sarvajñānottaram · Chapter 1
śrīgurubhyo namaḥ
sarvajñānottaram / yogapādam //
namaḥ śivāyaśaktyai ca vindave śāśvatāya ca /
gurave ca gaṇeśāya kārtikeyāya dhīmate
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi yogamantrakitastutam /
śāntasya * * * * * * * * * * *
*
yuktāhāra vihārasya yuktaceṣṭasya karmasu /
ukta svapnāvabodhasya tattvataḥ śṛṇu ṣaṇmukha
yodhyātāyaśca taddhyānaṃ tadvairyānna prayojanam /
sarvāṇyetāni yo vetti sa yogaṃ yoktu marhati
ātmādhyātā matodhyānaṃ dhyeyaḥ sūkṣmo maheśvaraḥ /
yatparā paramaiśvaryametaddhyāna prayojanam
mānāmānau samau kṛtvā sukhaduḥkhe same tathā /
harṣaṃ bhayaṃ viṣādaṃ ca satyajan yogamabhyaset
śūnyāgāre maṭhe ramye devatāyatane śubhe /
nadītīre viviktenta gṛhe ghoravanepi vā
pracchanne ca vivikte ca niśśabde janavarjite /
yogadoṣa vinimukte nirvikalpe nirātape
snātvā śuci rūpaspṛśya praṇamya śirasā śivam /
yogācāryānnamaskṛtya yogaṃ yuñjīta * * *
padmakaṃ svāstikaṃ nāpi upasthāpyāṃ jaliṃ tathā /?
pīṭhārdhatardhacandraṃ vā karmato? bhadrameva vā
p. २)
āsanaṃ ruciraṃ vaddhvordhvakāyaḥ samaṃ śiraḥ /
sarvasaṃgān parityajyātmasasthaṃ manoguha
na dantaiḥ saṃspṛśed dantān sṛkviṇyā ca na jihvayā /
kiñcit kuñcita netrastu śivaṃ samyaktadoccaret
? ya sa yati tatvāni tanmātrādyāni dehinām /
punarvinaṃśikaścaivāstra yuktaṣṣaḍānana
na pṛthak hṛdayaṃ tasya na śiro na śikhāguha /
varmāstra netrasahitaṃ tasmādeva pravartate
prāṇāpānau samau kṛtvā suṣumnāntara cāriṇau /
tayorvṛttirnirudhyātmā śivaṃ dhyāyed vicakṣaṇaḥ
avinābhāvasaṃyukto jyotīrūpaṃ sunirmalam /
susūkṣmaṃ vyāpakaṃ nityaṃ nirvikalpaṃ sadā budhaḥ
uttamā madhyamā mandāssaṃsargāstrividhāḥ smṛtāḥ /
prāṇāyāmāṃśca tān kuryāt pūrakumbhaka recakān
prāṇāyāmairdaheddoṣān dhāraṇābhidistutam /
prāṇāyāmo bhavādeya pūrako dehapūrakaḥ
pidhāya sarvadvārāṇi niśvāsocchvāsavarjitaḥ /
saṃpūrṇa kumbhavat tiṣṭhet prāṇāyāmassakumbhakaḥ
tatordhvaṃ recayed vāyuṃ mṛtu nicchvāsa saṃyutam /
recakastveṣa vikhyātaḥ prāṇasaṃśayakārakaḥ
p. ३)
prasāryacāgrahastaṃ tu jānuṃ kṛtvā pradakṣiṇam /
cchoṭikā tato dadyānmanannaiṣṭā tvabhidhīyate
mātrā dvādaśa vijñeyāḥ pramāṇaṃ tālasaṃjñakam /
tāladvādaśakaṃ jñeyaṃ prāṇāyāmastu ānyasam
madhyamaścatarviṃśa jyeṣṭha * * dviguṇo bhavet /
ekaikāṃ vardhamātrāṃ pratyahaṃ yogavittamaḥ
natvareṇa vilambena krameṇaiva vivardhayet /
prāṇāyāmottamoyatta dviguṇā dhāraṇā matā
dhāraṇādviguṇo yogo yogopi dviguṇī kṛtaḥ /
yogasiddhiriti jñeyā śivena paramātmanā
tadānu paśyate sūkṣmaṃ gandhatanmātramātmani /
rasaṃ tejaspariśaṃti ca śabdatanmātrameva ca
paśyate karmayogena varṇabhāvaiḥ pṛthagvidhaiḥ /
ahaṃkāra manobuddhiṃ guṇamavyakta pauruṣam
abhivyaktāni jānīyāt svadharmaguṇa lakṣaṇāt /
vidyāṃ kalāṃ tataḥ kālaṃ māyāṃ vidyāṃ tataḥ parām
dṛṣṭvānu kramaśaḥ sarvān punarastreṇa bhedayet /
vidyeśvaraṃ tatastatvaṃ tathā sādāśivaṃ param
bhitvā tu kṣurikāstreṇa tataḥ sūkṣmaṃ śivaṃ viśet /
amṛtātmā śivaḥ sākṣāt tasminniṣṭastu yogavit
p. ४)
sarvajñassarvagassūkṣmassarveśassarvakṛd bhavet /
sarveṣveva sa śāstreṣu jñeyaṃ vastu catuṣṭayam
paśuḥ pāśaḥ patiścaiva śivaśceti yathākramam /
jñātvā tu tatva sadbhāvaṃ tantrasāraṃ tu durlabham
sarvathā vartamānopi gṛhṇāti na punastanum
// iti yogapādaḥ samāptaḥ //
paśupāśavidhānaṃ hi śrotumicchāmi tatvataḥ /
saṃyogaṃ ca tathā teṣāṃ kathayasva maheśvara
ādyāḥ pāśāstatasteṣāṃ jīva ādyastu kintu vai /
kā pāśāḥ komalāḥ proktāḥ kasmādvandhaḥ pumāniti
patiśca kiṃ vidho jñeyassādhikāra pade sthitaḥ /
śivaśca kīdṛśaḥ prokto yodhikāra vivarjitaḥ
īśvaraḥ
paśurātmā svatantraśca cinmātro manadūṣitaḥ /
samamūḍho nityasaṃsārī kiñcid jñānīśvaro kritaḥ
tāmrasyaiva tu hematvamantarlūnaṃ yathā sthitam /
antarlūnaṃ tathā jñeyaṃ śivatvaṃ pudgalasya tu
rasasiddhaṃ yathā tāmraṃ hematvaṃ pratipadyate /
tathātmā jñānasambandhaśśivatvaṃ pratipadyate
yathā jñātvā vibhāgena payasi saṃsthitam /
tathātmā pāśasaṃśliṣṭa avibhāgena saṃsthitaḥ
p. ५)
viṣāpahāraṃ kurute * * dhyānabalairyathā /
kurute pāśaviśleṣaṃ tathācāryaḥ śivādhvaraiḥ
mantrauṣadhabalairyadvatsannirodho viṣasya tu /
tathā hi sarvapāśānāṃ sannirodhastu dīkṣayā
dahyate yāmyamānānāṃ dhātūnāṃ tu yathāmalam /
tathācāryo dahetpuṃsāṃ vāyubhūto malāvubhau
guṇabhūtāḥ smṛtāḥ pāśāḥ dharmādharmau malau smṛtau /
sahajau sādhakajñānāṃ tāmrakālikavātsthitau
trividhāste smṛtāḥ pāśāḥ sahajāgantukāstadhā /
sāṃsargikāstathā bhūyaḥ śṛṇu teṣu vinirṇayam
tanmātrādyāstu ye tatvāssasūkṣmāssarvagā guha /
te tu pāśāḥ parāḥ proktāssahajāssarvajantuṣu
indriyāṇi ca bhūtāni yadvījaṃ teṣu sambhavam /
āgantukāḥ smṛtāḥ hyete tasmāt sāṃsargikāḥ punaḥ
saṃsargād yad bhavet karma śubhaṃ vā yadi vā śubham /
te tu sāṃsargikāḥ pāśāḥ sukhaduḥkhaphalaḥ pradā
karmaṇā tu śarīrāṇi bhāvāt karmodayo bhavet /
pūrvopārjita karmāṇāṃ bhāvaḥ saṃyoga kārakaḥ
īśvaro vyañjakasteṣāṃ bhavet karmānurūpataḥ /
karmodayād bhavet sṛṣṭirasāstaiḥ pralayaṃ viduḥ
p. ६)
viṣayāsaṅgadoṣeṇa guṇasaṃgo śikhidhvaja /
vandhamāpnoti puruṣo hyakarto sarvagopi san
pitā putrāparādhena yathaikastho nibadhyate /
akartāpīha puruṣastathā bandhamavāpnuyāt
yathaiva sādhusaṃyogāt udāsīnopi mānavaḥ /
tathābandhamavāpnoti tathā jñeyastu pudgalaḥ
anādi nidhanāḥ pāśā jīvo nādyastu kīrtitaḥ /
tacchedakastathānādiḥ paśupāśapatistusaḥ
patissadā śivo jñeyo mantrātmā mantravigrahaḥ /
sarvamantrādhipaścāsau sṛṣṭisaṃhārakārakaḥ
padavarṇādibhiryuktaiḥ pūjyate sarvadā tu saḥ /
aśeṣa bhavanādhāro yogapīṭhāsanasthitaḥ
patirevaṃ samākhyātassarvakāmaphalapradaḥ /
sthūlasūkṣmopi miśraścaivaṃ rūpaṃ tu saṃskṛtaḥ
śivavastu paraṃ tasmānmantrātīto nirañjanaḥ /
nirāmayo nirādhāro varṇarūpa vivarjitaḥ
sarvajñaḥ sarvagaśśāntaḥ sarvātmā sarvato mukhaḥ /
atīndriyo nirālambaḥ susūkṣmaḥ śāśvato dhruvaḥ
sa eva bhagavān vyāpin aprameyo hyanaupamaḥ /
bahirantarvibhāgena tiletailamiva sthitaḥ
p. ७)
svātmasākṣātkāraprakaraṇam //
athānyaṃ saṃpravakṣyāmi upāyaṃ tatvato guha /
agrāhyasyāpi sūkṣmasya sarvagasya tu niṣkalam
yena vijñāyate samyak yaṃ jñātvā śivo bhavet /
na kasya vijāyākhyātaṃ tadvijñānaṃ śṛṇuṣva me
gurupāramparāyātamadṛṣṭaṃ sarvādibhiḥ /
bhavabandhavimokṣārthaṃ paramaṃ sarvatomukham
yo sau sarvagato devo sarvātmā sarvatomukhaḥ /
sarvatatvamayo cintyassarvasyopari saṃsthitaḥ
sarvatatvavyatītaśca vāṅmano nāmavarjitaḥ /
sohamevamupāsīta nirvikalpena cetasā
yadeva niṣkalaṃ jñānaṃ śāśvataṃ dhruvamavyayam /
nirvikalpamanod deśyaṃ hetu dṛṣṭāntavarjitam
aliṅgamakṣaraṃ śāntaṃ viṣayātītagocaram /
avibhāṣyamasandehaṃ tadahaṃ nātrasaṃśayaḥ
ahameva paro devaḥ sarvamantramayaḥ śivaḥ /
sarvamantravyatītaśca sṛṣṭisaṃhāravarjitaḥ
mayā vyāptamidaṃ sarvaṃ dṛśyā dṛśyaṃ carācaram /
ahameva jagannātho mattaḥ sarvaṃ prakāśate
anekākārasaṃbhinnaṃ viśvaṃ bhuvanasañcayam /
śivādyavani paryantaṃ tatsarvaṃ mayi saṃsthitam
p. ८)
yacca kiñcijjagatyasmin dṛśyate śrūyate'pi vā /
bahirantarvibhāgena tatsarvaṃ vyāpitaṃ mayā
ahamātmā śivo hyanyaḥ paramātmeti yaḥ smṛtaḥ /
evamupāsayenmohānna śivatvamavāpnuyāt
śivo'nyastvahamevānyaḥ pṛthagbhāvaṃ vivarjayet /
yaḥ śivaḥ sohameveti advaitaṃ bhāvayet sadā
advaitabhāvanāyuktaḥ sarvatrātmani saṃsthitaḥ /
sarvagaṃ sarvadehasthaṃ paśyate nātrasaṃśayaḥ
evamekātmabhāvena saṃsthitasya tu yoginaḥ /
sarvajñatvaṃ pravarteta vikalparahitasya ca
yo'sau sarveṣu śāstreṣu paṭhyate hyaja īśvaraḥ /
akāyo nirguṇo hyātmā so'hamasminna saṃśayaḥ
avijñātaḥ paśuḥ so hi sṛṣṭidharma samāśritaḥ /
vijñātaśāśvataśśuddhassa śivo nātra saṃśayaḥ
tasmādātmā sadāvedyaḥ suvicāryaḥ vicakṣaṇaiḥ /
parāparavibhāgena sthūla sūkṣmavibhāgaśaḥ
paraḥ paramanirvāṇa apasṛṣṭibhedataḥ /
sthūlo mantramayaḥ proktaḥ sūkṣmo dhyānaika saṃsthitaḥ
athavā bahuśonena kimuktena ṣaḍānana /
vāgvikalpa viśeṣeṇa manaḥ saṃmohakāriṇī
p. ९)
sarvedharmānassanti yameva parikalpayet /
tattadbhavatyasaṃdehāt sadā tadbhāva bhāvataḥ
ityevamātmavijñānaṃ kathitaṃ tu samāsataḥ /
jñātvaivātmamayaṃ sarvamātmānaṃ paryupāsate
na tatra devā vedā vā yajñā vā bahudakṣiṇāḥ /
ātmavijñānamāśritya vimalaṃ sarvato mukham
saṃsārārṇavamagnānāṃ bhūtānāṃ śaraṇārthinām /
nānyaḥ śaraṇadaḥ kaścidātmajñānādṛteḥ kvacit
ātmānaṃ paramo bhūtvā yo vijānāti tatvataḥ /
sa mucyate tvayatnena sarvāvasthāṃ gatopi san
ātmalābhātparolābhaḥ kvacidanyo na vidyate /
tathātmānamupāsīta yoyamātmāparastu saḥ
na prāṇyo naiva cāpāno viśiṣṭakaraṇastathā /
sarvajñaṃ tu tamātmānaṃ paripūrṇaṃ sadā smaret
na caivābhyantare bāhye nāti dūre samīpataḥ /
sa niṣkale pare sthāne tatra cittaṃ niveśayet
tiryagūrdhvamadhaṃścaiva bahirantaśca nityaśaḥ /
sarvaśūnyaṃ tamābhāsa samātmānaṃ bhāvayettha
naiva śūnyaṃ ca cāśūnyamaśūnyaṃ śūnyameva ca /
pakṣapāta vinirmuktamātmānaṃ paryupāsayet
nirāmaya nirādhāraṃ varṇarūpa vivarjitam /
p. १०)
nirañjanaṃ guṇātītamātmānaṃ paryupāsayet
nirāmaya nirālambamaprameya manopamam /
svabhāvavimalaṃ nityamātmānaṃ paryupāsayet
sanyasya sarvakarmāṇi niḥspṛhaḥ saṅgavarjitaḥ /
bhāvayedātmanātmānaṃ mātmanyevātmani sthitam
sa deśa jāti saṃbandhān varṇāśrama samanvitān /
bhāvānetān parityajya svarūpaṃ bhāvayed budhaḥ
mantro'yaṃ devatā hyeṣā idaṃ dhyānamidaṃ tapaḥ /
sarvabhāvān parityajyātmābhāvaṃ tu bhāvayet
abhāve bhāvamāśritya bhāvaṃ kuryānnirāśrayam /
ātmasaṃsthaṃ manaḥ kṛtvā na kiñcidapi cintayet
naiva cintyaṃ na cācintyamacittaṃ cittameva ca /
pakṣapāta vinirmuktamātmānaṃ paryupāsayet
acintyaṃ cintayen nityaṃ kṛtvā cittaṃ nirāśrayam /
nistatve niṣkalī bhūte vindatyātmani yatsukham
nirvikalpamacintyaṃ ca hetu dṛṣṭānta varjitam /
tatsukhaṃ paramaṃ proktamātyantikamanaupamam
nirasya viṣayāsaṅgaṃ manovṛttiṃ vivarjayet /
yadā yātyunmanī bhāvaṃ tadā tatparamaṃ sukham
sarvadigdeśakāleṣu yogābhyāsopyadhīyate /
sarvavarṇāśramāṇāṃ ca jñānabhedo na vidyate
p. ११)
gavāmanekavarṇānāṃ kṣīrasyāpyeka varṇatāḥ /
kṣīravat paśyate jñānamaṅginastu gavāṃsamāḥ
yasmāt sarvagataṃ brahma vyāpakaṃ sarvato mukham /
tasmādbrahmaṇi saṃsthāne digdeśānna vicārayet
naiva tasya kṛtorthena kārya na vidhismṛtaḥ /
na liṅgaṃ nāśramācāraḥ paramātmani saṃsthitaḥ
gacchan tiṣṭhan svapan jāgran bhuñjānopi pivannapi /
sarvadā sarvakāleṣu vātaśītātapeṣu ca
bhayadāridryarogeṣu mandyavijvarakādiṣu /
ātmanyeṣa sthitaḥ śāntaḥ ātmatṛptastu niṣkalaḥ
nā gato'haṃ gato vāpi nā gamiṣye na gacchatā /
na bhūto na bhaviṣyāmi prakṛtya sthira dharmaṇi
prakṛtāni tu karmāṇi prakṛtiḥ karmasaṃbhavā /
nāhaṃ kiñcit karomīti yuktamanyeta tatvavit
naivaḥ prakṛtibandhosti mukti ityabhidhīyate /
na caiva prākṛtairdoṣairlipye * * kadācana
nirdaśya tamorūpa dīpo yadvat prakāśate /
ābhātyevaṃ parohyātmātsyaikvaivā(?) jñānajaṃtapaḥ
snehakṣamādyamādīpo valānnirvāṇamicchati /
tathātmā bhāvanāyukta svātmanye vā valiṣṭhate
p. १२)
ghaṭa saṃvṛtamākāśaṃ nīyamāne yathā ghaṭe /
ghaṭo niyatinākāśamākāśatvaṃ prapadyate
vibhinne prākṛte dehe tathātmāparamātmani /
ityevamadhikāreṇa sarvajñenādhikāriṇā
sarvabandhādvinirmuktassarvajñaḥ sarvago bhavet
tadā gamān parihṛtya sarvān śuddhaṃ gṛhītvātmasamādhiyogam /
asmātparaṃ nānyadihāsti kiñcid jñātvaiva saṃtyajya manovikalpam
vijñānamevaṃ samupāsya vidvān viśatyakāyaṃ satataṃ niyuktaḥ /
sarvatragāmī bharatīha muktastaddharmadharmī bahirantasaṃsthaḥ
sarvajñatā tṛptiranādibodhaḥ svatantratā nityamaluptaśaktiḥ /
anantaśaktiśca nirāmayātmā viśuddhadehassa śivatvameti
na japo nārcanaṃ snānaṃ na homo naiva sādhanam /
dharmādharmaphalaṃ nāsti na piṇḍo nodaka kriyā
niyamāni na tasyāsti nopavāso vidhīyate /
pravṛttiṃ na nivṛttiśca brahmacaryavratāni ca
agniḥ praveśanaṃ nāsti patanaṃ bhṛgunodake /
śivajñānāmṛtaṃ pītvā vicarasva yathāsukham
śivavacchāśvataḥ śuddhaḥ sṛṣṭidharma vivarjitaḥ /
satyaṃ satyaṃ punaḥ satyaṃ trisatyaṃ samayaḥ kṛtaḥ
ataḥ parataraṃ nāsti vijñeyaṃ kutra cidguha /
p. १३)
vimalayati sarvabhāvān vimalātmā vimalabuddhirataśudhīḥ
sarvaṃ vimalaṃ paśyati vimalo vimalena bhāvena /
jāgrajāgrajāgrasvapnaṃ tathā jāgrasuṣuptikam
jāgraturyaṃ kālaparamatītaṃ paradarśanam /
viśvāgrasvopaśāntaśca śivadarśanameva ca
sāyujyamiti bhedena cordhvamekādaśa smṛtaḥ
vimatīkaraṇam
paraṃbhūyaḥ pravakṣyāmi vimatīkaraṇottamam /
yathātmā jīvasaṃjñitaḥ * * * * * * * *
mantrātmā paramākhyāśca tasmāt parataraṃ na hi /
pṛthivyāpastathā tejo vāyurākāśameva ca
saṃyogaḥ sarvabhūtānāṃ bhūtātmā saṃprakīrtitaḥ /
puruṣādhiṣṭhitairvījaistanmātrairvījasaṃyutaiḥ
saṃbhavanti mahābhūtā malayā tu samanvitāḥ /
sarvendriya samāyuktaṃ śarīramiti cocyate
vināśotpattirevāsya taccāhāramayaṃ viduḥ /
āhārasya parīṇāmādrasotpattirbhaviṣyati //
rasācchoṇitam / śoṇitānmāṃsaṃ māṃsānmedo medasve'sthīni asthibhyo
majjāmajjātaśśuklaṃśuklaśoṇitasaṃyoge vāyusaṃyogādgarbhaḥ
saṃbhūyate / yathāgnīṣopītaṃ? śobhi?
p. १४)
tatra śarīra madhye nābhiḥ / nābhisthāne malaḥ / malasthāne yathā tiṣṭhati
vātapittaśleṣmāṇa iti trayo malasaṃgrahāt / ṛtukāla saṃyogāt puṃsoreta
ādhikyādatha puruṣo bhavati / mātṛraktādhikyāt strī prajāyate /
ubhayossāmyenapuṃsakam / atha kākañjakubjavāmanā jāyate / parasparā
kulatvādanyonya vāyupīḍitā taṃ strīpuṃsāṃ saṃyogavaiṣamyācchuklaṃ
tadvidhaṃ bhavati / tena yugmaṃ prajāyate / ekarātroṣitaṃ kalalaṃ pañcarātreṇa
budvudam / saptarātreṇa māṃsapeśī saṃbhavati / dvisaptarātreṇa
māṃsapiṇḍākṛtirbhavati / māsādabhyantare bāhuraṃso jāyate / māsadvayena
hastapādāṅguṣṭhādayo jāyante / tribhirmāsairjarāyu snāyutvak carmā bhavanti
/ caturbhirmāsairvaṃśapṛṣṭhe uraṃ kaṭiśca bhavati / pañcabhirmāsaiśśiro
lalāṭa karṇanāsā bhavanti / ṣaḍbhirmāsaiḥ cchidrāṇi bhavanti /
saptabhirmāsaiśśarīrasya vyaktirbhavati / aṣṭabhirmāsaiḥ pūrṇākṛtirbhavati /
navabhirmāsaissamāyukta cetano bhavati / pūrvajātiṃ smarati / so'hamityahaṃ
cintayati / ceṣṭayati / ghaṭātghaṭa ivāmbunopalabhyate / sūkṣmatvādākāśanīlo
yathā / tasmāt pañcātmaka samāyuktaṃ cetanaṃ / buddhirahaṃkāro manaḥ
prakṛtiśca prakṛteḥ puruśca manasā saṃkalpaṃ karoti /
hya eva manasāyukta indriyaiḥ saha yujyate / indriyajjī? tatortheṣu nityameva
pravartate //
p. १५)
ityevaṃ prakṛti svabhāvaṃ śarīraṃ pratyayaiśceṣṭitavyam / asatvāt
satvarajastama iti puruṣasya svabhāvabhedaṃ kurvanti
satvaprakāśakaṃ bhāvaṃ rajo rājātmakaṃ guha
tamo mohātmakaṃ bhāvamutpādayati dehinām /
satvātsaṃjāyate jñānaṃ rajaso lopameva ca
tamaso satyamajñānaṃ pramādālasyameva ca /
satyātsatyaṃ dayā dhairyaṃ vinayasthairyameva ca
rajasaḥ krodhasaṃbhāvo nirdayatvaṃ ca jāyate /
ūrdhvaṃ gacchanti satvasthā madhye tiṣṭhanti rājasāḥ
jaghanyaguṇaprattisthā ato gacchanti tāmasāḥ /
rajastamaścābhi bhūyasatvaṃ vardhati ṣaṇmukha
rajassatvaṃ tamaścaiva tamassatvaṃ rajastathā /
yameva svete puruṣo atisaṃgātsadā guṇam
sosyāpyādhiko bhūtvā svadharme viniyojayet /
evameka kapālasya ṣoḍaśa pārśvapaṭalāni bhavanti
trīṇyasti śatāni navasnāyu śatāni navadvārāṇi /
majjāpaṃcaprastāmedaḥ prasthadvayaṃ tristordhvaṃ romakoṭyaḥ
ekādaśottararmaśita dravasya palāni aṣṭau sandhirasyā ekadvayam dvādaśa
palārmita(?) jihvā /
vṛkṣaṇaṃ sārdhapalapañcakam / śuklasya kuḍalatrayam / pittasyādakam /
saptasivāśatāni ca /
p. १६)
aniyata mūtrapurīṣa māhārasyānita bhāvādvijñeyam /
evaṃ vidhoyaṃ bhūtātmā puruṣa iti cocyate /
yottare vartate śabdastasya vācā pravartakaḥ
prāṇāpāna samāyogāt sontarātmā prakīrtitaḥ /
tasmācca sarvaśāstrāṇi saṃskṛta prākṛtāni ca
deśabhāṣādibhirnityaṃ vidhivatsaṃpravartate /
paśvaśca mṛgāścaiva pakṣiṇaśca sarīsṛpāḥ
yāvantaḥ kecanassatvā uccaranti sadā dutam /
sūkṣmā vai pañcatanmātrā mano'haṃkāra eva ca
buddhiraṣṭaguṇā jñeyā guṇāvyaktaṃ ca pauruṣam /
kalākālastathā māyā vidyāvidyeśvaraṃ ca yat
sadāśivaṃ tathā tatvaṃ vedaṃ vaṃśāntameva ca /
eteṣāṃ caiva saṃyogāt tatvātmā puruṣaḥ smṛtaḥ
tatammetairjagatkṛtsnaṃ pāśāścete malātmakaḥ //
susūkṣmāḥ sarvagānityassahajā sarva ṛtuṣu
prakṛtiścaiva boddhavyā prakriyā ca nigadyate /
na paraṃ prakriyā jñānāt na śilādvyāpakaṃ param
na yogātparataraḥ siddhirnaśamāt paramaṃ sukham /
udayo yakṣya tatvasya dehe bhavati ṣaṇmukha
tadaśātmakaṃ sadādehī vikāra manuvartate /
p. १७)
yasmiṃścarati bhūtātmā tattatvaṃ vṛṣasarpate
ābhūya sarvatatvāni sa ca tanmayatāṃ vrajet /
muhurmuhu sā dehī sarvatatvairanukramāt
sañcarantyavibhattyā tu vyāpakatvaṃ ca sarvadā /
tacca tasya sadā skanda tatvabhāvaiḥ pṛthagvidhaiḥ
lakṣyate vyāpakasyāpi udayāstamanasthitim /
tathā tatvādhipān bhāvān pragṛhṇāti ṣaḍānana
sarvadharma mayo hyātmā yathā kāmaṃ prakalpayet /
yasmiṃ sthite ratiṃ yāti tameva parisevate
tasmiṃstatve sthitiṃ vidyāt tattatkarma samācaret
tasmādevaṃ viditvā tu śivatatve nirāmaye /
nirvikāre nirādhāre ratiṃ kuryād vicakṣaṇaḥ //
na punarmoha māyāti tasmiṃścaiva ṣaḍānana
sthitvāsminnanta kālepi varaṃ nirmāṇamāpnuyāt /
dehī sarvagataḥ sūkṣmaḥ purāṇaḥ śāśvato dhruvaḥ
vyāpakassarva tatvānāṃ majovaktaḥ sanātanaḥ /
asvatantro nibaddhaśca cinmātro maladūṣiteḥ
saṃmūḍho nityasaṃsārī kiñcijjño niścalo kriyaḥ /
paśudharmosya saṃjñeyaḥ śivadharmastano'nyathā
paśudharmodayaḥ puṃso hyanekākāra rūpa dhṛk /
p. १८)
ātmā jantuḥ pumān dehī puruṣaḥ pudgalī tathā
jīvaḥ kapālī kṣetrajñaḥ pargāyā eva mādayaḥ /
sarve dharmātmanaḥ santi saṃyuktaḥ sarvakarmabhiḥ
sarvān dehāna vāpnoti yāti sarvāsu yoniṣu /
yāvannotpadyate jñānaṃ tāvadbhamati karmaṇā
ajñānā vṛtadehastu duḥkhaśoka pariplutaḥ /
jñānī labdhvā paraṃ śāntaṃ macireṇādhi gacchati
tadāstu sarvaduḥkhānāṃ hānirasyopajāyate //
iti bhūtātmādiprakaraṇaṃ samāsam //
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi puruṣaṃ mantravigraham /
sarvaśokaharaṃdīptaṃ sarvapāpaharaṃparam
sarvadevāsurayakṣāṇāṃ kinnarāsurarakṣasām /
pitṛmātṛgaṇānāñca siddhavidyādharādiṣu
nāgagandharvatiryakkṣa piśācāṃ ca mānuṣām /
śivādi sarvatatvānāṃ mantrāvidyanti śāśvatāḥ
nāsti mantrairvinā kiñcit sarvasthāvarajaṃgamam /
yāvantaḥ kecanassatvā mantrādhiṣṭhita vigrahāḥ
yasya yasya hi tatvasyādimaṃ tu yadakṣaram /
ṣaṣṭhaṃ trayodaśāntaṃ ca tasmin tasmin niyojayet
taṃ tu mantraṃ vijānīyā sarvatatvātmakaṃvaram /
bindunālaṃkṛtaṃ mūrdhna sarvakāmaphalapradam
p. १९)
teṣāmaṅgāni yuñjīta na brahmāsteṣu kīrtitaḥ /
dīrghabhinnā smṛtā hyaṅgā netrānusvārasaṃyutaḥ
sa visargasmṛto hyastrassonusvāravivarjitaḥ /
iti teṣāṃ tu bījānāṃ mūrdhni binduṃ pradāpayet
oṃkāra dīpitāṃ mantrāṃ namaskārāntayojitāḥ /
arcane ca prayoktavyā home svāhānta yojitāḥ
āvāhanāsya pātreṣu sthāpanācamaneṣu ca /
snapane mantravinyāse dhāraṇādhyānakarmasu
pūjābalividhāneṣu japahoma kriyāsu ca /
śivasya yo vidhiḥ proktaḥ sarvakarmakrameṣu ca
sarveṣāṃmeva tatvānāṃ taṃ vidhiṃ parikalpayet /
anuktaṃ yad bhavet kiñcit tatsarvaṃ hṛdayena tu
evaṃ vidhiṃ vidhānajño budhyā karmasamārabhet /
paramīkaraṇaṃ proktaṃ sarvatatveṣu mantravit
yo yathaiva bhaven mantro vācyavācakabhedataḥ /
sthūla sūkṣma parassohi mantrātma puruṣaḥ smṛtaḥ
sthūlastu vācakaṃ siddhaṃ sūkṣme yogaṃ ca gacchati /
paraḥ parama nirvāṇaṃ yaṃ prāpya na nirvartate
yathā pradīpaḥ pratibudhyamāno bhavatyanekaḥ punareka eva /
tathāhi mantraḥ parikalpyamāno bhavatyanekaḥ punareka eva
p. २०)
yathāmbhasonekavidhasya loke jātyantaraṃ hyekamanekarūpam /
tathaiva mantrasya ca veditavyaṃ jātyantaraṃ hyekamenaka rūpam
yameva sādhayenmantraṃ mamātmānaṃ prakalpayet /
tadātmaka smṛtā hyaṅgā bahirāhita dvibhāgahāḥ
yasya yādṛgvidhaṃ rūpaṃ vṛtaṃ tasyaiva tādṛśam /
tādṛśopyupacārastu mantradevānurūpataḥ
śāstropadiṣṭamārgeṇa yathārūpaṃ prakalpayet /
tathā rūpo bhavenmantrastataḥ karmaprasādhayet
śroturbhāva vibhedāstu varṇarūpaṃ pṛthagvidham /
sarvopāśraya sampannaṃ sphaṭiko kopalavadyathā
iti mātrātmakaḥ puruṣaḥ proktassarvārthasādhakaḥ /
sarvajñaḥ sarvagaścaiva sarvarūpa mayo hi saḥ
parātparataraṃ vakṣye mantrātītaṃ niraṃjanam /
nirāmayaṃ nirādhāraṃ varṇarūpa vivarjitam
sarvajñaḥ sarvagaḥ śāntassarvātmā sarvato mukhaḥ /
atīndriyo nirālambaḥ susūkṣmaḥ śāśvato vyathaḥ
suniṣkalo niśālambo nākhyeyo vyāpako dhruvaḥ /
niraupaumyau prameyaśca parātmā prakīrtitaḥ
yādṛśena tu bhāvena puruṣopāsyate yadā /
ekadhā bahudhā caiva tathaiva pratipadyate
p. २१)
yameva cintayed rūpaṃ sarvamātmani vidyate /
sarvakāmaprado hyātmā proktaṣṣaḍbheda vistaraḥ
bhūtātmā hyantarātmā ca tatvātmā jīvasaṃjñitaḥ /
mantrātmā paramākhyāśca ekopi bahudhā sthitaḥ
bhūtātmā bhūtasaṃyogāt tatvātmā tatvasaṃsthitaḥ /
mantrātmā mantraṃ yo jñeyo hyantarātmāgirānvitaḥ
bhoktā tu sukhaduḥkhānā prakṛtistho guṇānvitaḥ /
jitvā svabhuvanaṃ teṣāmebhirmuktaḥ parastuḥ
sarvarūpaṃ yathaiśvaryaṃ nityayukto hyavāpnuyāt /
prāptopi sa dvidhā bhāvi punarbhāvamavāpnuyāt
prāgyatyena parīkṣeṇa kṣīyātpāpasya karmaṇaḥ /
tatvaviśleṣa kāle cādvaitaṃ pratipadyate
eka eva paro hyātmā cittabhedāttvanekadhā /
ekasya bahunāmāni pṛthagbhūtānya koṭibhiḥ
anāmakasva kīyaṃte bhrānti jñānavimohitaiḥ /
yathābhivyajyate jñānaṃ vimalaṃ sarvatomukham
tadātmīyaṃ paraṃ dharmaviṃdate śāśvataṃ dhruvam /
ahameva parohyātmā puruṣaḥ kāraṇaḥ smṛtaḥ
ahameva paraṃbrahma ahaṃ jñeya mataparam /
sarve vināśakābhāvāṃ mana eva pṛthagvidhāḥ
p. २२)
bhāvābhāvavinirmukta ahameva śivo'vyayaḥ /
yogasaṃnyasta karmāyo jñānasaṃbhinna saṃśayaḥ
nirvikalpastadā nityamātmānaṃ paryupāsayet /
nirasya vāsanāssarvā ātmatṛpto nirāmayaḥ //
advaitabhāvanāyuktassadātmā samupāsayet /
apākṛtena nityena nirmalenāvikāriṇā //
vyāpakenāti sūkṣmeṇa pareṇa yogacakṣuṣā /
viśuddhaṃ śāśvataṃ nityaṃ prameyaṃ naupamam //
nirvikalpamacintyaṃ ca hetuṃ dṛṣṭāntavarjitam /
dutraptaṃ nirguṇaṃ śāntaṃ tatvātītaṃ nirañjanam //
avibhāvyamasandehaṃ paśyamīśānamātma * /
sarvagaṃ sarvadehasthaṃ vyāpakaṃ sarvatomukham /
nirāmayaṃ nirādhāramātmānaṃ paśyate śivam /
vibhinnaṃ prakriyā mārgaṃ mantra tantra parāvaram /
mūrtāmūrtaṃ jagatkṛtsnaṃ paśyatātmanyupasthitam //
sarvajñaḥ sarvadarśī ca paripūrṇaḥ sunirmalaḥ /
vimuktaḥ kevalībhūtassukhamakṣayamāpnuyāt //
iti sarvajñānottare jñānapādaḥ samāptaḥ //
vṛkṣāṇāṃ sārabhūtaṃ puṣpaṃ puṣpaṃ samudrāṇāṃ kṣīrasāgaram /
tathā ca sarvaśāstrāṇāṃ sārabhūtaṃ śivāgamam //
p. २३)
padārthāneka sampūrṇa sarvavāṅmaya sādhanam
alpagranthamahārthaṃ ca tacchruṇuṣva yathākramam /
yo'sāvatīndriyo grāhyastatvātīto niraṃjanaḥ
sarvajñaḥ sarvagaśśāntassarvātmā sarvato mukhaḥ /
tasmācchāstraṃ viniṣkrāntaṃ nādarūpaṃ nirāmayam
atyantagaganaṃ sūkṣmaṃ paramaṃ sārvakāmikam /
praviśya vaindavaṃ tatvaṃ bodhayitvā ca taṃvilaṃ //
punaḥ sadā śivātprāptaṃ mamedaṃ sūkṣmalakṣaṇam /
tataḥ svarāśca varṇāśca haṃsavarṇa samudbhavā //
punarmantrāśca śāstrāṇi chando lakṣaṇasaṃyutā /
vabhūva paramonādo nādācchabdaḥ prajāyate //
śabdamātrā smṛtā mantrā mantre mantrādhidevatāḥ /
sarvān kāmān prayacchanti vidhinā rādhitā yadā //
svaravarṇasamāyogāt dṛśyādṛśyaṃ carācaram /
tasmādipāsayedvarṇān svarasaṃyogapūrvakam //
iti śrīsarvajñānottare mantratantrotpattiprakaraṇam //
varṇayāgavidhānaṃ tu svaraṃ saṃyoga pūrvakam /
paramīkaraṇaṃ caiva brūhi tatvena śaṅkara
śṛṇuṣvaikamanā bhūtvā varṇayāgavidhikramam /
kakārādi kṣakārāntaṃ svarasaṃyogapūrvakam
p. २४)
ekaikamakṣaraṃ bhinnaṃ svarai dvādaśabhistathā /
hrasvai brahmasamākhyātā dīrghairaṅgāni nirdiśet
sānusvārasamāyogāt trayonetrāḥ prakīrtitāḥ /
sa visargā smṛtā hyastrā anusvāravivarjitāḥ
hṛdvījā apañcame bījo ṣaṣṭhaṃ bījaṃ niyojayet /
mātrātrayasamāyuktaṃ mūrdhni bindu pra * payet
śivamevaṃ vidhiṃ vidyāt sarvavarṇeṣvanukramāt /
hrasvadīrghaplutānantānya yā kāmaṃ prakalpayet
hrasvasyādyaṃta yuttena phaṭkāreṇa tu mārayet /
yadhi krodhenasaṃyukto japet saṃraktalocanaḥ
hriṃkārāntasaṃyuktā dīrghastriccāṭayeddhruvam /
mahāṃstu sādhako bhūtvā sādhyanūnaṃ prakalpayet
nirgutyoditamārgeṇa praviśet tasya tena ca /
tatrasya evādvayo bhūtvā teneva karṣayet punaḥ
aṅgānyaṅgeṣu bandhāya cinta cetasi nikṣipet /
padmakośasthitaṃ taṃ tu saṃhareddhṛdayena tu
yadeva kurute karma na devopavadaṃ smṛtam /
japet tad bhāvanā yukto nāmaṃ mantrapi darhitam
binduyuktāḥ smṛtā mantrā praṇavādi niyojitāḥ /
namaskārāntasaṃyuktānārcane saṃprayojayet
p. २५)
home svāhāntasaṃyuktā śāntikākarṣa pauṣṭike /
vaśye ca saṃprayoktavyā svāhākārāntasaṃyutām
kiṃ vā mantravidhānenāti vistāravenate /
sarvasādhāraṇaṃ vatsa śṛṇu saṃkṣepavistaram
yo vidhirmantrarājasya procyamāno bhaviṣyate /
tameva sarvamātrāṇāṃ satataṃ parikalpayet
tathaiva sarvadevānāṃ yajane saṃprayojayet /
iti śrīsarvajñānottare kriyāpāde sthūlavarṇamantroddhāraprakaraṇam //
mantroddhāraṃ pravakṣyāmi tatvataḥ śṛṇu ṣaṇmukha /
atiguhyaṃ paraṃ sūkṣmaṃ sarvamantramayasya tu
mātrakādau sthitā sthitā yā tu sarpavadvadha kuṇḍalā /
sā śaktiḥ paramāsūkṣmā viśvāsa dadātmikā
pasaratyūrdhvasaṃnānā preritānāṃtavigrahā /
kariṇīya karaṃ yadvat saṃveṣyorasi saṃsthitā
sudīrghā kriyate yātu saṃtānena mahaujasā /
saṃpradāyena sātūrṇamātmānaṃ muñcate śubhā
praguktā bhavatīyā tu karaṇīya karaṃyayā /
prakāśayati cātmānaṃ mokṣadvāraṃ parāparam
tatvaṅgyā saha gantavyaṃ madhyadeśaṃ vipaścitā /
madhyadeśamanuprāpya tyajet tāṃ cañcalāṃ striyam
mūlamatrāṃ viditvā tu śaktermadhyaṃ sudurjayam /
p. २६)
tanmūlaṃ jāyate yena bhodhakassobhidhīyate
saṃbhūtiḥ sarvabījānāmuccāravaśavartinī /
dīrghosu nāśiko nādo hyaprameyo hyanaupamaḥ
snigdhaprasannagabhīraśaktyuccārastu saṃsmṛtaḥ /
prāsādaṣṣaṣṭhasaṃyuktaḥ punaḥ ṣaṣṭhānta yojitaḥ
ardhendubindusaṃyukto mātrātrayavibhūṣitaḥ /
sa śivaḥ śāśvataḥ proktaḥ sarvajñānottarottaraḥ
aṣṭhau saṃvidya mantrajñaiḥ tasyoccāraḥ prakīrtitaḥ /
hrasvasvarasamāyogā pañcabrahmāṇi nirdiśet
dīrghaiḥ bhinna smṛto hyaṃgaḥ kāraṇātmā mahādyutiḥ /
mūrdhni bindu suṣumnāsyāṃ gāyatrīṃ tāṃ vinirdiśet
svarādau trīṇi dirghāṇi tritatvaṃ parikīrtitam /
netratrayaṃ tu tajjñeyaṃ kramaśaḥ saṃprayojayet
dakṣiṇe hyātmatatvaṃ tu vidyā tatvamayottare /
lalāṭe śivatatvaṃ tu trīṇi pañcasu vinyaset
mukheṣu netravitprājño netraṃ netra krameṇa tu /
vinyasedātmanaḥ pūrvaṃ śivasya ca tathā punaḥ
trayodaśāntasaṃbhinnaṃ vidyeśānāṃ prakalpayet /
gaṇeśānāṃ tu gāyatrīṃ tasmin sānnidhyamāgatāḥ
hṛdayaṃ lokapālānāṃ vijñeyaṃ sārvakāmikam /
astrapāśupataṃ dīptastra mantraṃ prakalpayet
p. २७)
sarve bindusamāyuktā śuddhakundendu saṃprabhām /
viśvakīdviśvavettāro viśvakṛdviśva mūrtayaḥ
oṃkāradīpitā mantrā namaskārāntayojitāḥ /
arccate saṃprayoktavyā home svāhāntasaṃyutāḥ
na bindurna śikhāmātrāpyastravaśasya ṣaṇmukha /
sa visargāstathā dīptā ghorakarmakarā smṛtāḥ
ekatriṃśāntikaṃ varṇaṃ saptamasvarayojitam /
kakārārdhayutaṃ kṛtvā kṣarikāstraṃ prakīrtitam
ete mantrāśśikhāssūkṣmāḥ paramāḥ sarvakāmikāḥ /
sarvairebhiḥ sadā kuryācchivīkaraṇamātmanaḥ
yadā yadā samācāme mantranyāsaṃ yadā tadā /
kupitakarakāyeṣu mantrimantrārya siddhaye
iti śrīsarvajñānottare kriyāpāde prāsādamantroddhāraprakaraṇam //
athātaḥ saṃpravakṣyāmi śivīkaraṇamuttamam /
yatkṛtvā tu naraḥ samyak śivo bhavati nānyathā
dehaṃ saṃśodhayet pūrvaṃ dhāraṇābhistu pañcabhiḥ /
śuddhadehastato bhūtvā śivamantrān niyojayet
suṣimnāntarvahiḥ śakti vinyased vyomarūpiṇīm /
tasya madhye tu huṃkāraṃ jvalantaṃ pāvakaprabham
prāṇāpānasamāyukte tasmin cittaṃ niveśayet /
p. २८)
utchra?ṭāntestra mokṣastu huṃkāreṇa samanvitaḥ
granthibhedaṃ kuruṣvevaṃ punaḥ sādhānamārabhet /
sanniruddhe kṛte samyak gūrdhvaṃ vāyuḥ pravartate
yodghāta iti vikhyātaḥ svecchayā tu kanīyaḥ * /
pūrakeṇopasaṃhṛtya hṛdayena tu mantravit
sāntabījamayaṃ jīvaṃ nyasedhūṃkāramūrdhani /
huṃkārasya śikhāntasya puruṣaṃ bījavigraham
dhyātvā tvekākinaṃ sūkṣmaṃ bindubhūtaṃ nirāmayam /
tataḥ saṃyojayed yogī śive paramakāraṇe
śivātīte sadāśānte śuddhasphaṭika nirmale /
ekenodghāta mātreṇa ekalakṣassumantritaḥ
ekībhāvasamāyuktaḥ praviśecchivamavyayam /
bījavṛtyāśikhelūna tatva vṛtyā tu tatvavit
myadīni vijānīyādanilāni viśodhayet /
hṛdā tu pārthivaṃ bījaṃ vāruṇaṃ śirasā saha
niyuktaṃ śikhayāgneyaṃ vāyavyaṃ kavacānvitam /
hokāra mantrasaṃyuktaṃ maṇḍaleṣu prayojayet
etāstu dhāraṇā jñeya aiṃdrādyā deśikottamaiḥ /
vaindavāstu kalāstāśca nivṛtyādyāḥ prakīrtitāḥ
pradhaṃdāraṇa bhedena praṇavetvekadhā sthitāḥ /
p. २९)
jñānatvaitāstu kalāsamyak sthūla sūkṣmavimiśrakāḥ
tato dhyānaṃ prakurvīta deha saṃśodhanāya ca /
caturaśraṃ samaṃpītaṃ vajrāṃga vajrāṅgaṃ kaṭhinaṃ gurum
lakārāsanamārūḍhaṃ hṛdbījamadhyataḥ sthitam /
udghātaiḥ pañcabhiryuktaṃ vāyubhūta viśodhayet
ardhacandraṃ dravaṃ saumyaṃ śuddhakundendu samaprabham /
vāruṇaṃ maṃḍaṃ dhyāyet madhye kamalabhūṣitam //
vakārāsana madhyasthaṃ śirobījamadhomukham /
yuktaṃ caturbhirudghātaiḥ vahnibhūtaṃ viśodhayet
viṣānala mahāvega kālapāśavināśanam /
varṣantaṃ tamabhidhyāyet nādamānaṃ suśītalam
ḍāḍimī kusuma prakhya madhyaśṛṃgāṭakāṅkitam /
tryayaśramarcassusampannamāgneyaṃ maṇḍalaṃ smaret
rakārāsanamārūḍhaṃ śikhākhyaṃ bījamuttamam /
udghātai stribhiḥ saṃyuktaṃ jalabhūtaṃ viśodhayet
śodhayantaṃ svakaṃdehaṃ nirdahantamakalmaṣam /
sakṛṣṇaṃ bindubhūtaṃ * * * * * * * *
vāyavyamaṇḍalaṃ dhyāyet pādādārabhya cañcalam /
yakārāsan saṃviṣṭaṃ kavacaṃ vāyuvigraham
śodhayet pārthivaṃ bhūtaṃ udghāta davaya yojitam /
tataḥ sañcintayed vyomaṃ samalaṃ sarvatomukham
p. ३०)
nityaṃ sarvagataṃ śāntaṃ binduśaktivibhūṣitam /
oṃkārāsaṃviṣṭaṃ hakāraṃ nāhasaṃvilam
konoghātamātreṇa śūnyabhūtaṃ viśodhayet /
maṇḍalaṃ bījasaṃyuktaṃ dhyānena vividhena ca
prāṇāyāmairmataṃ samyak dhāraṇetyabhidhīyate /
yāyeva dhāraṇādhārya jagatsarvaṃ hi tanmayam
yadātmakaṃ ca yogīndrāstattatkarmajalaṃ yayuḥ /
evaṃ saṃśuddha dehastvamṛtībhūto vidhānavit
tato nirukṣayen mārgaṃ kā nāḍī vahate mama /
yasmin carati pudgalaḥ * * * * * * * *
tatrāntardeha vināsamantarya janameva ca /
dehastasya videhasya jākṣibhūtasya karmasu
nityoditasya kurvīta sadāsannihitasya tu /
vāmanāsā puṭe yā tu iḍāsā parikīrtitā
dakṣiṇe piṅgalā jñeyā suṣumnā madhyata sthitā /
yasminnabhyadhiko vāyussānāḍī sarvakāmadā
iḍānāḍyāṃ vahantyāṃ ca ma divasthāna prakalpayet /
piṅgalā nāḍi padmaṃ tu suṣumnā mūrdhni yogavit
hṛdayeccā vidhānaṃ tu nābhau bhaumaṃ prakalpayet /
mūrdhnānte śivaṃ dhyāyet varadaṃ sarvatomukham
p. ३१)
rātrau saṃpūjayed devaṃ divāhomaṃ ca kārayet /
sandhyāsu ca tato dhyānaṃ divā rātrau japa smṛtam
divā tu tāmasaṃ kuryājjapo rātrau tu rājasam /
sandhyāyāṃ sātvikaḥ prokto japaḥ sarvārthasādhakaḥ
vispaṣṭastāmasaḥ prokto rājasopāṃśurucyate /
manasā sātvikaṃ vighāt japaṃ japyavidāṃ viduḥ
tāmasaṃ krūrakarmāṇāṃ vaśyādiṣu ca rājasam /
sātvikaṃ divyasiddhīnāṃ japaṃ yujyādvicakṣaṇaḥ
prāṇapatti nirodhena yo japaḥ kriyate sadā /
sa japaḥ sātvikaḥ prokto bhoga mokṣa phalapradaḥ
naṃ tu dvividhaṃ kuryāt sthūlā sūkṣmaṃ sadābudhaḥ /
dhyānena hi parāṃ siddhiṃ prāpnuvanti hi yoginaḥ
sthūla mantramayaṃ proktaṃ sarvāvayavasaṃyutam /
dvimārgāvasthitaṃ dhyāyet pūjāgnau homavittamaḥ
kevalaṃ śivabījaṃ tu sarvāvayavavarjitam /
na jātirūpaṃ paraṃ śuddhaṃ tatsūkṣmaṃ parikīrtitam
dakṣiṇāyanamityuktaṃ niśā somātmikā guha /
ahastu vimalaṃ proktaṃ saurameyottarāyaṇam /
sandhyā tu viṣuvaṃ proktaṃ vuttareṇa * * * * ?
uttareṇa vahantasya dakṣiṇāyanamādiśet /
p. ३२)
dakṣiṇenottaraṃ vidyāṃ madhye tu viṣuvaṃ bhavet
samībhūte yadā vāyuḥścarate saṃpuṭadvaye /
viṣuvaṃ tu vijānīyāt puṇyamantro bhayātmakam
viṣuvaṃ candramāhendrāṃdyā dakṣiṇāyanamāśritāḥ /
iḍākhyāntargatāṃ dhyāyet pitṛyāne śikhiddhvaja
brahmāvahnī ravirvāyuruttarāyaṇamāśritāḥ /
piṃgalāntargataṃ dhyāyed devayānaṃ taducyate
ananteśaścarudraśca sadāśiva śivau tathā /
suṣumnāntargataṃ dhyāyed viṣuve ca vicakṣaṇaḥ
dharmajñānaṃ ca vairāgyamaiśvaryañca catuṣṭayam /
yogapīṭhaṃ ca padmaṃ ca praṇavena tu vinyaset
tatvaṃ vinyaset pūrvaṃ karṇikāyāṃ vicakṣaṇaḥ /
vyāpayanti madhaścordhvaṃ punaḥ śakti niyojayet
tataścākarṣayejjīvaṃ śivībhūtaṃ nirāmayam /
pūrakeṇa śikhāntasthaṃ śivabījamayaṃparam
sthāpayeta śikhāmadhye jyotīrūpaṃ sunirmalam /
amṛte vā plāvyamānamupariṣṭāt samaṃ tataḥ
tato'sya mantravinyāsa sūkṣmadehasya ṣaṇmukha /
yathā bhavati tatvena tacchṛṇuṣva yathākramam
śāntau karatalau kṛtvā karaśākhāsu pañcasu /
p. ३३)
īśānādīni brahmāṇi kaniṣṭhādiṣu yojayet
tatoṅgāni niyuṃjīta hṛdayādi tato punaḥ /
prāsādaṃ vinyaset pañcadvyāpinaṃ sarvatomukham
tataścālabhanaṃ kuryāt pādādārabhya mūrdha * ? /
īśānaṃ pañcadhā mūrdhni vaktraṃvaktra catuṣṭaye
dīptatejassitoktānāṃ pañcamaṃ praṇavena tu /
hṛdādyaṃgairaghoraṃ tu guhyavāmaṃ prakalpayet
pādādārabhya sarvāṅgaiḥ sadyojātaṃ tu vinyaset /
hṛdi śrīvātadānau ca nābhyāṃ ca jaṭhare tathā
pṛṣṭhe hyurasi mantrajño vinyased bahurūpiṇam /
guhye caiva tathāliṅge ūrvorvaijānunostathā
jaṃghayośca sphicotkaṭyāṃ pārśve vāmakalā nyaset /
pādayorhastayoścaiva nāsāyāṃ śirasā tathā
bāhyeścaiva ca mantrajña sadyojāta kalānyaset /
netraṃ netreṣu vinyasya punaraṃgāni yojayet
hṛdayaṃ hṛdayed vinyasya śiraḥ śirasi vinyaset /
śikhāyāṃ tu śikhādyā tu kavacaṃ stanamadhyataḥ
astraṃ hastapradeśe tu tatodhyānaṃ samāśrayet /
śivasya yādṛśaṃ rūpaṃ tādṛśaṃ cintayātmani
śivamantranyāsamidamātmānaṃ tu sadā kuru /
p. ३४)
prākṛtaṃ bhāvamutsṛjya śivo'hamiti bhāvayet /
yathāntardeha vinyāsastathā bāhyepi ṣaṇmukha
bāhyayāgaṃ yathā vakṣye sūkṣmadehāntare tathā /
tathā vai śiṣya dehe tu agnau home tathaiva ca
iti śrīsarvajñānottare kriyāpāde paramīkaraṇaprakaraṇam //
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi bāhyayāga vidhikramam /
sarvakāmapradaṃ guhyaṃ sarvapāpaharaṃ param
alaṃkṛtya svakaṃdehaṃ śivamantraiḥ yathākramam /
śivībhūtaḥ supūtātmā śivasyārcanamārabhet
uttarābhimukho bhūtvā'stramāvartayecchuciḥ /
vighnānuccāṭayet sthūlāt tālaśabda trayeṇa tu
tarjanyā tarjayet tāṃstu haṃsamaṃtrān vinyaset /
punarāveṣṭayenmantrī tatsthānaṃ kavacena tu
tato hyastrāṇi vinyasye diśāsu vidiśāsu ca /
vajraṃ śaktiṃ ca daṇḍaṃ ca khaḍgaṃ pāśaṃ tathāṃkuśam
gadātriśūlaṃ cakraṃ ca padmaṃ ceti yathākramam /
aindrī diśaṃ samārabhya yāvadīśānagocaram
adhaścakraṃ tu vinyasya padmamūrdhvaṃ niyojayet /
gandhaiḥ puṣpaistathā dhūpaiḥ punarastrāṇi pūjayet
tataśśaktimanahṛtya sūkṣmāmṛtarūpiṇīm /
p. ३५)
vyāpayanti hyadhaścordhvamaprameyāṃ manaupamām
arghyapātraṃ tatogrāhyaṃ huṃphaṭkāreṇa kṣālayet /
sa bāhyābhyantaraṃ paścāt kavacenāvakuṇṭhayet
bindusthānaṃ samāśritya madhye padmaṃ vicintayet /
tritatvaṃ vinyaset tasmin punaḥ śaktiṃ niyojayet
āpūrya pañcabhirbrahmaiḥ śivāṅgaiśca śivena ca /
gandhapuṣpasamāyuktaṃ tajjalaṃ mantrasaṃskṛtam
āvāhayet paraṃ devaṃ prāsādaṃ paramāmṛtam /
aṅgairaṅgīkṛtaṃ vatsa śuddhasphaṭikanirmalam
dravyāṇi prokṣayet tena yajñārthaṃ kalpitāni tu /
aprokṣitaṃ na tā divyaṃ bhaviṣyatvaṃ ca vai śive
svamantrairarcanaṃ kuryād devatā nayathoditam /
dharmādi cāstraparyantaṃ śivavarja ṣaḍānana
śivasya śivamantraistu homakāle vidhīyate /
saṃpūrṇāhuti dāne ca sarvakarma samarpaṇe
dharmajñānaṃ ca vairāgyamaiśvaryaṃ ca catuṣṭayam /
āgneyaṃ diśamāśritya vidikṣu praṇavena tu
brahmasthāne purāśaktiṃ kalpayitvā tu vinyaset /
yogapīṭhaṃ tataḥ paścācchaktinālaṃ ca paṅkajam
aṣṭapatraṃ bhavet tat tu caturbhāgāntakarṇikam /
p. ३६)
tribhāgakeparākīrṇaṃ śaktijālavitānitam
vāmājyeṣṭhā ca raudrī ca kāli kalā balā tathā /
balapramathanī sarvabhūtadamanī manonmanī
ārvapatrāt samārabhya yāvat patraṃ tu śāṃkaram /
hṛdayena tu vinyasya kesareṣu daleṣu ca
manonmanīṃ nyasenmadhye śaktiṃ vai kāraṇātmikām /
īśānaṃ karṇikāyāṃ tu śivavyoma prakalpayet
śivasya punarīśānyāṃ mūrtimantraṃ prakalpayet /
sitavarṇanibhaṃ dhyātvā pūrvavaktre tu pudgalam
yāmyetvaghoranāmānaṃ vāmamuttarato nyaset /
sadyaḥ paścima bhāge tu tatohyāvāhanaṃ bhavet
āvāhya sadyamantreṇa vāmadevena sthāpayet /
aghoreṇa tu sānnidhyamarghyaṃ tatpuruṣeṇa tu
tatastu sakalaṃ kuryādavyaktaṃ vyaktalakṣaṇam /
varṇarūpaka saṃyuktaṃ punaḥ pūjāṃ prakalpayet
īśānaṃ pañcadhā mūrdhni vaktaṃ vaktracatuṣṭaye /
dīptatejassitoktānāṃ pañcamaṃ praṇavena tu
hṛdayāṃgairaghoraṃ tu guhyavāmaṃ niyojayet /
pādādārabhya sarvāṅgaiḥ sadyojātaṃ tu vinyaset
hṛdi grīvā tathāṃsau ca nābhau ca jaṭharaṃ tathā /
p. ३७)
pṛṣṭhe hyurasi mantrajño vinyased bahurūpakam
guhye caiva tathāliṅge ūrubhyāṃ jānunostathā /
jaṃghayośca sphicau kaṭyāṃ pārśve vāmakalā nyaset
pādau hastau ca nāsā ca śiraścaiva lajā prabhau /
sadyojāta kalāhyevaṃ tatassarvatra mūrtiṣu
netraṃ netreṣu vinyasya tatoṅgāni niyojayet /
hṛdayaṃ hṛdaye nyasya śiraṃ śirasi vinyaset
śikhāyāṃ tu śikhāṃ vidyāt kavacaṃ stanamadhyataḥ /
astraṃ hastapradeśe tu punaraṅgāni niyojayet
āgneryāṃ hṛdaye nyasya īśānyāṃ tu śiro nyaset /
nair-ṛtyāṃ tu śikhāṃ dadyāt vāyavyāṃ kavacaṃ nyaset
astraṃ diśāsu sarvāsu dvitīyā varaṇe sthitaḥ /
pūrvādārabhyamantrajño gāyatrīṃ vidiśāsu ca
vidyeśvarāṃstṛtīye tu pūrvādārabhya vinyaset /
ananteśaṃ ca sūkṣmaṃ ca śivaṃ ca punaruttamam
ekanetraikarudrau ca trimūrtiṃ cāmṛtadyutim /
śrīkaṇṭhaṃ ca śikhaṇḍīśaṃ yugāntādityasannibhāḥ
icchārūpadharāssarve ikṣu mūrti phalapradāḥ /
gaṇeśvarāṃścaturthe tu kauberyāśādiśaḥ kramāt
divaṃ caiva tu caṇḍeśaṃ mahākālaṃ ca nandinam /
p. ३८)
gaṇādhyakṣaṃ ca bhṛṅgīśaṃ vṛṣabhaṃ skandameva ca
dhyāyet sānnidhyamanudvignapadmarāga samaprabhāt /
pañcame lokapālāstu kramādāvaraṇe budhaḥ
vinyasedastramārgeṇa dhmātacāmīkaraprabhān /
indraṃ ca pāvakaṃ caiva yamaṃ nir-ṛtimeva ca
jalaṃ vāyu kubereśān viṣṇu brahmāṇameva ca /
vidyeśvara gaṇeśānāmānanaṃ praṇavaṃ viduḥ
binduṃ ca lokapālānāṃ visargaṃ cāstrayoniṣu /
vinyasyaivaṃ vidhānena tataḥ saṃpūjayecchivam
śuddhasphaṭikasaṃkāśaṃ varadābhayapāṇinam /
saṃśliṣṭa ratnapādāntaṃ śaṅkhacakrāmbujāṅkitam
samajaṃghorucaraṇaṃ gūḍhagranthi sirocchrayam /
vistīrṇa kaṭyurasakaṃ pīnavakṣasthalāṃsakam
suraktapāṇiśākhāntaṃ dīrghabāhuṃ nakhojvalam /
sthūlabāhu śiroskandhaṃ nimnanābhiṃ kṛśodaram
kambugrīvaṃ vibhaktāṅgaṃ saṃpūrṇavadanojvalam /
subhrūlalāṭabimboṣṭha karṇanāsaṃ sumūrdhajam
vimalaṃ pañcavaktraṃ ca pañcamūrdhva vibhūṣitam /
tryakṣaṃ daśabhujaṃ śāntaṃ jaṭāmakuṭamaṇḍitam
śaśāṃkārdhadharaṃ devaḥ padmapatrāyatekṣaṇam /
p. ३९)
baddhapadmāsanaṃ saumyaṃ kiñcit kuñcitalocanam
mantrasiṃhāsanārūḍhaṃ bījyamānaṃ varāṅganaiḥ /
divyagandhānuliptāṅgaṃ divyāmbaramanoharam
sarvalakṣaṇasaṃpūrṇaṃ sarvābharaṇabhūṣitam /
dhyātvātvevaṃ vidhaṃ mantrī sarvakāmaphalapradam
tataḥ snānādikaṃ karmaṃ mantrayuktaṃ samācaret /
snāpayet sadya bījena kavacena vilepayet
vastrāṇi mekhalāṃ caiva vāmadevena * * * ? /
īśānena tu puṣpāṇi makuṭaṃ kuṇḍalāni ca
keyūramupavītañca kaṭakaṃ hārameva ca /
aghoreṇa pradātavyaṃ dhūpaṃ tatpuruṣeṇa tu
netreṇa dāpayed dīpaṃ punarāva(ra)ṇaiḥ kramāt /
gandhapuṣpāṇi dhūpañca dīpaṃ cātra pradāpayet
tatastvarghyaṃ prayuñjīta pādyācamanapūrvakam /
nivedyārghyaṃ tu devasya tato mudrāṃ pradarśayet
namaskāra dhvajaścaiva kālakarṇi ca siṣṭurā /
coṭikā mudrāḥ tataḥ padmaḥ liṅgañca dravyarūpiṇi
siddhitāḥ paramāhyetāśśivīsānnidhyakārakāḥ /
gandhadigdhau karau kṛtvā mudrāṃ samyak prapūjayet
p. ४०)
padbhyāṃ pādyaṃ purādadyādāgatasya śivasya ca /
mukheṣvācamanīyañca śirassvarghyaṃ nidhojayet
prathamā vāhanetvarghyaṃ pūjānte ca tathāpuram /
visarjane tṛtīyantu devasyārghyaṃ prakalpayet
pūrvamūrdhasamārabhya dakṣiṇottara paścime /
madhye caiva tu mantrajñaḥ pañcasvarghyaṃ niyojayet
savyaṃ caivāpasavyañcārghyaṃ dadyāt punaḥ punaḥ /
ūrdhvavaktre tu dātavyaṃ samukhaṃ ca parāṅmukham
saṃsthitasya ca devasya samukhaṃ parikalpayet /
visarjane tu gāṅgeyaṃ deyamarghyaṃ parāṅmukham
evamarghyavidhānaṃ tu tato dravyaṃ nibodha me /
bhakṣyā bhojyānna pānādi lehyaśoṣyānyanekaśaḥ
sarvaṃ hṛdayamantreṇa ya * * * dhi coditam /
punarāvaṇairdattyāt naivedyaṃ mantrasaṃskṛtam
agniḥ kāryaṃ tataḥ paścāt susamiddhe hutāśane /
śāstradṛṣṭena vidhinā kṛtvā bhūtabaliṃ haret
toyabhaktasamāyuktaṃ puṣpadhūpasamanvitam /
dadyādbhūtabaliṃ mantrī sarvapākavimiśritam
pāṇipādau tataḥ kṣālyā cāntaḥ punarācamet /
praviśyāyatanaṃ paścāt japaṃ kuryād vicakṣaṇaḥ
praṇipadya prasādyeśaṃ dhyānamāśritya mantravit /
prāṇāyāmaiḥ śikhāṃsthayekaṃcittaḥ sadā japet
p. ४१)
baddhapadmāsanomaunī akṣamālā karasthitaḥ /
svastikaṃ vāsanaṃ baddhvā samakāyaśiraḥ sthitaḥ
ananyamānaso yogī mantrī tanmayatāṃgataḥ /
acirātsiddhimāpnoti adaitadaitamāśritaḥ
iti śrīsarvamantrānottare kriyāpāde arcanāprakaraṇam //
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi agnikāryavidhikramam /
āśrayaṃ sarvasiddhīnāmihāmutraphalapradam
prokṣitvā purāprājñaḥ kuṇḍamastrodakena tu /
tatastvāveṣṭayet paścāt kavacena yathākramam
punarullekhanaṃ kuryādastrabījena ṣaṇmukha /
punaracyukṣaṇaṃ paścāt kavacena vidhānavit
viṣṭaraṃ kuṇḍamadhye tu praṇaveṇa punarnyaset /
tataḥ śaktiṃ nyaset tasmin taṭitsahasrasannibhām
ṛtumatīṃ viśālākṣīṃ satataṃ yonimudrayā /
catuddhvaḥ svarasaṃbhinno vahnibījordhvadīpitaḥ
ṣoḍaśāntahato haṃsaśśaktireṣānigadyate /
gandhapuṣpārcitāṃ kṛtvā arghyadhitva vidhānavit
śivasantarpaṇārthāya tato vahniṃ prakalpayet /
caturthena vinirmukto hyadhaṣṣaṣṭhaṃ niyojitaḥ
sa eva haṃsa saṃjñastu vahni sarvārthasādhakaḥ /
p. ४२)
tāmrapātreśarāve vā vadhitvā hutāśanam
astreṇa prokṣayet taṃ tu punarbūja niyojayet /
tatastvā veṣṭayet paścāt kavacena vidhānavit
pūjayitvā tridhā kuṇḍe yonimārgeṇa nikṣipet /
sadyojātena mantreṇa hṛdayaṃ tu punarjapet
gaṅgāstānaṃ bhavedevaṃ jātavedasi ṣaṇmukha /
śirasābhyarcayitvā tu vāmadevaṃ tato japet
kṛtaṃ puṃsavanaṃ evaṃ sīmantonnayanaṃ śṛṇu /
aghoreṇārcayed devaṃ śikhābījaṃ tato japet
sīmantakaraṇaṃ vahneḥ kṛtaṃ bhavati śaivakam /
kavacena samabhyarcya japet tatpuruṣaṃ vibhum
jātakarma kṛtaṃ hyevaṃ tato nāma vinirdiśet /
īśānenārcayitvāstraṃ ca parivartayet
tatosyā śrāvayennāma śivāgnistvaṃ hutāśanaḥ /
janane padmamudrāsya liṅgamudrāgniyojane
nirodhe niṣṭhurā proktā bījābhyā sarvakarmasu /
evamagniṃ susaṃskṛtvā mudrāḥ mantraiḥ yathākramam
tato homaṃ prakurvīta śāstradṛṣṭena karmaṇā /
hṛdvījenāstareddarbhān paridhayaśca nidhāpayet
prāgagrānuttarāgrāṃ ca punardevān prapūjayet /
p. ४३)
brahmāṇaṃ śaṃkharaṃviṣṇumananteśa samanvitam
pūrvādārabhya gāyatryā viṣṭarastān tathākramam /
āgnedhiṃdiśamāśrityājya bhāṇḍṃ tu sthāpayet
adhiśrayaṃ purā kṛtvā paścādīn plavanādikam /
prādeśamātrakān darbhān praścinnā nakhena tu
aṃguṣṭhānāmikairgṛhya ghṛtasyāplavanaṃ kuru /
tataḥ saṃplavanaṃ mantrī saṃmukhaṃ ghṛtamutpalavat
sruvaṃ srucaṃ pratāpyāgnau parimṛjya samantataḥ /
saṃspṛśe tu kṛśaussarvamagra madhyāvasānakam
sthāpayed dakṣiṇe bhāgerśva kṛjyādīni tathottare /
hṛdayena vidhānajñaḥ sarvakarma samācaret
tatobhidhārayed vaktrān brahmabhistvanupūrvaśaḥ /
punaradghāṭanaṃ kuryādastrabījena ṣaṇmukha
niṣkṛtiṃ tu śivāstreṇa datvā sarpinnirūpayet /
śive some tathā vyaghnautastridhā parikalpayet
tarpayitvā tato vahniṃ datvā pūrṇāhutiṃ kramāt /
tata trāsana vinyāsaṃ prāśuttaṃ parikalpayet
pūrvoktena vidhānena gandhapuṣpairanukramāt /
pūjayitvā śivaṃ samyak tato homaṃ samārabhet
bahubhavyendhane śuddhe susamiddhe hutāśane /
p. ४४)
vidrume lelihāne ca hunate yassasidhyate
arciṣmān paṇḍita śikhassugaṃddhillaghuvikramaḥ /
sniṃdha pradakṣiṇāvarto jātavedastu sidhvitaḥ
viṣṇuliṃgī likhed bhūmiṃ śuklaḥ kṛṣṇaḥ prakṣiṇaiḥ /
durgandhaścaiva rūkṣaśca tatra siddhirna vidyate
tatraiva homayet tāvacchuddho hutāśanaḥ /
viśuddhe pāvake śuddheranyathā viphalo bhavet
tasmādevaṃ viditvā tu viśuddho homayet sadā /
śivādi sarvamantrāṇāmāhutyā parisaṃkhyayā
daśaśataṃ sahasraṃ vā ayutaṃ lakṣameva vā /
homaṃ daśaguṇaṃ praddhyā śivasya parikalpayet
brahmaśakti śivāṅgānāṃ vidyeśvaragaṇeśvarān /
lokapālāstramukhyānāṃ tasmādeka guṇaḥ smṛtaḥ
saṃpūrṇāhutidānaṃ tu prakurvāddhāraṇānvitam /
amṛtaṃ yatparaṃ vatsa sravantaṃ manusmaret
padamucchārayenmantraṃ mantrī pūrṇāhutipratim /
idamastvamṛtaṃ bhūyo vauṣaḍantamanusmaret
mantrārpita mano bhūtvā mantrālaṃkṛtavigrahaḥ /
homayedeka cittastu mantratanmayatāṃgataḥ
* va juhuyānmantrī japed vāpi samāhitaḥ /
p. ४५)
śabde tatve pare tenassa siddhiphalabhāgbhavet
praṇamya bhaktyā deveśaṃ stutvācānte kṣamāpayet /
saṃhṛtyaiva tato mantrī japaḥ prajānnivedayet
yatkṛtaṃ yacca kuryāḥ tatsarvaṃ sukṛtaṃ tava /
tvaṃ gatirviśvavettā ca nānyonātho hi me śivaḥ
visarjayet tato devaṃ punaḥ pūjyā vidhānataḥ /
paścādagniṃ visarjeta kṛtaṃ karma samāhitaḥ
visarjitasya devasya gandhapuṣpannivedanam /
nirmālyaṃ tadvijānīyāt varjyaṃ vastravibhūṣaṇam
arcayitvā kutaṃ yaścaṇḍeśāya nivedayet /
nirmālyaṃ bhakṣaṇaṃ dānaṃ laṃghanaṃ ca vivarjayet
ācamyoddhūlya pūtātmā bhojanaṃ tu samārabhet /
atha pātra vidhānena kṣālayitvā tu bhojanam
tathaivāveṣṭanaṃ kṛtvā tatastasminniveśayet /
śivena śivagāyatryā hṛdā caiva vidhānavit
hṛdayenāhutiḥ pañca śeṣaṃ kuryācchivārpaṇam /
ācamya tu śucirbhūtvā śivaṃ dhyāyet punarjapet
vāsisūjya japasyānte satyaṃ priyahitaḥ kuru /
kiñcit saṃvyavahārārthaṃ prāśutaṃ punarācamet
agnikāryaṃ japo yāge yogo dīkṣāḥ ṣaḍānana /
p. ४६)
guhye manorame sthāne suviśuddhe mahītale
iti sarvajñānottare kriyāpāde agnikāryaprakaraṇam //
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi mahītala viśodhanam /
tasyāḥ parīkṣya vijñānaṃ parigrahameva ca
sugandhāsvādusaṃyuktā śvetā raktā ca piñjarā /
pāṃsunāpyayunādhanyā bhramissarvārthasādhikā
prāgudak plavanāṃ snigdhāṃ kṛṣṇāṃ vā śubhadarśanām /
jalatīrasamīpasthāṃ śuddhāṃ bhūmiṃ parīkṣayet
yasya varṇāsya yo gandhaḥ śobhanaḥ sa tu vidyate /
keśāsthi kaṃṭakairhīnāṃ gartoṣaravivarjitām
trihastodghāta bhūśaryayāṃ sarvadoṣavivarjitām
secayedgandhatoyena pañcagavyaśivāmbhasā /
dhautavastraiḥ śucissnātaistataḥ saṃcālayet punaḥ
akālamūlakalaśe vastrapūtena vāriṇā /
tataḥ kuṭavapadhītai tu palāśāśvattha mudgaraiḥ
darpaṇodarasaṃkāśāṃ kṛtvā bhūmiṃ parigrahet /
pakveṣṭakāmayaṃ vāpi śuddhadārumayaṃ tathā
mṛṇmayaṃ vā punākṛtvā viśuddhaṃ yāgamaṇṭapam /
dīrghaṃ dviguṇaṃ kṛtvā vistārādekabhāgikam
p. ४७)
dvārāstridīyake bhāge sārdhahastapramāṇataḥ /
maṇḍalasya tu dvau bhāgau bhāgaṃ kuṇḍasya kalpayet
vidikṣu krūrakarmāṇi kuryāt kuryāt dikṣu śubhāni ca /
caturaśraṃ prakurvīta sughanaṃ yāgamaṇṭapam
vicitraṃ citrakarmāḍhyaṃ prākārapariveṣṭanam /
caturaśraṃ tataḥ. kuṇḍaṃ kuryād vartulameva ca
mekhaloparimadhyasthaṃ yoniścaiva prakalpayet /
mekhalāṃ tu samāṃ kuryāt tataḥ śāstravittamam
caturaṅgulamutsedhāṃ vijñābjalāṃchanaṃ dṛḍham /
hastapramāṇena atho madhya tathopara
trimekhalāsamāyuktaṃ susamaṃ cārudarśanam /
gajoṣṭhavat prakurvīta sūci puṣkarameva ca
mekhaloparimadhyastamājjyādhāraṃ manoharam /
tasyopari punaścordhvamujha vā sadārubhirdṛḍham
vitānasahitaṃ kuryādadiśraṃ jālakānvitam /
śobhanaṃ tadvijānīyāt sarvakāma phalapradam
kṛtvā sunirmalaṃ bhūmiṃ parigṛhya punaryajet /
vardhanyamuṃdī pūrṇāyāmaghorāstrābhi mantritām
kṛtveda kiṃ dadheddhīrā matyuccinnāṃ pradakṣiṇām /
tasyā mārgeṇa kalaśamācāryeṇoddhataṃ śanaiḥ
p. ४८)
sarvakāsmayeti bhrūmayitvā nidhāpayet /
aiśānyamaṇḍalāṃ te tu vighnaughaśamanaṃ param
pūrvapaṅkajavinyastaṃ saptadhānyoparisthitam /
kṣālitaṃ cāstrabījena kavacenāva kaṃṭhitam
stritatvopari vinyasta candanāgarudhūpitam /
vastrapūtāmbusaṃpūrṇaṃ pañcaratna samanvitam
sarvauṣadhi samāyuktaṃ sarvagandhopaśobhitam /
hemnā kaṇṭhe tathā baddhaṃ sūtrakaṇṭhamathāpi vā
cūtapallavasaṃyuktaṃ sitavastrāvakuṃṭhitam /
evaṃ vidhaṃ śivaṃ ramyaṃ śivenādhiṣṭhitaṃ guha
yāgasyādau tu saṃpūjya yāgānte snānamācaret /
parigrahe vāstu yāgaṃ punaryāgaṃ gaṇādhipe
kṛtvā śivāsanaṃ kuryāt śivasya paramātmanaḥ /
saṃhṛtya homadravyāṇi naivedyāṃ nidhāni ca
tatodhivāsayet tāni tataḥ śiṣyānanukramāt /
pañcagavyaṃ caruṃ teṣāṃ dantakāṣṭhaṃ ca mantritam
kṣarikā saptavārāṇi hṛdayena samarpayet /
tadā na vidyate siddhiḥ vidhikṣapana tena ca
atonyathā śubhā vidyāt dantakāṣṭhaṃ ṣaḍānana /
īśānyādiṣṭakāṣṭhāsu mukhamasya yadā bhavet
p. ४९)
dhātu sarvakarmāṇi sādhayet sādhakottamaḥ /
śobhanaṃn tadvijānīyāt sarvakāma phalapradam
iti sarvajñānottare kriyāpāde bhūparigrahaprakaraṇam //
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi sādhakānāṃ hitāya vaiḥ /
pañcagavyavidhānaṃ tu tatvataḥ śṛṇu ṣaṇmukha
carusthālyāṃ caroścaiva pravakṣyāmyanupūrvaśaḥ /
gomūtraṃ gomayaṃ kṣīraṃ dadhisarpiḥ kuśodakam
pañcagavyamiti proktaṃ mahāpātakanāśanam /
īśānena yajet sarpiḥ kṣīraṃ tatpuruṣeṇa tu
aghoreṇa dadhi proktaṃ sadyojātena gomayam /
gomūtraṃ vāmadevena gāyatryā tu kuśodakam
āloḍhya hṛdinā sarvaṃ tāmrabhājanasaṃsthitam /
parikalpya trayo bhāgān devasyāgre tathātmanaḥ
uddhṛtya śiṣyavatsyāśi śivajaptaṃ svayaṃ pibet /
prakṣālya pūrvavatsthālīṃ tathaivāveṣṭya vinyaset
sūtreṇa varmajaptena punakaṇṭho ṣaḍānana /
vinyasya pañcabrahmāṇi punaḥ kṣīreṇa pūrayet
śivāgnināpacetaṃ tu varmaṇā ghaṭayecchanaiḥ /
vrīhi śyāmākanīvārānatha vā śālibrakṣalī
taṇḍulān prakṣālya nikṣipet paścāt hṛdayena tu cālayet /
hṛdayaṃ ca śiraścaiva śivāṃ gāyatrameva ca
p. ५०)
japaṃstatsādhayenmantrī carukaṃ ghṛtasaṃyutam /
yathāssantaṃ bhavedannaṃ tadarthamayārayet
