Language

ENहिગુ
Scripture Library

Sāṃkhyaparibhāṣā · Chapter 10

10.1

iti hastāmale / salila eko iṣṭādvaito bhavati / iti bṛhadāraṇye / tathā bimbapratibimbanyāyena jīveśvarau kalpitau / tajjīvasya mokṣasādhanamāha karmaparaṃ aharahaḥ sandhyāmupāsitā yāvajjīvamagnihotraṃ juhuyāt / jyotiṣṭomau svargakāmo yajet / oṃmiti brahma / omitīdaoṃ sarvam / omityagnihotramanujānāti /
iti karma /
atha jñānaparam / na karmaṇā na prajayā dhanena tyāgenaike amṛtatvamānaśuḥ /
prathamamāyāśabalasṛṣṭyādiputrakalatradravyādvilakṣaṇaḥ / dvitīyaṃ sthūlasūkṣmādiśarīrasya vilakṣaṇam / tṛtīyaṃ kevalamokṣasaṅkalpaḥ / yathā śukanālakānyāyena mithyārajjusarppe bhramamāṇe sati tasya mokṣasādhanamāha / tatra jīvasvarūpaṃ lakṣaṇaṃ dṛṣṭisambandhena sūryaprabhayā pratibhāti tadvāsanā mahad hṛdi granthiḥ /
iti jīvalakṣaṇam /
jīvasya mokṣakāmāya trivargaṃ ca purā kṛtam /
karma pātañjaliṃ sāṅkhyaṃ tatsamāsena kathyate

10.2

pañcabhūtātmikā pūjā vidhireṣa samāśṛṇu /
trayaṃ karma pūjāyogyaṃ vā yo pātañjale smṛtaḥ

10.3

dvayaṃ dehābhimānena ekaṃ nāhaṃ ca sāṃkhyatā /
ahaṃ nāhaṃ dvayaṃ śabdabandhamokṣaṃ ca kārakam

10.4

tathā ca śrutiḥ / athāto dharmajijñāsā / athāto brahmajijñāsā / pūrvapūrvaśrutiyuktyānubhavābhāsānāmuttarottaraśrutiyuktānubhavābhāsabodhadarśanāt /
sāmānyaśāstraṃ syānnyūnaṃ viśeṣo balavānbhavet /
pareṇa pūrvabādho vā prāyaśo dṛśyatāmiha

Original text: Sāṃkhyaparibhāṣā · Edition: Vindhyesvari Prasada Dvivedin in: Sāṃkhyasaṃgrahaḥ (Chowkhamba Sanskrit Series, 50, pp. 197-224) · Data entry Dhaval Patel · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc