiti smṛtam
kakāraṃ ca gakāraṃ ca cakāraṃ ca jakārakam /
ṭakāraṃ ca ḍakāraṃ ca ṇakāraṃ ca dakārakam
pakāraṃ ca makāraṃ ca yakāraṃ ca ṣakārakam /
ete dvādaśavarṇānāṃ pulliṃgaṃ ceti kīrtitaṃ
khakāraṃ ca ghakāraṃ ca chakāraṃ ca jhakārakaṃ /
ṭakāraṃ ca ḍakāraṃ ca ṇakāraṃ ca dakārakaṃ
pakāraṃ ca makāraṃ ca * * * * * * * * /
ṭhakāraṃ ca ḍhakāraṃ ca thakāraṃ ca ghakārakam
ete vai bhānubījāṃśca strīliṃgāni vinirddiśet /
śeṣaṃ napuṃsakaṃ vidyāt trayobhedamiti smṛtam
akārādi strayo vyoma īkārādi trayo'nilaṃ /
dakārādīni varṇāni tejobījāni nirddiśet
ekārādi trayopyāyāṃ aukārādi trayo mahi /
prakṛti stutibījaṃ syāt vikṛtirmūrtirucyate
prabhāvaṃ vikalāḥ proktāḥ ityete trividhā bhavet /
prakṛtirbhāsvamityuktaṃ vikṛtirmūrtirucyate
akāramekaṃ mātraṃ tu aikāraṃ tu dvimātrakaṃ /
okāramekamātraṃ tu aukāraṃ tu dvimātrakaṃ
anusvāra visargaṃ ca ekamātra samanvitaṃ /
akārādi nakārāṃtaṃ lakāraṃ ca lakārakaṃ
pṛthivyāṃ śāniti jñeyā cakārādīni paṃcakaṃ /
vakāraṃ ca sakāraṃ ca jalāṃśakamiti smṛtaṃ
ṇakārādi nakārāṃtaṃ takārādi prayārṇakaṃ /
akāraṃ sarvadevatyaṃ raktaṃ sarvavaśīkaraṃ
p. ११६)
ākārasyāparā śaktiḥ śvetamākarṣaṇaṃ bhavet /
lakāraṃ viṣṇudevatyaṃ śyāmaṃ rakṣakaraṃ bhavet
mayā śaktīni rīkāraṃ pītaṃ strīṇāṃ vaśīkaraṃ /
ukāraṃ vasudevatyaṃ kṛṣṇaṃ rājavaśīkaram
ukāraṃ bhūmi devī ca śyāmaṃ lokavaśīkaraṃ /
ṛkāraṃ brahmaṇojñeyaṃ pītamugrī vināśanaṃ
śrīkaṇṭharūpaṃ * kāraṃ mañcarajvaranāśanam /
aśvinībhyāṃ tu ḷ ḹ ca sitarakta jvarāpahaṃ
ekāraṃ vīrabhadraṃ syāt pītaṃ sarvārthasiddhidaṃ /
aikāraṃ ādi śaktisyāt sphaṭikaṃ jāhnavīdharaṃ
oṃkāraṃ īśvaraṃ vidyāt jyotissarva phalapradam /
aukāraṃ ādiśaktissyāt śuklāhaṃ sarvasiddhidaṃ
aṃkāraṃ tu maheśaṃ syādraktassarvasukhapradam /
aḥkāraṃ kālarudraśca muktaḥ kālanikṛntanaṃ
prājāpatyaṃ kakārassyāt pītaṃ dṛṣṭikaraṃ bhavet /
khakāraṃ jāhnavī jñeyaṃ kṣurābhaṃ pāpanāśanam
gakāraṃ gaṇarūpaṃ syāt raktābhaṃ vighnanāśanaṃ /
dhakāraṃ bhairavī jñeyā raktadaṃ jayāvaham
dakāraṃ kālavijñeyā kālaṃ sarvajayāvahaṃ /
cakāraṃ caṇḍarūpaṃ syādajñānaṃ ripunāśanaṃ
chakāraṃ bhadrakaṃ kālī syādrājāyārta jayapradaṃ /
jakāre jaṃbhalā jñeyā raktābhaṃ tu jayāvaham
jhakāraṃ ardhanārīssyāt pītaraktaṃ jayāvahaṃ /
jñakāraṃ koṭarī jñeyā pītaṃ rogavināśanaṃ
bhṛṃgīśaṃ syādṛkāraṃ tu raktaṃ sarvasukhāvahaṃ /
ṭhakāraṃ caṃdrarūpaṃ syātsitaṃ mṛtyuvināśanaṃ
ḍakāraṃ cekanetraṃ syāt pītaṃ kālājayāpahaṃ /
ḍhakāraṃ yamabījaṃ syānnīlaṃ mṛtyujayāvaham
ṇakāre nandabījaṃ syādraktābhaṃ cārthasiddhidaṃ /
takāraṃ vasudevatyaṃ śvetaṃ sarvajayā bhavet
thakārātharvaṇo jñeyo kundābhaṃ syājjayapradaṃ /
durgābījaṃ dakāra syāt śyāmam sarvārthasiddhidaṃ
dhakāraṃ dhanadaṃ vidyāt pītābhaṃ cārtha siddhidaṃ /
* * * * * * * * * * * * * * *
११७)
svayaṃbhu daivikaṃ caiva devyā ākarṣamānuṣaṃ /
rākṣasā bāṇaliṃga saptadhā liṃgamucyate
patākā jharjharākārā rudrakṣā kṛtireva ca /
ājyaṃ vā madhugaṃdhaṃ vā pātālā parvatā kṛtiḥ
eteṣāṃ lakṣaṇaṃ proktaṃ liṃgaṃ svayaṃbhurucyate /
dīrghākāraṃ śirobhinnaṃ nimnonnatasamaprabhaṃ
rekhākoṭarasaṃyuktaṃ mukhe dhārā yavonnataṃ /
karābhyāṃ saṃpuṭākāraṃ brahmasūtravivarjitaṃ
eteṣāṃ lakṣaṇaṃ proktaṃ liṃgaṃ daivikamucyate /
kūśmāṇḍasya phalākāraṃ mātuluṃgaphalākṛtiḥ
urvāruka phalākāraṃ kapitthasya phalākṛtiḥ /
tālaṃ phalavatākāraṃ gāṇavaṃ liṃgamucyate
sthūlaṃ mūlaliṃgaṃ yavamadhyama vai pipīlikāṃ /
madhyamaṃ liṃgaṃ tu śirasthūlamārṣamudita caturbhedaṃ
dvāraṃ vā garbhamānaṃ vā liṃgamānamathāpi vā /
śilpa śāstroktamānaṃ vā hastamānamathāpi vā
śilpiśāstroktamānaṃ vā chatrākāraṃ śirodayaṃ /
nijavipuleṣṭāṃśaghnamūle tadā tadagre ca
viṣṇudbhāgena samyag caturaśrā vārṣage liṃgake /
māṇikaṃ padmarāgaṃ ca vaiḍūryaṃ puṣyarāgakaṃ
nīlaṃ vajraṃ pravālaṃ ca sphaṭikaṃ marakataṃ tathā /
navaratnā iti khyātā ehi saṃkalpa liṃgakaiḥ
māṇikaṃ kīrtidaṃ vidyāt śrīpradaṃ padmarāgakaṃ /
āyuḥ padañca vaiḍūryaṃ jayadaṃ puṣyarāgakam
puṣṭārthamindranīlaṃ syāt vaśyaṃ syāttu pravālakaṃ /
sphaṭikaṃ putravṛddhiṃsyā sarvaṃ marakatapradam
iha loke pilāsvehe dehānmuktimavāpnuyāt /
pakvajaṃ sūphalākāraṃ liṃgaṃ pīṭhaṃ suvarṇakam
liṃgādhikye bhavenmṛtyuḥ yonyādhikye dhanakṣayaṃ /
liṃgayonisamaṃ kuryātsarvasaṃpatsukhāvaham
p. ११८)
varjyamarkaśarūkṣaṇita kṛśasthūlādi dīrghā-
kṛtiśvetaṃ cetkapilaṃkṣataṃ ca vividhaṃ caṃdrā-
nvitaṃ ca sphuṭam / rekhābindu kalaṃgayukta-
madhikaṃ śaktyā ca liṃgena vā śūlāgrasphaṭitaṃ-
nareṇa gṛhiṇā sarvam mamakṣo śubham /
dinamuddiśya yāgāyogyāni cānyāni-
bahirghanāni sarvāṇi daṇḍāni ca tatkriyāṃtaṃ /
antassārāṇi dāri rūpaṃ pumān viduḥ
bahissārāṇi sarvāṇi nārirūpamihocyate /
yāgāṃte varjayennārī tallayāṃtaṃ pumān viduḥ
evaṃ daṇḍakramaṃ kuryādviśeṣaṃ kiṃcidastibhiḥ /
utśabdaṃ ugataṃ vidyātsvayaṃ maghamiti smṛtaṃ
udgataṃ tu svayaṃ yassyāt tasmādutsavamucyate /
pūjyate sarvagātrāya jāyate jñānamātmani
purāṇājjāyate yasmāt tasmāt pūjeti kathyate /
śaṃkhaṃ caṃdrādhidaivatyaṃ kukṣiṃ gaṃgādhi daivatā
pṛṣṭe prajāpatiścaiva agre brahmādhidaivatā /
dinasya gaṇasupriyaṃ / sarvadevān sagacchadviḥ
dhvajamāropayedbudhaḥ / antastha sārā.i
māṇi śaṃbhordhvajasya daṇḍāni ca tallayāni
tṛtīyoktaṃ vāmamastramiti smṛtam
kāṣādi vidyāṃtakaṃ ghoraṃ biṃbaṃ tatpuruṣaṃ tathā
bhūmyādi nādaparyantamīśānādi kathyate /
kāṣṭādi varadhūśakti tatvatatvāṃtara sthitaṃ
atrirvasiṣṭa bhṛṃgiṃ ca gautamaṃ kāśyapaṃ tathā /
brahmā viṣṇuśca rudraśca īśassādākhyameva ca
īśānādikrameṇaiva proktaṃ paṅkajalocane /
ṛṣicchaṃdasya devasya kramādvidyuktavartmanā
devānāṃ svapadasthāne datvācamya vicakṣaṇaḥ /
dravyaṃ nirīkṣamātreṇa tanmaṃtreṇa smaretkramāt
p. ११९)
tadravyaṃ rakṣayetkṛtvā pātrāṇāmadhi daivatāḥ /
dīptataṃtre-
āsanammūrtimāvāhya etatritayamūrdhani
vyāpti vyāpaka bhāvena jñātvā yajanamārabhet /
āsīnaṃ śuddhaṃ vidyāntaṃ mūrtiśaktyaṃta gocare
āvāhya śivo mūrtiḥ * * mānu pariyantataḥ /
suprabhede-
dvinetraṃ dvibhujaṃ caṇḍakaraṇḍamakuṭaṃ tu vā
kirīṭamakuṭo vāpi keśabandhayuto'pi vā /
sarvābharaṇasaṃyuktā pādajvala samanvitā
dukūlapadadevāṃgaiḥ citravastraiśca veṣṭitā /
sarvāvayava saṃpūrṇā sarvalakṣaṇa saṃyutā
dakṣiṇe kaṭakaṃ vāpi vāmahastaṃ pralaṃbitaṃ /
vāmaṃ tu kaṭakaṃ vāpi dakṣahastaṃ pralaṃbitam
nī bhaṃgasya vaśāttatra laṃ bhayetsūtramādarāt /
gauryākṛti rūpaṃ tu bhavānyākṛtirucyate
dvinetrā dvibhujā śyāmā pīnonnata payodharā /
śyāmā ca pīnagaṇḍā ca pīnora.kṣa dalekṣaṇā
karavinyāsamasyāśca kārayetpūrvavatpunaḥ /
bhavānyākṛtirākhyātaṃ gaurīrūpaṃ tu pūrvavat
mantrādau sūtakaṃ proktaṃ mantrāṃte pretakaṃ bhavet /
pretakaṃ pitṛ tṛptassyāt sūtakaṃ rākṣasaṃ bhavet
madhyamaṃ mṛtyunāśaṃ syātrikālaṃ śaiva varjayet /
dāṃtaṃ payaḥ pakvaphalaṃ pavitraṃ tilaṃ ca puṣpānna-
sadupajālam //
karavīraṃ ahorātraṃ paṅkajaṃ tu ṣaṇmāsayoḥ
dviṣāṇmāsaṃ ca tulasī bilvapatraṃ prapūjayet /
puṣpajātiṣu sarveṣu karavīraṃ viśeṣataḥ
patreṇa kṣālanaṃ proktaṃ puṣpeṇa prokṣaṇaṃ tathā /
ikṣudaṇḍaphalaṃ mūlaṃ kṣālanaṃ chedanaṃ tathā
śaivodbhavaṃ tuliṃgānāṃ kuṇḍagolamiti smṛtaṃ /
ādi śaivo śivo rudra śuddhaśaiva śivātmakaṃ
tasmācchaivaṃ prakartavyaṃ pratiṣṭā cotsavāṃtakaṃ /
ādi śaivena kartavyaṃ ātmārthaṃ ca parātmakaṃ
p. १२०)
ādiśaiva iti proktaṃ sa śivaḥ brāhmaṇo guruḥ /
janmāśaucaṃ mṛtāśaucaṃ pūjākāle mṛtaṃ yathā
āśaucaṃ nācarettatra pūjāśeṣaṃ samācaret /
brahmacārī gṛhasthānāṃ yatīnāṃ deśikastathā
āśaucaṃ tu na kartavyaṃ padmapatramivāṃbhasā /
sūtake mṛtake caiva kriyālopaṃ na kārayet
jalabudbudhavajjīvaḥ tasmālliṃgaṃ samarcayet /
liṃgārcanaratā nārī prasūtena rajasvalā
raviragnirathā vāyu koṭi koṭi guṇaśśuciṃ /
śivadvijadaśāhantu dvijānāṃ tu tathaiva ca
dvādaśāhaṃ nṛpasyaiva vaiśyaḥ pañcadaśā bhavet /
māsamekaṃ bhavecchūdro cāturvarṇassamāsataḥ
dīkṣotsava pratiṣṭā ca kurvanyastu śivadvijaḥ /
antarāle śṛtaṃ cetsadāśauce mṛtaṃ janmajau ca
sa putraśiṣyamāhūya tatkriyāṃ tat samārabhet /
liṃgaṃ vā kautukaṃ vāpi nitya pūjā śivadvijaḥ
sūtakaṃ pretakādyaṃ tu ekāhena tu śudhyati /
daśāhe śuddhirviprāṇāṃ dvādaśāhe nṛpasya tu
vaiśya pakṣe tathā śuddhi śūdraśca māsamācaret /
yāgādi sarvakāryeṣu yāgārthaṃ ca vrataṃ caret
dvayāśaucaṃ na kartavyaṃ padmapatramivāṃbhasā /
dvijānāṃ dīkṣitānāṃ ca yatīnāṃ brahmacāriṇāṃ
āśaucaṃ bhavetkiṃ ca snāna mātreṇa śudhyati /
vidyāpurāṇe-
mātāmahipitāmahyo mātulāgrakayormṛtau
svagurorācāryayoreṣāṃ mātānāṃ ca pitṛṣvasuḥ /
mātṛṣvasu bhaginyāśca garbhavānapi snāpayet
smṛtivacane-
yāmnau dvādaśadaṇḍāṃtau bhṛtyā * * mṛtaṃ yadi /
parityajya śivaṃ kuryāt nityanaimittikācaret
mahāmukhe-