avatārya jape śuddhaṃ yāvannirvāṇamicchati /
bhāgatrayaṃ tataḥ kuryāt yathā pūrvamudāhṛtam
ātmīyaṃ śiṣyasaṃyuktaṃ kṛtakarmā tu bhakṣayet /
dantairaspṛtya mānaṃ tu pañcāṅgulyātmasaṃsthitam
darbhaśaryayāṃ samārūḍhaḥ saha śiṣyairjitendriyaḥ /
janapaddhyānarato maunī prākārāstre sugopitaḥ
bandhapāśāsthute śiṣyā dṛṣṭvā svapnāṃti śākṣaye /
kathayanti gurossarve śucirbhūtā samāhitaḥ
śubhairabhīpsitāṃ siddhiṃ (a)śubhairduḥkhamāpnuyāt /
tasmād duḥkhapradāṃ dṛṣṭvā na siddhā saṃprayojayet
duḥsvapnadarśane mantrī hemmaṣṭhaka sahasrakam /
kṛtvā dīkṣāṃ prakurvītaihikī siddhivarjitām
śubhraṃ nadaṃ nadīṃ vāpi samudaṃ paṅkameva vā /
atiṣora mahādurgaṃ tarateyassasiddhati
vyādhi mṛtyubhayaṃ vāpi bandhanaṃ vāsanakṣayam /
videśagamanaṃ vāpi bhavet teṣāṃ vilomataḥ
gavāśvabhramināśaṃ vā vastrālaṃkāra kuñjarāt /
paśyedyaśśayitaḥ svapne tasya siddhirna vidyate
p. ५१)
eteṣāṃ tu purā lābhā diṣṭān kāmān vāpnuyāt /
dṛṣṭvā na svapate yastu yāvadabhyudito raviḥ
śuklapakṣaṃ citiṃ vāpi kaṇṭakākīrṇameva vā /
yā śirohata svapnānte tasya siddhirna vidyate
tatrasthastu vibudhyeta tasya siddhirvidhīyate /
prāsādaṃ vṛṣabhaṃ nāvaṃ paryaṅgaṃ kuñjaraṃ nagam
yodhi rohati svapnānte tasya siddhirvidhīyate /
yeṣāmeka tamādvāpi pyavanaṃ mṛtulakṣaṇam
arthanāśo manastāpo hyapi vā bandhanaṃ bhavet /
āsanaṃ śayanaṃ veśma vastraṃ prāvaraṇaṃ tathā
jvalantaṃ paśyate svapne tasya siddhirvidhīyate /
surcārnāni ca bhagnāni jvalanāsthamanāni ca
dṛṣṭvā na sidhyate svapne hastādhvastaphalāni ca /
cidravāsotha kṛtyañca svakaṃ prākaraṇaṃ tathā
jvalantaṃ pāṭikāṃ maladigdhaṃ ca dṛṣṭvā svapnena sidhyate /
suśukyāni ca vastrāṇinicidrāṇi navāni ca
sidyayāccayitaḥ svapne tasya siddhirvidhīyate /
agnipraveśaṃ kurute svapnāṃte ṛtumānavaḥ
smṛtilopo bhaved vāpi tasya siddhirna vidyate /
śuklaṃ vilepanaṃ mālyamātapatrāsanadhvajam
p. ५२)
śaṃkhapadmanidhiṃ caiva labdhvā svapne śridaṃ labhet /
viparītāni caitāni nāmamātrāṇi caiva hi
paśyedyaḥ śayitaḥ svapne tasyasiddhirna vidyate /
śuklodanaṃ dadhī vāpi ardhamāṃsa phalāni ca
yastu bhuṃktestu svapnānte tasya siddhirna vidyate /
śākaṃ tailaṃ phalaṃ kṛṣṇamadyādyāśaitoniśi
na sa siddhiṃ samāpnoti na sukhaṃ na ca sampadaḥ /
aprajaṃ ma madyā vā samudrayagāṃ payasvinīm
svapnānte ca * cedyovai tayasa siddhirvidhīyate /
sarvāṇyetāni śuṣkāṇi nāmamātrāṇi caiva hi
yastu paśyatu svapnānte tasya siddhirna vidyate /
ākāśagamane svapne agamyāgamanaṃ tathā
viṣṭānulepanaṃ caiva dṛṣṭvā siddhimavāpnuyāt /
tailābhyaṅgamayodvāhaṃ putralābhaḥ pravartate
geyaṃ lāsyaṃ ca nṛttaṃ ca dṛṣṭvā svapne na sidhyate /
kṣapaṇaṃ cāntyajātiṃ vā vyādhitaṃ raktavāsasam
unmattaṃ bhinnanāsaṃ vā dṛṣṭvā svapnenu sidhyate /
ṛkṣoṣṭraṃ vānaraṃ vāpi kharamaśvataraṃ prakim
yo'dhi rohati svapnānte tasya siddhirna vidyate /
tailābhyaṅga mathodvāhaṃ putralābha pravartate
p. ५३)
geyaṃ vādyaṃ ca nṛttaṃ ca dṛṣṭvā svapne na sidhyate /
kṣapaṇaṃ cāntyajātiṃ vā vyādhitaṃ raktavāsasam
unmattaṃ chinnanāsaṃ vā dṛṣṭvā svapne na sidhyate /
ekāṅga vikalasvapne * pikārāṃ malānvitaḥ
yasyāgratastutaṃ niṣṭhe tasya siddhirna vidyate /
kṣudhārtaḥ tṛṣitaḥ svapne sthānamucyāṭyate svakān
tāṭyate vānarairghorairnasasimavāpnuyāt /
vaṃmme mūtrapurīṣaṃ vā svarṇaṃ rajataṃ tathā
dantapaṅktiḥ pated vātha japed vāhunatevapi rāṃdatritayepi vā /
hanti vātha jayed vāpi svapne siddhimavāpnuyāt
svapne sopi na sidhyati * * * * * * * * /
kva prasthitosi mūḍhātmā nāsti te tvabhivāṃchitaḥ /
evamukto naraḥ svapne pratyakṣaṃ vā na sidhyati
veśyā kanyātha vā rātri brahmaṇi cānumodate /
rājā vipro thā divya tasya siddhirvidhīyate
rājānamarthasampannaṃ brāhmaṇā vedapāragāḥ /
striyañca lakṣaṇopetāṃ dṛṣṭvā svapnaḥ prasidhyati
śuklāṃvaradharo bhūtvā śuklamālyānulepanā /
yaṃ vigrahaṃti svapnānte tasya siddhirna vidyate
raktāmbaradharāṃ nārīṃ raktamālyānulepanām /
yaṃ vigrahati svapnānte supteṣvapi na sidhyati
p. ५४)
kucelā vā malagrasthā vyādhitā vikṛtānanā /
tābhirye gṛhītaḥ svapne supneṣvapi na sidhyati
evaṃ svapnā mayākhyātā vidhisyasya ṣaḍānana /
kathayanti tathātyantadhyaṃ bhaviṣyaṃ yukta karmaṇaḥ
sūtrayitvā purābhūmiṃ maṇḍapenya pramāṇataḥ /
yāgaṃ yathoditaṃ kṛtvā rajanyarajya maṇḍalam
śuklāmbaradharo bhūtvā śuklamālyānulepanaḥ /
śuklayajñopavītī ca sūtrapātaṃ samārabhet
pūrvāparaudiśau sāddhye vai śaṃkhordhena bhānunā /
puṣyadheyena vā maṃtra citrāsvātyantareṇa vā
evaṃ pūrvāparaṃ kṛtvā tatra sūtraṃ prakārayet /
vikalya madhyadeśaṃ tu tatra śaṃkuṃ nidhāpayet
śaṃkorubhayataḥ sūtraṃ savikṛtvā prasārayet /
bindudvayaṃ samālikhya matsyamurthāpayet tataḥ
śaṃkuvirthaṃ tu tatsūtraṃ madhye matsya dvayasya tu /
khaṭakākarṣitaṃ kṛtvā dakṣiṇottaratāṃ nayet
ātrālayetassūtraṃ yevamuttaratā dakṣiṇe /
vidiśāsu tathā nītvā antareṣu tathā nayet
madhye bindu sthitaṃ sūtraṃ bhrāmayeccaturaṃgulam /
ālikhya karṇikāṃ tatra dvitīye kesarān likhet
p. ५५)
tṛtīye dalasadūni dalāgrāṇi caturthake /
prativāraṇa rekhāṃ tu dadyāt padmasya bāhyataḥ
rekhā rekhotara jñātvā dalāgrāṇi tu saṃgrahet /
koṇena vāyudhet koṇaṃ tamasūtreṇa ṣaṇmukha
dvātriṃśat ṣoḍaśāṣṭau vā patrāṇyālikhya vinyaset /
tebhyaścaturguṇāneva kesarān parikalpayet
aṣṭapatre nyasecchaktiṃ yathā pūrvamudāhṛtaḥ /
bahiraṃgulamutsṛtya padmasūtraṃ prasārayet
tasmāt tu ṣoḍaśāṣṭau vā gāyatrīṃ tatra varjayet /
athavā vāhanārūḍhanastra hastā ṣaḍānana
pṛthagbāhyāstra vargasya yajet kṛtvārtha vā kṛtim /
yavenāntarita rekhāśataṃ strāṃgula samamitāḥ
dadyāṃvaraṇe ramyo śvetapītaruṇāsitāḥ /
karṇikāṃ pītavarṇena caturaṃgu(la)mucchritām
kiṃciddhārikaṃ varṇaṃ dadyāt kesarasandhiṣu /
kesarāṃ mūlasaśśuklān kuryān madhye ruṇena tu
agraṃ caiva tu śuklena dalān śuklena chādayet /
caturvidhāṃ tato rekhāmabhyudhiṃ nāma saṃhatāḥ
vicitrairmiśritairvarṇai racanāḥ parikalpayet /
vāhayet paścimadvāramitarāṇi nirodhayet
p. ५६)
padmamānaṃ vivedvāraṃ vidhīnāṃ vistaraṃ tathā /
śobhāścopa śobhāśca kapolāśca kapāṭakāḥ
tulyamānā smṛtā hyetā padmārdhena tu kārayet /
padmārdhe nātha vā kuryād dvāraṃ vīthiṃ ṣaḍānana
tadartenatarān bhūyaḥ pṛthakprakramaṇena tu /
evaṃ taṃ racitaṃ kṛtvā paramaṃ śivamaṇḍalam
iṣṭvā ca vidhivad daivaṃ tato dhyānaṃ viśodhayet /
iti sarvajñānottare kriyāpāde pañcagavyādi dīkṣāṅgaprakaraṇam //
athādhyāsaṃ pravakṣyāmi saṃkṣepānnatu vistarāt /
urvītatvāditaḥ kṛtvā yāvat tatvaṃ nirāmayam
urvītatvaṃ tu sauvarṇaṃ sūryāyuta samaprabhaḥ /
kukkuṭāṇḍasamākāraṃ brahmāṇḍametamucyate
bhuvanānyaṣṭa ṣaṭ caiva tasyaighābhyantare sthitāḥ /
śatayojanakoṭyaṃstu pramāṇaṃ tasya kittataḥ
tasyaivātha sthale rudrā rudrakoṭibhirāvṛtaḥ /
kālāgnirīti vikhyāto raktakṛṣṇograrūpadhṛt
nordhvaṃ nirīkṣate devo mābhūdbhasma vidaṃ jagat /
sa eva rudro vijñeyassa śivasya ca kāladhṛt
tasyordhvaṃ mahānarakāḥ ghorarūpāḥ sudāruṇāḥ /
jīvaistu nārakaiḥ sārdhaṃ chatyāriṃśatgataṃ kramāt
p. ५७)
rauravo mahārauravaḥ kumbhīpākastathaiva ca /
ete mahaddhikāśśodhanīdhāḥ prayatnataḥ
sarve śuddhā imaiḥ śuddhaiḥrnarakānātrasaṃśayaḥ /
kūśmāṇḍastu patisteṣāṃ na ca rudraḥ prakīrtitaḥ
tasyordhvaṃ saptapātālaṃ kramaśaḥ saṃkhyavasthitāḥ /
svarūpaistribhiḥ saṃkīrṇasthīluhāṭeśvaraḥ prabhuḥ
talaṃ ca nitalaṃ caiva vitalaṃ ca tathā param /
sutalaṃ talātalaṃ caiva pātālaṃ ca rasātalam
nāgāśca garuḍāścaiva kiṃ puruṣādanujāstathā /
agnirvāyu kuberāśca patayastu pṛthagvidhāḥ
bhūlokaṃ ca tathā vidyāt saptadvīpārṇavaiḥ saha /
sacailamasvanodyāna nadīnadasamākulam
jambūśākakuśakrauṃca śālamalīdvīpa eva ca /
gomeda puṣkaraṃ caiva saptadvīpāḥ prakīrtitāḥ
puṣkaradvīpa madhyasthaṃ paryanto mānaso tamāḥ /
lokapālāḥ sthitāstasmin pṛthivīṃ pālaṃ ni * te
kṣārakṣīra dadhissarpi tathā ikṣurasopi ca /
madirodaśca svādūdaḥ samudrāḥ saptakīrtitāḥ
garbhodastvaṣṭamo jñeyaḥstasyorvī dvīpamucyate /
āvṛtaṃ tena sarvaṃ tu sopi corvyā samāvṛtaḥ
p. ५८)
samudrairāvṛtā dvīpā dvīpaistepi samāvṛtāḥ /
evaṃ dviguṇate vṛddhyā sonyamāvṛtyasaṃsthitāḥ
jambūdvīpaṃ tato madhye samantāllakṣamāyataṃ /
nānājanasamākīrṇaṃ nānāsatvasamākulam
anekoṣadhi sampannaṃ nānādhātu samanvitam /
sarvadharmāśraya puṇyamapuṇyamakṛtātmanām
tasya madhye mahāmeruḥ sthitossau parimaṇḍalam /
praviṣṭa ṣoḍaśādhastāccaturaśśītitraśśitaḥ
sa tu sarvatra sauvarṇaḥ kāṃcanadrumasaṃkulaḥ /
siddhavidyādharākīrṇaḥ kinnarāsurasevitaḥ
vi * * * * * * bha śailāścatvāraḥ sthitasya
caturdiśam /
ṣṭha * * * * * bdhāḥ medhinītaistu teṣāṃ mūrdhni samo
parāḥ
* * * * * rastasya pūrveṇa dakṣiṇe gandhamādanaḥ
/
* * * * * * * ści me naiva supārśvaśca
tathottare
* * * * ti phalo jaṃbu * * * * stho
pada eva ca /
* mūrdhni mahaprakṣāścaturṇāṃ cānu pūrvaśaḥ
raktodamānasaṃ caiva sitodheśca mahāhradaḥ /
tathāvāna samīpasthā vijñeyā maṃdarādiṣu
sadā puṣpaphalopetaṃ pūrvaṃ caitra rathaṃ vanam /
nānāsurabhi gandhāḍhyaṃ nandanaṃ gandhamādane
p. ५९)
vividhāmoda babulaṃ vaibhrājaṃ vaipule sthitam /
nirmitāṃstapurādevaiḥ sarāṃsi ca saroruhāḥ
sarvagandha vahaṃ ramyaṃ supārśve vivanaṃ tataḥ /
teṣu vṛkṣaṃ latā gulma rūpādyāye sugandhinaḥ
nirmitāste purādevaiḥ sarāṃsi ca saroruhāḥ /
sadā sannihitā teṣu vasantakusumāyudham
kokilārāvamadhuraiṣṣaṭ padodgītakinnaraiḥ /
nityajyotsnākaraṃ candra ucvātapatibhāskaraḥ
varṣanti svecchayā meghā mārutīśca yā /
teṣu devāḥ sagandharvakinnarāpsarasogaṇāḥ
siddhavidyādharāścaiva sadā krīḍaṃnibhāvitāḥ /
caturdaśasahasrāṇi yojanāni ṣaḍānana
merormūrdhni adhobhāge lokapālāṣṭakaṃ punaḥ /
indrapāvakadharmeśanīrutīvaruṇānilāḥ
kuberaśca tatheśāno lokapālāṣṭakaṃ punaḥ /
pūrveṇaindrāmarāvatyāṃ tejopatyāṃ hutāśanaḥ
vaivasvatyāṃ yamo rājā kṛṣṇavatyāṃ niśācaraḥ /
śaravatyāṃ jalādhyakṣo gandhavatyāṃ tu mārutaḥ
yaśovatyāṃ nidhāneśa īśānastu mahodayaḥ /
aṣṭapuṣyāstu devānāṃ bhogasthānāni ṣaṇmukha
p. ६०)
prajyaṃ teṣu ma * mahābhāgānadhikāraṃ ca bāhyaśaḥ /
merormūrdhni sabhā divyā brahmaṇaśca tathātmanaḥ
manovatīti vikhyātā mahāmahāmuṃnnisevītara /
tatra gaṅgānadī puṇyā kṛtvā tasyāḥ pradakṣiṇam
patitā hi caturdikṣu viṣkaṃ giri * * mūrdhni /
sāvaṃbho nidhisomo'mṛtātmā jyotiṣāṃpatiḥ
tasmādihāgatā divyā'nugrahārthaṃ saridvarā /
tasyaiśānyāṃ mahāśrotaṃ jyotiṣkaṃ nāma viśrutam
tasya mūrdhni sabhādivyā mahādevasya dhīmataḥ /
rudrakanyessalāvaṇyerdevadānavadurlabhaiḥ
āvṛtā sā sabhā divyā rudraiśyāmita vikramaiḥ /
bhuvarlokastu tasyordhvaṃ svarlokastasya mūrdhani
uhajanastapassatyamuparyupari saṃsthitāḥ /
brāhmāṇḍabhittimāsṛtya satyalokasya mūrdhani
brahmā viṣṇuśca rudraśca sthitā lokāḥ krameṇa tu /
aiśvaryāmṛtasaṃprāptā ekadvitriguṇa kramāt
ātmatulya guṇopetaiḥ vṛtā kanyaiśca tatsamaiḥ /
bāhyataścata rudrāstu sthitā deśa diśāsvapi
brahmāṇḍasya mahāsena dhārakāstetvaninditāḥ /
divyajñānabalopeta svacchandagatigocarām
p. ६१)
śaśāṅkāṃkita mūrdhāno jaṭāmakuṭamaṇḍitāḥ /
* * * samaprakhaiḥ divyayauvanaśobhitaiḥ
āvṛtāste samantāt tu rudraiśca baladarpitaiḥ /
ete pramāṃḍā dadho bhāge pūvādidigasṛke
anantaḥ pālako vīro viṣāgnirviṣalocanaḥ /
vṛṣo vṛṣadharo vīro grasano baṃddhavāṃmukhaḥ
kapālīśo hyajo buddho vajñadeha pramardanaḥ /
vibhūti raghayaśśāstāpinākī tridaśādhipaḥ
agnirudro hutāśī ca piṅgalaḥ * dako haraḥ /
jvalano dahano babhru bhasmāntaka kṣayāntakaḥ
yāmyo mṛtyuharodhātā vidhātā karta eva ca /
kālo raudraśca vikhyāto dharmādharma patistathā
nair-ṛto māraṇohanta krūradraṣṭā bhayānakaḥ /
ūrdhvaśepho virūpākṣo dhūmralohita daṃṣṭravān
lohyatī bala * śaivapāśahasto mahābalaḥ /
śvetotha jayabhadraśca dīrghabāhurbalāntakaḥ
baṃdavāmukhotha bhīmaśca varuṇo layavāsakāḥ /
kapardī meghasañcārī sarvagaḥ sarvagandhavān
vāyuḥ sūkṣmaśca tīkṣṇaśca vegakān śoṇitadyutiḥ /
śśikhaḥ jaṭāmakuṭadhārī ca nānāratnavibhūṣitaḥ
p. ६२)
nidhīśo rūpavān dhanyassau dehastathaiva ca /
pragaikṣaṇekāśaścā prakāśaścalalakṣmivān
kāmadhṛkla sarvavadyādhipassarvajñassarvageśśivaḥ /
prabhuḥ piṅge kṣaṇe śānau bhūtabālo bali * dhaḥ
śaṃbhurvibhurgaṇādhyakṣastrakṣaḥ tridaśavanditaḥ /
saṃvāhaśca vivāhaśca bindubhyo mekṣaṇaśśuciḥ
lokeśabalamākramya prabhuśśakti samanvitāḥ /
vicaranti mahādevā lokapālaiḥ prapūjitāḥ
ete rudrāsāmākhyātāḥ sūryakoṭi samaprabhāḥ /
kapālamālābharaṇāḥ lokapālastradhāriṇaḥ
eṣāmūrdhvaṃ bhavedāpo daśadhā vṛtya saṃsthitāḥ /
kharākhamukharamāvartormisamākulaḥ
tatrāste bhagavān devo varuṇo mṛtasaṃbhavaḥ /
śuddhasphaṭikasaṃkāśī ādi guhyāṣṭakāvṛtaḥ
oṃkārastasya pūrveṇa āgneyayāḥ śaśibhūṣaṇaḥ /
devadevastu yāmyāyāṃ bhojagandhastu nair-ṛte
āṣāḍhameśca vāruṇyāḥ vāyavyāṃ ḍiṃḍireva ca /
bhārabhūmistu saumyāyāmaiśānyāṃ lākulaṃ viduḥ
ata ūrdhvaṃ bhavedanyad vāgneryāvaraṇaṃ viduḥ /
subhātāya susaṃkāśa meghastanita nisvanaḥ
p. ६३)
tatrāste bhagavānagniriti mahyāṣṭakā pratiḥ /
padmarāga pratīkāśo jvalantastena tejasā
haraśca tripuraghnaśca triśūliḥ sūkṣma eva ca /
mahākālaśca sarvāśca īśāno bharavastathā
ata ūrdhvaṃ bhavedanyadvāyavyāvaraṇaṃ punaḥ /
nīlajīmūtasaṃkāśo bhinnāñjana samaprabhaḥ
tatrāste bhagavān vāyuḥ kṛṣṇavarṇāñjanopamaḥ /
subhagaḥ kāmarūpī ca guhyādguhyāṣṭakāvṛtaḥ
pitāmahaṃ pituḥ sthānaṃ svayaṃbhūrugra eva ca /
viśveśaśca mahānādo mahadbhīmastathāṣṭamaḥ
ataścordhvaṃ bhaved vyoma bhūtastve saṃpradavitaḥ /
aprameyamanirdeśya mokṣastānamivāparaḥ
tatrāste bhagavān devo vyomarūpī maheśvaraḥ /
sūkṣmamūrti mahāścāsau pavitreraṣṭabhirvitaḥ
bhāvaścaiva mahāyogī trimūrtī rudra eva ca /
mahābala śivaścaiva sahasrākṣaḥ sthāṇureva ca
ato hyūrdhvaṃ bhavet tattvaṃ haṃkārasya ṣaṇmukha /
dīptapāvakavarṇābhaṃ bhīmanādaṃ durāsadam
trividhastastrya vijñeyohaṃkāro ghorarūpadhṛt /
pralayāmbudhanirghoṣa sthāṇvaṣṭaka samāvṛtaḥ
p. ६४)
kaparda ūrdhvarebhāśca mahānutkaṭa eva ca /
śrīkaṇṭho nīlakaṇṭhaśca mahātejāstathaiva ca
mahāliṃgeśca sthūleśaḥ kāraṇājñānuvartinaḥ /
ādiguhyāṣṭakā rudrā atiguhyāṣṭakāstathā
guhyādguhyāṣṭakāścaiva pavitrāṣṭaka eva ca /
sthāṇvaṣṭakāśca paśyaite niyogādbhāmivāsinaḥ
anugrahāyamokānāṃ liṃgabhūtāḥ pradaṣṭhitāḥ /
teṣāmeva samīpasthaḥ yadyattoyaṃ ṣaḍānana
tattīrthaṃ punaraṃ puṇyaṃ tatra snātvā śivaṃ vrajet /
rudrāhete sadā śuddhāḥ kāmarūpāḥ balotkaṭāḥ
koṭyāyuta parīvārāḥ sukhaduḥkha phalapradāḥ /
pramadābhiranindyābhirdivya yauvanaśālibhiḥ
* tāste samantāt tu kāmavibhramakāribhiḥ /
śuddhasphaṭikasaṃkāśaiḥ ḍāḍimīkusumaprabhaiḥ
nīlāṃjana samaprabhaiḥ śyāmavarṇairanaupamaiḥ /
* ṅga rāgasaṃkāśaiḥ kāmarūpairmanoharaiḥ
(dīpya)nte nityametaiste pañcatatvādhipāḥ śivāḥ /
* rdhvaṃ tu bhavedanyat budyāvaraṇa saṃjñakam
ādityodayasaṃkāśaṃ sandhyārāgasamaprabham /
tasya madhye sthitā buddhiḥ vyāpinī viśvarūpiṇī
p. ६५)
aṇimādyaṣṭasaṃyuktā tuṣi śakti samanvitā /
sakhībhissamatulyābhidviraṣṭavayaśālibhiḥ
ātāsā mahābhāgā tatprabuddhaiśca yogibhiḥ /
devayonyaṣṭakaṃ tatra paritaḥ suvyavasthitaḥ
aprabuddhaṃ ca śuddhaṃ ca tathā sṛṣṭi pravartikaḥ /
paiśācaṃ rākṣasaṃ yākṣaṃ gandharvaṃ candrameva ca
saumyaṃ caivātha prājeśaṃ brāhmaṃ caivāṣṭamaḥ smṛtaḥ /
attordhvaṃ tu bhavedanyad guṇāvaraṇasaṃjñakaḥ
indranīla mahāratna śuddhasphaṭikarūpakaḥ /
tadvarṇo bhuvanāntasthā brahmāviṣṇumaheśvaraḥ
tamorajastathā satva guṇāviṣṭhitavigrahāḥ /
tathā ca vanitāssarva puruṣāstaṃ nivāsinaḥ
anyonyabalamākramya guṇeśśāsaṃpravartakaḥ /
aṣṭau yogīśvarāṃdasti tasminnirāmayāḥ
nirguṇānirahaṃkārā nityaṃ yogaparāyaṇāḥ /
aktaṃ ca kṛtaścaiva bhairavaṃ brāhmameva ca
ataścordhvaṃ bhavedanyadavyaktaṃ tatvamuttamam /
aprataklamavijñeyaṃ nirvāṇapadapasthitaḥ
aprameyamanirdeśyaṃ nirguṇaṃ guṇamāli ca /
utpatti sarvatatvānāṃ bhūtānāṃ ca ṣaḍānana
p. ६६)
sthitvā tu puruṣaḥ sūkṣmo vyaktāvyaktaḥ sanātanaḥ /
utpādayati satvāni bhavabhūtāni caiva hi
tatraiva saṃsthitā rudrā aṣṭāveva mahābalāḥ /
tattatva dharmiṇaḥ sarve sarve cānandavigrahāḥ
krodheścāṃḍasaṃvarto jyotipiṃgasuragāḥ /
pañcāntakaikavīrau ca śivedasahitaiśvarāḥ
nitambakaṭinistārai pīnonatapayodharaiḥ /
ākṣāmmaddhyadeśānte saṃpūrṇavadanojvalaiḥ
sarvalakṣaṇasampannaiḥ sarvābharaṇabhūṣitaiḥ /
sevyanto nityamete tu smarabāṇanipīḍitaiḥ
śikhe tena sahitā ete krodheśādaya īśvaraḥ /
atordhvaṃ tu bhavedanyat rāgāvaraṇasaṃjñakam
kuṃkumodakasaṃkāśaṃ kusuṃbharajasannibham /
tatrāste bhagavān rāgo japākusumasannibhaḥ
* ka sarvatatvānāṃ aprameya sudurjayaḥ /
mī puruṣasaṃkāśai bandhūka kusuma prabhāḥ
* namadasadbhāvaiḥ sadāmadanavihvalaiḥ /
* * di gaṇāṃkāra visrasta mṛgalocanaiḥ
sevyate sa bhagavān rāgaścānanda rūpadhṛt /
tatraiva puruṣo jñeyastaddharmaguṇaraṃjitaḥ
p. ६७)
amṛttau vyāpakocidvyau brahmāṇḍo mūrtamānasau /
tatraiva saṃsthitā rudrā aṣṭau ca śivatulyagāḥ
jñānavijñānasampannā vītarāgā nirañjanāḥ /
vāmadevo bhavaścaivodbhavaśca tathā punaḥ
ekapiṅge kṣaṇe śānau bhuvaneśā purassarāḥ /
aṃguṣṭhamātrasahitā mahādevāṣṭakāśśivāḥ
nirāmaya mahaujaskāstenurāganirodhakāḥ /
atastradhvaṃ bhavedanyad vidyāvaraṇasaṃjñakaḥ
indrakopasaṃkāśaṃ kvaviccāmīkaraprabhaḥ /
tasya maddhya sthitā vidyā vyāpinī viśvarūpiṇī
viśvagā viśvavetrī sā rahasya padagāminī /
maṇḍalādhāracitrāṃgī dhyānalolāyatekṣaṇā
śāstraśaḥ bhāvaniśvāsa voṣadhīkeśasaṃcayā /
bhāvābhāvāvilāsādhyairnityaṃ pramuditendriyaiḥ
saṃrambhajanitārambhaiḥ khinamaṣṭa pada kramaiḥ /
utka * * * niśvāsaiḥ payo payo harālasaiḥ
ākīrṇaṃ hi puraṃ divyaṃ vidyāvibhavaraṃkitaiḥ /
tatraiva saṃsthitā rudrāstrayodaśa * * * *
varebhyo paratā śuddhā vidyā vidhi prakāśikāḥ /
vāmadevaśca bhīmaśca ugraścaiva bhavastathā
p. ६८)
sarveśā * neśvarau caivaikavīrāpracaṇḍadhṛk /
īśvarotha umākāntastvajeśonanta eva ca
tata eka śivaścaiva sarveṣāmupari sthitaḥ /
atordhvaṃ tu bhavedanyat kalāvaraṇasaṃjñakam
śvetā pītārūṇaṃ kṛṣṇaṃ kvaciccāmīkuṃsumā * /
tasya madhye kalājñeyā citravarṇānulepinī
citrābharaṇa ratnāḍhyā citramālyābharapriyā /
vijñānagamasaṃpannai rūpayauvanagarvitaiḥ
sahāryavikaṭākṣepā tatkālakaraṇocitaiḥ /
manohāri suramyāṅgai madalālasajṛṃbhitaiḥ