jīvaśśivaśśivo jīvaḥ jīvaḥ śivena ucyate /
paśupāśa śabdato jīvaṃ pāśamuktaḥ paraśśivaḥ
catuṣpādaṃ vedarūpaṃ tu agnirūpaṃ tu śṛṃgakam /
ādityaśca pa gopālakhagaṃ rudraṃ tathaiva ca
p. १२१)
brahmāviṣṇuśca rudraśca vṛṣarūpaṃ vṛṣamucyate /
prāpte kaliyuge ghore naṣṭe dagdhe ca vā punaḥ
vṛṣarūpeṇa śammitvā śṛtiścānana vāhanam /
āghrāraviṃdantu vedaśvānaśśanaiśśanaiḥ
yatpādāni mahantavyaṃ taṃ vande parameśvaraṃ /
śubhaṃ ca aśubhaṃ cāva aśubhaṃ śubhavāhanam
ṛgyajussāma vedāśca aṃgapratyaṃgameva ca /
caṃdrārkavacchinnau caiva sarvadevāśca meva ca
tasmāttadvāhanaṃ caiva śvāna vāhana mucyate /
kāmike-
trayodaśīmamāvāsyāyāṃ māghamāse caturdaśī
caturdaśyādhikārātrī śivarātristu pūjayet /
caturdaśī śivāṃ proktā amāvāsyā svayaṃ śivaḥ
etayossaṃgamaṃ kuryācchiva rātripradaṃ budhaḥ /
japena devatā nityaṃ pūryamānaṃ prasīdati
prasannābhi vidhānābhau ityāmuktaṃ ca śāśvataṃ /
yakṣarākṣasa paiśāca grahassarpādi bhīṣaṇā
jāpite'ntauṣa sarvasmin bhayabhīta samanvitaṃ /
vakṣyāmi śivarātriṃ syātpūjayenmuni sattama
kṛtatredhā yuge caiva dvāparau ca kalau yuge /
yuge yuge tu saṃpūjya tretāyāṃ tu guhaṃ yajet
tretāyāmapi vighneśaṃ ca paretyacyutaṃ yajet /
brahmendre ṛṣibhiścaiva kaliyuge tu samarcayet
māghe kṛṣṇa caturddaśyāṃ pūrvāṣāḍhe tu paṃcamī /
turage saptamī caiva kṛṣṇāṣṭamyāṃ tu kṛttikā
ārdramāse tu dvādaśyāṃ puṣyamāse tathāṣṭamī /
evaṃ saṃvatsare pūjya śivarātrimupāsane
māghamāse caturddaśyāṃ satphalaṃ śivarātrikaṃ /
ekamāse dvipakṣe tu rātrāvadhikapakṣakam
tadrātrau śivapūjāṃtaṃ tatphalaṃ hana me niśi /
pakṣakaṃ samamekaṃ syāt pūrvarātrau śivaṃ yajet
pumāṃ * * va pakṣe tu rājā rāṣṭraṃ vinaśyati /
pūrvarātre ca kartavyaṃ anyarātrau na kārayet
p. १२२)
tasmātsarvaprayatnena pūrvarātrau viśeṣataḥ /
rātrādhike tu pakṣe tu śivapūjāvidhāya ca
tadrātriḥ śivapūjāssyāt deva sānnidhyameva ca /
śarvarī pakṣahīne tu sarvadoṣakaraṃ tathā
tasmātsarvaprayatnena sarvamāsa krameṇa tu /
nitya saṃdhyāvasāne tu śivarātriṃ samācaret
yāmaṃ prati viśeṣeṇa śivapūjāṃ viśeṣataḥ /
navāhe'tha saptāhe pañcāhe vāṃkurārpaṇaṃ
aṃkurāṇyarpayet paścāt pūrvokta vidhinā saha /
taddinasya tu pūrve tu maṇḍapaṃ śodhayettataḥ
pañcagavyena saṃpūjya kautukaṃ baṃdhayettataḥ /
bilvapatraṃ tu saṃpūjya sarvagaṃdhaṃ samāśritaṃ
vastreṇa veṣṭayeddhīmān bilvaṃ caivādhivāsanaṃ /
prabhāte vimale dhīmān deśikaḥ snānamācaret
pūrvāhne tarpaṇaṃ caiva madhyāhne tu pradakṣiṇaṃ /
sāyāhne pūjanaṃ dṛṣṭvā janānāṃ tu vrataṃ yajet
brahma kṣatriyaśūdrāstu upavāsaṃ prakalpayet /
dvijānāṃ śiva bhaktānāṃ sarvaprāṇī tathaiva ca
sarvaprāṇī tu nārīṇāṃ upavāsaṃ tathaiva ca /
nidrāhīnaḥ samākhyātaṃ sarvakāryāṇi sādhayet
āyuṣkaraṃ ca siddhiṃ ca sarvamokṣastathaiva ca /
amaṃgalyopavāsānāṃ puṃsāṃ janma tu maṃgalaṃ
apatnīkaśca yatnena upavāsamanidrakam /
ṛgyajussāmavedānāṃ catussaṃdhi prapūjayet
brahmendra ṛṣihīnāṃ tu deśiko bhāvayettataḥ /
vighneśaṃ pūjayetpūrvaṃ saurapūjāṃ ataḥ param
śālibhistaṇḍulaṃ kṛtvā puṇyāhaṃ vācayettataḥ /
pūrvaṃ tu pañcagavyaṃ syāt dvaye pañcāmṛtaṃ bhavet
tṛtīye madhunāsnānaṃ ikṣusāraṃ caturthakam /
yāmaṃ prati viśeṣeṇa pūjayeddeśikottamaḥ
pūrve tu snapanaṃ proktaṃ aṣṭottaraśataṃ bhavet /
dvitīye snapanaṃ caiva pañcaviṃśati saṃkhyayā nyūnamekaṃ
tṛtīye snapanaṃ caiva navakuṃbhān prapūrayet /
yāmaṃ prativiśeṣeṇa snapanaṃ kārayedvadhaḥ
p. १२३)
pūrvayāmaṃ tu saṃpūjya bilvapatraṃ samarcayet /
dvitīye padmapuṣpaṃ ca tṛtīye jātipuṣpakaṃ
nandyāvartantu saṃpūjya caturyāme tu pūjayet /
catussaṃdhyārcanaṃ kuryādbilvapatraṃ mahatphalaṃ
mudgānnaṃ prathamaṃ caiva dvitīyaṃ pāyasānnakaṃ /
tṛtīyaṃ kṛsarānnaṃ syāt śuddhānnaṃ tu caturthakaṃ
yāmaṃ prativiśeṣeṇa kṣetrapālaṃ samarcayet /
yāmaṃ prativiśeṣeṇa mahāpūjāṃ samācaret
deśikaḥ pūjayettatra vastrahemāṃgulīyakaiḥ /
brāhmaṇān pūjayettatra māheśvarān sūpūjayet
pūjayetparicārāṇāṃ vastra hemāṃgulīyakaiḥ /
śrīkaraṃ vijayaṃ puṇyaṃ āyurārogyavardhanam
evaṃ vidhivatsaṃpūjya śivaloke mahīyate /
tacciṣṭe śivarātriḥ syāt māghamāse caturddaśī
māghātphalgunayormadhye kṛṣṇapakṣe caturddaśī /
pakṣakaṃ samamevaṃ syāt pañcaduśyāṃ vidhiṃ yajet
bhāskarāstamanātpūrvaṃ caturddīśa yute yajet /
candrakṣayeṇa kartavyaṃ caturdaśyāṃtameva ca
māghamāsāṃta saṃyuktaṃ śivarātriṃ supūjayet /
sā tithiḥ sakalā jñeyā yasyāmastamito raviḥ
tannakṣatramahorātraṃ yasyāmabhyudito raviḥ /
iti vijayākhya mahātaṃtre śivarātri vidhiḥ
amā caturdaśīmityā rudramithyā ca saptamī /
daśamyekādaśī miśrāṃ hanti puṇyaṃ purākṛtaṃ
caturdaśyāmadhikārātri sā śivārātririṣyate /
pūrvātriyodaśī rātrau yāmamekaṃ caturdaśī
iṣṭā trayodaśī miśrā neṣṭāmāvāsyayā yutā /
poṣaṇaṃ tu caturdaśyāṃ pāraṇaṃ tu caturdaśī
yasyāṃ trayodaśī pūrṇā yāmamekaṃ caturdaśī /
sā rātriḥ bhuktimukti prasāda darśayuktamathā bhavet
trayodaśī bhagākārā liṃgākārā caturdaśī /
vidhātavyaṃ gṛhasthena darśayuktaṃ tapasvinī
p. १२४)
śivāśaṃ caturviṃśadaṃśakṛta liṃgatuṃgamatho-
brahma bhāge bhavettāturaṃśaṃ / punarmadhyame viṣṇu-
bhāgaṃ vasuśca navāṃśaṃ śivāṃśaṃ bhajedvardhamānam //
dhārāliṃge sarvaliṃge'ntarmūle'ṣṭāgraṃkā
yugāgraṃ // tasmādūrdhve jidviguṇyaṃ sudhāraṃ-
dhārāliṃge sadrādrau sarvavarṇeṣu śastam
astreṇa huṃ phaḍantena pūrṇāyāmekaṃ trayodaśī /
vadghaṭikaikā caturdaśī karanyāsaṃ samācaret
karanyāsaṃ samastaṃ kṛtvā suṣiraṃ dehaṃ madhyame /
dhyātvā jalantaṃ huṃkāraṃ prāṇaṃ saṃyamya niścayaṃ
huṃkāraṃ tena te naiva recakeṇa samanvitaṃ /
granthi
pañcagraṃthiṃ tataḥ kṛtvā tasmātprakṛti niścayaṃ /
muktimaṃtreṇa saṃgrāhya jīvaṃ huṃkāramūrdhani
kuṃbhakena samopetaṃ vāyumūrdhvaṃ gataṃ nayet /
te naiva dvāradāṃtasthe śivena sahayojayet
ātmayojana metatsyāt tato bhūtāni śodhayet /
pṛthvi vātopayo vahni dvau dvau śodhyau parasparau
ākāśca virodhena yathā śodhyaṃ tathocyate /
sūkṣmataṃtre-
nivṛtyādīni bhūtāni nānyadvānaṃ samastakaṃ
vyāpyavasthitāni matvātāni viśodhayet /
dahanaṃ vātha bhūtānāṃ paraspara viśodhanam
maṇḍalādi samādhyakṣaṃ bhūtaśuddhirihoditā /
śodhyāparāgarahitaṃ kalāmātra vyavasthitaṃ
vicintya divyadehārthaṃ amṛta plavanaṃ nayet /
dhyātvā kuṇḍilinīṃ śaktiṃ amṛtaika svarūpiṇīṃ
tadudbhūtāmṛtasrāve siktāṃ devakalāṃ smaret /
kṛtvā hṛdyāsanaṃ tasmin mūrtyātmānaṃ samānayet
punarāpyāyanaṃ kṛtvā karanyāsaṃ samācaret /
mūlāṃ daśāṃśatoṃgānāṃ japakāryotrayī mataḥ
aṃguṣṭena vinā karma kṛtaṃ tatphaladaṃ yadā /
śirasādhāraṇaṃ koṭi karṇaṃ ca daśakoṭitaṃ
p. १२५)
śatakoṭigale baddhaṃ sahasramāsabaṃdhanam /
pārvatī vayaso hutvā jñānalabdhena gānavān
jñānasaṃbandhamānaṃ syāduttamaṃ aṣṭatālakaṃ /
muhurmuhuḥ kuñcita pādayuktaṃ corddaṇḍitaṃ vāma-
karañca vāmam / vivartitaṃ yatkaraṇaṃ vidhijñaiḥ
niyojayettannavanītavṛtte / (sūkṣme)
nānāvidhaṃ tathākhyātaṃ antarbāhya viśeṣataḥ /
liṃgaprāsādayormadhye śreṣṭhaṃ śreṣṭhaṃ prakīrtitam
garbhe pradakṣiṇaṃ kṛtvā na tu śakyaṃ bahudoṣakaṃ /
garbhe gehe bhavelliṃgacchāyā nirmālya saṃkaram
somasūtraṃ ca mūlañca devasāmīpyameva ca /
parihṛtya tu tatsarvaṃ yadi sarva phalāvaham
antarmaṇḍaladeśe'pi somasūtraṃ ca vidyate /
prāsādasya pramāṇaṃ vā prāsāda samameva vā
nirmālya saṃkarepi syāddhāmacchāyā ca vidyate /
parihṛtya tattatsarvaṃ pradakṣiṇamathācaret
savyāpasavyamārgeṇa mudagatyā samācaret /
savyāpasavyamārgeṇa kartavyaṃ vā pradakṣiṇam
savya caṇḍeśa pradeśaṃ syādaparaṃ somasūtrakaṃ /
savyāpasavyamārgeṇa kartavyaṃ vā pradakṣiṇaṃ
savyacaṇḍa pradeśaṃ syādaparaṃ somasūtrakam /
savyāpasavyamārgeṇa mṛdugatyā samācaret
savyāpasavyamevaṃ syāt antarnityotsavāya ca /
aṃgapradakṣiṇaṃ cānyadudayāstamanaṃtakam
anayoḥ puṇyamābhātyanna śakyaṃ bahudoṣataḥ /
kṣetramāhātmya tadveda devānāṃ tat phalaṃ bhavet
dhāma?svavistāra samānasūtraṃ somasya some-
diśi saṃsthitassyāt / sūtrādbahirlaṃghana-
yāṃtaṃ na doṣaṃ sa doṣa matyantaralaṃghanīyam /
śivasya maṃdiracchāyā pādo grāmo nayennaraḥ
sadārasya sa putrasya narakīssyānna saṃśayaḥ /
liṃgacchāyāṃ tu liṃgaṃ ca prāsādaṃ yastu chāyayā
p. १२६)
balipīṭhamidaṃ proktaṃ pañcaliṃgamihocyate /
strīṇāṃ caiva narāṇāṃ ca śiva bhaktāsvamānataḥ
tattatsvanāma maṃtreṇa praṇavādi namo'ntakaṃ /
śivamaṃtraṃ na dādau tu svanāmaṃ madhyame nyaset
śivaśabdaṃ tṛtīyaṃ tu bhaktānā maṃtramuccaran /
śāntikaṃ prātaḥ kāle tu sāyaṃ kāle tu pauṣṭikaṃ
kāmyamāṃdhyandine kuryādhāmacchāyāṃ na laṃghayet /
pradakṣiṇaṃ svamārgeṇa kuryātkāmya pradakṣiṇe
ṣaṇmāsātsiddhidaṃ vipra śāṃtikena mahatphalam /
pauṣṭikaṃ cāṣṭamāse tu phaladaṃ parikīrtitam
saṃvatsaramupāsitvā kāmyaṃ sarvārthasiddhidaṃ /
* * * * * * * * * * * * * * *
?