maṇḍitaṃ tatpuraṃ ramyaṃ kalābhāvānuraṃjitaiḥ /
tatra rudro vibhurvyāpī sarvajño jñānabhāsakaḥ
nīlalohitavarṇosau śītendu sadṛśaḥ kvacit /
kalābrahmāṅgasaṃbhūtairmantravigrahadhāribhiḥ
āvṛtosausmaṃtā tu nekakoṭyayutaiḥ punaḥ /
yāmyajyeṣṭhaśca rudraśca kālakālavikāraṇaḥ
balavikaraṇo devo balapramathanastathā /
damanaḥ sarvabhūtānāṃ manonmana eva ca
daśaite sṛṣṭisaṃhāra sthityanugrahakārakāḥ /
ata ūrdhvaṃ bhavedanyat kālasyāvaraṇaṃguha
p. ६९)
nīlanīla samākāraṃ nīlāñjana samaprabham /
tasya madhye sthitaḥ kālo raudra sarvāṃjanāntakṛt
daṃṣṭrā vikaṭaghorasya piṅgalabhrūśmasutārakaḥ /
atasī puṣpasaṃkāśaiḥ kāntimatpriyadarśibhiḥ
aśokapallavākāra pāṇipādāmbujāṃkibhiḥ /
atyartharūpasampadbhiḥ pravālālaśobhibhiḥ
saṃsevyate sabhagavān kālaḥ kāmānurāgibhiḥ /
uccuṣmāśśāparaśśaṃḍā mātaṅgā ghorarūpiṇaḥ
yāmyo hālāhalaścaiva krodhano baṃdhavā mukhaḥ /
tatassūlagaṇāni * * * ṣadrāstathā pare
hulahulāstastathā cānye kālasya viṣaye sthitāḥ /
atordhvaṃ tu bhavedanyanmāyātatvaṃ sudustaram
maṇḍavakośavacchidraṃ haritāla samaprabhaḥ /
tasya madhye sthitā devī māyā tu bahurūpiṇī
yathā tu mohitaṃ kṛtsnaṃ jagatsthāvarajaṃgamam /
indranīlasamaprakhya raśmijālāvakuṃṭhitam
caladvindu sahasraistu koṭibhistumasāvṛtā /
vāmacārāstrayastatra vāmagāvāmalocanām
vāmakāvāmakṛtyaṃ cotpādyante ṣaḍānana /
ḍaṃgavibhramakāriṇyo ḍaṃgasnehānuraṃjitāḥ
p. ७०)
ḍaṃbhahāsūtrapātinyo ḍaṃbhavākya manoharāḥ /
tathā ca puruṣā skanda jñeyā māyā śuklasaṃbhavāḥ
bahupralāpino mithyā māyācāra parāyaṇā /
athavā sarvatatvānāṃ nirgamaṃ sāmudāvikaḥ
trimalaṃ vyāpakaṃ kṣipraṃ procyamānaṃ nibodha me /
yasya tatvasya yattatvaṃ janmanyabhidhikaṃ bhavet
tatsvabhāvī bhavet sopi pralayepi tathā guha /
evaṃ hi sarvatatvānāṃ tatvabhāva pradhaścidhā
kathitāste samāsena rudrāstasminnibodhame /
gaganeśo hyasādhyaśca tathā hariharāvubhau
daśono mahāvīryastrigalo gopatistathā /
atha saṃpuṭassaṃsthāste māyātatvasya ṣaṇmukhā
ūrddopi saṃsthitā ye tu tāṃ pravakṣyāmyato śṛṇu /
kṣamuśo brahmaṇohanta vidyeśānastathāparaḥ
vidyeśaśca śivaścaiva anantaṣṣaṣṭha ucyate /
amādhinaḥ smṛtāssarve moharāga vivarjitāḥ
māyābandhavimoktāraḥ pāśajāla vibhedakāḥ /
athordhvaṃ tu bhavedanyat vidyātatvaṃ ṣaḍānana
ḍāḍimī puṣpasaṃkāśaṃ kiñcit pītaṃ sunirmalam /
tatra vidyādhipā jñeyāḥ padmarāga samaprabhāḥ
p. ७१)
sudīptā nirmalāssūkṣmā vyāpinī sarvatomukhī /
tasmādviniḥsṛtā mantrā pañcāṅgaṃ kṛtalakṣaṇāḥ
vidyāścai tathā jñeyā vidyāmantrāścamiśrakāḥ /
acintyā ipiṇassarve sarve cānandavikramāḥ
sarvatragaminaḥ sarve sarve sarvārthasādhakāḥ /
caturvidhāmṛtāssarve pārthivāpyānalānilā
sarve samānadharmāṇo śrotṛbhedā pṛthakphalāḥ /
pāṇinācintabhedāttu mantrabhedaiḥ paraḥ śivāḥ
saṃsthito'nugrahārthāya sākṣibhūtastu karmaṇāḥ /
sthānaṃ karma ca bhāvañca devatā vyāptimeva ca
vartate vīkṣya viśvātmā phalakṣetra vibhaktiṣu /
evaṃ hi mantrabhedastu mantrītītasya ṣaṇmukha
adhunābhedabhedantu procyamānaṃ nibodha me /
yāvantaḥ kecanasatvāḥ sarvatatveṣu saṃsthitāḥ
tāvantastu smṛtā bheda dehasyasya videhinaḥ /
yādṛgrūpaṃ bhavet teṣāṃ nāmagotrañca ṣaṇmukha
tādṛgrūpaṃ śivavidyā teṣu dehe vyavasthitaḥ /
chāyārūpamiva sthūlaiḥ sūkṣmaiḥ sūkṣmataraṃ tu taḥ
niṣkale niṣkalātyanta rūpaṃ snimu rūpakam /
prāṇī dharmādi nirmuktassukha duḥkhaphalaṃ guha
p. ७२)
dādātyupāhyarūpeṇa tattaddharmānurūpataḥ /
evaṃ vidyā vicāre'smin mantrabheda śivasya tu
dehabhedāṃśca vikhyātastatvabhedastathā viduḥ /
vidyordhvaṃ tu bhavedanyad vidyeśāvaraṇaṃ punaḥ
dīptapāvakavarṇābhaṃ kiñcit draktaṃ sunirmalam /
aṣṭau vidyeśvarāḥ skanda sthitāstasmin vibhūtitaḥ
viṣṇurliṅgāgnisaṃkāśo vidyūmakiraṇojvalāḥ /
tatra madhya mahāsena cakravat parisaṃsthitāḥ
te'dhikāraṃ kramāt kuryuḥ śakticakrasamanvitāḥ /
sa rahasya sakalpāni mantra tantrāṇi ṣaṇmukha
nigamanti mahātmāno rudrāṇāmamitaujasāḥ /
prāsādāsanaparyaṅgā prākārabhūṣaṇāyudhāḥ
sarve mantramayāstheve yatheṣṭā sarvakāmikā /
vidyeśceśvarye racissestu divyāmṛta sukhapradaiḥ
kuñcitāgra kacodgārairlalāṭa mṛdupaṭṭakaiḥ /
pinākī dhanurākārai bhrūbhirunnatavakṣabhiḥ
ālokarṇa parvataiḥ snigdha netrotpalaiḥ śubhaiḥ /
sampūrṇa śaśisaṃkāśavadanābhoga maṇḍalaiḥ
ātāmronnatavimvoṣṭaistuṃganāsāgraśobhibhiḥ /
nātyunnataiḥ samaiḥ snigdhaiḥrviśuddhairdantapaṅktibhiḥ
p. ७३)
padmarāgapratīkāśainnīlayaṃ nānandakāribhiḥ /
guptaradhraiḥ samaiḥ karṇairviromaiḥ snigdha komalaiḥ
ākaṃbukarṇasīmantairmṛṇālalalitairbhujaiḥ /
āvṛtta saṃhataiḥ pūrṇaiḥ pīnonnatapayodharaiḥ
ākṣāṃ madhyadeśāntairgambhīrāvṛttanābhibhiḥ /
trivalītaraṃga bhaṃgodhairomarāśiprakampibhiḥ
pulakodbhinnaramyāntairnigūḍhairasthisaṃndhibhiḥ /
aśvatrapatrasadṛśaiḥ guhya deśairmanoramaiḥ
kadalī garbhasaṃsparśairurubhiśśubhalakṣaṇaiḥ /
nigūḍhajānugulphabhirnitamba vipulo jvalaiḥ
prastajaṃghaissamaiḥ pādaiḥ praśastairlakṣaṇānvitaiḥ /
suraktapāṇi pādāntaiśśaṃkhacakrāmbujāṃkitaiḥ
sukliṃtaiṣṭharaṅguli parvestanutuṅganakhojvalaiḥ /
snigdha tvak svadhalparekhābhissarvalakṣaṇasaṃyutaiḥ
sevyante tu vidyeśāssadā kadapapiḍitāḥ /
divyagandhānuliptāṃgaiḥ divyābharaṇabhūṣitaiḥ
divyāmbaradharaiḥ saimyaiḥ divyamālyoktamāṃgibhiḥ /
rudraiśca vividhākāraiḥ kālānalasamaprabhaiḥ
divyajñānabalopetaissṛṣṭisaṃhārakārakaiḥ /
athordhvaṃ tu bhavedanyat sarvaiśvarya mayaṃ śubham
sadāśivaṃ paraṃ tatvaḥ śuddhasphaṭika nirmalaḥ /
yogapīṭhaṃ paraṃśuddhaṃ tasmin vidyā mahātmanaḥ
p. ७४)
dharmādi caraṇairyuktaṃ madhye kamala bhūṣitam /
cārukesaraparyantaṃ sahasradalavistaram
bahiraṣṭabhisaṃyuktaṃ paṅkajairvimalātmakaiḥ /
viśuddha śaktibhiṃnaṃ brahmāṅgairūpaśobhitam
vidyeśvaraiśca pīṭhasthaiḥ siddhayogibhirāvṛtam /
tatrāste bhagavān devo sarvatatveśvaroharaḥ
sadāśivo vibhurvyāpī mantramūrti madhaḥ paraḥ /
anantakānti sampannaḥ aprameya guṇakramaḥ
anantaśakti saṃbhoga anantāsanasaṃsthitaḥ /
vibhajyasasvakaṃ dehamaṣṭadhā parameśvaraḥ
anantādi śikhaṃḍyanta sthita śāntena cetasā /
atordhvaṃ baindavaṃ tatvaṃ vimalaṃ sarvatomukham
paramaṃ tatvānāmanantaṃ jyotirūpiṇam /
tatra vindu sthitaṃ skanda śuddhasphaṭikanirmalaḥ
kadambagolakākāraṃ sphuratkiraṇamālinam /
sakalo niṣkalaścaiva tathā sakalaniṣkalaḥ
sūkṣmo bhinnakalaścaiva śivo jñeyastu pañcadhā /
kalai śāntyādibhiryukta sakalaṃ paripaṭhyate
niṣkalaḥ kevalo bindu vyāpī sakalaniṣkalaḥ /
jvālinyādibhiḥ saṃyuktaḥ sūkṣmosau parikīrtitaḥ
p. ७५)
svaraiḥ ṣoḍaśabhirbhinnairbhinnātmā vindurucyate /
tatosyānantato bheda sarvaśāstreṣu ṣaṇmukha
mantreṣu mātṛkāyāñca na vinā bindunā kvacit /
niṣkalastā parāśaktiracintyā sarvatomukhī
susūkṣmā nirmalā nityānantānirvāṇadāyinī /
yāvijṛmbhati tatveṣu sarvatatveṣu caiva hi
tathā bhūtaṃ jagatsarvamekayānekarūpayā /
asyā ūrdhvaṃ nirālambaṃ nirādhāraṃ nirāmayam
acalaṃ vyāpakaṃ śāntaṃ sṛṣṭisaṃhāravarjitam /
prakṛteḥ puruṣasaṃyogāt vidyārāgasya caiva hi
kalākālasya saṃyogāt māyātatvanantasya saṃgamāt /
vidyā sadā śivaścaiva bindoḥ śaktisamāgamāt
sṛṣṭirutpadyate skanda vinduśaktyāditaḥ kramāt /
pṛthivīmāditaḥ kṛtvā yāvattatvantu vaindavam
tatvāttatvaṃ vijānīyāt daddhā pratya * saṃsthitam /
urvī tatvāditaḥ kṛtvā devatāśca ṣaḍānana
anyonyāntaritaiśvaryā prabhāvāntaritastathā /
yāni nāmāni tatvānāṃ tāni tatvādhipeṣvapi
jñātvaivaṃ yojayenmantrī yasmin nyaḥ prāptumīhate /
brahmāṇḍādūrdhvato ye tu sarvatatveṣvavasthitāḥ
jarāmṛtyuvinirmukta dvandvopadravavarjitāḥ /
teṣāṃ hi yā tanā kācit na bhayaṃ vidyate kvacit
p. ७६)
varjya sṛṣṭiṃ tu saṃhāraṃ sthitiṃ sarvātmakāṃ guha /
sthitikāle prabhuṃjante yatvaiśvaryaṃ yathoditam
saṃhāre nirguṇābhūtvā tatvaiḥ sārdhaṃ viśaṃtite /
sṛṣṭikāle prajāyante sarvatatvaiḥ svakaiḥ kramāt
punarapyevameteṣāṃ udayāstamanasthitiḥ /
yo yasminnāśrito nityaṃ tatvatastadvidhānavit
tatkālasamayo sopi bhavate tatparāyaṇaḥ /
yathāntarāṇi proktāni prabhāvairya vyāptiṣu
tathāntarāṇi vedyāni udayāstamanādiṣu /
nodayāstamanaṃ skanda bhavate śiva vedinaḥ
yato hi sarvatatvānāṃ vijñānādantatasthitāḥ /
tatvairebhirnibaṃdhātmā sarvadharmaśca saṃyutaḥ
nānyena śakyate māktuḥ varjyadīkṣāḥ śivātmikāḥ
// śrī śrī iti śrīmatsarvajñānottare kriyāpāde'dhvaprakaraṇam //
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi aprabuddhasya dehinaḥ /
sarvatatva nibandhasya sarvadharmamayasya tu
paśudharma niyuktasyānādi malamuṣiṇaḥ /
śṛṇuvatsaparāṃ dīkṣāṃ śivasāyujyadāṃśubhām
yasya yasya hi devasyādi manto yekṣaraḥ /
akārākārasaṃbhinnaṃ vahnibījamanvitaḥ
p. ७७)
vāyubījasusaṃyuktaṃ atha ṣaṣṭhaṃ niyojitaḥ /
mūrdhni bindusamāyuktaḥ mantrī sarveṣu kīrtitam
tadekamakṣaraṃ bhinnaṃ mātrādvādaśabhiḥ punaḥ /
hrasvabrahma samākhyātā dīrghairaṅgāni nirdiśet
tritatvaṃ bindusaṃyuktaṃ trayo netrāḥ prakīrtitāḥ /
sa visarjāssmṛtāḥ hyastrā bindunāda vivarjitāḥ
śivoktena vidhānena iṣṭvā devānanu kramāt /
tarpayitvā yathā bhūyastato dīkṣāṃ samārabhet
upoṣitāṃ śucīḥ snātānācāntān dhautavāsasaḥ /
dhautapādāstu saṃsiktān riṣyāmantri praveśayet
ālabhyaḥ pañcabhiḥ brahmaiḥ śivāṃgaiḥ praṇavena ca /
netraṃ netreṣu vinyasya netrabandhaṃ tu kārayet
dukūlapaṭṭavedāṃgaistathā kārpāsajena vā /
sataśena navenātha sitenaślaṣṇavāsasā
puṣpāṃjali samāyukta dakṣiṇāmūrtimānayet /
gurossaṃsiktamanasā darbhahastaḥ sumantritaḥ
darbhāgrerdakṣiṇājānuṃ spṛśatvai deśikasya tu /
tataścālaṃvanaṃ kṛtvā pāśān saṃhṛtya homayet
hṛdayena vidhānajñastathaivāstra dvayena tu /
vargātītaṃ yakāraṃ taṃ prāsādaṃ ca punaḥ kramāt
p. ७८)
pūrvāt bījitān kṛtvā dharmādharmeṣu yojayet /
dharme tu saṃstījyoṣṭhā vāmā dharme tatocyate
ubhayoḥ saṃsthitā raudrī tatrastho homayedubhau /
tritatvabheditā varṇā śaktitrayamihocyate
varṇātīta dharme tu dharmā madhyamameva tu /
dharmādharmau prasādena vyāmiśrau homayet punaḥ
athavā tāvubhau skanda dharmādharmau vimiśritau /
homayecchivatatvena sakalena vicakṣaṇaḥ
akāraukārasaṃbhinnaṃ haṃsaṃvargāntasaṃsthitam /
makārasahitaṃ devaṃ vahnivāyusamīritam
mūrdhni bindusamāyuktamataṣṣaṣṭhaṃ niyojitaḥ /
sakalāṃ sarvabhūtasyaṃ śivatatva prakīrtitam
yasmin tatve prabhuryastu śivaṃ tatra prakalpayet /
tanmantraissarva saṃskārastasmiṃstatve samācaret
patidharmaiḥ samastaistu paśudharmānnirākuru /
patidharmāṃśca ve dharme ramaskenatāni tu
sthāne janmatatheśvaryaṃ tadbhogāpātanaṃ tathā /
adhikāraṃ layaṃ caiva homayet kramaśaḥ punaḥ
tatvaṃ saṃyojayet pūrvaṃ kuṇḍamadhye vidhānavit /
svanāma sarvatatvānāṃ mantro grahaṇakarmaṇi
p. ७९)
tatva madhye tu gāyatrīṃ svamantra vidhikalpitām /
paśusaṃgṛhya tatvajña tasya garbhe niyojayet
nāsāgraṃ niyatasthānaṃ paśorgrahaṇa karmaṇi /
hrasva vī * * * * * tejapiṃḍā kṛtiṃ smaret
tāḍayitvāstra bījena hṛdayena samudrayā /
garbhādānaṃ tu sadyena vāsupuṃsavane smṛtam
suma * * no saṃjñena puruṣaṃ jātakarmaṇi /
īśānaṃ yojaye nāmni hṛdayañcānna prāśane
śirasā tvadhikārañca śikhāyā bhogameva ca /
aiśvarya netrabījena kavacena layaṃ hunet
ekaikena daśāhutyā pūrṇāhutya śivena tu /
daśabhiḥ srotasaṃ śuddhiṃ brahmāṅgairanupūrvaśaḥ
śivena sarvatatveṣu tatvaśuddhiṃ samācaret /
pāśacchedaṃ tathā dāhaṃ prāyaścittaṃ ca homayet
tatvaṃ tatveṣu sandhāya narakāṃśca virodhayet /
* * * * * * * * * * *
huṃ phaṭ kāret
viyojya jyeṣṭhayā paścādraudrāccaiva coddharet /
tatve tatve tvidaṃ karma vidhinānena ṣaṇmukha
karmabhūmau suvistāraṃ bhūrloke tu samārabhet /
kālāgni rudratatve tu kālāgnitvaṃ viśodhayet
p. ८०)
nārake nārakān dharmān bhuktvā kūśmāṃḍatāṃ nayet /
pātāle saptametaṃ tu nyāsaṃ kṛtvā vimocayet
athordhvaṃ hāṭakaṃ tatvaṃ bhūloke janayet tataḥ /
sthāvaratvaṃ tu sadyena sārisṛpyamavātmanā
pakṣitvaṃ ghorarūpeṇa mṛgatvaṃ puruṣeṇa tu /
paśutvamīśabījena homayedanupūrvaśaḥ
ekaidaśabhirmantrīṃ hutvā pūrṇāhutiṃ tataḥ /
sadyena vāmadevena hṛdinā ca vidhānavit
śūdratvaṃ homayed dehī vaiśyādīnanupūrvaśaḥ /
garbhādhānaṃ puṃsavanaṃ sīmantonnayanaṃ tathā
upaniṣkramaṇaṃ nāmānnaprāśanameva ca /
hṛdinā niṣkrama karma cūḍā vai brahmabhiḥ smṛtā
athopanayanaṃ kāryaṃ brahmāṅgairdaśabhiḥ kramāt /
mekhalopavītaṃ ca daṇḍaṃ kṛṣṇājinaṃ tapaḥ
svādhyāyamagnīkāryañca sandhyopāsanameva ca /
bhikṣābhivādanaṃ maunaṃ brahmacaryaṃ śamodamaḥ
gurupasadanaṃ jāpyamanindāmassuhārjavaḥ /
ahiṃsā satyamadrohastyāgaḥ kṣāṃtirapaiśunaḥ
dayābhūteṣu lolutvaṃ madivaṃ hrīracāpacalam /
tejaḥ kṣamāśuci śaucamadro * * * * nitā
p. ८१)
sarvānanukrameṇaitān gāyatryāṃ daśadhā hunet /
trāyuṣaṃ copākarma godānaṃ ca mahāvratam
naiṣṭhikaṃ cāsidhāraṃ ca hunet pāśupatena tu /
tatastā plāvanebhyomaśśivāṃgairabhidhīyate
patnīsaṃyojanaṃ kuryāt brahmāṅgaiḥ punareva hi /
kṛtvā darbhamayāṃ patnīṃ momityeva niyojayet
ekaikairdaśabhimantrī ekaikenāhutīdaśa /
agniṣṭomotyagniṣṭomo vājapeyokya ṣoḍaśī
atirātrāptoryāmaśca somasaṃsthā iti smṛtāḥ /
brahmāṅgaiḥ śivagāyatryā mahāstreṇa śivenava
viṃśāhutīrdadyāt ekaikasya viśuddhaye /
pūrṇāhutiṃ tataḥ paścāt sarvasaṃskārakarmasu
śivena saṃprayuṃjīta plutenāmṛtavarṣiṇā /
śivena kurute homaṃ yasmin saṃskāra karmaṇi
varjā pūrṇāhutīmekāṃ dviguṇaṃ tatsamācaret /
somasaṃsthāvasāne tu sarvamantraiḥ sakṛt sakṛt
somavānāhutiṃ dadyād dadhikṣīraṃ ghṛtaṃ madhu /
sahasrakratu madhye tu daśadajñāt paraṃ hunet
triṃśattriṃśa tirāhutyā śivena ca vicakṣaṇaḥ /
aśvamedhaṃ tato homedāhutyaṃ pañcaviṃśatiḥ
p. ८२)
śivamantreṇa mantrajño * * sthā bhavati dhruvam /
vānaprastha tato hutvā sarvamantraiśca pañcadhā
tasmin sarvaparityāgaṃ kṛtvā * * * * yate /
bhikṣutvaṃ homayet tasya sarvamantraiḥ sakṛt sakṛt
viśuddhaṃ kalmaṣaṃ bhūyo brahmaloke niyojayet /
sandhānaṃ pūrvavat kṛtvā bhedayitvā tataḥ punaḥ
iṣṭvātu pūrvavad devān pūrvokta vidhimārabhet /
brahmatvaṃ vāsu devatvaṃ rudratvaṃ vidhānavit
pūrvavatkarmayogena homayet susamāhitaḥ /
kaṭāhaṃ pūrvavadbhitvā dalarudrādigīśvarān
pūrvoktena vidhānena yajedbrahmāṇu mūrdhani /
* * * * * * * mejeśaṃ pūrvato nyaset
agnirudraṃ svake deśe kālaṃ yāmye niyojayet /
bhayānakaṃ tu nair-ṛtyāṃ vāruṇaṃ tu mahābalam
vāruṇyāṃ śoṣaṇanyasya kāmarūpaṃ tatottare /
sarvavidyādhipaṃ rudramaiśānyāṃ tu niyojayet
svamantrairarcayetsarvān śivavacchaṃbhumīśvaram /
pūrvoktena vidhānena kṛtvā maṇḍala tarpaṇam
tatastu śaṃbhurudratvaṃ janayitvā virodhayet /
śeṣeṣu niṣkṛtiṃ dadyāt viṃśaviṃśāhuti kramāt
p. ८३)
viśodhyā pārthivaṃ tatvaṃ varuṇetve niyojayet /
tejo nile tathā * tni ahaṃ krīḍiṣaṇe guṇe
prākṛte pauruṣe caiva rāgavidyā kale tathā /
kāle māyāṃ punaśceti vidyāyāmīśvarai tathā
sadāśive tathā tatve tathā sakalaniṣkale /
sarvatatvādhipādharmān tatvadharmāstathāparān
vidhinānena saṃśodhya kāraṇe conmane nyaset /
athāsarvatatveṣu yajedekaṃ paraṃ śivam
tanmantraiḥ sarvasaṃsthārāstatve tatve samācaret /
tasyaiva dakṣiṇāmūrtau kramāt tatvādhipān nyaset
taṃ madhye pitu rudrāstāṇyayaiva niyojayet /
pūrvavat sarvakarmāṇi sarvādhvāni samācaret
tathaiva conmanībhāvamāhutyante ṣaḍānana /
cavāreva vidhiḥ proktaḥ śarīre śṛṇu sāṃpratam
dhenaśudhena śuddhastu bhavatīha na saṃśayaḥ /
pūrvoktena vidhānena dhāraṇābhistu pañcabhiḥ
śodhayet sarvatatvāni dehasthāni punarṇamāt /
paśuṃ saṃyojayet pūrvaṃ pūrvoktavidhinā śive
sādhikāre śivātīte śuddhasphaṭika nirmale /
karmaṇyeva kṛte tasya śivāśśedo vidhīyate
p. ८४)
saptābhirmantritāṃ kṛtvā kṣurikāstreṇa kartarīm /
yojayehīta śikhāsthāne yuktāṃ trimadhureṇa tu
śivābījena mantrajño vauṣaḍantena nikṣipet /
śaktisampuṭamadhyasthaṃ kāraṇena niyojayet
anamaskaṃ tataḥ paścāt sādhikārādvimocayet /
yamuddiśyakṛtaṃkarma mantradaivatapūrvakaḥ
vidhānaśāstradṛṣṭena tat tasya phaladaddhuvam /
yatkṛtaḥ kāmacāreṇa vidhihīnaṃ ṣaḍānana
na tena karmaṇā siddhiṃ na sukhaṃ na parāṃ gatim
// iti sarvajñānottare kriyāpāde dīkṣāprakaraṇam //
atassaṃkṣepato vakṣye dīkṣāvidhi viniścayam /
cāturvarṇahitārthāya parameśena bhāṣitaḥ
saṃhṛtya sarvatatvāni pañcadhā parivartayet /
devatāśca tato bhūyasteṣu mantrān yathākramam
pṛthivyāpastathā tejoḥ vāyurākāśameva ca /
etāni pañcatatvāni sarveṣāṃ vyāpakāni tu
na vināpañcabhistatvairdeha bandho vidhīyate /
sthūlasūkṣmavibhāgena jñātvaitāni viśodhayet
sarvatatvāni śuddhāni viśuddhaiḥ ṣaḍānana /
devaiśca devatāssarve śuddhā smṛtāḥ bhavanti hi
p. ८५)
brahmāviṣṇuśca rudraścānanteśa sadāśivau /
pṛthivyādiṣu tatveṣu kramāt tatvādhipāḥ smṛtāḥ
teṣāṃ madhyamantrastu vibhiṃtā mantra yā bhavatu /
trayastriṃśatimaṃ śambhoritareṣāsvanāmakam
pūrvavidhajanaṃ kṛtvā tathā yoniṃ prakalpayet /
grahaṇaṃ na tathā bhūyaḥ paśusaṃyojanaṃ tathā
nivṛtti * samantreṇa sādhayet sādhakottamaḥ /
guhyakena pratiṣṭhāṃ tu vidyāghoreṇa homayet
śāntiṃ tat puruṣeṇaiva śāntyatītāṃ śivena tu /
ekaikasya śataṃ jñeyamāhutīnāṃ tu sādhakaiḥ
hutaiścaiva tu mucyante paśavojanmabandhanāt /
garbhādhānaṃ puṃsavanaṃ sīmantonnayanaṃ tathā
janmaniṣkramaṇaṃ nāma annaprāśanameva ca /
adhikāraṃ tathā bhogaṃ layaṃ caiva vidhānavit
tataśca srotasaṃ śuddhiṃ tatva saṃśuddhimeva ca /
viyogañca tathoddhāraṃ tatvasandhānameva ca
chedaṃ bhedanaṃ dāhametān pūrvavadācaret /
pṛthivyādiṣu tatveṣu tataḥ kuryānniraṃjanam
pūrvavad deha saṃśliṣṭān śodhyatatvā śivaṃ nayet /
punarevaṃ pravakṣyāmi guhyādguhyataraṃ param
p. ८६)
saṃskārarahitaḥ karmā bhitvā kevala yojanaḥ /
iṣṭvā devaṃ śivaṃ śāntaṃ prāsādamamitaujasaḥ
sahasrāhuti homaṃ tu brahmāṅgaiḥ punarācaret /
bhūyopyaṣṭa sahasraṃ tu datvā devasya ṣaṇmukha
saṃhṛtya pudgalaṃ paścāt śivāgreva niyojayet /
tataḥ sandhāya tatvāni punarmūlena bhedayet
tatastenaiva mārgeṇa bindutatve niyojayet /
amanaskaṃ yathā pūrva vāsatatvaṃ ṣaḍānana
kṛtvā tu dehasaṃśliṣṭān punastatvaṃ niyojayet /
pūrvoktena vidhānena yojayitvā paśuṃ śivam
tathā caiva śivāścedaṃ kṛtvā kuryādanāmayam /
evaṃ dīkṣā samānā yāgacaṇḍeśvarasya tu
kṛtvā pūrvaṃ guroryāgaṃ apare'hani putrakaḥ
gururapyātmasaṃśuddhyā vidyādevaṃ vidhānataḥ /
śivādīyovidātmāyaṃ gurupaṃti punarvrajet
śāstropadiṣṭamārgeṇa vāruṇyāmīśvarasya tu /
padmasaṃsthānyajanmantrī maṇḍale hṛṣṭamānasān
sadāśivamanantaṃ ca vidyārudraṃ sahomayā /
viṣṇunaddeveśaṃ brahmāṇaṃ skandameva ca
samayikaṃ putrakaḥ paścāt pūjya śaṃbhuṃ tathā guru /
p. ८७)
gandhapuṣpa savitrādhyairvastrālaṃkāra vāhanaiḥ
pūjayitvā vidhānena tathātmānaṃ nivedayet /
evaṃ niveditātmā tu gurupāśairvimucyate
adha prabhṛti bhagavanyo videho mamātmakaḥ /
yuṣmadīyo vikalpena śaṃsyavālyaśca te sadā
evaṃ guruvaśo bhūtvā santuṣṭo yāvadāyuṣaḥ /
anujñāto yadā tena kuryāt kāryāṇi suvrataḥ
agnikāryaṃ japaṃ pūjā dīkṣājñāna vratāni ca /
vṛthā teṣāṃ vijānīyāt gururyeṣāṃ na devatā
guruḥ pitā gururmātā gururdevo guruḥ suhṛt /
gurostu na paraṃ kiñcidityāha bhagavān śivaḥ
jñānājñānena divyenācodghāṭayati cakṣuṣī /
ajñānatimirākrānte tasmājjñānamayo hi saḥ
siddhavidyādharān bhogān sadevāsura mānuṣān /
prāpnuvanti samāyukta guruṇoktena karmaṇā
gurupadiṣṭamārgeṇa prāpnuvanti paraṃpadam /
tasmādādau guruḥ proktaḥ paścād devo niraṃjanaḥ
dīkṣayā tu paraṃ jñānaṃ nayate śāśvataṃ yataḥ /
tasmānnāstatra boddhavyaḥ gurubhyaḥ parato guha
guravastoṣitā yenāhaṃ rudragaṇaiḥ saha /
toṣito nātrasandehastathā devāssavāsavāḥ
p. ८८)
avajñānena kruddhena narake patanaṃ dhruvam /
tasmādevaṃ viditvā tu guruṃ naivāvamānayet
āsanaṃ śayanaṃ yānaṃ narohedgurusannidhau
(nādhyāpanaṃ prakurvīta)
guroṃ nimnāsano bhūtvā sa tiṣṭho tatparāyaṇaḥ /
citrāṃ naivāgrato dhāryaṃ noṣṇaṃṣaṃ na ca pāduke
kirīṭādyujvalājvalāṃ tyevaṃ na kuryād gurusannidhau /
nādhyāpanaṃ prakurvīta vyākhyānaṃ śiṣyasaṃgraham
guroścaiva samīpastho guruśiṣya prabodhanam /
na śrotavyā gurornindā śāstranindā tathaiva ca
devasya deśikānāñca munīnāñca ṣaḍānana /
gurorjyeṣṭhaṃ kaniṣṭhaṃ vā bhrātaraṃ na vyati kramet
tathā caivātmano jyeṣṭhān sarvān paśyed guruśiva /
dīkṣābhiṣeka jyeṣṭhena kaniṣṭhasya kadācana
tapovidyādhikasyāpi * tavyaṃ nābhipādanam /
sarvato guravo jñeyā ye cānye pūrvadīkṣitāḥ
mānyāḥ pūjyāśca te nityaṃ guravonyatra ṣaṇmukha
iti śrī sarvajñānottare kriyāpāde kalātatvapañcatatvadīkṣāprakaraṇam //
na prāptopi parāṃ dīkṣāṃ gurubhuktopi yatnataḥ /
kālenānta sthito yasya tasya mokṣāḥ kathaṃ bhavet
kiṃ pradā tasya saṃkleśo mokṣamuddiśya yaḥ kṛtaḥ /
p. ८९)
kiṃ kiṃcid vidyate karma tasya dharmokṣa sādhanam
gurubhaktāya śāntāya satyācārāya suvrata /
mṛtasyāpi varaṃ skanda dīkṣākarma vidhīyate
* * * * * * * vidhisaṃkṣepavistaram /
api kalpamati kuryād ekaścitta samāhitaḥ
tatvāni devatā bījaṃ kalikaiḥ karavīrakaiḥ /
uccārya vinyasen mantrī darbhai putnīśake kṛte
snāpayitvāstra bījena pañcagavya śivāmbujā /
saṃsthāpya dakṣiṇe pārśve tasya nāma hṛdi nyaset
athavā vyomasaṃsthāne gomayena ṣaḍānana /
sammantrya pañcagavyena kṛtvā tasmin niyojayet
śaktitrayatyenettāsu dharmādharma ca ṣaṇmukha /
tadevālambhanaṃ kṛtvā tasmāt saṃhṛtya homayet
tatastu mūrdhni āgavya yāvat pādatalāntakaḥ /
vinyaset sarvatatvāni tatvairdevā na tu kramāt
bindu tatve nyasen mūrdhni tatra bindu niyojayet /
śāntīṃ ca niṣkale sthāne dhyātvā sarvānidho mukhāt
mūrdhnitho khaṇḍikordhvaṃ tu nyased devaṃ sadāśivam /
tatrāstathasya saṃlīna vinyasecchaktimaṇḍalam
jihvāyāṃ vaktra madhye tu tatra vidyāṃ ca yojayet /
aṣṭau vidyeśvarān mantrī grīvāyāṃ bāhu saṃdhiṣu
p. ९०)
māyāṃ vai yāmapārśve tu nyaset kālaṃ tu dakṣiṇe /
kalāmurasisaṃsthāpya hṛdaye nīlalohitam
tatrāparam punarvidyāṃ tatraiva puruṣaḥ smṛtaḥ /
rāgopi rañjakastasya vidya prabodha lakṣmaṇaiḥ
avyaktamudare dhyātvā nābhau sūkṣmāṇi vinyaset /
śabda sparśaṃ ca rūpañca rasogandhaśca pañcamaḥ
pṛṣṭhavaṃśe guṇaṃ nyasya tatraiva puruṣatrayam /
nābhi meḍhrāntare buddhi mahaṅkṛtiśca sandhiṣu
yonyaṃ vyomeśvaraṃ devaṃ vyoma madhye niyojayet /
tatraiva yojayed vāyuṃ guhyādguhyāṣṭakāvṛtam
yonabhyantarataḥ skanda vittasthāne hutāśanam /
tasyādho vāruṇaṃ tatvaṃ yāvadhā jānumaṇḍalaḥ
tasyābhyantare lokān yāvadāmuśla kīlakau /
lokādau vinyased devān brahma viṣṇu maheśvarān
gulphāya po * * praṃte tu kiñcidabhyantare guha /
cintayet saptapātāla narakāṃstu tala sthitau
pādāṅguṣṭhe tu deveśaṃ kālādhipatimīśvaram /
sthāpayitvā vidhānena punarabhyarcayet kramāt
saṃcitya sahitā nyadhva mūrdhni ārabhya mantravit /
pādādārabhya tān sarva aṃsau saṃsthāpya śodhayet
p. ९१)
yāgaṃ yathocitaṃ kṛtvā tatve yoni manu kramāt /
kalpayitvā yathā pūrvaṃ paśuṃ saṃhṛtya yojayet
garbhādhānāditaḥ kṛtvā sarvakarmāṇi pūrvavat /
tatvātu sarvatatveṣu tathā saṃyojayecchive
kṣīrājyadadhisaṃmiśrāaṃ sūcyagre saṃvyavasthitām /
kṛtvāgnau homayet paścāt tāṃ tu puttalakāṃ budhaḥ
athavā punarapyevaṃ sthūlasūkṣmavibhedataḥ /
vyomānilānalāmbhorvīḥ pañcatatvāni yojayet
teṣāmantargatānyaset sarva tatvāt ṣaḍānana /
kalābhirvyāpitāstāṃśca śānti śṛṇyādibhiḥ kramāt
kalayā śṛnyayā lauptamākāśaṃ baindavaṃ param /
vyāpta sadāśivaṃ tatvaṃ śāntayā vāyurūpayā
tasyāyo yā padaṃ vyaktaṃ vidyāyā tejarūpayā /
avyaktādyāvadaṃbhoṃtaṃ vyāpta caiva pratiṣṭhayā
sa cāhyābhyantaraṃ paścāt brahmāṇḍaṃ tu prattaya /
vyāpitaṃ saharudraiśca dhmātacākerā bhayam
yadeva śranyayā vyāptaṃ tacchūnyamiti cocyate /
vāyavyayāgato vāyustejasteja sadyāprataḥ
āpo vāruṇayā prokto urvī pārthivayā vṛtā /
yadantaraṃ yathā vyāptaṃ tasya nāmnā tu tatsmṛtaḥ
p. ९२)
bahirevaṃ sthitā vyāpti śarīre śrāsu tatvataḥ /
śodhanān kramaṃ caiṣāṃ paśumāśritya saṃsthitaḥ
saṃcintya pūrvavadrūpaṃ tathā nāḍīrvicintayet /
śaktitrayaṃ nyaset tāvaddharmādharmau ca ṣaṇmukha
tanmātraiḥ pañcabhiryuktaṃ guṇaiśca tribhirāvṛtaḥ /
manobuddhirahaṃkārairavyaktena hṛdi pudgalaḥ
bhruvo karṇāntarādūrdhvaṃ śratyeśranye kalānyaset /
tasyādho hṛdayādūrdhvaṃ manile śāntimeva ca
hṛdayādrāva meḍhrāntaṃ vidyāṃ tejasi yojayet /
meḍhrādho yāvajānvantaṃ pratiṣṭhā varuṇā nyaset
tasyādhaḥ pārthivaṃ tatvaṃ yāvat pādatalāntikam /
nivṛttiṃ yojayet tatra dhyātvā pūrvavadarcayet
vidyeśvaraṃ yaṃ bījaṃ kalāśrutyāṃ prakalpayet /
kavacādi śivāaṃgāni punaśśatyākāḥ kramāt
urvīvārṇabījābhyāṃ tejasā nilakhātmabhiḥ /
saṃyuktāste smṛtāstatvā yomādhyākṣmāvasānikāḥ
hrasvādau ye stvarāpañca napuṃsakavivarjitāḥ /
tanmātrasthe tu vijñeyā gandhādyādeśikottamaiḥ
ahaṃkāraśca saṃjñaṃ tu ambudhīnīti saṃjñakam /
makārastu manaḥ proktaḥ * tamaḥ parikīrtitaḥ
p. ९३)
rakāraṃ tu rajo viddhi saṃsatvaṃ tu nigadyate /
yakāraṃ prakṛtiṃ skanda parikalpyaviśodhayet
pṛthivyādīni tatvāni nivṛttyādi viśodhayet /
gandhādi pañcasūkṣmāni sadyādibhiranu kramāt
tritatvena tu hotavyamahaṃkārādikaṃ kramāt /
praṇavena vidhānajño homadhīta guṇatrayam
tatve tatve tu tatvajñaḥ pañca sūkṣmāṇi śodhayet /
guṇatrayaṃ tathā vyaktaṃ manobuddhimahaṃkṛtaḥ
ekaikasyāhutiśattaṃ dadyācchuddhena sarpiṣā /
tilairvāghṛtasaṃmiśraistaṇḍulai rājya saṃyutaiḥ
śrīphalairbilvapatrairvā puspairvā'rdhāñjikaiḥ śubhaiḥ /
homayeta tatodiṣṭaṃ taistu pūrṇāhutiṃ tathā
pūrvavat srota śuddhistu tatva saṃśuddhinaiva ca /
kramāt saṃdhāya tatvāni tayā hitvā śivaṃ nayet
evaṃ dīkṣā mṛtasyoktā jīvatopi hi ṣaṇmukha /
samayādibha nirmuktā sukha bandhād vimucyate
sṛṣṭisaṃhāranyāyena pṛthagata dhvani kalpanā /
dīkṣā saṃhārataḥ kāryāranayoravisaṃmatā
vipannasyākhilaṃ karmā hanyekasmin samāpyate /
ācāro'yaṃ sthitaṃ skanda sidhyartham jīvitasya tu
iti sarvajñānottare kriyāpāde mṛtakadīkṣāprakaraṇam //
atha paraṃ pravakṣyāmi samayācāra laṃghane /
yathā viśuddhayate dehī vipannopa ṣaḍānana
mṛdambhunā tu saṃśoddhyāstra japtena mantravit /
ālipyāmalakaiḥ pūtaiḥ sthāpayitvā śivāṃbhasā
bhasmasnānaṃ vilomena kṛtvā tu pariyāpayet /
gandhapuṣpairalaṃkṛtya udaka pāda niveśayet
raktagandhaistathā puṣpairajaivastropavītakaiḥ /
saṃ cādyavastrasaṃyuktajastrajāpibhirutkṣipet
nītvā tu śāṃkari dīkṣāṃ śucisthāne nidhāpayet /
ni-ṛti plavanaṃ tatra śivakṣetraṃ prakalpayet
caturhastāyataṃ nimna dvihasta samavistaram /
astra japtaistu tatkīlairvidikṣu kīlito bahiḥ
vilomaṃ raktasūtreṇa kavacākhyena veṣṭayet /
pītena rajasāvatraṃ tasya madhye samālikhet
tryaśramañca samāyuktaḥ śṛṃgāṭakaṃ tathopari /
raktena rajasā taṃ tu sarvadhānyamayena vā
pūrvoktena vidhānena tatra vahniṃ prakalpayet /
astreṇa prastarāṃ darbhān pyutkrameṇa tu devatāḥ
paryukṣaṇaṃ tathā kuryādarcinābhyukṣaṇaṃ tathā /
srucaṃ sruvaṃ ca homānte śavasthoparivinyaset
p. ९५)
pūrvavacchodayedājyamabhirvārya vilomataḥ /
tathaivodghāṭanaṃ kuryāt niṣṇatiṃ ca ṣaḍānana
tarpayitvā tathā vahniṃ datvā pūrṇāhutiṃ tataḥ /
aiśvaryādi vilomena mantra siṃhāsanaṃ nyaset
sandhyādi mantra vinyāsaṃ datvā deheṣvake guha /
śive śivāsane caiva tathā homaṃ samācaret
pūjayitvāya tathā nyāyaṃ gandhapuṣpaiḥ pavitrakaiḥ /
arghyapādyādibhiścaiva yathāśaktyā vicakṣaṇaiḥ
tataḥ saṃcintayennāḍīḥ divyarūpā manoramāḥ /
tataściti * nettatra candanāgarudādibhiḥ
yathāvāsaṃ bhavet tasya kucavastroktaraṃ gṛha /
punarabhyukṣya tu pretaṃ mātra bījena ṣaṇmukha
citi madhye niyuṃjīta vastraṃ caṃ na ghṛtaplutaḥ /
tataḥ saṃcintayennāḍīṃ tasya dehe vicakṣaṇaḥ
svasaṃjñāṃ hṛdi saṃsthāpya taṃ madhye pudgalaṃ nyaghe /
tataḥ saṃdhāya tatvāni pādādārabhya mantravit
hitvā tu tāṃ tathā bhūdhaḥ paśuṃ saṃyojayecchive /
tatra saṃdīpayed bahiṃ tamastāda pradakṣiṇaḥ
astrabījena mantrajña āgneyīdhyāraṇaṃ smaret /
avicchinnāṃ tathā rāma ghoyastrābhimantritāḥ
p. ९६)
bhrāmayitvāstrabījena jaladhārāṃ nidhāpayet /
tatojalaṃ prajed vidvān snātvā datvodakaṃ śuciḥ
yāgaṃ yathoditaṃ kṛtvā nivedyeśaṃ kṣamāpayet /
evaṃ vimucyate dehī samayādi vilaṃghane
ajñānājjñānato vāpi kṛtau tvaṃ teṣṭhi karmaṇi /
iti śrīsarvajñānottare antyeṣṭiprakaraṇam //
evaṃ dīkṣā tvayā khyātā mṛtānāmapi śaṃkara /
tathaivācāra rahitāmantyeṣṭiḥ pāśaśodhinī
naiṣṭhikānāṃ samākhyāhi brahmacaryo jitātmanāḥ /
jñānacaryānvitasyāpi kālākasya gatirbhavet
jñānācaryā dvitau bauddhau buddhi tatvamavāpnuyāt /
tāmasaṃ jinabhaktānāṃ prāpnuvanti * * * *
ye bhavantya jitātmānasteṣāṃ muktistu dīkṣayā /
caivatāni paśyanti muktisthānāni ṣaṇmukha
muktisthānaṃ bhavedekaṃ vimalaṃ sarvato mukham /
acalaṃ bāsakaṃ śāntaṃ liṅgāśraya vivarjitaḥ
tasmin niyojanmantrī śodhya tatva krameṇa tu /
yo casminnāśrito liṅgī tamādau pūjayet tataḥ
tarpayitvā tathā samyak prāyaścittaṃ viśodhayet /
pañcarātraṃ trirātraṃ vā kṣapayitvā ṣaḍānana
paścādaṣṭa sahasraṃ tu astra bījena homayet /
p. ९७)
bhūyopyaṣṭasahasraṃ tu mūlamantreṇa homayet
bhūtvā dīkṣāparākāryā saṃsārṇava tāriṇī /
naiṣṭhiko dīkṣitastvena nityamapyabhicārataḥ
śivaśāstraparonityaṃ śivahomarataḥ śuciḥ /
śivārcana śivadhyāyī śivajāpi sadā bhavet
a * la kāṃkṣiṇa skanda nānugrahaṃ kariṣyati /
dvāvevāśramiṇau śaive gṛhastha brahmacāriṇau
lokānugrahakartārau parivrāṭ tāpasau na hi /
evaṃ kāryādhikāroyaṃ yāvat saṃkrāmato nyataḥ
saṃkrāmitādhikārastu karmaśanyā samācaret /
gṛhastha brahmacāritvaṃ saṃjñāmātraṃ tu kevalam
pāramārthikameteṣāṃ nāśramo nāśramakriyā /
yadarthaṃ kṛta karmāṇo niyuktau parame pade
tadarthaṃ nāśramaḥ proktaḥ śivaśāstra samāśritaḥ /
pūrvasandhyā japaṃ homaṃ yacca karma kramāgataḥ
sthityarthamācaret kiñcit satataṃ mantra tatparaḥ /
yasmin varṇo sthito dīkṣāṃ prāpto dehī śivātmikām
tatraiva saṃsthito nityaṃ śivadharmaṃ prakalpayet /
yaduktaṃ śivaśāstre'smin nyuktaṃ karmaṣaḍānana
tadavaśyaṃ tu kartavyaṃ tadvilaṃkhya vilaṃghanam /
p. ९८)
ājñeyaṃ kāraṇā jñeyā novikalpyā kadācana
siddhe yaṃ sādhanaṃ nāsti dūṣaṇaṃ na ca vidyate /
na puṃ hi ya*(?)rṣakaṃ vākyaṃ daivikaṃ riṣistathā
na devaiḥ brāhmaṇo vākyaṃ vaiṣṇavaṃ padmajanmanā /
na śaivaṃ viṣṇunā vākyaṃ bādhyate tu kadācana
yo bhi bādhati mūḍhātmā saṃ naṣṭo mūḍhacetanaḥ /
uttarottara vaiśiṣṭyaṃ sarveṣāṃ parikīrtitam
vākyānāṃ vākyavit prājñaistathā guhyaṃ hitaiṣibhiḥ /
* varṇāśramācāra prāyaścittāśca laukikāḥ
sambandhādaśadharmāśca prasiddhāṃ nā vicārayet /
garbhādhānāditaḥ kṛtvā yāvadud bāhameva vā
tāvaṃ tu vaiṣṭikaṃ karma paścād vai vetyananyabhāt /
na mukhya pravatyā ca skanda lokaṃ dharmān samācaret
na cānya śāstreddiṣṭāṃ na cānyaṃ devatāṃ smaret /
viśuddha bhāvanā yukta śivaika gata mānasaḥ
viśuddha māpnuyāt stānamacintya sarvaga mṛva /
śabalaṃ karmasandeha dyatkṛtaṃ kṛtakodbhavam
neha mantraphalaṃ tasya naikānte sukhadaṃ bhavet /
yamevecchati saṃprāpta śuddhakarma samāśrayet
tatkarma paratāṃ nityaṃ sukhī ta * davā svyataḥ /
p. ९९)
śāstrasyaivā virodhena śuddha karmājitendriyaḥ
anenaiva svadehena sidhyate nātra saṃśayaḥ /
brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāśśūdrāśuddhastu sādhakāḥ
suvarṇādānu pūrveṇācāryāśca ṣaḍānana /
śraddhadhānāna sūyāśca karmajñāḥ karma tatparāḥ
anuraktābhiṣaktāśca te tvānugrahakāḥ smṛtāḥ /
kṛṣṇavarṇamṛgo yasmin carate tu ṣaḍānana
taddeśaṃ yājñikaṃ vidyāt yaśca viprairadhiṣṭhitaḥ /
yatra viprāssadācārā yatayaśca tapodhanāḥ
saṃnidevāstathā vedāḥ puṇyadehāṃ tamādiśet /
taddeśa kulasaṃbhūtā ācāryāśśāstrasaṃmitāḥ
śivaśāstraṃ parāṃ nityaṃ śivārcāgniparāyaṇāḥ /
āpādamastakaṃ yāvat bhasmasnānaṃ dvijasya tu
nābherūrdhva hrapasyoktaṃ māratnena tu bhasmanā /
vaiśyasya paṭṭikā proktā śūdrasya tu tripuṃḍrakaḥ
bhasmanā brahma japtena yathāsthāneṣvanukramāt /
brāhmaṇasya jaṭāślaṣṇāḥ kanakāḥ parikīrtitāḥ
sthūlāstadviguṇo jñeyā kṣatriyasya tu vyantarāḥ /
vaiśyasyaikā śikhā sthāne tathā śūdrasya kīrtitāḥ
hrasva ślakṣṇānusaṃyuktāssaṃyatasya jitendriyaḥ /
p. १००)
yajñopavīta sūtraṃ tu vipre pañcasaraṃ mṛtam
trisaraṃ kṣatriyasyoktaḥ vaiśyasya dvisaraṃ smṛtaḥ /
śūdrasyaika saraṃ jñeyaṃ nityamavyabhicāriṇaḥ
arcāyāmagnikārye vā sandhyā kāle ca nānyathā /
iti śrīsarvajñānottare liṅgoddhārādiprakaraṇam //
abhiṣeka vidhānaṃ tu saṃpravakṣyāmyataḥ param /
hitāya deśikaṃ drāṇāḥ yathā śambhu mukhāccyutaḥ
pūrvokte bhūtale śuddhe gomayenopalepi te /
sarvaśobhābhiramye tu sarva gandha vibhūṣite
sutithau vāra nakṣatre muhūrte karaṇānvite /
śubhagrahodaye lagne śakune maṃgalairyute
satyavrata caraṃ dāntaṃ tyāgayuktaṃ dayānvitam /
prasannavadanaṃ dakṣaṃ gurubhaktaṃ dṛḍhavratam
śaucācārasusaṃpannaṃ yogayuktaṃ jitendriyam /
śivabhaktaṃ sadāśāntaṃ śiṣyaṃ tantrasya pāragaḥ
yāgammutvā yathoddiṣṭaṃ dīkṣā nivṛtya mantravit /
tatobhiṣecayet taṃ tu yuktāyukta vicārakaḥ
vīṇāveṇu mṛdaṃ gādyaiḥ kāhalaiḥ paṭahādibhiḥ /
śaṃkhatūryaninādaiśca nṛttageya samanvitaiḥ
sarvamaṃgalasaṃyuktamabhiṣekaṃ samārabhet /
p. १०१)
yāgadakṣiṇapūrveṇa paścime vottareṇa ca
yatodvāraṃ nābhi paścāt taṇḍulaṃ parikalpayet /
dvātriṃśadāṃgula vistāramucchrāyaṃ tāvadevabhiḥ
cataraśraṃ samaṃ śuddhaṃ madhye kamala bhūṣitam /
pūrvavat pīṭhavinyāsaṃ tasmin saṃsthāpya pūjayet
śuddhapadmāsitaṃ snātaṃ mantrālaṃkṛta vigraham /
tataḥ kumbhānyathā pūrvaṃ pūrvādārabhya kalpayet
śivakumbhavidhānena mantradevata saṃyutam /
aṣṭau vidyeśvarān mantrī aṣṭabhiḥ saṃniyojayet
catuṣvaṃgānyathāsthānaṃ pañca brahmāṇi pañcasu /
astrajaptaṃ kurusvaikaṃ śivajaptaṃ tathā paraḥ
gāyatryā camanārthaṃ tu vanyāṃ pari kalpayet /
śatamaṣṭottaraṃ japtvā śivākhyamabhimantrayet
prathamaṃ cāstra bījena snāpayitvā vidhānavit /
vidyeśvaraistataḥ paścādanantādyairyathā kramāt
brahmabhiścānupūrveṇa punaraṅgānyanukramāt /
abhiṣekaṃ śivenaiva paścāt kurvīta ṣaṇmukhaḥ
tato gandhaiśca puṣpaiśca vastrālaṃkārapādukaiḥ /
brahmasūtra pavitrādyaiḥ rbhūvya paṭṭaṃ nivedayet
pūjayitvā vidhānena śivavantaṃ tu deśikaḥ /
p. १०२)
śiva samīpaṃ samāśrityādhikāraṃ samarpayet
guruṇāyo'dhikārastu gamavatsasamarpitaḥ /
adya prabhṛti yogīndra sodhikāro mayā tvayi
anugrāhyāstathā śiṣyāśśāstradṛṣṭena karmaṇā /
śrotavyaṃ śivaśāstraṃ ca śrāvaṇīyaṃ tadarthinām
saṃvatsaroṣite śiṣye dīkṣāṃ nirvartayedbudhaḥ /
sāyake mantra dīkṣāṃ tu yasmin tatve bhiṣicyate
itareṣvāhutīṃ datvā śivahastaṃ prakalpayet /
samayā mṛpayet paścāt brahmāṅgāni tathaiva ca
na niṃdyā tu kāraṇaṃ devaṃ tacchāstraṃ ca śivodbhavaḥ /
deśikaṃ putrakaṃ caiva gurorvākyaṃ na laṃghayet
sutikāyāṃ na saṃsparśaṃ chāyā caturalaṃghanāt /
yatnena varṇayet prājño deva jagdhaṃ ca saunikam
ityetā samayāstantraiḥ samāsāt parikīrtitāḥ /
pālānāṃ tu śivaṃ yānti sannirodhaṃ tato nyathā
piṇḍa mantrāsthatastrāvyāvatsarātmā śivaśivastathā /
samayajñeṣvidaṃ jñānamatha ūrdhvaṃ na dāpayet
brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ strī śūdrādi napuṃsakāḥ /
dīkṣākāle tvamīmāṃsyā jñānadāne vicārayet
tricatuḥpañcabhiḥ vipra kṣatriye nava saptabhiḥ /
p. १०३)
aṣṭabhirdaśabhirvaiśye śūdre viṃśatyā dāpayet
uttamaṃ sarvaśāstrāṇāṃ śivaśāstrātmakaṃ guha /
guhyādguhyataraṃ guhyaṃ bhavitavyaṃ prayatnataḥ
nā śiṣyāya pradātavyaṃ nābhaktāya na nāstike /
na guru dveṣiṇe caiva kanyaśāstraratāya ca
yasya deve parābhaktiḥ nityaṃ gurau ṣaṇmukha /
nānyaśāstre yathā bhaktirjñānaṃ tasminna sa yojayet
na jalpa śivaśāstreṇa prakurvīta kadācana /
na voraṇaṃ kuryāt daśad dejanasaṃ * * * *
vivikte nirjane ramye pūjyavidyādhipaṃ gurum /
jitendriyaḥ śuciḥ snātaḥ śivajñānaṃ tu śrāvayet
śrotavyaṃ ca tathā bhūtaistacchaktaistā parāyaṇaiḥ /
ādāvante ca saṃyojya guruṃ saṃbhāva bhāvitaiḥ
paurṇamāsyāmamāvāsyāṃ caturdaśyaṣṭameṣu ca /
nādhyāpayecchivajñānaṃ grahaṇāya na sandhiṣu
saviśeṣa japaṃ pūjā vrata homaṃ samācaret /
dānopavāsaniyamāt sarveṣve teṣu ṣaṇmukha
kṛtaghnā nāstikāḥ krūrāḥ nissatyāḥ kalaha priyāḥ /
māyāśāṭhya samopetā bhūmaṃte tantra hāriṇaḥ
pṛcchanti madhurairvākyai śeṣamutvādya vā punaḥ /
p. १०४)
teṣāṃ na viśvaseddharmān yadīcchecchāntimātmanaḥ
evaṃ kāryadhikāro hi yāvat saṃkramitonyataḥ /
saṅkrāmitādhikārastu karmasanyāsamācaret
sādhakasyābhiṣekastu evaṃ vatsa vidhīyate /
ācārya sādhakaścaiva dvāvetau tulyamaṅgalau
samāpta vidyo kartavyo gurussādhaka eva ca /
sakāma sāyako jñeyā niṣṭhā me deśikaḥ smṛtaḥ
eka eva kriyākāro bhāvabheda pradhaktayoḥ /
solpaṃ homaṃ japadhyānaṃ kurute deśikassadā
karmaniṣṭhā pratiṣṭho hi satataṃ sādhakottamaḥ /
iti śrīsarvajñānottare kriyāpāde abhiṣekaprakaraṇam //
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi snānaṃ vitrānusārataḥ /