śeṣaṃ tu gaṇādhimadhye meṣādikanyāntavadhā- /
krameṇa / viṃśatyaṣṭādhikaṃ maṃtraṃ mālāmaṃtra iti smṛtāḥ
siddhaṃvārdhakye siddhidā mantramālā mantrāstu yauvane /
pañcākṣarādhikā bālye siddhidā sarvadāpare
strī * * * * * ntrā vahnijāntā namo'ntā ca- /
napuṃsakā / śeṣāḥ pumāṃsa ityuktāḥ strīvidhā-
maṃtra jātayaḥ / sādhyaṃ / japādiṣu prasidhyarthāstradhya-
rccā jātatarpaṇe / susiddhā pāṭhamaṃtreṇa sādhakāri-
ṣṭate ripuḥ / pratyuraśśatrivarṇaistu mantrānāśakarā-
smṛtiḥ / susiddham / japārcādi kriyāssiddhaṃ maṃtro-
yaṃ sādhakottamaḥ / tasyārdhasādhanāssarve maṃtrāḥ
sarvatra siddhidaḥ / ekārṇasiddhito maṃtro japalakṣaṃ-
japādikaṃ / varṇādhikyaṃ japaṃ trākṣaṃ kartavyo-
yuktitaḥ kramāt / evaṃ bījaṃ japaṃ kuryātadvadviguṇa-
saṃkhyayā / svāhā namo viśeṣāṃtā strī klīva puruṣāḥ
smṛtaḥ / vaśyoccāṭana vidveṣā pumāṃsā kṣudrakarmaṇi
rogāpahārevatītā klībāścānyatra karṇikā /
gṛhe japaṃ samaṃ vidyāt koṣṭe śataguṇa bhavet
puṇyāraṇye tathārāme sahasraṃ guṇamucyate /
ayutaṃ parvate puṇyaṃ nadyālakṣamudāhṛtam
p. १२७)
koṭidevālaye proktaṃ anaṃtaṃ mama sannidhau /
sūryasyāgre guromindro dīpasya ca jalasya ca
viprāṇāṃ ca gavāñcaiva sannidhau tasya tejasā /
tat pūrvābhimukhaṃ vandyaṃ dakṣiṇaṃ cāṣṭacārakaṃ
paścimaṃ dhanayaṃ vidyāduttaraṃ śāṃtikaṃ bhavet /
uṣṇīṣaṇī kaṃculikī muktakeśagalāvṛtā
apavitra karo śuddho vilepanna japetkvacit /
kṣābhaṃ mardaṃ kṣudhaṃtī ca niṣṭa vanaprajama bhīṣaṇaṃ
darśanaṃ ca śarīrāṇāṃ varjayejjapakarmaṇi /
acame saṃbhavetteṣāṃ smaredvimamānvita
aṃguṣṭena tu mokṣārthī tarjanīmabhicārake /
puṣṭaye madhyame nyasya śāṃtikarmaṇyanāmike
kaniṣṭākarṣaṇaṃ proktaṃ anāmikā vāpi sarvataḥ /
krūrakarmāṇi sarvāṇi vṛṣṭikāle prayojayet
grīṣme vidveṣaṇaṃ kuryāt prāvṛḍyuccāraṇaṃ bhavet /
śaiśiro māraṇaṃ kuryāt tathā kanyābhivasaṃtake
japāṃśumuccārya teja paiśācikaṃ homakarmaṇi /
maisā mantrajapte tu sarvamaṃtramudāhṛtam
japaṃ caturvidhaṃ proktaṃ sarveṣāṃ japakāṃkṣiṇāṃ /
mānasaṃ caiva karṇoṣṭamupāṃśurvyaktameva ca
vyaktā daśaguṇopāṃśu tasmātkaṣṭoṣṭakaṃ śataṃ /
sahasraṃ mānasaṃ tasmāt aṃgulyādi japaṃ śṛṇu
saṃprabhede /
aṃgulyā japasaṃkhyā kuśāgranthi puṭayā
ekatulyā phalātadā // japena devatā nityaṃ-
akuryātmānaṃ prasīdati / aṃguṣṭhāt ṣaṭguṇaṃ proktaṃ-
dabhairdaśaguṇādhikaṃ / śatasaṃkhyā kuśāgrandhi-
pravāleśca sahasrakam / maṇirdaśa sāhastraiḥ
mauktikaṃ lakṣamucyate / padmākṣaiḥ koṭiguṇitaṃ-
rudrākṣaistu na vidyate / rudrākṣasya tatotpattiḥ
śṛṇudhvaṃ vakṣyate'dhunā / divyaṃ varṣasahastreṣu-
cakṣurunmīlitaṃ mayā / muñcamuñcati netreṣu-
tena rudrākṣamucyate / ekavajraṃ śivaṃ sākṣāt-
p. १२८)
anaṃtaṃ dhāraṇāt phalaṃ / sa dhyāyatriyate yatra-
sa yāti paramāṃ gatiṃ / dvivaktraṃ śaktirityuktaṃ-
trivaktraṃ nāda eva ca / caturvaktraṃ tu bindussyāt- /
pañcavaktraṃ sadāśivaṃ /
ṣaḍvaktramīśvaraṃ proktaṃ rudrassaptamukhaṃ smṛtaṃ
aṣṭapadmaṃ tathā viṣṇu navapadmaṃ caturmukhaṃ /
navavaktraika vaktrāṃtaṃ phalaṃ śataguṇottaraṃ
hastakaṇṭha śirau kaṇṭha saṃdhāryālaya bhasmanā /
pūrvapāpātpramucyaṃte śivasāyujyamāpnuyāt
darśanaṃ pāpanāśaṃ tu sparśanaṃ sarvasiddhidam /
prāguptaṃ dhāraṇātpuṇyaṃ rudrākṣaṃ dhārayetsadā
prayāṇa kāle rudrākṣa bhakṣayitvā trisaṃdhike /
te rudrapadamāpnoti punarjanma na vidyate
iti vijayataṃtre /
pañcaviṃśati mokṣārthaṃ aṣṭāviṃśati pauṣṭikaṃ
triṃśacca dhanasaṃpatti pañcāśatsyābhicārakaṃ /
japamālā prakartavyā saṃskartā sarvaśaṃbaraiḥ
madhyamānāmikāṃguṣṭā karṣaṇātsiddhiruttamāḥ /
aṃguṣṭaṃ tarjanī yogā madhyamā siddhiriṣyate
kaniṣṭāṃguṣṭa saṃyogāt siddhiruktā kanīyasī /
mūlāddaśāṃśatoṃgānāṃ japaḥ kāryo trayī mataḥ
aṃguṣṭena vinā karma kṛtaṃ tatphaladaṃ yadā /
śirasādhāraṇaṃ koṭi karṇayordaśakoṭikaṃ
śatakoṭi galebaddhaṃ sahastraṃ baṃdhabaṃdhanaṃ /
-tatra phalam -
rekhāmaṣṭaguṇaṃ vidyāt putradīpaiḥ phalairdaśa /
śataṃ vai śaṃkhamaṇibhiḥ pravālaiśca sahasrakaiḥ
mauktikairlakṣa sāhastraṃ padmākṣaṃ koṭirucyate /
rudrākṣaṃ japamevaṃ tu anantaphaladaṃ bhavet
japena devatā nityaṃ śatamānaṃ prasīdati /
prasannādi vidhānādau udyāmuktaṃ ca śāśvataṃ
yakṣarākṣasa paiśāca gṛhasarpādi bhīṣaṇaṃ /
yā pitaṃ tiṣa sarvasmin bhayādvīta samanvitaṃ
p. १२९)
japena pāpakṣataye viśeṣaṃ yattatkṛtaṃ janma- /
paraṃparāsu / japena rogān jayateya muktiṃ-
japena siddhiṃ labhate ca muktim /
proktaṃ ca ka manugrahātmakamidaṃgehe sarāgo-
tsalam / goṣṭe gogaṇamarpaṇe sadanathāgrāhye'pi-
śiṣṭāgrahaṃ bhāṇḍotpatti karañca śauṇḍikagṛhe-
maitraḥ parastrīgṛhe / kṣetreśasya sukhā yadi praku-
rute dhvastaṃ sadā niścalaṃ / madhye sameka kaṭikā-
hayane likhitvā saṃpūjayetparamanugraha cakrametat /
sarvottaro bhavati tatra kusuṃbha yatnī sarvātmanā-
vaśamupaiti manuṣya loke / kāmendrordhatale-
trimūrtimahitat pārśvayorvinyaset
bāṇānyāni tadaṃtare bahirati śrītāratī
bījakam / ākontatparitastatoṣṭadala-
kṛtpadmandaleṣūtkramāt śrīṃ hrīṃ taddalakoṭi-
ragranihitaṃ oṃ yūṃ bahi śrī tridhām
hrīṃkāraṃ caṃdramadhye uparisavalaye ṣoḍaśā-
varṇapūrṇe bāhye padmākṛtissyāt dinakara-
sahitaṃ sāṃta yāṃtādi yuktaṃ // tadbāhye bhānu-
veṣṭayā harihara sahitaṃ mūlamaṃtreṇa yuktaṃ-
sākṣāttrailokyavaśyaṃ sakalaviṣaharaṃ yaṃtrarājaṃ
namāmi // śatāṃśa viṃśatyanavāṣṭapatraṃ-
madhyendrabījaṃ tadanaṃtarañca / svarānvi-
tānāṃ ca jaḍaṃ sahasraṃ hrīṃ madhye nyasedindu-
matīndu cakram / acchasvacchāravinda-
sthitirubhayakarākasthitaṃ / pūrṇakuṃbhābhyāṃ-
vedākṣamāle nijakarakamalābhyāṃ ghaṭo-
nilapūrṇau / dhṛtyāntau ca śṛvantau śirasi-
śaśikalā bandhute'pyāyantāṃ dehandevau-
dadhānāṃ praviśati viśatā kalpajātaṃ śriyaṃvaḥ
svatalavibhūtyavāpti hetu sthitiryabindumu-
khodgatābhilakṣmī / anudinamiha padyate-
p. १३०)
nṛbhiryajaṃḍudineṣu kadācidapyalakṣam
vijñāpi citrītamudāratrikoṇa śakyadrama-
ṣṭhadaśayugma caturdaśāraṃ / aṣṭāṣṭayugmada-
lapadma mahitrayāṃgaṃ madhye trikoṇamatilai
praṇamāmi cakraṃ / śrīdevī tatparaṃ ślokaṃ-
likhedekaṃ yathā purā / bāhyāddikṣu dikṣu-
likhet pṛthak / vaṣaḍantaṃ tato modo mātrāṃ ca /
ghaṭamadhyagaṃ / punaḥ padmapuṭāntasthaṃ yoja-
yetsarvaśāṃtike / anugrahātmakaṃ cakraṃ-
etaccakrottamottamaṃ / śvetāṃśuke vā bhūrje-
vā paṭevātha manorame / śubhavārarkṣa saṃyoge-
lājena kuṃkumena vā / likheccakraṃ śivo-
bhūtvā dṛḍhī devendradiṅmukhaṃ / rudraḍaṃ ca-
gulī kṛtvā lākṣāṃgula paristutam-
yenedaṃ dhyāyate nityaṃ mṛtyurnopaiti tannaraṃ /
viṣamajvara hāṃ hrīṃ kṛtvā puṣṭimadaṃ sadā
pūrvādyeśānaparyantaṃ vinyasettu viśeṣataḥ /
praṇavādi namo'ntaṃ tu pūjayet tu vidhīyate
kapālaśūlasahitā abhayavaradānvitā /
nīlameghanibhākārā tryakṣāścaṃdraśekharāḥ
sarvavighnaharā devī kathitānyaṣṭa bhairavāḥ /
grāmeṣu nagareṣveṣu pattaneṣu gṛheṣu ca
caṃtvareṣu śmaśāneṣu śālāsu gajavāhanaṃ /
tryakṣamaṣṭabhujāraudramūrdhvakeśaṃ sudaṣṭrakaṃ
raudraṃ tuṣṭiṃ tu kṛṣṇābhaṃ bālendu kṛtaśekharam /
naraśirañca dhattūraṃ nāgayajñopavītakam
saṃyuktaṃ * * yoḥ patraṃ vittatomarakuṇḍalaṃ /
śūlaṃ ḍamarukaṃ khaḍgaṃ pināgaṃ dakṣiṇe kare
kapālaṃ ca dhanuścaiva ghaṇṭā pāśamataḥ kare /
sarvābharaṇasaṃyuktaṃ dhīraṃ vai ketu mālayā
nāganāgāṃbarairyuktaṃ pakvapīṭhopari sthitaṃ /
evaṃ vai kṣetrapālaṃ tu svarūpāṇāṃ pravakṣyate
padmaṃ śūlaṃ ca mukulaṃ niṣṣṭūraṃ yoniśaṃkhakaṃ /
mantrāṃta mudrayā kāryaṃ viniyogaṃ prapūjayet
p. १३१)
mātaṃgi dhyānam /
tāntrī tāṇḍavitāṃgulī kisalayā tāpiñci-
prabhā mātaranātha valāvataṃsakalitāṃ tāruṇya-
sarvaśriyaṃ / haṃsāliṃbikradaṃba garbhakabarī-
bhārāṃ bhavadhvaṃsanī / mātasvāśamataṃga tanaye-
paśyanti paśye śriyā / vārāhī maṃtram /
netratrayaṃ sphaṭikakuṇḍikayākṣasūtrām
vyākhyāna pustakaravilāsita doścatuṣkāṃ /
śvetāsitāṃśukadharāṃ sitagaṃdhapuṣpām-
śvetāṃbujāsana ratāṃ praṇamāmi vāṇīm /
śātāmiti śṛtamaṃbhaṃkuramāyata śrī-
saṃbhāvanā sadasi mūrti narārtiveśam /
vācya prasanna madhurābhavatī prasannā-
chinnovi prakaṭakaṃ tu girīndrakanye- /
aṣṭamasya tṛtīyaṃ yat caturdaśasamanvitaṃ
daṇḍakuṇḍalametaddhi sārasvata mudāhṛtaṃ /
devyā dhyānaṃ pravakṣyāmi sarvakāryārtha sādhanaṃ
hṛtpadma karṇikāmadhye sukhāsīnāṃ śucismitāṃ /
raktavarṇāṃ suprasannāṃ sarvābharaṇabhūṣitāṃ
triṇetrāṃ cārumakuṭāṃ caṃdrarekhāvataṃsakām /
hāranūpurakeyura tuṃgabaṃdha virājitāṃ
muktāmāṇikkavaiḍūrya dvipena kalakānvitāṃ /
ratnabaṃdha sṛjaṃ caiva ratnakuṇḍalamaṇḍitām
vicitraratnavalayāṃ vicitravalayāṃ śubhām /
pāśakuṃśadharāṃ caiva varadābhaya tatparām
dadhatīmakṣamālāṃ ca sā bhayena ca prāṇināṃ- /
cāmarābhyāṃ vījyamānāṃ ca caṇḍikā chatraśobhitāṃ
śaṃkha padmanidhibhyāṃ ca sevitā pādamūlataḥ /
mahāghoṣaṃ samādāya vahnivarṇamataḥ paraṃ
vāgpravṛttipradañcaiva sarvakāmārthasādhanaṃ /
mantrottamamiduṃ proktaṃ kathitaṃ śaṃbhunā purā
ṛṣirbrahmāsya maṃtrasya chaṃdo gāyatramucyate /
aṃbikā devatā proktā mahādevodhi daivatā
brahmāṇa māhuḥ prathamaṃ viṣṇuśca tadanaṃtaraṃ /
tataḥ paraṃ mahādevaṃ vadanti kila daivatāṃ
p. १३२)
durgāñca devatāṃ kecityathānye mātṛdevatāḥ /
vāgdevīmāhurapare lakṣmīmanye tathā viduḥ
ādityamāhurapare jyeṣṭāṃ śaṃsantyapare /
kimatra bahunoktena sarvadevamayaśśivaḥ
ekahastāṃ caturhastāṃ sarvābharaṇa bhūṣitāṃ /
nitaṃbataṭavistīrṇāṃ madhyakṣāmastanonnatāṃ
vāmādiśakti rupetāṃ manonmanīṃ sulakṣaṇāṃ /
dhyātvā saṃpūjayeddhīmān jagatprīti karārthavai
śyāmanibhapakṣa svamna? nayanaṃ syāt paṅkaja- /
prasāryakaratuṃga- * * * * * * * * *
* * * * * * * * * * * * * * * /
śāntikanviti vikhyātaṃ śaivikaṃ śṛṇusattama
devasya vāmahastaṃ tu devyāḥ kaṭyāḥ samāyutaṃ /
gauryāśca svavyahastaṃ tu paṅkajaṃ dhārayetpunaḥ
vāmahastaṃ tu laṃbaṃ tu viśeṣamiti niścayaṃ /
umāmaheśvaraṃ khyātaṃ gaurī saṃvādamucyate
pūrvavatkārayetsarvaṃ viśeṣamadhunocyate /
devasya dakṣahastena devyāḥstanaṃ praviśyati
antassaṃgamasaṃyuktaṃ tayormadhyāntaraṃ yamaṃ /
umāsaṃvādamevoktaṃ śṛṇumānugrahaṃ dvijaḥ
umāmaheśavatsarvaṃ viśeṣaṃ kiṃcidasti hi /
devasya dakṣahastaṃ tat bhavānyāṃ induke sthitaṃ
umānugrahamevāsmin sarvaspaṣṭasamīritaṃ /
evaṃ candradharasyaivaṃ caturbhedaṃ prakīrtitaṃ
caṃdraśekharamityuktaṃ dakṣiṇāmūrtirucyate /
athātaḥ saṃpravakṣyāmi dakṣiṇeśa dvidhāśṛṇu
triṇetraṃ caturbhujaṃ śāṃtaṃ saumyarūpaṃ smitānanaṃ /
kṛṣṇājināṃbaradharāṃ vyāghracarmottarīyakaṃ // १९२९ /
siṃhmavaktraṃ ca saṃbadhya caṃdrārkakusumadvayaṃ /
saṃyuktaṃ vā vikīrṇaṃ ca veṇubaṃdhayutaṃ tu vā
snigdhakuṃtalayuktaṃ vā jaṭāsaṃyutameva vā /
ravedīrghāṃgulaṃ vāme kare pustaka saṃyutam
sadasandakṣahaste tu analaṃ vāmahastake /
akṣamālā japākāraṃ saṃyuktaṃ dakṣahastake
p. १३३)
dehasūkṣme sthitiprāṇā dhyānaṃ yuktaṃ śubhāvaham /
kiṃcidasmin samāyuktaṃ balaṃ sarvāṅghri saṃyutaṃ
dakṣāṃghrijānukāmūrdhveśayī vāmapadānvitam /
evaṃ rūpaṃ samākhyātaṃ laṃbasūtramatha śṛṇu
dvādaśāṃgula paryantaṃ uparyuparikalpayet /
agastyaṃ ca pulastyaṃ ca viśvāmitraṃ ca gautamaṃ
yogābhyāsa prakāśaṃ tu kārayedvidhipūrvakaṃ /
evaṃ syāddakṣiṇāmūrtiḥ gaiyamūrtimathā śṛṇu
kaṭakaṃ savyahastaṃ tu nāgayayajñaṃ taducyate /
vāmahastaṃ tathāhyeva ūrdhvānanaṃ tadocyate
ūrvagre dakṣiṇaṃ pādaṃ tatra dvaidhaṃ niveśayet /
sarvahastantu kaṭake vāmahastaṃ tatopari
ūrū vāme kalā proktā bhāgantatkaṭakordhvake /
daṇḍāyāmamiti khyātaṃ vistāraṃ kolakaṃ bhavet
lāṃbuvaktra ṣaḍaṃgulyaṃ utsedhaṃ vaṃśakaṃ bhavet /
kaṭake maṇibaṃdhaṃ ca hikkā madhyāpyanaṃtaram
pañcaṣaṇmātramityuktaṃ * * * dakṣiṇe budhaḥ /
nābhyādāmaṇī baṃdhāt antaraṃ cānanaṃ bhavet
āsīnaṃ vā sthitaṃ vāpi yānaṃ vā bhāvayetpunaḥ /
evaṃ viśeṣamaṃtroktaṃ śeṣaṃ vyākhyāna mūrtivat
dakṣiṇāmūrtimevoktaṃ vṛṣarūpamatha śṛṇu /
athātaḥ saṃpravakṣyāmi vṛṣavāhanalakṣaṇaṃ
vṛṣārūḍhadvidhā viprābhuktidaṃ muktidaṃ tathā /
bhavānī sahitaṃ devaṃ pīṭhordhve vinyasedbudhaḥ
vṛṣabhaṃ pṛṣṭato nyastvā pūrvavallakṣaṇo'nvitam /
caturbhujaṃ triṇetraṃ ca jaṭāmakuṭasaṃyutam / १९४५ //
dravyābharaṇamatraiva sarvābharaṇasaṃyutam /
śuklayajñopavītaṃ ca śāṃtarūpaṃ smitānanaṃ
dakṣiṇe paraśuṃ grāhya mṛgaṃ vā māṃsakaṃ nyaset /
kaṭakaṃ savyahastaṃ vā vāmahastaprakoṣṭataḥ
taddhaste tu sa pakṣaṃ vā patākādhomukhaṃ tathā /
tanmadhyamāṃgulāgraṃ tu nābhisūtrasamaṃ bhavet
evaṃ kuryāt tu bhuktyarthaṃ muktyarthamadhunocyate /
triṇetraṃ caturbhujaṃ śāṃtaṃ sarvābharaṇasaṃyutam
p. १३४)
veṇī baṃdhena makuṭaṃ * * * * * * * * /
dhāmāgre dakṣiṇe vātha maṇḍapaṃ kārayetpunaḥ
dhiṣṇyavistāramānaṃ vā ardhārdhaṃ dviguṇaṃ tu vā /
paritaḥ padamadhye tu kuṇḍaṃ kuryādvidhānakaṃ
pūrvāyāṃścatuśraṃ tu cāpākāraṃ tu dakṣiṇe /
paścime vṛttakuṇḍaṃ tu uttarebjaṃ tu kārayet
īśānaṃ tu trayormadhye vṛttaṃ pradhānakaṃ kuru /
prākkuṇḍavedikā madhye pāvake vā vidhānataḥ
vāstu homaṃ prakartavyaṃ paryagnikaraṇaṃ kuru /
baliṃ kṣiptvā tadaṃte tu śuddhānnaṃ dadhi saṃyutaṃ
prokṣayetpuruṣeṇaiva punaḥ puṇyāhamācaret /
madhyame śivakuṃbhantu tasya vāme tu śaktikā
kārtike pūrvakuṃbhe tu dakṣakuṃbhe maheśvaram /
murārī paścime kuṃbhe ardhanārīśameva vā
madhyanārīśa vinyāse kuṃbhe bhedamihocyate /
vardhanya ghaṭake tatra nyāsaṃ kuryātsalakṣaṇaṃ
brahmāṇamuttare kuṃbhe śaktīnāṃ sahavāsināṃ /
pūrvādīśānaparyantaṃ lokapāla bhaṭānnyaset
sakūrcān sāpi dhānāṃśca savastrān vāripūritān /
tisraṃ ca daṇḍāṃtaramuktapṛṣṭe pañcākhya-
daṇḍāntaramūlabāhye / daśasya ṣaḍdaṇḍa-
tadantare vā dhvajasya saṃsthāpanamenavoktaṃ
mūlasthūlaṃ bhavennārī agrasthūlaṃ napuṃsakaṃ /
mūlādagrasamaṃ caiva pumān darbhaiśca lakṣaṇaṃ
kuśāṃ kāśāṃ tathā dūrvā vrīhiṃ mocchiyaṃ tathā /
viśvāmitra uśīraṃ ca saptadarbhāḥ prakīrtitāḥ
tatvātithigraha saṃgradarbhaiḥ aṣṭādaśāṃgulamāya samānaṃ /
atra yugāṃgulagranthi tadardhaṃ uttamamadhyama kanyasa-
kūrcam / kūśamūle sthito brahmā kuśamadhye tu /
keśavaḥ / kuśāgre śaṃkaraṃ vidyātkuśānāma-
dhi daivatāḥ / pañcaviṃśati darbhaistu kuryātkūrcca-
miti smṛtam / daśapañcakṛtaṃ madhye navadarbhai-
stu kanyasaṃ nyaset / ūrdhvakūrcamataḥ kūrcam-
antaḥ kūrcaṃ tu kartavyaṃ iti cārthāmameva ca
p. १३५)
kūrcantu trividhā jñeyā uttamā madhyamā tathā /
brahmacārī dvidarbhaistu tridarbhaistu grahastayoḥ
vānaḥ prasthakuśāḥ pañca kuśāssaptai tu bhikṣukā /
dakṣiṇāvartakathitaṃ apavitrakaralaṃkṛtam
valayaṃ dvyaṃgulaṃ proktaṃ granthimekāṃgulaṃ bhavet /
agre tu caturaṃgulyaṃ saptāṃ * * * * * *
* * ktaṃ tu pūrvoktaṃ garīlakṣaṇameva hi /
sarasvatyādi śaktīnāṃ adaiva procyate budhaiḥ
vāmanāsāpuṭe caiva snānapīṭhasya vāmake /
nābhi vāme tathā ūru dakṣiṇe gulphamadhyame
laṃbhayetsama bhaṃgasyāt sūtrādbhāgaṃ tu vāmani /
tatsūtrān stanamadhyassyāt tryaṃgulaṃ ceti kīrtitaṃ
sūtrān tayoti madhyaṃ ca dakṣiṇe caturaṃgulaṃ /
sūtrāttaddakṣiṇe jānu madhyavedāṃgulaṃ bhavet
tasya sūtrāddakṣiṇāṃguṣṭhādasyāṃgulamiti smṛtaṃ /
sūtrālā vāmacāṃguṣṭān sārdha saptāṃgulaṃ bhavet
pāṇidvayava madhyaṃ ca vedamātramihocyate /
stanamadhye ghaṭamratvaṃ śirontāttatprayojayet
sūtrāṃtamaṇibaṃdhaṃ ca triḥpañcāṃgula nīvṛkam /
vāmahastāṃgulaṃ nīvraṃ bāhye tu caturaṃgulam
śroṇa paścāt prakoṣṭāntaṃ dvyaṃtaraṃ sāṃgulaṃ bhavet /
pīnoru pīna * * * * * * * varodari
āsanaṃ vā sthitaṃ vāpi anuktamanupūrvavat /
keśāṃta karṇajānvantāṃghritalebhyo trivardhayet
madarendra dayānābhe yonau dvidyaṃgulaṃ bhavet /
ūrau caturyavāntāni varjyaghādhāri vardhayet
triyāmanāṃ tu nityāsya sarveṣvageṣu kalpayet /
liṃgasya tuṃgadviguṇaṃ ca dravyāddviraṣṭatāga-
śrī guṇaṃ ca hīnāt / kṣudrālpayuktaṃ dadhikapra-
śastāddevyāśca kuryāt sakalaṃ ca samyak
ajite-
pīṭhocca tārā sadṛśaṃ mathaṃ vā pādādhikaṃ cetkṛ-
tiraṃtarāle / bhajyāghanatraya samocca yāgauni-
p. १३६)
mānaṃ syāccaṃkarasya śayanāvāsayogyaṃ /
āryādevī mūlaberorcamānaṃ paścāttāsā tuṃga-
mānaṃ krameṇa / karṇāntaṃ nāsikābhyaṃtamānaṃ- bhavantaṃ vā bāhumrabrāhuśca /
devyā saṃsthāpanaṃ vakṣye tallakṣyasya purassaraṃ
śilāmṛdravyamāsādya sitakuryātpratimāṃ tataḥ /
grāmādau śivahamedhye tu karāṣṭarkatvaṃtarālake
gaurī sthānaṃ prakartavyaṃ iṣṭadeśe manorame /
trihastādyakapañcāśat hastavistāra saṃyutaṃ
tasya dhāma vidhātavyaṃ utsedhādyaṃ tu pūrvavat /
bahubhyākāramiṣṭaṃ syādanurūpayutaṃ tu vā
valadyakāra rūpaṃśce caturthaṃ vibhajet tataḥ /
dairdhyatvekāṃśa vṛddhissyāt ṣaḍbhigarbhodbhavaiḥ padaiḥ
ekābhittiruddiṣṭaṃ kriyāvādaṃ vibhajettataḥ /
dvābhyāṃ gatobhavettiṣṭa bhakti samantādekamārgataḥ
caturthārjitate tāre aṣṭadairghyamathāpi vā /
garbhasyaṣṭapadai vyākhyathā ca na gadyate
saptabhiḥ svaṣṭabhirvātha navabhirdaśabhistu vā /
samantādekabhitti garbhantu na bhāgenamīritaṃ
vidhānāddevi cotsedhaṃ sudhāmādi
tacca pūrvapade sadyādamānāṃgulena vā /
mātrāṃgulena gṛhacchāyāṃ yā veṣāmapi kalpayet
tataścaiṣāṃ prakartavyaṃ devī proktaṃ pramāṇataḥ /
caturbhujaṃ triṇetraṃ ca suprasannaikapatrajā
dukūlavasanā devī karaṇḍamakuṭānvitā /
abhayakarayumasaṃyuktā pāśāṃkuśadharānvitā
dvibhujāvā dvinetrā vā pralaṃbitakarānvitā /
utphalagrahaṇa karmāraṃbha kālasya kathita-
nayanarūmīlye pūrve yuroktama / dharaṇikhanani
maśvadhṛtaṃ śaivakarmayajanahuta na doṣāṃ sthāpa-
yetsaṃpradārkam / madbhaktyā śaṃkaradveṣī madveṣī
śaṃkarapriyaḥ / tāvubhau narakaṃ yānti yāvaccaṃdradinākarau