pañcabhiḥ kalaśairvāpi pūrvokta vidhikalpitaiḥ
aṣṭo vidyeśvarān mantrī ekasmin viniyojayet /
dvitīye pañca brahmāṇi tṛtīyaṃga catuṣṭayam
astu yuktaṃ caturthaṃ tu śivakumbhañca ca pañcakam /
abhimantrya yathā nyāsaṃ pūrvavat snānamācaret
caturbhirvāyathākumbhairabhiṣekaṃ samācaret /
vidyeśvarādyayā pūrvaṃ brahmāṅgāni ca mantravit
ekasmin kalaśe yojyamastrayuktaṃ tṛtīyakaḥ /
p. १०५)
caturthaṃ śivakumbhaṃ tu abhiṣiñceta pūrvavat
athavā dvau punaḥ kumbhau abhiṣekāya kalpayet /
ekasmin sarvamantrāṃśca śivakumbhaṃ tṛtīyakaḥ
brahmapatrapuṭairvāpi śaṃka śuktyāthavā punaḥ /
abhiṣekaṃ prakurvīta tato'nujñāpayet punaḥ
puṣpairvā manasā vāpi vācā vāpi praśasyathā /
ananujñātamantrastu na kuryānmātrikāṃ vidhim
stuvaṃ srucākṣasūtrañca saṃgrahet tat tataḥ kramāt /
trikālamarcanaṃ japaṃ homaṃ samācaret
iti sarvajñānottare kriyāpāde saṃkṣiptābhiṣekaprakaraṇam //
sruvasyāvakṣasūtrasya vidhānaṃ śṛṇu tatvataḥ /
japasya siddhi dravyāṇi pravakṣyāmyanupūrvaśaḥ
sruvaṃ hasta pramāṇaṃ tu ādhāroṅguṣṭha parvataḥ /
bāhu mātraṃ srucaṃ jñeyā puṣkaraṃ saṃni sannibhaḥ
pālāśāśvattha bilvaṃ tu vaikaṃkataṃ tu vā punaḥ /
kṣālayitvāstrabījena dhāraṇābhirviśodhayet
tataśca pañcagavyena punargandhodakena tu /
tritatvaṃ śaktibījaṃ tu yojayedubhayorapi
gandhapuṣpairalaṃkṛtya dhūpaṃ dadyād vidhānavit /
saptarātraṃ sthitiṃ kṛtvā paścāddhomo niyojayet
p. १०६)
putradīpa phalaṃ vṛkṣo madho gatvā viśodhayet /
khasasyaṃ gomayaṃ grāhyaṃ punastatro vilepayet
siktvātu pūrvavanmantrī astragandha śivāṃbunā /
śivī kṛtvā tu taṃ vṛkṣaṃ śivavat prati pūjayet
purastādagnikāryaṃ tu śāstra dṛṣṭena karmaṇā /
kṛtvā bhūta baliṃ datvā paścādakṣāṇi saṃharet
madhye śākhā samudbhutairmantramāvartayecchivaḥ /
pūrvaśākhodbhavaskanda jape tatpuruṣaṃ bilam
aghoravāmadevau vā sadyojātāṅgameva vā /
ye yathāvasthitā mantrāstaistutān parikalpayet
vāyavyānala māhendu varuṇāvātha miśrakāḥ /
tebhisvastrotajairakṣai sarve sidhyantya saṃśayaḥ
kaṃnyākartitu sūtreṇa triguṇaṃ triguṇe na tu /
akṣamālā prakurvīta śuddhe nāstrodakena tu
śatamaṣṭottaraṃ vāpi catuḥpañcāśadeva vā /
saptaviṃśati vā mantrī akṣamālā śubhāsmṛtā
śaktinyāsaṃ purākṛtvā tasmin sūtre nidhāpayet /
vedhayedastrabījena protayeddhṛdayena tu
anyonya saṃsthitaṃ kṛtvā mukhaṃ teṣāṃ susaṃhṛtān /
nirujāṃti praṇān śuddhān na bhinnāmala varjitān
p. १०७)
tataḥ śivāmbhasā kṣālyaṃ punargandhairvibhūṣayet /
svastrote vinyasecchaktiṃ vīrapatrastathopari
mūyūracandrakaiśchādya paścādakṣāṇi yojayet /
vīrapatrasya tathā caiva paścādālabhanaṃ kuru
svamantraṃ pūjayet tatra gandhapuṣpairanukramāt /
śivībhūtaṃ tu tatsūtraṃ saṃpuṭitvā dine dine
tatassamudgake mantrī māṃtrālabdhe nidhāpayet /
sauvarṇe rājate caiva tāmrasiddhorthakepi vā
grahaṇaṃ mokṣaṇaṃ caiva sthāpanaṃ ca vidhānavit /
hṛdaye tu kartavyamarcanaṃ ca vilepanam
ataḥ saṃkṣepato vakṣye bhūyokṣasya vidhiṃ param /
āhṛtya nipuṇānakṣān astrajaptena bhasmanā
saṃśodhyavāri yuktena dhāraṇā nipuṇaḥ kramāt /
tatastu pañcagavyena punargandhodakena tu
tataḥ śivāmbhasā kṣālya punargandhairvibhūṣayet /
yāgaṃ kṛtvā yathoddiṣṭaṃ pūrvokta mekhalaṃ yathā
tatastu prāṇasaṃghātamākṛṣya hṛdi maṇḍale /
tritatve madhyago bhūtvā japaṃ kuryāt samāhitaḥ
tritatva madhyago bhūtvā japaṃ kuryāt samāhitaḥ /
tribhistu culakairnityaṃ yāvat saṃkhyā prapūryate
p. १०८)
tāvatat gandhatoyena śivasya japamarpayet /
japaṃ kṛtvodisaṃkṛtvā punarīśaṃ prasādhayet
tamākṛṣya tathaivaiha vratamantraiḥ samācaret
iti śrīsarvajñānottare kriyāpāde japādiprakaraṇam //
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi vratānāṃ vratamuttamam /
śivavratamitikhyātaṃ sarvadā surapūjitam
viśuddhaṃ pāṇḍaraṃ janma śuklavāsonulepanam /
śuklayajñopavītī ca jaṭāmakuṭa maṇḍitaḥ
sarvābharaṇasaṃpanna śuklamālā vibhūṣitaiḥ /
carubhūt brahmacaryasya śivāgni gurupūjitaḥ
mantramūrti śivasyaiva yathāpūrva prakīrtitam /
tathā vai sādhakaiṃdrāṇā vratajñeyaṃ tathātmakam
śuklakaupīna vāsaṃ vā uṣṇīṣākṣaka maṇḍalum /
śivālaye vasannityaṃ bhikṣābhakṣo jitendriyaḥ
śivadhyānarato maunī śivāgni gurupūjakaḥ /
saṃvatsare vyatikrānte śivatulyo bhavediti
iti sarvajñānottare kriyāpāde śivavrataprakaraṇam //
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi lakṣmaṇaṃ tu śivālaye /
sthāpanaṃ caiva liṃgasya yasmin sarva pratiṣṭhitaḥ
brahmādyā devatāssarve liṅgamāśritya saṃsthitāḥ /
p. १०९)
tasmād vai sthāpayelliṅgaṃ śāstradṛṣṭena karmaṇā
triṇyāṃ vidyāvrato yogī gurudevāgni pūjakaḥ /
ācāryastatva viddhīmān viśiṣṭakulajaḥ śuciḥ
sarvalakṣaṇahīnopi śivaśāstrārtha vidguha /
sthāpakassa paraprokta śivavicchāstra saṃmataḥ
sarvalakṣaṇasaṃpanna saṃmyat śāstraṃ na vindati /
na yogī na vratasnāto nā cāvācārya ucyate
na śaṭho nāstikaḥ krūra piśuno na ca matsarī /
kuṣīku * sakhīṃ vyaṅgaṃ kṣayarogī jalodarī
kāṇaḥ kekarapiṅgākṣaḥ kapālakutaśekharaḥ /
sarvadoṣāśrayaṃ vatsa tārkikaṃ tu vivarjayet
bhojakā devajagdhāśca devavratadharāṃśca ye /
vināgni naiṣṭhikāścaiva sthāpaneṣu vivarjayet
sthāna śuddhātmaśuddhī ca dravyaśuddhiṃ tathaiva ca /
mantrasya liṅgaśuddhiṃ ca viditvā gamakṛt
śivā bhavāstratoyena sthānamabhyukṣayet tataḥ /
māhendra vāruṇaṃ vāpi punaḥ kṣetraṃ prakalpayet
diśāṃ bandhaṃ tataḥ kuryāt yathāpūrvamudāhṛtam /
sthāna śuddhirbhavedevaṃ dehaśuddhiḥ pracoditā
mantraśuddhirmanoṃthathe mantrī mantra vicakṣaṇaḥ /
p. २१०)
malādhyaiśvarya jñālāni mantrāṇāṃ kīrtitāni tu
teṣāṃ prabodhinī śakti śivājñānaṃ na mantratā /
mantraśuddhirbhavedevaṃ samāsāt parikīrtitaḥ
dravyaśuddhistu dravyāṇāṃ prokṣitānāṃ śivāmbhasā /
liṅgaśuddhiṃ punarvakṣyā vibhātāṃ cārcanasya ca
lakṣaṇaṃ caiva liṅgasya yena sānnidhyatāṃ vrajet /
liṅgāddhastaśataṃ kṣetramācārye sthāpitasya tu
svāyaṃbhūte sahasraṃ syādriṣṭhibhistu sadarthakam /
bhūmi saṃśodhanaṃ kṛtvā kṣetrasya jananaṃ kuru
janite tu śivakṣetre paścād vai bhūparigrahaḥ /
śilānyāsaṃ tataḥ paścāt sūtrayitvā vidhānavit
hemaratnādibhirbījairbhūṣayitvā nidhāpayet /
puṇyāha jaya śabdaiśca śaṃkhavādyakanisvanaiḥ
bāhurmaṃgala nirghoṣaiḥ pūjya viṣṇuvināyakān /
diśābaliṃ tato dadyāt pūjayitvā digīśvarān
ācāryaḥ śilpibhiḥ sārdhaṃ liṃgaṃ kuryāt salakṣaṇam /
sthapatiśca yathoddiṣṭaṃ prāsādaṃ śāstrasammatam
prāsādādvā bhavelliṅgaṃ liṅgāt prāsāda eva vā /
yadeva sūtritaṃ pūrvaṃ tena sūtreṇa coditam
astrayāgaṃ punaḥ kṛtvā astrairastraṃ niyojayet /
snāpayitvāstratoyena gandha puṣpairniyojayet
p. १११)
dhūpaṃ datvā vidhānena rātrimekāṃ nidhāpayet /
vastraśayayāṃ samārūḍhaṃ kuṭhāraṃ ṭaṅkamudgaram
ghṛtena madhunābhyajya mukhā teṣāṃ punaḥ kramāt /
astraṃ tu japato dhyāne praveśe hṛdayaṃ japet
saṃprāpyodita śailaṃ tu tatra yāgaṃ punaḥ kramāt /
kṛtvā bhūtabaliṃ datvā hṛdayaṃ parivartayet
tasya pādāṃśśilāṃ gṛhya vivartāṃ saumyadarśanam /
vivarṇāmanavadyāṃstu viśuddhāṃ sunidarśanām
astrābhimantritaṃ kṛtvā sadyenā labhanaṃ kuru /
te naivābhyarcanaṃ bhūyastatra karma samācaret
atho bhāge kurvīta * * * * * tātmakaḥ /
pūrvamūttaramīśānaṃ mastakaṃ parikalpayet
vṛkṣasya pūrvataṃ pūrvaṃ prāsāde pūrvate mukhe /
yato vāpi bhavedvāraṃ tatravaṃtraṃ tu kalpayet
svasthānasyaṃtu pūrveṇa prāsādaṃ paścimāmukham /
dakṣiṇena tathā kuryāt paścime pūrvato mukham
uttareṇa tathā bhūya pūrvaṃ paścime * va vā /
dvāraṃ tu madhyataḥ sthāpya bhūmibhāgavaśād bhavet
nottarābhimukhāṃ devāṃ na kuryād dakṣiṇa mukhāt /
vidiśāsu ca vaktrāṇi na kuryāt tu kadācana
p. ११२)
anyathā sthāpyamānānāṃ daivānāṃ śikhi saṃbhava /
durbhikṣaṃ vigraho rājā vupasargo bhayāni ca
ucchrāyāṃ dena kurvīta vistāraṃ guṇabahiḥ /
caturaśrayāvartulāṃ vā pradaṃgo purānvitam
prākārābhyantareṣṭau tu pārśve vinyasya mantrarā * /
prāsādāni mukhān kuryān na garbhataistu vedhayet // ३५ /
indra pāvaka dharmeśa niṛ-ṛti varuṇā tilāt /
kuberaṃ ca tathaiśānaṃ sthāpayet teṣu devatā
dvāre deśe bahiḥ sthāpyau durgāvighnavināyakau /
sthāpyaunandimahākālau śivasya puratastathā
śivaliṃgaṃ tato madhye jyeṣṭhamadhyamakanyasam /
saṃpūrṇodara pārśvaṃ tu pṛṣṭhamunnatamastakam
avakrāpaśrayaṃ hīnā śramavakra * * sthitam /
padmārthacaṃdra cakrāka śrīvatsa svastikāṅkitam
ekahastadvihastaṃ vā trihastaṃ vāpi kanyasaḥ /
caturhastaṃ pañcahastaṃ ṣaḍ hastaṃ madhyama * *
saptāṣṭa navahastaṃ vā uttamaṃ parikīrtitam /
śvetaraktaṃ tathā pītaṃ kṛṣṇa viprāditaḥ kramāt
guru snigdhaṃ sugandhaṃ ca susvaraṃ tejasānvitaḥ /
vyāmiśramapi ta gṛhyaṃ caturṇāmamaviśobhataḥ
p. ११३)
sarvaśalya vinirmuktaṃ sarvatoṣa vivarjitam /
sarvalakṣaṇasaṃyuktaṃ śivaliṅganidhāpayet
aṃgulya dvaṃgulaṃ vāpi kuryāt tu caturaṃgulam /
aṣṭāṅgula vitastiṃ vā maṇiratna mayaṃ śubhaḥ
satatāṃ ratna liṅgānāṃ prāsādo na vidhīyate /
prāsāde vā gṛhe ramye yatheṣṭhaṃ saṃprapūjayet
yadātmakaṃ balerliṅgaṃ vedīkāryā tadātyakā /
liṅgavedyāsamujñeyaṃ vediliṅga samāsmṛtaḥ
sauvarṇarājatā vāpi tāmrāvā vimalā bhavet /
abhāve ratnavedīnāṃ ratnaliṅgeṣu kīrtitā
vedyāḥ pūrvāparaṃ jñātvā tathāvottara lakṣaṇaṃ /
madhye praveśayedyalliṅgaṃ dvau bhāgau bāhyataḥ smṛtau
bhāgadvayaṃ bhaved dṛśyaṃ tṛtīyaṃ saṃpraveśayet /
vihitaṃ ratnaliṃgānāṃ suṣire homa bhe * te
teṣā. hi lakṣaṇa madhye uttare prayatnataḥ /
bhāgatrayaṃ samaṃ kṛtvā tata ūrddhvaṃ parityajet
tatra sarvatra samaṃ śreṣṭha suptaktonnata mastakam /
sarvadoṣavinirmuktaṃ sarvalakṣaṇasaṃyutam
caturaśramatho bhāgamaṣṭāśraṃ madhyata sthitam /
vṛttaṃ caiva tamūrdhvaṃ tu prakūrvīta ṣaḍānana
p. ११४)
suviśuddhasya liṅgasya kukkuṭāṇḍamayasya ca /
yava madhyaṃ tataḥ kuryāccaturaśramataḥ punaḥ
paripūrṇātaraṃ madhye ata ūrdhvakṛtaṃ bhavet /
aṣṭāśraṃ vā prakūrvīta suptatārākāra madhyakam
samāśraṃ nivraṇaṃ śuddhaṃ tejaskaṃ cārudarśanaḥ /
mṛdaṃga kāmataṃ jeyaṃ mṛdaṃgākāra * stikaḥ
sthāpitaṃ ca vane vāpi sthitaṃ vā viṣamaṃ yadi /
maṇiratnamayaṃ liṅgaṃ punaḥ saṃsthāpya pūjayet
ūttaraplavanāṃ vediṃ darpaṇodara sannibhaḥ /
mekhalāṃ dvādaśāṃgena praṇālaṃ cārdha bhāgikaḥ
pramāṇa lakṣaṇaṃ caiva maṇiratnamayeṣu ca /
sthāpanaṃ cārcanaṃ proktamitareṇa vidhiṃ śṛṇu
atha garbhagraṃ puraskanda liṅgasya triguṇaṃ kuru /
madhyamāṃse śasya sadvedīṃ bhaktirvedī samāsmṛtāḥ
tat pramāṇaṃ bhavedvāraṃ vistareṇa vidhānavit /
ucchrāya dviguṇaṃ kuryā susamīkanyasasya tu
ṣaṣṭhaṃ bhāgamathastyajya dvāramadhyamakaṃ nyaset /
kalpayīta yathoddiṣṭaṃ madhyamasthādhunā śṛṇu
dva tri bhāge tu saṃtyajyādho bhāgasya ṣaṇmukha /
ūrdhvabhāge prakurvīta dvāraṃ vai madhya saṃmitu
p. ११५)
bhāgamekaṃ parityajya dvayorbhāgaḥ prakalpayet /
tadbhāgaṃ pūrayedbhūmau śeṣaṃ liṅga krameṇa tu
adho vediṃ sthirāṃ kṛtvā nirvāṇāṃ susamanvitā /
suśliṣṭāmiṣṭakaiścchādyaṃ yāvat kṣetra samā * *
tatasūttara vedyāṃ ca pīṭhasya racanāṃ kuru /
vidhinā śāstradṛṣṭena sarvakarmāṇi caivabhi
liṃgādve tathā garbho bhaktiścaiva ṣaḍānana /
prāsādaṃ ca tathā tattaliṅgamānena kārayet
talliṃgaṃ maṃjarīyayāstri * * * * * * * * /
śukanāsā mahāsena śikharaṃ caiva laiṃgitam
tallaiṃgikaṃ punaḥ sūtraṃ garbhādubhayato nyaset /
digaśramuśrayārdhena śukanāsasya maṇḍapam
garbhasyo bhayato liṅgamekaikaṃ saṃpraveśayet /
dvauliṅgādagrataḥ kuryācchukanāsasya ṣaṇmukha
valabhicchāṃdakaṃ vāpi gajasiṃhākṛtiṃ tathā /
haṃsakṛtyātiṃ vāpi śukanāsaṃ samaṃ kuru
dvau liṃgāvardhaliṃgañca garbhaṃ vai madhyamasya tu /
dvau liṅgāvuttamasyoktau trīṇiliṅgānikaṃ nyaset
athavā sarvaliṃgānāṃ yo bhāgo dvārakarmaṇi /
gṛhītvā tena bhāgena prāsādaṃ parivartayet
p. ११६)
sūtreṇa sumitaṃ kṛtvā liṅgaṃ bhāgatrayaṃ kuru /
caturaśramadhobhāgamaṣṭha bhūmadhyama sthitaḥ
vṛddhatṛtīyakaṃ bhāgaṃ kiñcidunnatamastakam /
ata ūrdhvaṃ madhyamañca samabhāgaṃ praśasyate
pīṭhaliṅgasamāproktaṃ pūjābhāgadvayena vā /
anyathā rucitā liṃgāt garbhāntaṃ navadhā kuru
madhyapīṭhaṃ padānyaṣṭau svāṃśamātrādi * * * /
sarveṣāmeva bhāgānāṃ pariṇāhastu kīrtitaḥ
brahmādyastu trayobhāgaṃ vṛttaṃ ṣoḍaśasaṃyutam /
evaṃ kuṃḍitaṃ kṣetraṃ pariṇāhastu kīrtitaḥ
mastakaṃ yasya liṃgasya yenāṃśena tu vṛttayet /
tatra bhāgaṃ punastasyā yāme parikalpayet
brahmavedyāṃ nyased bhāga dvitīye pīṭhikā sthitāḥ /
arcā bhāgaṃ tṛtīyāntu kartavyaṃ lakṣaṇānvitam
ūrdhvaṃ tṛtīyake bhāgaṃ tyajya lakṣaṇa muddharet /
sūtrayitvā suvarṇena talliṅgākṛti mut jiret
aṣṭāśrāmmadhyataścordhvaṃ bāhubhiḥ samalaṃkṛtam /
utkīrya madhunājyena paścātamupalepayet
dvistre kāntarite sūtre tasya madhye punarnayet /
madhyamāṃgulimānena taśśubhaṃ lakṣaṇaṃ smṛtaḥ
atha lakṣaṇa yathāliṅgaṃ hīṇa lakṣaṇameva vā /
ati dīrgha kṛśaṃ hrasvaṃ nāthaśrayaṃ tyatra devatāḥ
p. ११७)
tasmāt sarva prayatnena procare lakṣaṇaṃ śubham /
ślakṣṇaṃ meva saṃcinnaṃ supramāṇaṃ sudarśanaḥ
sarvadoṣavinirmuktāḥ vediṃ kuryāt sa lakṣaṇaḥ /
yathāliṃgaṃ tathā caiṣā sthāpanīyā prayatnataḥ
dīrghamāyuḥ kṣayāt kuryād vedyāṃ hrasvaṃ tathā dhanaḥ /
tasmāddhrasva taraṃ liṅgaṃ nāti dīrghañca kārayet
maddhayā hāreṇa * * saṃyatena jitātmanā /
ācāryeṇa ca śāntena satataṃ mantrajāpinā
liṅgaṃ vedī vṛṣaścaiva niṣpannādī yadā havet /
go yuktārathamārūḍhamānayīta tadā śuciḥ
gandhapuṣpairalaṃkṛtya dhūpaṃ datvā vidhānavit /
puraḥpradakṣiṇī kṛtya nānāghoṣaiḥ praveśayet
nītvā cāyatanaṃ divyaṃ īśānīṃ diśamāśritaḥ /
mṛduśayayāsanaṃ rūḍhamekarātraṃ nidhāpayet
tatrādi vyāsanaṃ kuryādācāryaḥ susamāhitaḥ /
homaṃ kṛtvā vidhānoktaṃ japed brahmādi saṃhitāḥ
tato mūrti dhārānaṣṭau sakalīkṛta vigrahān /
japadhyānaratāṃ chāntān ardharātre praveśayet
uttiṣṭhaṃtteti vipendra kalaśānvāri pūritān /
mantra dravya samāyuktān saṃpādayatha me parān
p. ११८)
tato liṃgaṃ samutthāpyāstra japtena vāriṇā /
snāpayed vastra pūtena śītenāṣṭottareṇa vā
dhāraṇābhiśca saṃśodhya liṃgaṃ vediṃ tathā vṛṣam /
saṃsnāpya vāruṇairmantrairbhūṣayitvā praveśayet
caturaśrarāśilāṃ kṛtvā trayaṃgulādhāra mekhalāḥ /
caturaśreṇa liṅgasya samasūtreṇa sūtritām
sudṛḍhāṃ nistṛṇāṃ śuddhāṃ dvādaśāṃkulamucchritām /
sahomā nihitāṃ śliṣṭāṃ susthirāṃ samasūtritām
saṃprokṣyā yatanaṃ mantrī mantra pūtena vāriṇā /
brahmamadhye śilāṃ nyasya vidhānoktaṃ tataḥ kuru
sauvarṇāṃ tādṛśīṃ kṛtvā kurmaṃ pṛṣṭhe nidhāpayet /
yā tava sarva bījāni ratnāni ca punaḥ kramāt
tataḥ śilāṃ pratiṣṭhāpya tasyā madhye yathā vidhi /
tatra śaktiṃ nyased vidvān aṃkurāṃkurasannibhām
haritālaṃ tu pūrveṇāgneyayāṃ tu manaḥśilām /
yānyādhāmaṃ janaṃ dadyānnair-ṛtyaṃ hemamākṣikam
vimalakaṃ tu vāruṇyāṃ vāyavyāṃ parataṃ nyaset /
kāsīsamuttare dadyādīśānyāṃ rocanāṃ nyaset
gairikāvā vidhātavyā brahmasthāne vicakṣaṇaiḥ /
pavitrā sarvamaṅgalyā jñeyāḥ puṣṭhikarāḥ smṛtāḥ
p. ११९)
vrīhīṃśca garbha ṣaṣṭhiṃścaindrā diśi niyojayet /
māṣāṃścaiva kulutthāṃścāgneyayāṃ diśi yojayet
mudgāṃśca caṇakāṃścaiva yāmyāyāṃ tu niyojayet /
tilān kṛṣṇātalāṃścaiva nair-ṛtyāṃ diśi yojayet
godhūmāṃśca yavāṃścaiva vāruṇyāṃ diśi yojayet /
priyaṃgavaśca śyāmākān saumyāyāṃ diśi yojayet
aiśānyāṃ sarvadhānyāni dadyāt puṣṭikarāṇi tu /
dhātavaḥ sarvabījāni brahmasthāne niyojayet
bhūyopi pūrvato vrīhi niṣpāvaṃ dakṣinena tu /
paścimena yavān dadyāt uttareṇa priyaṃgavaḥ
bījagāḍhaṃ na kurvīta maṃgalārthaṃ niyojayet /
viparītāni bījāni yadāliṅgasya pādayet
tato doṣā nivartante vyādhayaśca bhayāni ca /
aindrāṃ tu pādayed vajraṃ sūryakāntaṃ tu va * taḥ
indranīlaṃ tu yāmyāyāṃ vaiḍūryānnair-ṛte diśi /
śaṃkhaścaiva tu vāruṇyāṃ vāyavyāṃ puṣparāgakam
maratakaṃ tu kauveryāṃmainyo mauktikaṃ nyaset /
brahmasthāne brahmamaṇī vāsukeramṛtaṃ maṇim
lotākṣoyata sādhyānāṃ viśvebhyaḥ pulako maṇiḥ /
saumye śānayormadhye candrakantu pradāpayet
p. १२०)
alābhāt sarva dhātūnāṃ haritālaṃ tu dāpayet /
alābhāt sarvabījānāṃ dhavabījaṃ pradāpayet
alābhātsarva ratnānāṃ vajramekaṃ tu dāpayet /
alābhāt sarva lohānāṃ svarṇamekaṃ tu dāpayet
yathāsthāneṣu tairvatairvidhi prāpnoti duṣkalam /
kiñcicca puṣpadhūpāṇi yavabhūte niyojayet
dhūpaṃ datvā punaścaiva paścālliṃgantu sthāpayet /
madhyāvalaṃbanaṃ kṛtvā tena sūtreṇa tatvavit
niśśabda niyataṃ śāntaṃ sthitaliṅgaṃ sa cālayet /
namaḥ sarvātmakāyeti likhādhaḥ vāyasena tu
pītavarṇāmato bhāge caturaśre pitāmaham /
atasī puṣpa saṃkāśaṃ madhye tu puruṣottamam
vṛttabhāge nyasedrudraṃ śuddhakundendu samaprabham /
tatraiva devatāssarvā arcā bhāga samāśritāḥ
yadādyamaiśvaraṃ tejaḥ sarvadevamayaṃ ca tat /
piṇḍa bhūtaṃ ca tatvānāṃ tatojño liṅgamucyate
imāṃ bhūtaṃ vijānīyāt śuddha kāñcana samaprabham /
gaṇamātāṃbikāṃ puṇyā dhātrī yogīśvarī purā
dharmādi caraṇaṃ nyasya tataḥ pīṭhaṃ niyojayet /
praṇavena vidhānajño arcānyat pūrva coditam
p. १२१)
praṇavaṃ sarvadevatyaṃ vijñeyaṃ paramātyataḥ /
sañcintya devatā rūpaṃ yadvikalpatti tadbhavet
aindra vāruṇa kauberyerāsvanyasyāṃ diśi ṣaṇmukha /
sthāpitacca pate liṅgaṃ tacchāntiṃ tatra kārayet
sā eva devatā yājñya pañcāṅgakṛta lakṣaṇāḥ /
homaṃ kuryāt tu tatraiva dadyād go mithunaṃ tataḥ
tatastu devadeveśaṃ śivaṃ paramakāraṇam /
pūrvoktena vidhānena liṅgegnau saṃprapūjayet
pūjāṃ gṛhṇāni liṅgastho vahnistho vā parā hutim /
ācārya mūrtimāsthāya śivo jñānaṃ prayacchati
ācāryasyāpi mantrasya śivajñāna śivasya ca /
nānātvaṃ naiva kurvīti vidyāvidyeśvarādayaḥ
śivajñāna samāyukta ācāryo mantra vigrahī /
sarvamūrti dharo nityaṃ śivamantraṃ prapūjayet
astraṃ caiva tu pīṭhasyāt lokeśāsanmūlamāśritān /
gaṇeśān liṅgamadhyasyāt pūjayīta yathā kramam
vidyeśvarāntadūrdhvantu cakravatparisaṃsthitān /
ūrdhvādhaśśakti saṃlīnāt pūjayitvā vidhānavit
śaktisthaṃ brahmabhiryuktaṃ śivāṅgaiḥ paripāritam /
śivaṃ viśveśvaraṃ devaṃ liṅgamūrdhvaṃ nipūjayet
liṃgaṃ prakṣālya śāstreṇa śivāstraṃ yatprakīrtitam /
p. १२२)
rudrarupadha vighnā tena protsāritāstute
pīṭhaṃ prakṣālya paścāt tu vardhanyādudakena tu /
pāśupatena cāstreṇa uṣārūpadharāhatāḥ
evaṃ protsāraṇaṃ kṛtvā vighnānāṃ vividhaṃ budhaḥ /
tatordhvānaṃ prakurvīta śivasya paramātmanaḥ
arcayitvā vidhānena yathā pūjāṃ visarjayet /
abhyarcya pañcabhirbrahmaiścaṇḍeśāya nivedayet
dhuni caṇḍeśvarāyeti huṃ phaṭ svāhetyanukramāt /