p. १३७)
śūlacakradharān viprān dūre dṛṣṭvāvamādataḥ /
pramādāt darśanaṃ kṛtvā ādityaṃ tu śataṃ japet
lavaṃgakarpūra phalatrayaṃ ca samābhicūrṇaṃ madhu-
śarkarānvitam / śivapriyaṃ pāpaharaṃ pavitraṃ-
niśvadyamānaṃ uvāsamuttamam //
liṃgamudrā namaskārā nālākhyāṃ śaṃkhamudrikā /
surabhī mukulī caivāvāhinī ca niṣṭhurā
svayaṃ proktaṃ tadadrāktau * * * kautukaṃ kramāt /
suvarṇa māṃgalya sūtrāṇi śāṃtihomaṃ samācaret
homāṃte kautukaṃ proktaṃ sarvakarma samācaret /
sūkṣmataṃtre -
aṃkurārpaṇa pūrvaṃ ca balidānātkrameṇa tu
kautukāṃtaṃ samārabhya yāgāṃtaṃ madhi samācaret /
ṣaḍvaṃśameka hṛdayaṃ caturvakraṃ caturdharam
medinyāṃ vāstupuruṣaṃ nikubjaprāgśiroviduḥ /
tasyottamāṃgavijñeyā āryoktā nāma devatā
savitro dakṣiṇa kujaṃ savitraḥ kakṣa ucyate /
āpatsa tāpavatsaśca sa kakṣo vāmato bhuja
viśvasvī dakṣiṇaṃ pārśvaṃ vāmapārśve mahīdharaṃ /
madhye brahmamayaṃ kāryaṃ mitra pūrvaṃ vidhīyate
indraścaivendrarājaśca dakṣiṇāpāda īritau /
rudrorujayī vāmapāda śaivastathaiva mukhaṃ ca
vāstu stribhauga madhye tu vaśo ṣaṭprāgudaṅmukhaṃ /
vāstumadhye tu varmāṇi brahmā hṛdayamucyate
niṣkuṭāṃśasvarā jñeyā ityeṣāṃ pūruṣastathā /
gṛhe gṛhe manuṣyāṇāṃ śubhāśubhakaraprabhuḥ
tasyāṃgāni gṛhāṃgāni vidyā naivopapīḍayet /
prāthamyastu yathā saṃkhyaṃ bhartāraṃgeti saṃbhṛtāḥ
tasmātparigrahe vidvān puruṣāśaṃ tu sarvathā /
catvāriṃśaśca pañcaiva devatānāṃ samuccayaṃ
sadāraṃ saramukhībhāvaṃ āvāhanamihocyate /
bhaktāniveśanaṃ tatra sthāpanaṃ kathitaṃ budhaiḥ
p. १३८)
saṃdhyādi vihīnaṃ-
evaṃ dhyānasamāyukta sadehaṃ yaṃ parityajet /
kulasvajanamityādi samuddhṛtya śivaṃ yajet
śraddhayā saha śobhitāṃ gatamāpnoti tatsamaṃ tu maghāmaghaiḥ /
bhūtānāmapi sarveṣāṃ caitanyaṃ śabdamucyate
bhūtanasya cetane yastu ghoṣarūpaṃ yathā tathā /
tasya pākaraṇārthāya śivātmāvayavartinaḥ
bherī tāḍanaghoṣeṇa tadākaraṇamācaret /
taptakāṃcana dīptyarthaṃ yathā tu ṣajalaṃ dadet
tathaiva śivamūḍhāsu arghyaṃ dadyādvicakṣaṇaḥ /
sandhyā dīpavihīnaṃ
saṃdhyā dīpavihīne ca dviguṇaṃ ropayettataḥ /
vyatikrameṇa mantraṃ sarvaṃ niṣphalaṃ bhavet
śāṃtihomaṃ tataḥ kṛtvā mūlamaṃtraśataṃ japet /
kāraṇe /
nivedyādi vihīne ca durbhikṣaṃ bādhate dhruvaṃ
sandhyākā tu vihīne ca taddravyaṃ dviguṇaṃ dadet /
sandhidvayavihīne ca kuryādbhavyābhiṣecanam
ekāhe śokahīne ca droṇakṣīrābhiṣecanam /
pañcāhe śaktihomaṃ ca daśāhe snapanaṃ kuru
māsādūrdhva vihīne ca kārayecchāṃti homakaṃ /
snapanaṃ kārayitvā tu arcanoktaṃ samācaret
nirvāṇa dīpahīne tu lokoruktaṃ samācaret /
ekāhetu vihīnā syāt dviguṇaṃ ropayettataḥ
pañcāhe śāṃtihomaṃ ca daśāhe snapanaṃ kuru /
dvārapūjā vihīne ca sasyānāṃ nāśanaṃ bhavet
dvārasthaṃ devatānāṃ ca tanmaṃtraṃ ca śataṃ japet /
gaṃdhapuṣpādibhiścaiva pūrvavat * * * * yet
nitya prapūtyotsavavihīne tu dhānyaṃ vinikṣipet /
sandhyaike tu vihīne tu snāpayetpañcagavyakam
mūlamaṃtraśataṃ japtvā utsavaṃ pūrvavat kuru /
sandhidvaya vihīne ca śāṃtidvayaṃ ca kārayet
pañcāhe cotsave hīne mūrtihomaṃ tu kārayet /
snapanaṃ kārayecchaṃbhoḥ pūjayettu viśeṣataḥ
p. १३९)
māso nityotsave hīne vādyāṃgaiḥ brahmapaṃcakaiḥ /
ṣaḍaṃgairbījamukhyaiśca * * * va daśākṣaraiḥ
pratyekaṃ tu śataṃ japtvā tadravyaṃ dviguṇaṃ bhavet /
mārjanaṃ prokṣaṇā hīne śaṃkhaghoṣa vihīnake
gavānāṃ nāśamevātra vyomavyāpi śataṃ japet /
balidāna vihīnaṃ syāt * * kṣu grāma vāsināṃ
śāṃti homaṃ tataḥ kṛtvā balidānaṃ samācaret /
navanaivedya hīne ca durbhikṣaṃ jāyate bhuvi
mūrtihomaṃ tataḥ kṛtvā bhūsurān bhojayettataḥ /
arcanoktaṃ samabhyarcya prabhūta haviṣaṃ dadet
pavitrārohaṇe hīne mahāmārī pravartate /
dāśāhomaṃ tataḥ kṛtvā snapanaṃ kārayetprabhoḥ
pavitrārohaṇe hīne labdhamāne tu buddhimān /
kṛttikā dīpahīnam /
kṛttikā dīpahīne tu anāvṛṣṭirbhaviṣyati
śāṃti homaṃ tataḥ kṛtvā snapanaṃ kāraye prabhoḥ /
arccanoktaṃ samabhyarcya prabhūtahaviṣaṃ dadet
labdhamāse'gninakṣatre kṛttikā dīpamācaret /
kṛṣṇaṃ śailādhitā hemā * * praśasta śobhanā
kṛṣṇa śaile rakta bindu kṛṣṇe kṛṣṇaṃ sarvadoṣā /
karaṃ tat // kṛṣṇaśaile raktapītaṃ śvetaṃ pītaṃ tathaiva ca
śvete śailaṃ śvetapītaṃ śvete śvete sukhaṃ bhavet /
vṛddhamayamataṃ-
harikā kṛṣṇaśaile tu - stivarṇaṃ viśeṣataḥ
kharjhūrapatra sadṛśaṃ pūrṇastaṃ bhākṛtiṃ śubham /
liṃganāhasaṃpīṭha vistṛtaṃ vistṛtasyaśaravega
tuṅgakam / vistṛtārtha-
matha gomukhāyataṃ gomukhāntamathakarṇanā-
hakaṃ / liṃgasya nāhavāṣṭavidhaṃ bhajitvā-
ekaṃ vinā rāla sa tantuliṃgāt / bhogaṃ-
varaṃ tatsvayameva siddhaṃ samaṃ tu liṃgātsamameva-
mokṣaṃ / hutpatti karṇikāmadhye asmāroparisthitam
p. १४०)
caturbhujaṃ triṇetraṃ ca sahasrāditya sannibham /
vyāghra carmāṃbaradharaṃ bhasmābhyaktaṃ tathaiva ca
puñjapiñja jaṭāyuktaṃ saka * kṣobhaśobhitaṃ /
dhuddhūraṃ cārkapuṣpaṃ ca lakṣmapuṣpaṃ tathaiva ca
śaśvaddhatra pathaṃ caiva dakṣagaṃgādharaṃ haram /
karo * tu śiro madhye lalāṭe vahabaṃdhanam
hārakeyūrakaṭakaṃ karṇikā kuṇḍalairapi /
pādayornūpuraiḥ hṛṣyaiḥ nānāpuṣpopaśobhitaṃ
yajñasūtrottarīyaṃ ca bhasmadhārasamanvitaṃ /
ḍamarukaṃ dakṣiṇe haste vāmahaste'nalaṃ tathā
abhayaṃ dakṣiṇe haste dordaṇḍaṃ vāmahastake /
sitaṃ vai dakṣiṇaṃ pādaṃ vāmapādaṃ tathoddhṛtam
samādhiguṇasaṃpannaiḥ yogibhistatvapāragaiḥ /
dhyātavyaṃ sarvadā devaṃ paramānaṃdavigraham
śatasahasrake-
parābhavaṃ parānaṃtaṃ paratāṇḍavavigraham /
adbhutaṃ cāmṛtaṃ satyaṃ atiguhyaṃ śivaṃ śubham
parābhavaṃ parānaṃtaṃ paratāṇḍavavigraham /
adbhutaṃ cāmṛtaṃ satyaṃ atiguhyaṃ śivaṃ śubhaṃ
sarvaṃ namaḥ saṃdhyāyāṃ vāsamutta - ti hṛtiḥ /
ityevaṃ pūjayeddevaṃ rājārāṣṭraṃ suśobhanam
iti guhyamatha snānaṃ sarvadeveṣu niścitaṃ /
prasanna cetase devaṃ dhārmikāya hutāgnaye
īśvarādhāracakraṃ ca liṃgaṃ sādākhya /
śaktīnāmupatnīnāda ucyate / ānaṃdakara-
* * * ktaṃ śaktairvodapi do viduḥ / bhujaṃga-
tāṇḍavaṃ nāma śivātsaṃjāta ityapi
śrīmadviśvāsakārikāyāṃ-
ārohaṇe yadā kāle āśādhimabhimukhaṃ phalaṃ
* śāṃtikaraṃ proktaṃ uttare mokṣasādhakaṃ /
ārohaṇe niruddhaṃ cet pade deśika doṣabhāk
p. १४१)
patraṃ brahmāphalaṃ viṣṇuḥ cūrṇedeyo maheśvara /
tuṣyate tatra te deva tāṃbūlaṃ dānamuttamam
brahmacārī tapasvī ca vānaprastho amaṃgalī /
tāṃbūla dakṣiṇāṃ caiva tulyaṃ gomāṃsabhakṣaṇaṃ
īśakarṇa samāśritya vāsukī pavanāśanam /
devasya vimukhaṃ pūrvaṃ aiśānyāṃ kṣetrapālakam
dakṣiṇābhimukhaṃ devaṃ kṣetre vā vāyudeśake /
devasya paścime dvāraṃ āgneyayāṃ kṣetrapālakaṃ
uttarābhimukho devā kṣetreśānaṃ tu nair-ṛte /
etatsthānaṃ prakartavyaṃ anyeṣāṃ sthāna nāśanaṃ
pramādādikṣu saṃsthāpya yajamānaṃ rājarāṣṭranāśanaṃ /
iti kāmike-
liṃgarūpe ca caitanye devāṃścāvāhito yadi /
tasyāṃta tasya devasya kiṃ praveśaḥ praveśane
vidagdhavo havyavīṇaṃ ca araṇīmathanognivat /
deśikasya manobhāvāt devatā tatra tiṣṭati
paṭena dārudaṇḍenā rajjunādarbhamālayā /
pīṭhasyordhve paṭhekadvāropayet kiṃ prayojanaṃ
viṃśaiviṃśati bhājitaṃ yugadhika ṣaṣṭraṃśakaiḥ /
paṅkajaṃ / bāhye vīthi catuṣṭayaṃ diśi diśi-
dvārāṃśavasvaṃśake / tatpārśve vasuliṃgakaṃ-
giripadaṃ giripadaṃ vedairyutā // koṇakaiṣo-
parilopya latikā kuryātsuśobhanam /
yathā śrīmacchvetapure vipra dviśataṃ viprasattamam
ete vai daśasaṃkhyātāṃ śivāya yajamātmanaḥ /
goghrāsabhikṣārpaṇa sālarakṣā śakuntaśākhā-
mṛgapoṣaṇaṃ ca / naktā na bālānna samīhi-
tānna dṛcānnanikṣepa dhanāvanañca / prasūti-
rakṣākula poṣavaidya śalyatki caimya nivāraṇaṃ ca /
prasaktabādhā parihārahema hī kappaṭa tailadānaṃ
anāthadīnāṃdha vipannarakṣā kumāraśikṣā- /
samayapratiṣṭhā / purāṇadharmārthavicāraśāstra
vyākhyāna vedādhyayanaṃ ca dharmam / ete-
dvātriṃśa dharmaṃ sarvalokamayaṃ viduḥ -
p. १४२)
śrīmadvyāghra purāṇayoḥ śirapure śrīmatkumārāpure /
śrīmadbrahmapura sthite'rjunavane śvetāvanau kuṃtake
śrīmatsakhyai puṇḍarīkapurātpūrvamāhṛta dvisattamaḥ /
pañcaviṃśati saṃkhyātān parasaṃkhyānvayāttataḥ
trīṃśat saṃkhyātān brāhmaṇān brahmasaṃhitān /
pañcāśatsaṃkhyayā yuktā kuṃbhanātha samāhvayā
kumāra subhagākhyātā catvāriṃśadvijottamaḥ /
sarvaśāstrārtha tatvajña śvetākāraṃ ṣaḍādhikaṃ
yasmin deśe harassākṣāt śivasya paramātmanaḥ /
aṣṭāviṃśati saṃkhyātān viprāṇān sassamasataḥ
vimānaṃ ruciraṃ devaṃ svalokādi parālayam /
tasmādaśīta saṃkhyātān pratītirguṇaiḥ
viprān brahmapurī jātān svaṣaṭviprān sasattamaḥ /
sadāśivākhyasya śivavaktre dīkṣitāḥ kauśika-
kānyapādyaḥ / teṣāṃ munīnāṃ vidhivatkrameṇa jātāḥ /
śivabrāhmaṇa nāmadheyāḥ / vṛddhādraye kamalālaye-
sitavanechāyāvane maṃdare / saiva madhunāpuro-
rjanavane paṭṭīśvare hīśvare // -
lalāgre tu śivaṃ vidyāt ūrdhvanṛttaṃ vicintayet /
ādhāre liṃganābhau hṛdaya śirasije tālu-
mūle lalāṭe dve patre ṣoḍaśāre dvidaśadale dvāda-
śārddhe catuṣke / vāsāṃte bālamadhye saphakaḍha-
sahitehaṃ valarkṣe madhye haṃsassudīptaṃ sakalakala-
yutaṃ varṇarūpaṃ namāmi // ādhāra dhāmamaṇi-
sannibhamātmaliṃga māyāpure hṛdaya paṃkaja-
sanniviṣṭaṃ / śraddhā nadī vimalacitta jalābhiṣeke-
nityaṃ samādhikusumaiḥ apunarbhavāya- /
oṃkāraṃ bindu saṃyuktaṃ nityaṃ dhyāyaṃti yoginaḥ
kāmadaṃ mokṣadaṃ caiva oṃkārāya namo namaḥ /
namanti ṛṣayo devaṃ namanti surasāṃgaṇāḥ
narā namaṃti deveśaṃ na karāya namo namaḥ /
mahādevaṃ mahātmānaṃ mahānugrahakārakaṃ
p. १४३)
mahāpāpaharaṃ devaṃ makārāya namo namaḥ /
śivaṃ śāṃtaṃ jagannāthaṃ lokānugrahakāraṇaṃ
śivamekaparaṃ devaṃ śikārāya namo namaḥ /
vāhanaṃ ṛṣabhaṃ caiva vāsavāri surarpitaṃ
vāmaśaktidharaṃ devaṃ vakārāya namo namaḥ /
yatra tatra sthitaṃ devaṃ sarvavyāpinamīśvaraṃ
iyamekaparaṃ devaṃ yakārāya namo namaḥ /
lohajaṃ dārujaṃ caiva mṛṇmayaṃ tu śilāmayaṃ
aṃgulī karṇanāsāgraṃ punasaṃdhānamācaret /
saṃdhānayogyaṃ saṃdehaṃ ayogyaṃ na prayojayet
aṃgopāṃgavicchinnaṃ syātsaṃdhānaṃ vidhīyate /
kruddhānyaḥ pañcavaktrānyatha hṛdayagalaṃ bhraṃsa-
nābhī ca kukṣiḥ / pṛṣṭoraḥ pāyuśiśnauryuga-
vaṃ * * * * tathā jānuyugmaṃ ca yugme / dvisphik-
kaṭyā ca pārśvaupadayugala karaghrāṇamaulī-
śca bāhusthānaṃ nisyuḥ kalānāṃ śivatanu-
karaṇe triṃśavidyāṣṭakānām / * * * * * pat-
paścādyathā śaktirviśeṣataḥ // २०९९ /
harmyasya pūrvadigbhāge japedāyuṣyavardhanaṃ /
vahnau kalahaṃ vidyāt dakṣiṇe jānusiddhidaṃ
rākṣase * * * * * * * * mokṣakāraṇam /
ākarṣaṇaṃ tu vāyavye uttare śrīpradāyakaṃ
uccāṭanaṃ karomīśe madhyame'rtha siddhidaṃ /
śivāgre sarvasidhyarthaṃ ityete japa * * *
liṃgadvayaṃ samākhyātaṃ caraṃ vā carameva ca /
caraḥ pratīti vikhyātaṃ acaraṃ pārthivānvitaṃ
care sadā vasatyeva prītiyukto maheśvaraḥ /
ācarenmantrasaṃkārān vardhatyeva * * * * t
aṃgabhedamiti proktaṃ taccaturvidhamucyate /
aṃgapratyaṃga sāṃgaṃ ca * * * caturo bhavet
śiro vaktraṃ ca hṛdayaṃ aṃgaṃ ceti prakīrtitaṃ /
aṣṭau karṇau stanau bāhau nābhiguhyodarastathā
netraṃ nāsya karṇau ca pāṇipādau talāṃguliḥ /
ūru ca jānu jaṃghau ca pratyaṃgaṃ ceti kīrtitaṃ
p. १४४)
vastropavītamālā ca āyudhā bharaṇaṃ tathā /
āvarāvaraṇaṃ caiva sāṃgaṃ ceti prakīrtitaṃ
abhayavaradapātraṃ darvīcāpaśarān pāṇi paṃkaje-
dadhate / anavaratamannapūrṇedevīṃ harasāra-
pāṇḍarāṃ vaṃde //
athātassaṃpravakṣyāmi caṃdracakramasadurlabhaṃ /
vasuvṛttaṃ likheccakraṃ antaḥ khaṇḍadvayānvitaṃ
kalārukarṇikā madhye piṇḍarūpaṃ mahānanaṃ /
ṭāṃtaṃ ca varuṇaṃ bījaṃ binduyuktaṃ tataḥ paraṃ
ṣāṃtaṃ ca tṛtīyaṃ ca vāntaṃ vahnisamanvitaṃ /
caturdaśasvaropetaṃ bindunādayutaṃ pibat
caturyārṇava madhye tu bhuvaneśaṃ tu vinyaset /
etaṃ piṇḍaṃ mahāmaṃtraṃ karṇikā madhyame likhet
kalāstu vinyaset pūrvaṃ ṣoḍaśādaraleṣvapi /
dvitīyaṃ dala paṅktau tu ca tṛtīya dalaṃ prati
caturīyaṃ tṛtīyaṃ tu caturthaṃ dalapakṣake /
dāntaṃ ca pañcame vṛtte vāruṇaṃ bījamālikhet
ṣaṣṭe tu ṣāṃtaṃ vinyasya saptame'pi yadaṇḍakaṃ /
kalāsthaṃ biṃdukānyasya tadbahiṣṛkṣarāṇyapi
ṣoḍaśasvarasaṃyuktaṃ binduyuktāni vinyaset /
daleṣvaṣṭamaṣṭakaṃ bhuvanādhipatiṃ likhet
karegreṣu śaśijvālā svadhābīja samanvitā /
uktamaṃ caṃdravaktreṣu divyametamudīritam
etat kāla viśeṣeṇa sarvābhīṣṭa phalapradam /
hrīṃkāraṃ candramadhye tu uparilaye ṣoḍaśāvarṇa-
pūrṇe bāhye padmākṛtissyāt dinakarasahitaṃ
sāntayāṃtāpi yuktam / tadbāhye bhānuveṣṭaṃ-
harihara sahitaṃ mūlamantreṇa yuktaṃ / sākṣāt- /
trailokya vaśyaṃ sakala viṣaharaṃ yantrarājādhi-
rājam / śatāṃśa viṃśatya navāṣṭapātraṃ madhyeṣu bījaṃ tadanaṃtaraṃ ca /
svarāṃ ca ja jhaṃ vasahaṃ hrī madhye nyasedindumatīṃ ca
cakrama bāhusta valitāṃ kīlajīvargā bandhūkapā- /
katikusumāruṇa dehakānti / pīnastanīmada-
p. १४५)
vighūrṇita netrapadmā lakṣmīśapāśa nikhila-
devadeyam / kākunāsani śitāṃkuśa kula tena-
tāṃmreṇa jīvanakareṇa samīkṣyamānam / divyāṃ-
kuśasthiti nayanatrayāḍhyāṃ śaktī hareriti mune-
manasāpi cinte // pādyaṃ pādatale nyasya-
ācamanaṃ tu hastayoḥ / arghyaṃ śirasi vinyasya-
gandhakāryānulepanam / puṣpamūrdhni dhūpaṃ nāsā-
puṭaṃ dvayoḥ / dīpaṃ netreṣu vinyasya annādīn-
karatale nyaset / pādyaṃ pāpa vināśaṃ syāt āca-
manaṃ tu śriyāvaham / arghyaṃ devapriyārthaṃ syāt
gaṃdhaṃ brahmapriyāvaham / puṣpaṃ ṛṣipriyaṃ caiva
* * * baśvānana priyaṃ / dīpaṃ karkapriyaṃ-
jñeyaṃ ārārtikaṃ jaye priyam / darpaṇaṃ jñānadaṃ
jñeyaṃ chatramājñāpa? kalpanaṃ / cāmaraṃ ca?trunāśaṃ
syāt geya * * * * * * * * * * // samṛddhi-
syāt pānīyaṃ prāṇalakṣaṇam
vande nādapadudvaṃdvaṃ vāmanātīta gocaram /
śvetaraktaprabhābhinnaṃ śivaśaktyātmakaṃ paraṃ
ityeva muktaṃ bhagavān kṛṣṇa * * * * śvara /
bhaktasyā vyānadā ca mālokya munayaḥ karuṇānidhiḥ
tṛṣṇīkāmupadeṣṭāraṃ tṛṣṇī bhāvasamāhitaḥ /
tṛṣṇī dhyāna samādhiścet atra so'rtha prasīdati
tāraṃ khaṃ ṣāṃ tu kūṭaṃ bharala bhararayūṃtāra pūrva-
sabindunādaṃ huṃ phaḍ taḍaṃgau varṣaḍpi sahita-
tadghātayenāpi vauṣaṭ / vāk śurkandu dhvani-
śivarṣa klīṃdunāda dvayaṃ tu proktaṃ śaktyau ca biṃdu-
dhvanirapi manu vai śālikāyā visargam /
vāntaṃ khaṃ vārcabindu dhvanīramanuvai śukanti-
ssakāmaṃ hṛṃbindunnāda bindudhvaniṣaṃ ramau
bindunādaṃ hi mevaṃ
śyāmavarṇasamāyuktaṃ kaṃbugrīvaṃ mahodarī /
raktavastradharāśāṃtā āyurdhvaja saṃyutā
p. १४६)
sarvābharaṇasaṃyuktā kanyā putrasamāyutā /
tasya bāhu samaṃ kuryāt kanyakā putrakau kramāt
somadhārī śiṃcatīya mumayā saha tṛtīyaṃ-
tu vṛṣārūdaṃ caturthaṃ nṛttarūpakam / vai vāhya-
kaṃ pañcamaṃ vidvān ṣaṣṭaṃ bhikṣāṭanaṃ bhavet /
kāri saptamaṃ vidyāt kālakālāṣṭamaṃ bhavet
navamaṃ tripurāriṃ syāt jalaṃdharamiti daśā /
ekādaśaṃ gajāri syāt dvādaśaṃ vīrabhadrakaṃ
trayodaśaṃ harirardhaṃ syādardhanārīṃ tataḥ param /
pañcādaśaṃ kirātaṃ syāt kaṃkālaṃ ṣoḍaśaṃ bhavet
caṇḍeśānugrahaṃ caiva tatassaptadaśo bhavet /
viṣāpaharaṇaṃ caiva aṣṭādaśamiti smṛtam
cakratāna svarūpaṃ tu ekona viṃśati smṛtaṃ /
vighnaprasādaṃ viṃśacca umāskandamataḥ paraṃ
dvāviṃśadekapādaṃ syāt trayoviṃśatsukhāsanaṃ /
dakṣiṇāmūrti rūpaṃ ca caturviṃśatprakīrtitaṃ
indra dhārādivastraṃ tu varmākhyā tu samudbhavā /
pañcaviṃśatprakāreṇa kūpaśceti pṛthak pṛthak
sṛṣṭiliṃgaṃ tu gaṃgārthaṃ vyākhyā saṃgeya mūrtinaṃ /
śaśvatthaśekharaṃ kāṃtigrahaṃ kālāgraham
gaurīśvaraṃ tu vārāhyaṃ umayāni grahaṃ paraṃ /
umayā sahitaṃ gaurī saṃvādaṃ ca sukhāvahaṃ
guhyemā sahitaṃ cārtha-rūpaṃ purāntakam /
kirātārjunakaṃ kālaṃ umārdha harirardhakaṃ
nṛttamūrtitrayaṃ paścāt dahaṃ cā vidharaṃ bhavet /
caṇḍeśānugrahaṃ paścāt mukhaliṃgamataḥ paraṃ
vighnaskaṃdaṃ ca caṇḍeśaṃ kṣetreśaṃ kamalodbhavaṃ /
cakrapāṇiśca mātaṇḍi nāgeśaṃ vīrabhadrakaṃ
gaurī durgāṃ tathā śreṣṭhaṃ mahākoṭi sarasvati /
jāhnavī bhadrakālī ca lakṣmī pṛthvīmātaraḥ
tacchāstroktamārgeṇa catvāriṃśattu vigrahaṃ /
vaivaṃ śaktya sadāśivet śucitamīn kālasya-
p. १४७)
yathā kalā vidyā rāga pradhāna guṇadvitīyaṃ smaret /
garbhān manacha śṛtiṃ tvak tālu sanāḍi vāk kara-
padamapāyacca liṃgaṃ ravaṃ sparśa rūparasau ca-
gandha kamūstejoṃbu prāsiṃsmaret / iḍayā-
biṃbo ṣoḍaśabhirpavanaṃ ca tu rathāṣṣaṣṭi-
yadhikodadhikaṃ / tyajapiṃgalaśayaṃ na keśana-
kairdaśadeśabhirdvidadhikaṃ / oṃkāra dhvaninādena-
vāyavarthaṃ hṛdināṃtakam / nilāraṃbhaṃ samuddhṛtya-
tatra nādolayaṃ kṛtam / varṇodbhavam / śivatatve-
pare sūkṣme bindurutpadyate tadām / bindornādaṃ-
samutpannaṃ nādācchaktirajāyata / aṃguraṃ nāda-
mityuktaṃ bindubījamiti smṛtam
tadbījaṃ kaṣṭamityuktaṃ sarvaśaktimayaṃ śubham /
śaktestu vāgbhave jātaṃ vāgbhavātṣoḍaśāḥ kalāḥ
kalādyairvyañjanaṃ jātaṃ vyañjanātsarvaśāstrakaṃ /
tadbījāṃkura kāle tu akāraṃ āsya saṃbhavam
akārādi kṣakārāṃtaṃ āsya bījāni codbhavam /
* ṇa / kālātma kalānāda bhavābhavantyajāḥ
kapādi varṇān ubhayānudādikān /
payādi kāmākṣarajāśca bindujāḥ / kramāda-
nannāvadhikāstuṣādhikān / tilānacam /
vivasvādīn vinikṣipya dadhipūjāścamitrake
mahīdhare bhaveddhugdhaṃ avamanta bali smṛtam /
parjanyāsyājya maindraistu navanītaṇḍu puṣpakaṃ
indre koṣṭañca puṣpaṃ ca madhugaṃdhāśca bhāskare /
sadyaṃ madhukaṃ dadyāt bhūśāya navanītakam
dagdhājyāntakaraṃ vahne śaṃbānāṃ pūrṇipāyasaṃ /
kvatapannaṃ vidhate śītu rākṣase baliriṣyate
śivānnaṃ tu surānnaṃ vā gandharve'khilagaṃdhakaṃ /
bhṛṃgarājavimukhyaṃ syāt jhaṣe matsyodanaṃ viduḥ
nṛttau ca tila puṇyāhaṃ bīja dauvārike bali /
sugrīvo modakaṃ puṣṭaṃ gandhapuṣpaṃ tatoyakam