kareṇa dakṣiṇe naiva nirmālyaṃ satataṃ budhaḥ
vāṃ mahāstena mantrajña srujaṃ gṛhya vicakṣaṇaḥ /
naśranya mastakaṃ liṅgaṃ kṛtvā tiṣṭhet sādhakaḥ
na cāsya bhrūma yaddhastādupariṣṭhān kadācana /
tarjanyā tarjayed vighnān sānnidhyaṃ liṅgamudrayā
nirodhe niṣṭhurā kuryāt snānakāle vicakṣaṇaḥ /
saṃprakṣālya karau mantrī spṛṣṭvā liṃgaṃ punaḥ punaḥ
saktotha kṣālayedgātraṃ snānamūrdhvaṃ samācaret /
iti śrīsarvajñānottare pratiṣṭhāprakaraṇam //
gandhe kṣīṇe yathā liṅge vartumānaṃ tu kārayet /
cālayitvā tu tatsthānāt pṛṣṭhadeśe nidhāpayet
śaile nilayeśchailaṃ dākhe dākhaṃ tathā /
p. १२३)
mṛṇmaye mṛṇmayaṃ caiva ratne ratnaṃ niyojayet
suvarṇena tu saṃdhāya ghṛtena madhunā saha /
pūrvoktena vidhānena prayatnena tu sthāpayet
evaṃ tu tena dhattena vidhijño vidhi sattamaḥ /
rakṣo bhūta pīśācāśca āśrayaṃ nivigarhitam
atyuccaṃ vā pramāṇasthaṃ viṣamasthāṃ samaṃ kuru /
nimustaṃ bodhna taṃ kuryād vārārthaṃ na vyatikramet
na caiva vedhanaṃ kuryāradeśasya ṣaṇmukha /
yāmyāṃ vā paścimāṃ vāpi sūtramekaṃ parityajet
atha bāhyāt krame sūtramīśānaṃ sārvadvārikam /
śāstroktaṃ vidhimutsṛjya bhaktiyuktopi mānavaḥ
susthitaṃ duḥsthitaṃ vāpi śivaliṅgaṃ na cālayet /
śāstropadiṣṭamārgeṇa ghṛ * nāhutibhiḥ kramāt
śatena sthāpayelliṅgaṃ sahasreṇa tu cālayet /
duddharedvāpi pūrva * * * sūtreṇa mantravit
atrāmbu pañcagavyena dhāraṇābhirviśodhayet /
dadhi kṣīra ghṛtaiḥ snāpya tatoliṃgaṃ virukṣayet
yavagodhumajaiścūrṇaiḥ kaṣāgnairgandhayojitaiḥ /
tvak bhiśca vividhairmaddhaiḥ kṣīravṛkṣasamudbhavaiḥ
ābhiḥ kṣīrakuśāgraiśca maddhya kṣata tilessaha /
yavaiḥ siddhārthakaiḥryuktaṃ paścādarghyaṃ pradāpayet
tato gandhaiśca puṣpaiśca dhūpavastravibhūṣaṇaiḥ /
bhakṣya bhojyānna pānādi dyaiścintayedbindumīśvaram
p. १२४)
yadyad dravyaṃ niṣedhaṃ syāt tanmayaṃ tatra cintayet /
śaktiyuktaṃ paraṃ deva mayā bhṛtaṃ ṣaḍānana
yo dyo vāsau sadā deva sarvadaḥ sarva kāmikaḥ /
sarvajñaḥ sarvagaśśānto mūkto mūkto nirāmayaḥ
yuktāni śaktimantreṇa sarvadravyāṇi ṣaṇmukha /
meddhyāni tu bhaṃtihatasmāt sarvatra yojayet
śirasthāne tu devasyācāryo homamācaret /
śivasya śivamantreṇa sahasra parisaṃkhyayā
brahmabhiśca śivāṃgaiśca yathāsthāneṣvanukramāt /
tasyārthena bahiḥ paścāt mūrti homaṃ samācaret
vidyeśvara gaṇairmantrairlokapālaistathaiva ca /
yathāsthāneṣu pañcāṅgaiḥ mūrti homa paraḥ smṛtaḥ
athavā sarvamantrāṇāṃ yathā pūrvamudāhṛtam /
śivasya śivayāge tu tathāgnau tarpayet sadā
pṛthak pṛthak padā skanda vyā * * * sya devatāḥ /
tathā pañcāṃ saṃyuktāḥ svamantravidhi kalpitāḥ
athābhyarca maheśānaṃ liṅgegnau sthaṃḍilepi vā /
tadeka mantramantrāstu dhyeyā sarvāṃga yutāḥ
evamiṣṭvā yathānyāyaṃ tato dadyād diśā balim /
iṣṭvā caṇḍeśvaraṃ devā guruṃ ca saṃprapūjayet
p. १२५)
gandha puṣpa pavitrādyairvastrālaṃkāra vāhanaiḥ /
grāmakheṭa pure vāpi yathā vibhavavistaraiḥ
vittaśāṭhyaṃ na kurvīta mahāpuṇya jigīrṣayā /
sarvān kāmānavāpnoti yathoktena tu karmaṇā
sarvayajñatapodāna sarvatīrtheṣu yatphalam /
tatphalaṃ koṭiguṇitaṃ sthāpya liṃgaṃ labhennaraḥ
yo liṅgaṃ sthāpayedevaṃ vidhi pūrvaṃ sadakṣiṇaḥ /
sarvāgamoditaṃ puṇyaṃ koṭi koṭi guṇaṃ labhet
pistṛjaṃ mātṛjaṃ vāpi yatavodgahate stridhām /
kulaikaviṃśamuttārya tato gachatu parāṃ gatim
ajñātvā vidhivacchāstraṃ kurute yastu lobhataḥ /
kartārañca tathātmānaṃ ihāmutra vināśayet
tasmāt sarva prayatnena vidhivat kārayed budhaḥ /
kartākārayitā caiva tato yāti parāṃ gatim
iti śrīsarvajñānottare jīrṇoddhāraprakaraṇam //
cālaya māneṣu liṅgeṣu vidhireṣu prakīrtitā /
acaleṣu samākhyāhi tatvataḥ pratimāsu ca
atatvajñe cala liṃgaṃ sthāpitaṃ tu * dā bhavet /
sthapatyā vā yavānyena tasya kālo(?) vidhiḥ smṛtaḥ
sauvarṇaṃ rājataṃ tāmraṃ kartuṃ vā śaila mṛṇmayam /
p. १२६)
sa pīṭhaṃ nirmitaṃ liṃgaṃ dhadhanyadacalaṃ bhavet
astrāmbu pañcagavyena dhāraṇādibhirviśodhayet /
sthāpayet sarva bījaistu plutairbindu vibhūṣaṇaiḥ
dhyānena devatā pīṭhaṃ yātu bījaṃ saratnakam /
pūrvoktena vidhānena praṇavena tu sā smaret
indraśca pāvakaścaiva yama ni-ṛ-ṛti eva ca /
jalavāyu kubereśa brahmānandāśca devatāḥ
pṛthivyādīni gandhāntaṃ brahmavedyāṃ prakalpayet /
dhārikā mūrdhni vedyā tu dharmādi caraṇānnyaset
tāni caiva nibaṃdhāni guṇairanyonya vartibhiḥ /
catastro gātrakāṃ kṛtvā rāgādya varaṇādiṣu
athordhva candane bhūyo māyā vidye prakalpayet /
vā tvā liṅgaṃ tu tanmadhye śivāntaṃ vātha cintayet
viśuddhi raśmi nirbhāsaṃ sūryakoṭi samaprabham /
ādhāraṃ sarvadevānāṃ bhaktimukti phalapradam
tasya mūrdhni sitaṃ padmaṃ tallinaṃ cāru kārṇikam
cārukesaraparyantaṃ aṣṭapatraṃ manoramam /
liṅgamevaṃ sadā kalpya tataḥ saṃsthāpayecchivam
pūrvoktena vidhānena pūjayecca yathā kramam /
svāhā svadhā vaṣaṭkāraiḥ vaṣaṭ kāreṇa caiva hi
p. १२७)
abhyarcya saṃprayuṃjīta netra vaktrāṇi caiva hi /
abhyarcya saṃprayuṃjīta dhūpaṃ bhakṣyādibhiḥ kramāt
agnisthasyāvi devasya gandhapuṣpapavitrakaiḥ /
vastreṣu cārghya pātreṣu namaskāropi dhīyate
sarvaliṃge svayaṃ skanda vidhiruktaḥ samāsataḥ /
prayatnena tu kartavyaḥ pratimāsu nibodhame
pratimāṃ lakṣaṇopetāṃ vicitra lepyāṃ tathetarām /
yādṛśaṃ devatārūpaṃ tādṛgrūpaṃ tu kārayet
astrāmbu pañcagavyādyaiḥ snānaṃ pūrvavadācaret /
tathā ca bhūta saṃśuddhiṃ dhāraṇābhiḥ samācaret
saumyena devatā sthāpya prathamena ṣaḍānana /
tatoṅgāni niyuṃjīta netra vaktrāṇi caiva hi
saṃcintya devatā rūpaṃ śuddhāva * va lakṣaṇam /
prasanna vadanaṃ saumyaṃ sarvālaṃkāra bhūṣitam
hṛdā tu gandhapuṣpāṇi vastrāṇyābharaṇāni ca /
dhūpopahāra dravyāṇi dīpāni svakīyena niyojayet
home ratneṣu rapyeṣu tāmraśailamayeṣu ca /
dākheṣu ca sarveṣu sadā snānaṃ vidhīyate
citra lepyeṣu vaidyānāṃ tasyānanteṣu kārayet /
pādyamācamanaṃ cārghyaṃ sarvajñānena saṃsmaret
p. २२८)
kevalaṃ mantra vinyāsa mutna puṣpairniraṃbubhiḥ /
kṛtvā dhūpaṃ prayuṃjīta naivedyaṃ copa kalpayet
gandhapuṣpaistathā dhūpaistadgṛhaṃ parivāsayet /
vastra śobhāṃ punā kṛtvā citravarṇairvarāmbaraiḥ
toraṇaiśca dhvajaiśchatraiḥ patākaiścāru dakṣaṇaiḥ /
racanābhiranekābhi racitvā devatā nyaset
tato homaṃ prakūrvita purastāt saṃyatendriyaḥ /
sthāpitā devatā yā tu tasyā mantraistu pūrvavat
sthāpane sarvadevānāṃ purastāddhomamācaret /
satataṃ agni kāryeṣu agāraṃ pṛthag bhavet
pratidevaṃ pratiṣṭhāyāṃ * * * * * * * * /
iti sarvajñānottare pratimādiprakaraṇaṃ //
punarevaṃ pravakṣyāmi japasya vidhinirṇayam /
yathā ca vindate kālamāpyāyana visarjanam
japād daśāṃśato home japānte daśalākṣikaḥ /
koṭiḥ kalpeditā vatsa uttamā siddhi sādhane
madhyasya tu pañcāsyat kanyase pañcaviṃśatiḥ /
sarvāṇi kṣudra karmāṇi tasyārthena tu kārayet
dīrghakaṃṭakino vṛkṣā niṃbatindu vibhītakāḥ /
śraśakra śleṣmātakāścaiva vijñeyā krūrakarmaṇi
p. १२९)
dvividhāgrā sphuṭitā vakrā vakracchedā samiddhayaḥ /
viṣā prakaṭikairlākṣāḥ prayojyāḥ krūrakarmaṇi
uktābhyastvanyathā skanda kṣīravṛkṣa samudbhavāḥ /
śānti karmaṇi vijñeyāstyaktvā vā brahmavṛkṣajā
latā pallavamadhyasthā granthi hīnāḥ samatvacaḥ /
nīrujā nirvraṇāśśānta krūreṣvetā vilomikāḥ
viṣamāśrāssadā kuṃḍa vijñeyāḥ krūra karmasu /
samāśrāḥ śāntike karṣai pauṣṭike ca ṣaḍānana
sā bhāgyamartha saṃsiddhiṃ nitya homāt pravartate /
japena pāpa saṃśuddhiṃ jñānadhyānāt pramucyate
viśiṣṭajana saṃpādo narendrajana vandanam /
ātmotkarṣabalaṃ caiva yadi syāt sidhyate dhruvam
divyāntarikṣa bhaumāni siddhi liṃgāni paśyati /
athavābhyantare vācaṃ śrutvā bhūṣyāṇi saṃharet
puṣpalohādi lohāni rasaṃ coparasāni ca /
upavītāṃ janādīni aritāla manaḥśilām
arivargāhataṃ lohaṃ ghṛtamadhvāni vedhayet /
prahirase pañcagavyetītaḥ kuryādvarāyudham
rasaṃ coparasaṃ caiva pīta sūrmyeṇa śodhayet /
homāntarādi śulpānāṃ śodhanaṃ pūrvacoditam
p. १३०)
yadyasya śodhanaṃ dravya mūlatantraiḥ prakīrtitam /
rasatantre tathā bhūyastattannaiva viśodhayet
akṣa sūtra vidhānena dravyālabhana mālabhet /
kathitaṃ tu purāvatsa strividha dravya sādhanam
uttamaṃ madhyamaṃ caiva kanyasaṃ ca yathā kramam /
sātvikaṃ rājasaṃ caiva tāmasaṃ ceti tatsmṛtam
jvalantaṃ sātvikaṃ vidyāt sadhūmaṃ rājasaṃ smṛtam /
soṣṇaṃ vai tāmasaṃ vidyāt * dadravya vicakṣaṇaḥ
uttiṣṭhaṃ jvalamānena sadhūmena surāṃganā /
soṣmāṇo dṛśyatāṃ yāti iti to trividhā gatiḥ
bījamantraṃ tadā dhyānamātmānañca vidhānavit /
bindumadhyagataṃ kuryācchaktyādhiṣṭhita vigraham
raso rasāyanaṃ rogo gaṇikāṃ jana pāduke /
eva muktanibidhyante haritāla manaḥśile
bindu nāda mayo yo yotragīyadā bhavati ṣaṇmukha /
tadāśu sarva kāryāṇi saṃsāyayati nānyathā
sitaśāntitarojñeyaḥ pītaḥ pauṣṭika karmaṇi /
śikhyavanmāraṇe proktā vyāyavyoccāṭane smṛtaḥ
aiṃdrakopaka saṃkāśo vaśīkaraṇa karmaṇi /
vidveṣaṇe prayuṃjīta dhūmavarṇo nilātmakaḥ
p. १३१)
indrāyudha samākāraṃ tathaivā karṣaṇe manam /
sarvā varṇātmako binduḥ sarva karma karaḥ smṛtaḥ
bhruvormadhyagataṃ caiva ṣaṭcchadanena yo /
śuddhasphaṭika saṃkāśaṃ paśyate karaṇena tu
niśvāso śvāsa yogena dehināṃ deha saṃsthitaḥ /
udito bhāskaro bhūtvā somaścai * kalātmakaḥ
sa eva kālo nādyanto yasmin sarvaṃ pratiṣṭhitam /
viśate ca punastasmin tasmāccaiva pravartate
dakṣiṇe prāṇavṛttistu * tyumākhyāti dehinām /
uttareṇa tathaiveha * ya ca punarīśvaram
trairabdika maho * * * bhyāṃ jñeyā dvirābdikam /
abhire * tathā * * he * nāhāya pāḍikam
a * rdhva * * * * mau yadā carati bhāskaraḥ /
tadā horātrikaṃ mṛtyuṃ punarākhyāhi dehinām
mṛtyumevaṃ vidhaṃ dṛṣṭvā yadi jīvitu micchati /
tadā'sau saumya nāthasthaṃ tameva paricintayet
śuddhakundendu varṇābhāṃ śaṅkhagokṣīra saprabham /
amṛtīrūpamātmānaṃ tanmadhye tanmayaṃ guha
atha cāvarṇa pūrvaṃ vā'mṛtā parikīrtitāḥ /
tāmeva dhārayennityaṃ na mṛtyu vaśago bhavet
p. १३२)
dūrvāṃ trimadhuraktāṃ vā amṛtādvyaṃgulā tathā /
juhudhā trimadhuraktāṃ vā plutena vidyate
atha nirveda māyāni jīvite vasthire cale /
kālātmakaṃ tadā devaṃ mṛtyurūpaṃ vicintayet
vahninā mūrti saṃbhinnaṃ suṣumnā madhya saṃsthitam /
jvalajjvalana saṃkāśaṃ dīptateja śikhārcitam
utkṛṣya mūrdhni śabdena prāṇāstatsamatāṃ nayet /
kālā ju * samādhāya manasā niścalendriyaḥ
niṣpadya spandanau samyak sarvadvārāṇi caiva hi /
santāḍyā vāyuvegena kṣurikāstreṇa mūrdhani
a * śa bhāvanāyukto bindunāda mayaṃ smaret /
evaṃ vimucyate prāṇaiḥ tasminneva prakī * te
bindunādodbhavaṃ sarvaṃ sthūla sūkṣma * * * * /
tasmādbindumupāsīta śaktisnarasa * * *
yathā tu citta sampannaścarubhastha taṃ bhavet /
vittahīnaṃ cared bhikṣāṃ kaṇapatvāṃ na kīmatha
iti sarvajñānottare siddhisādhakādiprakaraṇam //
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi bhikṣā caryā vidhikramam /
bhojanaṃ śayanaṃ śaucamāyāmañca japāśrayam
hṛdinā grahaṇaṃ kuryāt pātrasya satataṃ budhaḥ /
p. १३३)
kṣālayitvāstra bījena kavacena tu veṣṭayet
īśānaṃ cintayan madhye gāyatrāstraṃ ca mantravit /
astraṃ tu japato nityaṃ bhikṣāmāvayecchuciḥ
astra daṇḍe tu vinyasya chatre gāyatrimeva tu /
tato bhikṣāmaṭennityaṃ patitā śastavarjitām
āgatya tatpunaḥ pātraṃ śuddhi sthāne nidhāpayet /
saṃgṛhya mūrtikāṃ bhūyo jaṃghā śaucaṃ tu kārayet
ācamyoddhulya pūtātmā punarabhyukṣayeccarum /
śodhayitvā vidhānena devāgnyātmani kalpayet
atha prāṇāhutiṃ datvā śivahomaṃ punaḥ kramāt /
snigdhamalpaṃ ca bhuñjīta bhaviṣya śītalaṃ niśi
ācamya bahiḥ niṣkrānto bhakṣayedaṃ tathā vanaḥ /
uddhūlya punarācamya * yīta vidhinā tataḥ
trihastotkhāta bhūśayaye śuci śuddhe mahītale /
sarvalakṣaṇasaṃpūrṇo punarā kṛtvā japālayam
vitānadhvaja saṃyuktaṃ patākai rūpa śobhitam /
rudrāvatāra kriḍādyaiścitra karma vibhūṣitam
navaikādaśa hastaṃ vā saptahastamathāpi vā /
prāguta kalpakanaṃ kuryācchayanaṃ ca sadā budhaḥ
pañcaraṃgita sūtreṇa varmālabdho * mantravit /
dvāra deśādārabhya veṣṭayet triguṇena tu
p. १३४)
ratnimātrāṃ sthitaḥ kīlā naṣṭau digdevatānvitān /
aṃgān svasthān vinyasthān pūjayitvā yathā kramāt
caturaḥ kalaśān pūrṇān vidiśāsu niveśayet /
śivasthāne yajed rudraṃ pa * dhyānena vā guha
dīptatejonila prakhyaṃ daṃṣṭrotkaṭabhayānakam /
śastrodyatakaraṃ ghoraṃ sarvavighna vināśanam
tataḥ śaktiṃ nyased bhūmau vidyāṃ tatroparinyaset /
svaracakraṃ tato dadyād varṇāni ca yathākramam
pūrvavanmantra dehastu prākārāstraiḥ sugopitam /
śayītamanasā yogī śivaṃ paśyet samaṃ tataḥ
tameva japato nityaṃ dhyānamāśritya mantravit /
ardharātre tu savane tathaiva samupāsayet
śayanaṃ ca tathā bhūya prabudhasya tathā japaḥ /
gatiṃ devasya vijñāya japadhyānādikaṃ kramāt
praharārdhe tatotthāya dhyātvā devaṃ pinākinam /
manasā vartayet taṃ tu praṇavaṃ bindu varjitam
nirgatya śayanaṃ sthānāt āvaśyakaraṇaṃ kuru /
bahiraṃgo pavītī ca dṛṣṭidūta padakramī
divaivoda mukhastiṣthe chātro vai dakṣiṇamukhaḥ /
ardharātre tu nair-ṛtye dve sandhye tu yathā divā
p. १३५)
kāṣṭhitṛṇopalaṃ loṣṭhaṃ vāṃta dhyānaṃ ṣaḍānana /
tato malaṃ prakurvīta vastrataścāvakuṃṭhitaḥ
na nadīṣu kuryānna bhasmani na gomaye /
na gulme śādvale praśmeśānopa vaneṣu ca
kāṣṭhena dāvā rāmṛśya pāyuṃ loṣṭhena vā guha /
grahītaśigno bhūtvā tu mṛttikā haraṇaṃ kuru
bālukoṣara saṃvarjya vṛkṣa mūla jalāye * /
valmīka mṛttikāṃ caiva tathā vai grāmayānikām
viśuddhaṃ mṛttikāṃ gṛhya jayatīre nidhāpayet /
tataḥ śaucaṃ prakurvīta mṛttikāṃ gṛhya vāriṇām
liṅge trīṇi gude sapta daśaika kare smṛtaḥ /
ubhayoḥ saptatātapya mṛttikā śuddhimicchatā
ekaikamantare trīṇi eva śaucaṃ kṛtaṃ bhavet /
danta kāṣṭhaṃ tato mantrī bhakṣayedabhimantritam
ācamya vidhinotthāya punaruddhulayet kramāt /
paścādyojaṃ dhyānaṃ yāvadabhyudito radhiḥ
tataḥ snānaṃ prakurvīta sakṛt vitatavāriṇi /
athordhvaṃ bhasmanā snānaṃ sarvakāma samṛddhaye
lepa gandha vināśāya vāruṇaṃ parikīrtitam /
iti śrīsarvajñānottare bhikṣācaryādiprakaraṇam //
p. १३६)
athātaḥ saṃpravakṣyāmi vāruṇaṃ snānamuttamam /
sāvanaṃ paramaṃ skanda lepa gandha vināśanam
pāṇipādau puraḥkṣālya mṛttikāṃ gṛhya vāruṇī /
upaspṛśya śucirbhūtvā śivaṃ dhyāyet sa nirmalam
astreṇa prokṣaṇaṃ kuryāt mṛttikā haraṇaṃ kuru /
manayitāstra bījena hṛdayena tu saṃharet
jalatīre nidhāyai tat kṣālayitvā jalāśrayam /
astreṇa kṣālayet pūrvaṃ sthāpayeddhṛdayena tu
te naivābhyukṣaṇaṃ bhūyastato bhāgatrayaṃ punaḥ /
pūrvadakṣiṇe naiva tathā caivottareṇa tu
astra japtaṃ bhavet pūrvaṃ brahma japtaṃ tu dakṣiṇaṃ /
uttaraṃ śiva japtaṃ tu prakurvīta pṛthak pṛthak
astra japtaṃ kṣiped dikṣu daśasvapi yathākramam /
nārācāstra prayogeṇa toya madhye punaḥ kṣipet
āgneyī dhāraṇā dhyātvā punaramṛtaṃ vicintayet /
śivajaptena bhāgena tatobhyāvartayejjale
śivatīrthaṃ bhavedevaṃ vidhinānena ṣaṇmukha /
atra grantha pātaḥ //
p. १३७)
sarvajñānottarapādam
jaṃghe pāde tathā haste prakṣālya tu punaḥ punaḥ /
kaṃthayitvā tataḥ snāyāt śivatīrthasya madhyataḥ
cakravatyupacāreṇa sugandhāmalakādibhiḥ /
brahmāṅgaiḥ śiva gāyatryā mahāstreṇa śivena ca
abhiṣekaṃ prakurvīta sandhyopāsanameva ca /
saṃhṛtyasarvamantrāṇi ninādena vidhānavit
ākṛṣyoditamārgeṇa sthāpayīta hṛdisvake /
tata āyatanaṃ gacchet puṣpahasto vicakṣaṇaḥ
yadā tu rogādinā vāruṇa snāna śaktastadā prakṣālya /
pāṇi pādau tu bhasmasnānaṃ samācaret
iti śrīsarvajñānottare vāruṇasnānaprakaraṇam //
bhasmasnānaṃ pravakṣyāmi saṃkṣepānna tu vistarāt /
sarvajñā * ttomaṃ puṇyaṃ sarvapāpaharaṃ param
kha saṃsthaṃ gomayaṃ gṛhya sthāne vā patitaṃ śubhe /
adhaḥ parisantyajya pañcagavyena mardayet
vivikte nirjane ramye sarvopadrava varjite /
prakṣavalmīka nirmukte pravāte pariśoṣayet
śuṣkaṃ saṃharet prājñaḥ astrabījena prokṣayet /
śivāgniṃ janayitvā tu nirdahet tena vahninā
atha saṃkṣepataḥ skanda āraṇya gomayaṃ punaḥ /
pañcagavyena saṃyuktaṃ vidhānena tu nirdahet
p. १३८)
tasyāpya saṃbhavebhasma lepa gandha vivarjitam /
śuci sthānāśritaṃ śuddhaṃ tadapyevaṃ punardahet
saṃhṛtya hṛdi mantreṇa nave bhāṇḍe nidhāpayet /
astraṃ tu japato mantrī sarvavighnavināśanam
astrābhimantritaṃ kṛtvā malasnānaṃ samācaret /
vidhisnānaṃ tataḥ paścāt mūrdhna ārabhya mantravit
brahmabhistvanupūrveṇa bahiraṃgairanukramāt /
abhiṣekaṃ śive naiva paścāt kūrvita ṣaṇmukha
uddhūlya vidhivat prājñaḥ kaupīnā parivartaye * /
prakṣālya tu mṛdā pādau karau ca punarācamet
tritatva parijaptaṃ tu triḥ piben mantravijjalam /
parimṛjyānmukhaṃ śaktyā trivāraṃ tu yathākramam
praṇavena tato vidvān śikhānetrādikaṃ spṛśet /
ācamya vidhinā bhūyaḥ pitṛdevāśca tarpayet
sarva mantraiḥ sadā saṃdhyāṃ vandayitvā vicakṣaṇaḥ /
tato dhyānaṃ prakurvita japañca trividhaṃ punaḥ
japet ṣaṭka trayaṃ puṇyaṃ nityaṃ manovākkāya karmabhiḥ /
kālye ca madhyame caiva prāsādādi krameṇa tu
sarveṣu vā śivaṃ dhyātvā nityaṃ japadhyāneṣu vā smaret /
prāṇavṛtti nirodhena naiva pāpamavāpnuyāt
p. १३९)
saṃhitāṃ vā smaren nityaṃ triṣu kāleṣu mantavit /
śatamaṣṭottaramakṣaissarva pāpa viśuddhaye
sarva vighna vināśārthaṃ pāśajālasya caiva hi /
astrāṇi ghorūpāṇi satataṃ parivartayet
evaṃ mantramayo bhūtvā sarva mantrāṃstu yojayet /
saṃsāyayedrudrānmantrānyogi yogātmakān guṇān
* snāyo yadā mantrī mantrasādhanamārabhet /
* hā yo yogī siddhiṃ kamaṇḍalu dharassadā
śrīsarvajñānottare bhasmasnānaprakaraṇam //
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi kamaṇḍaludharassadā
asahāyasya yogīndra sakhā ye va kamaṇḍalum /
prajvalyamagniṃ ghoreṇāstreṇa ca vidhānavit
prātarutthāya taṃ nityaṃ dehe deva kamaṇḍalum /
tāmramyena saṃśodhya tathāstrodaka bhasmanā
raupya hemau tu saṃśoddhya lepa gandha malānvitau /
tatastvā pūrayet paścād vastrapūtena vāriṇā
pādyamācamanaṃ śaucamācaret satataṃ kramāt /
na kiñcit saṃspṛśet tāvad yāvacchuṣkau karāvubhau
suśuṣka pāṇi pūtātmā vyatikāryaṃ yathoditam /
nānyena sevitaṃ vastraṃ na śayayā na kamaṇḍalum
na bhasmanā kalāvatyaṃ saṃseveta kadācana /
ātma śayayātma vastraṃ ca jāyāpatyaṃ kamaṇḍalum
p. १४०)
ātmanaḥ śuciretāni pareṣāmaśucirbhavet /
śrīsarvajñānottare kamaṇḍaluprakaraṇaṃ //
iti sarvajñānottarapādaḥ samāptaḥ //
srotaḥ
Original text: sarvajñānottaram · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0