varuṇe pāyasaṃ nyasya śoṇitānāṃ surairapi /
satilaṃ taṇḍulaiśśoṣya rāgāsyāntu ka matsyakaṃ
p. १४८)
suvinnaṃ vārenātmedya * * * ñca tulājvakaṃ /
śāṃtipūjā hi mūlasya dadhimastu ca saṃsmṛtaṃ
gulodanaṃ ca bhallābhe somo * * danaṃ dadet /
śuklamāse mṛge dadyāt devamātari modakaiḥ
udito tila bhakṣyeṇa kṣurāṃtaṃ sarvaśīrite /
lāja dhānya savindrasya sāvindre gaṃdhatoyakaṃ
* * * ntathā mudgacūrṇamindrendrarājayoḥ /
rudre rudrajaye māse māsasvinnaṃ apāpavatsayoḥ
kumudaṃ matsya māṃsaṃ ca śaṃkhaṃ ca khaṃ ca padmakam /
mādya * * * * gre tu īndre yā dakṣiṇe baliḥ
pūtanāyāḥ smilaṃ biṣṭa mānyāmutsārirīyakaṃ /
sādhāraṇabaliṃ śuddhabhojanaṃ saghṛtaṃ dadhi
sarveṣāmapi devānāṃ gandhādīni dadet * * /
kanyārkamuta veśyā ca bali dhāraṇayogyakāḥ
aṃganyāsa karanyāsa cūtaścetā yathā kramaṃ /
oṃkārādi namo'ntena devānāmabhayāmi ca
datvā tu pūjanaṃ paścāt sādhāra baliṃ dadet /
tattatyogyaṃ baliṃ paścāt tadidaṃ toyadedbudhaḥ
grāmādīnāṃ ca maṇḍūke pade parama śādhike /
santapya devā bāhyevaṃ pūrvokta vidhinā kramāt
visarjayettato devā sa vinyāsthantu tatravat /
brāhmaṇān bāhyadevāṃśca tattadukta pade nyaset
devālaya vidhānārthaṃ dvārārthaṃ na prakīrtitāḥ /
evaṃ grāmāditi proktaṃ rahasyanyamitīritaṃ
kūpopavāsasthaṃ gatiḥ /
prasanno viśuddhadehopi kalāgṛhītvā
viśeṣa sāmānya baliṃ narāṇāṃ yathokta nityaṃ-
vidhīta samyak // mayamate
sadāśivasya hṛdayaṃ śaktiṃ śivahṛdaṃ śivam /
ubhayorantaraṃ nāsti vāyuraṃbarayorapi
śivaśakti samāyogāt mātāśakti pitāmahaṃ /
tasmātsarva prayatnena agnirudbhavamucyate
atha vakṣye viśeṣeṇa śivarātriṃ sa pūjayet /
nakṣatrāṇi tithīnāṃ ca udaye tīrthasaṃgrahe
māghe kṛṣṇacaturdaśyāṃ śivarātriṃ prapūjayet /
trayodaśi tithi proktaṃ tatantrā tu caturdaśī
p. १४९)
dīpakāle caturdaśyāṃ rātrau huṃ phaṭ praśasyate /
ubhe ghorau prayoktasyaṃ pūjayetsādhadāṃjanaṃ
caturṇāṃ tu daśātā yat pūraṇaṃ tu caturdaśī /
tattaccaturdaśīyuktaṃ tattadrātrī vṛtaṃ patiḥ
laiṃgapurāṇe-
trayodaśyāmamāvāsyāṃ yuktā cet caturdaśī /
caturdaśyādhikārātrī śivarātririti smṛtaṃ
vāyupurāṇe- kāladarśe-
trayodaśyāstamaye sūrye catustrīṣveva nāsiṣu /
bhūti vidhātu yā tatra śivarātri vṛtaṃ caret
sarveṣveva sarveṣu dīpāvāraṇamiṣyati /
anyathā puṇya hānissyāt ṛte pāraṇa pāraṇā
bhavedadya trayodaśyāṃ bhūtavyāptā mahāniśā /
śivarātrī vrataṃ tatra kuryājjāgaraṇaṃ tathā
sūryāste nava nāḍīṣu bhūtavittā trayodaśī /
śivarātrī vrataṃ kuryāt tadā jāgaraṇaṃ tathā
pūrve kṛtagavyaṃ syāt dvisaṃdhipañcāmṛtaṃ tathā /
trisaṃdhyaṃ madhunāpūjya ikṣusāraṃ caturthakaṃ
ācāryaṃ piṇḍitaṃ pūjyā janārdanaṃ viśeṣataḥ /
paṭṭavastraṃ taddine vāpi darśanāmeti tatra tāḥ
rājābhiṣeke śatrughne dīkṣāmadhyeṣṭimeva ca /
annaṃ prāśanaṃ caiva prokṣaṇaṃ cāṣṭabaṃdhanaṃ
dakṣiṇī prasave jātikāpālepaṃnaṃ kārayet /
athātaḥ saṃpravakṣyāmi vṛṣabhavāhanalakṣaṇaṃ
vṛṣārūḍhaṃ dvidhā proktaṃ buktidaṃ vṛddhidaṃ tathā /
bhavānī sahitaṃ devaṃ vṛṣabhordhve vinyasedbudhaḥ
vṛṣabhaṃ pṛṣṭato nyasya pūrvavaddakṣiṇānvitaṃ /
caturbhujaṃ triṇetraṃ ca jaṭāmakuṭasamanvitaṃ
divyābharaṇa maṃtraivaṃ sarvābharaṇa saṃyutam /
śuklayajñopavītaṃ ca śāṃtarūpaṃ smitānanam
paraśundakṣiṇe haste varadaṃ vāmahastake /
mecakadarī caiva hariṇītarameva ca
pūrvahastaṃ ca yośvābhiḥ abhayaṃ dakṣiṇe karaṃ /
vāmāṃ prīṇi śāyaye pīṭha savyapāda pralaṃbhayet
* * * sukhāsīnaṃ śaṃkhaṃ tu sadṛśaprabhaṃ /
vṛṣabhavāhanamākhyātaṃ nṛttaṃ śāṃtimatho'pi vā
bhṛṃgārirāyasaṃ bhāva vyāghracarmāṃbarānvitāṃ /
aṇḍajaṃ muṇḍajaṃ caiva ro * * ca mathantathā
p. १५०)
ācāmaṃgahīnena ca doṣaṃ maṃtrarūpakaṃ /
sādhakācāryasaṃyuktā satiṣekāṃta tikṣakaiḥ
nitye naimittike caiva sarvakarmasamācaret /
ayitidvāratiṣṭhaṃti ye bhuñjati dvijottamaḥ
āpośanaṃ surāpānaṃ annaṃ gomāṃsa bhakṣaṇaṃ /
sadaṇḍakadalīpatraṃ vāmapārśvāgrake'pi vā
* * * * * * * aṣṭāgrāṣṭa bhujānvitaṃ /
śaitalyamāsanaṃ caiva bhuktvā cāṃdrāyaṇaṃ caret
prāṅmukhaṃ dhomukhaṃ bhūtvā yajasya dakṣiṇāmukhaṃ /
śriyaṃ muktimukhe bhuṃkte na cā bhuktamudaṅmukhaṃ
vedavidyāvratasnāne śrotriyo grahamāgate /
krīḍatyeṣayiyatsarvaṃ yasyā mā paramā gatiḥ
toyaṃ śuddhamaśuddhaṃ vā alpaṃ vālpameva vā /
śivaliṃge tu vikhyātaṃ yajjalaṃ śivasaṃnidhau
sūryādi suryāṃntya dinaṃ narāṇāṃ tailabhiyuktaṃ /
kamasatphalāni / hṛtvāpi kīrtiṃ maraṇaṃ sukhaṃ-
ca putrasya nāśaṃ nidhanatvamāyuḥ // mṛtyu-
śriyaṃ vyādhimatīva duḥkhaṃ dhanakṣayaṃ saṃpada-
mudvahāniṃ / sūryādi vāraḥ kramaśaḥ phalāni
dadyātkaṣāya hutiṃ brūyāt // āśau ca mādāya-
vivarjitāni kaṃseṣu bhejeṣu sabhāni madhye-
vratopavāseṣu na vedapārakaḥ
nīlavarṇaṃ dvinetraṃ ca dvibhujaṃ ca dvipādakaṃ /
abhayaṃ varadañcaiva kirīṭamakuṭānvitaṃ
vāyasāvāhanaṃ caiva nīlāṃbaradharānvitaṃ /
ayā ābharaṇaṃ caiva śāṃtamūrtiśanaiśvaraṃ
viśeṣa yajanārthāya devadevasya nirmitaṃ /
taṇḍule upadaṃśārthe aṣṭāṃśaṃ deśikottamaḥ
siṃhe vyāghra varāhaśca gardabho gaja eva ca /
mahiṣaḥ kukkuṭaścaiva ete saṃkrāṃti vāhanaḥ
pakṣakṣobaṃ pravālaṃ ca varkakārpāsa eva ca /
kaṃbalaṃ kaṃbalaṃ caiva ete saṃkrāṃti vastrakaṃ
vīṇākhaḍgaṃ ca śūrpaṃ ca upadaṇḍa dhanurdharaḥ /
sarpadaṇḍāyudhaṃ caiva ete saṃkrāṃti āyudhaṃ
p. १५१)
mudgānnaṃ pāyasānnaṃ ca gulānnaṃ sāṅgameva ca /
dabhairmuṣṭi nirāhāraṃ ete saṃkrāṃti bhojanam
sihmeti rājyahānissyāt vyāghre brahmadvijottamaḥ /
varāhe sasya nāśaṃ syādgardabhaṃ vaiśya nāśanam
gajeti rājahāniṃ syāt mahiṣe śūdranāśanam /
kukkuṭassarvanāśaṃ ete saṃkrāṃti lakṣaṇam
yau dau śaṃkhakapāla bhūṣitakarau mālāsthi-
mālādharau devau dvāravatī śmaśāna nilayau-
nāgāri govāhanau / dvitrya yakṣo baliṃ dakṣa-
yajñamathanau śrī śailajāvallabhau / pāpaṃ te haratāṃ-
sadā hariharau śrīvatsagaṃgādharau / ye padmādi
payassamudranilayā // kalyāṇamastu kamalā-
bhimukhī sadāstu dīrghāyurastu dhanadānya
samuddhirastu // ārogyamastu vijayo'stu-
vibhūtirastu // brahmāyuściramātanotu tanutāṃ
nārāyaṇo rakṣaṇam / śatrūn saṃharatāṃ haraśca-
vijayaṃ kuryādbalāristava / āro * * * tāt
sahasrakiraṇau dadyāt balaṃ mārutau / vakre nṛtya tu-
bhāratī ca bhavane lakṣmyā ciraṃ jīva tu /
bhāratyā vidhirīśvaro girijayā * * * *
padmajā devairdevapatiṃ pulomasutayā sārdhaṃ
gaṇeśo gaṇaiḥ / bhūdevī marudagravahni salilai-
vyomādibhirvocaraiḥ / sūryaṃ santatamena * * /
kṣannu nikṣepavat / ārogyaṃ bhagavān dadātu-
savitā kānti prasādau śaśi // bhūmirbhūmi suto- /
budho nipuṇatāṃ vācastu vācāṃpatiḥ / śukro-
bhūmiti dhatsama latuṣkābadāna kṛnāṃcani /
sarvairiṣṭa gṛhasthitāmapi dapityekādaśo-
ttamaphalaṃ / kāverī hṛdayābhirāmapuline- /
puṇyairjaganmaṃgale / caṃdrāṃ bhogavatī taṭe-
parisare dhātrāsamārādhite / śrīraṃge bhu- /
jageṃdra bhogaśayane lakṣmīmahī sevite
sīte yaḥ puruṣottamasya bhagavān nārāyaṇaḥ- /
pātu mām / eka dhyāne mīlanāmukulita cakṣuḥ
p. १५२)
dvitīyaḥ punaḥ / pārvatyā nayanāṃbujaṃ stanataṭe-
śṛṃgāra bhārāravaṃ / anyatkrūra vikṛṣṭacāpamada-
na krodhena loṣṭārpitaṃ śaṃbhoḥ giriravaṃ samādhi-
samaye netratrayaṃ pātuvaḥ / ākalpaṃ vijayībha-
vatvamanaghatvaṃ siddho bhavet / pāṇigrahaṃ parvata-
rājaputryāḥ pādāṃboja pāṇisaroruhaṃ / sārabhaumau-
bhavatvaṃ kṣitipālacaraṇatvaṃ cāravindo bhava /
kiṃ catvaṃ pratipakṣasainya nalinī gaṃdhadvipendro-
bhavatvaṃ rakṣmiramaṇo bhava / tvamacitrarānyasaṃkalpa-
siddho bhavatu / pāṇigrahe parvatarājaputryāḥ pādāṃ-
bujaṃ pāṇisaroruhābhyāṃ aśmānamāropyati-
smarāre amtasmitaṃ maṃgalamātano tu / jayīśca jaya-
bhujamaṃgama śodhayāṃśuke na palhaśoṇa śaila-
śivaśekharāṃbhasi / iti śaṃsite girijayā-
tatheti tadvaṃśaṃ bhūkṣurarpyatāṃ haraḥ // karpūrasya-
phaṇīkṛtasya bhasitaṃ hārasya kākodaraṃ
kākārasya karāraviṃda dahanaścūḍāmaṇeḥ karparaṃ /
kośe yasya karīndra carma phaṇikartuṃ pravṛttau
hare śṛte vīkṣyavatni khīḍu mukhānyavatu vyoma-
smitā pārvatī / kastvaṃ lohita locanāsya caraṇe
haṃsaḥ kuto māruta syāt kiṃ tantrādi suparṇa-
paṃkaja vanaiḥ aṃbhaḥ sadā sannibhaṃ // tatkrīte-
navaraktakhaṇḍyavatitairmandāra vṛkṣairdhṛte / caṃbu-
kākimu saṃdine kavakairākarya hī hī kṛte
annaṃ brahmā raso viṣṇuḥ bhoktā jihvo maheśvaraḥ /
evaṃ dhyātvā tu yo bhuṃkte so'nnadoṣaṃ na lipyate
pākapaṃkaja mṛttike ca kanaka śukti na samauktikaṃ /
krīḍakomala paṭṭasūtra vilasankastūrikākṣāmṛgaṃ
kāṣṭādagni malāśca saṃbhavamadhū homyaṃ ca gorocanā /
mutpatyaṃ ca mahānubhāva guṇinaṃ prāptaṃ ca kiṃ janmanā
pūrve śaiva mukhotpannaṃ dakṣe kālāmukhaṃ smṛtaṃ /
paścimaṃ pāśupataṃ caiva uttaraṃ tu mahāvratam
ūrdhvaṃ tu bhairavaṃ caiva pātālaṃ vāmamucyate /
ācāraḥ kulamākhyāti vidyāmākhyāti bhāṣaṇaṃ
p. १५३)
brāhmaṇānāṃ dhanaṃ vedaṃ kṣatriyāṇaṃ dhanaṃ balam /
vaiśyānāṃ dhanamaiśvaryaṃ śūdrāṇāmācārameva ca
yathā sakṛt kanakaṃ parīkṣyate nirddoṣa * * /
na tāpana tāḍane / tathā caturbhaḥ puruṣaṃ parīkṣyate-
śṛte'nalena kulena karmaṇā // cūrṇā śuṣkaṃ striyo
vṛddhā bālārkannaruṇaṃ dadhi / pratyu * * * *
ranaṃ śākhaṃ sadyo balaharā'niśaṃ // rājārākṣasa- /
rūpeṇa vyāghrarūpeṇa maṃtriṇā / parivārān
ghātṛrūpeṇa yathā rājā tathā prajāḥ / svarga- /
cyutānāṃ iha jīvaloke catvāri nityaṃ hṛdaye-
vasanti / dāna praśaṃsā madhurā ca vāṇī devā- /
rcanaṃ brāhmaṇatarpaṇaṃ ca / anukūlarasā bhāryā-
mitra * * canaṃ rasaṃ / pānīyasya rasaṃ śaityaṃ /
bhojanasyādaro rasam / ajñānaṃ * * * śuci-
māpaṇagataṃ kāroḥ karaṃ strīmukhaṃ / pakṣīṇāṃ- /
gataṃ trikhaṇḍaphalaṃ bhaikṣaṃ gulī mākṣikam
dhātrāyāṃ kalahe purasya dahane tīrthe ca devo- /
dbhave / saṅgrāmeva vipannavastramakhilaṃ bhāṇḍaṃ-
ca lohaṃ spṛśet / takraṃ tailābhiyuktaṃ bhujaga- /
mimukhaṃ muktakeśīśca nārī duṣpūritaṃ ca-
kuṃbhaṃ kalahamabhimukhaṃ vānaraṃ kāṣṭabhāram /
kārpāsaṃ chinnanāsaṃ kaṭadhiraṃ raktavastrādi-
vāsaṃ prasthāne prasthitānāṃ praviladaśanau- /
mṛtyuragreṇa siddhiṃ / dhyānam / aruṇa-
aruṇavāso mādyatāmaṃgarāgaṃ- svakarakalita //
cāpaṃ śāṃkuśāstrekṣucāpaṃ / maṇimayamakuṭādyaiḥ
dīptamākalpa jātaṃ aruṇa nalina saṃsthaṃ cinta-
yedaṃgayone // nīlajīmūtavarṇaṃ sakalaśiva-
mayaṃ bhairavaṃ śūlapāṇiṃ / kāpālaṃ khaḍgahastaṃ ḍama-
ruka sahitaṃ vāmahaste kapālaṃ / candrārkaṃ ketu-
mālā vikṛta tanuśirā nāgayajñopavītaṃ /
kālā kālāṃdhakāraṃ maharanubhayaṃ kṣetrapālaṃ-
namāmi-
p. १५४)
karadharita kapālam //
raktapaṃkajasaṃnibhakāyaṃ satranetra bhujadvayayuktaṃ /
padmapāṇi samuṇḍakayuktaṃ āpaduddharaṇa rūpamidaṃ syāt
satyaṃ jñānaṃ tapo maunaṃ smṛti dharma iti śṛtiḥ /
ajñāna moha nidrā ca ālasyaṃ aṃbu hīnatā
pāpiṣṭaṃ parayā dhatte tāmasaṃ guṇalakṣaṇaṃ /
utsāhaṃ ca yaduktaṃ sātvikaṃ guṇalakṣaṇaṃ
sarvakrodhamahaṃkāra maithunaṃ ca tu lāpanaṃ /
udyogaṃ ḍaṃbhamānaṃ ca rājasaṃ guṇalakṣaṇaṃ
sarvasatvaṃ prabhutvaṃ ca jagadupadravameva ca /
nirmalatvaṃ * * * * * * * * * * * *
* * * * * * * * * * * * * * * /
* * * * * * * * * * * * * * *
asya śrī madrakā sarasvatī mahāmaṃtrasya brahmā
ṛṣiḥ / gāyatrī chaṃdaḥ / sarasvatī devatā
haloṃbījaṃ svaraśaktayaḥ / kīlakaṃ / mātṛkāse- /
a + nda / āṃ + aṃgu / iṃ caṃ śrīṃ tarjanī / oṃ ṭaṃ- ṇaṃ-
madhyamā- aiṃ taṃ naṃ / anāmi / oṃ phaṃ maṃ kaniṣṭakābhyāṃ- /
aṃ yaṃ kṣaṃ karatala karapṛṣṭābhyāṃ namaḥ
pañcāśadvarṇabhedairvihita vadanadoḥ pādayuk /
akṣipakṣo dehā bhāsyakapadyā śiśukaṃlām
indukundāvadātām / akṣāsṛk kuṃbhacihnāṃ
likhitavarakarāṃ tryakṣaṇāṃ padmasaṃsthāṃ- accha-
kalpāṃ uccastanajaghanaṃmarāṃ bhāratī tāṃ namāmi /
aṃ namaḥ / ādhāre liṃganābhau hṛdaya sarasije
tālu mūle lalāṭe dvepatre ṣoḍaśāre dvidaśadaśa-
dale dvādaśordhve catuṣke / vāsāṃte bālamadhye
ḍakakaṭha sahite karṇamadhye svarāṇām / haṃ kṣaṃ
tatvārthayuktaṃ sakaladalayutaṃ varṇakūpaṃ namāmi
asya śrī aṣṭatriṃśatkalānyāsamaṃtrasya + īśāna
sadyojāta ṛṣayaḥ - gāyatrya - si - bhūri - tā-
p. १५५)
oṃ hāṃ bījaṃ / oṃ hrīṃ śaktiḥ / oṃ saṃ śivāya kīlakaṃ /
viniyogaḥ / oṃ hāṃ sarva + hṛdayāya namaḥ / oṃ hrīṃ-
amṛ - śirase svāhā / oṃ haṃ huṃ jvalita śikheṣu +
oṃ haiṃ vajriṇe / svataṃtrāyai / oṃ hrāṃ alupta - oṃ paśuṃ
phaṭ // dhyānaṃ // bhi bhraṃ + nām // * * * * * * * * * * * /
* * * * mopetaṃ caṇḍikāyai nivedayet
pūgīphalaṃ nāgavallī vāsanādravya saṃyutaṃ /
tripurāyai nivedyātha nīrājanamathācaret
aṣṭapuṣpaissamabhyarcya prārthayetparadevatāṃ /
kāmeśvarīmanujñāpya navāvaraṇamarcayet
nālikeraṃ ghṛtāpūpaṃ gulaviṣkasamanvitam /
pānakaṃ ikṣukhaṇḍaṃ ca kadalīmadhulājakam
dhāroṣṇi kṣīrasaṃyuktaṃ śilāvāsanasaṃyutaṃ /
navāvaraṇapūjāyāṃ madhye madhye nivedayet
puṣpāṃjali trayaṃ kṛtvā prārthayeccaṇḍikāṃ hṛdi /
* * * * * * * * * * * kalānyaset
śrīkaṇṭhamātṛkāṃ nyastvā jalāṃtaṃ pūjayetkramāt /
puṣpairañjalimāpūrya āvāhyaparadevatām
āsanādyupacārāṇi tattanmantreṇa arcayet /
dhūpadīpaṃ tataḥ kṛtvā naivedyaṃ saṃpradāpayet
kṣīrānnaṃ pāyasānnaṃ ca mudgamāṣānnameva ca /
marīcyannaṃ ca naivedyaṃ vaṭakāpūpa saṃyutaṃ
śaṣkulī tilamodaṃ ca kṣīralehyaṃ nivedayet /
pānīyaṃ pānakayutaṃ dadhikṣīraghṛtaṃ tathā
vyaṃjanena samāyuktaṃ caṇḍikāyai nivedayet /
* * * * * * * * * * * * * * *
p. १५६)
pipāsato jakṣataśca prāṅmukhaṃ nirabhidyata /
mukhatastālu * * * jihvā tāmupajāyate
tato nānāraso jajñe jihvāyā yodhigamyate /
atheti antaśśarīre ākāśa tasmin kriyā-
tatra vividhaṃ ceṣṭamānasya sataḥ ojā indriya- /
śaktiḥ tataḥ śaktyātmakatvāt sūkṣmarūpatvāt
praṇassutrākhyaḥ mahāmukhyaḥ asuḥ prāṇāssarveṣāṃ-
mahatvaṃ darśayati prāṇāḥ indriyāṇi yaṃprāṇāṃtaṃ-
ceṣāṃ kurvantaḥ / anupaścāt prāṇanti ceṣṭāṃ kurvanti-
apānaṃ taṃ ceṣṭāṃ vyajantaḥ apānanti ceṣṭāṃ tyajaṃti-
rājānamanugatā bhṛtyā iva kṣipatā cāla-
yatā nimnokte nakṣatre sādikaṃ ca virāṭ jīvā-
bhedenopāsanārthaṃ uktaṃ jāyate yassaḥ jakṣataṃ
bhakṣituṃ icchatha ityarthaḥ / prāk prathamaṃ nira-
bhidyata vibhaktamabhūttālvadhiṣṭhānaṃ // jihvā-
indriyaṃ nānāraso viṣaya varuṇo devatā jñāta-
vyāneva sarvatrādhiṣṭānaṃ iyaṃ devatā viṣaya-
ityetaccatuṣṭayaṃ anuktamapyūham / vivakṣomukhato-
bhūmno vahnivāyavāhṛtaṃ tayoḥ / jajñe ca tasya
suṣiraṃ nirodhassamajāyata / nāsike nirabhi-
dyetāṃ dossūyati na bhasyati / tatra vāyurgandha
vahno ghrāṇo na nasijighrakṣati / yadātmani ni-
rālokaṃ ātmānaṃ ca midṛkṣatā / nirbhiṇṇe tasya
jyotiścakṣurguṇagraham / bodhyamānasya ṛṣibhiḥ
ātmanastajjighṛkṣata / karṇau ca nirabhidyetāṃ
diśaśrotraṃ guṇagrahaṃ / vivakṣoḥ vaktumicchātaḥ
mukhata eva vahnirdevatā / vāgindriyaṃ vyāhṛtaṃ /
bhāṣaṇaṃ tayoriti indriya devatādhīnatvakaṃ
maṇidarśayati / nabhasyati prāṇavāyau dodhūya-
māne'tyaṃtaṃ pralapati tatra nasi nāsikāyāṃ-
vāyurdevatā gaṃdhaṃ bibhratīti tathā anena-
na gaṃdho viṣayī darśitaḥ ghrāṇa indriyaṃ jighṛ-
kṣataḥ / gandhagṛhītu micchataḥ nirālokaṃ prakāśa-
śūnyamāsīditi śeṣaḥ nirmakṣikamitivat-
p. १५७)
ekavadbhāvaḥ / tadā ātmānaṃ dehaṃ cakārānyacca- /
vasatu didṛkṣatā akṣiṇī sthānaṃ jyotirādityo-
devatā cakṣurindriyaṃ tato guṇasya rūpasya gṛhaḥ /
grahaṇaṃ anena rūpaṃ viṣayo darśitaḥ / ṛṣibhiḥ-
rvedaiḥ bodhyamānasya tat ātmanaḥ prabodhanaṃ-
gṛhītumicchataḥ tato guṇagṛhaṃ śabdagrahaṇam
vastuno mṛdukāṭhinye laghugurvoṣṇa śītatāṃ /
jighṛkṣata stvaṅnirbhirṇā tasyāṃ romamahīruhā
tatra cāntarhito vātastvacilabdha guṇāvṛtaḥ /
hastau ruhatustasya nānākarmacikīrṣayā
tayostu balavānindra ādānamubhayāśrayaṃ /
gatiṃcikīrṣaḥ pādau ruruhāte hi kāmikāṃ
padbhayāṃ yajñaḥ svayaṃ havyaṃ karmabhiḥ kriyate nṛbhiḥ /
vastunādharmān mṛduñca kāṭhinyaṃ ca gurutvaṃ ca-
oṣṇamīṣat vṛṣṇatvaṃ ca śītatvaṃ cetyarthaḥ /
yadyapi anuṣṇatvamapi indriya viṣaya eva-
tathāpi tasya jighṛkṣā bhāvādoṣṇamityuktam /
vṛṣṇeti pāṭheyaṇādiśaśyāṃdasaḥ / pūrvoktān vastūn
etān dharmān jighṛkṣataḥ / tvaṅnirbhiṇṇā /
tvagindriyādhiṣṭānaṃ carmajātaṃ ityarthaḥ
tasyāṃ lomāṇi indriyamahīruhāṃśca devatā-
vastūni hastena āṃdolite laghugurutvayoḥ
jñānāttayorapi tvagindriya viṣayatvamiti-
paurāṇikāḥ / tatra tasya kvacidantarbahiśca
vāto vṛtaḥ āvṛtyaṃ * * * * * * * * * /
p. १५८)
ghṛtakaṃ ca raudra ghṛta kaṃbalaṃ ca sugaṃdhameṣādini-
māsa pūjā / caṃdanādiṣu gaṃdheṣu puṣpamāsādi-
pūjayet / dāntāri caitramāsasya vaiśākhe-
anna pūjayet / jyeṣṭa phālgunyāṃ puṣpaṃ pūjayet
dāntāri caitramāsasya vaiśākhe annapūjayet /
jyeṣṭamāsādiṣu phalaṃ pakvaphalāni vai / āṣāḍhādi-
pavitrasya śrāvaṇe tilapūjayet / pūrvāṣāḍhe tulā-
jāyā aśvamāse kṛtāni vai / kṛttikā dīpa-
māse tu mārgaśīrṣaṃ ca kuṃkume / puṣyamāsādi-
sarvāṇi pūjayettu viśeṣataḥ / madhulubdha-
tathā śṛṃgaṃ puṣpā puṣpavanāṃtare / jñānalubdhaḥ
tathā śiṣyaṃ gurorgurutaraṃ vrajet
kuṇḍa golakamityuktaṃ liṃgapīṭhamudāhṛtaṃ /
pīṭhaṃ kuṇḍamiti proktaṃ kolakaṃ liṃgamucyate
golakākuṇḍamutpannaṃ golakāśaivamudbhavaṃ /
adīkṣita caturvedī yasya liṃgārcana kriyā
kalpakoṭi sahasrāṇi jāyate brahmarākṣasā /
devālaye sabhāmadhye śmaśāne rājasaṃ yayau
maṃtramuccāraṇaṃ kṛtvā * * doṣaṃ na vidyate /
kunḍikāṃ kiṃśukāpatraṃ nirguṇḍī ca kapitthakaṃ
eteṣu śūlapātrāṇi pañcaite bilvameva ca
puṣpālābhe tu patreṣu patrālābhe tathaiva ca /
sarvabījāṃkuraiḥ patraiḥ arcanoktaṃ mahodaram
Original text: ṣaṭsahasrakālottarāgamaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0