Sāṃkhyaparibhāṣā · Chapter 1

sāṃkhyaparibhāṣā /
śrīgaṇeśāya namaḥ /
śrīdakṣiṇāmūrtigurubhyo namaḥ /
svānubhavaṃ yathāmati vyākhyāsyāmaḥ /
oṃ namo nārāyaṇāya prakṛtyai puruṣāya ca /
vedāntasāraguhyāya sāṅkhyatattvasvarūpiṇe

yogināṃ parahaṃsānāṃ tattvajñānārthadarśanam /
anyeṣāṃ ca na dātavyaṃ māyayā mohitaṃ jagat

śabdaśrotā ca vyājena nirvāṇārthaṃ ca kathyate /
yadā kaścinmahābhāgastasya viśrāntikārakam //
vibhaktimatra yo paśyettasya jñānaṃ ca dūrataḥ

atha guruḥ /
guruyuktyā prasādena granthagarbhāvalokanam

guruśca dvividhaḥ prokto vārttikāmnāya eva ca /
vārttiko bhaktibhāvena āmnāyo mūlakārikā

kintu -
brāhmaṇastrīśūdramukhopāsyā ye te tu vārttikāḥ /
saṃnyāsādipāramparyeṇa sa āmnāyaḥ prakīrtitaḥ

ādau śivastathā viṣṇurbrahmā vasiṣṭha eva ca /
śaktaḥ pārāśaro vyāsaḥ śuko gauḍastathaiva ca //
govindapādapūjyebhyaḥ śaṅkaraḥ śaṅkaro paraḥ /
iyaṃ paramparā proktā gurorāmnāyasiddhidā

gururgāyatryupadeśo guruścodarapoṣakaḥ /
sadgururmokṣadātā ca gurostrividhalakṣaṇam

mantrādhyayanaṃ ca vyākhyānaṃ karmatantrāni ceṭakāḥ /
vaidikī śilpavidyā ca śrīgurostasya ucyate

kāryakāraṇatāṃ hitvā samādhiḥ pūrṇabodhakaḥ /
tārako mokṣadātā ca sadgurustasya ucyate

atha śiṣyaḥ /
riktakāmaṃ mano dhṛtvā viśvāsaṃ gurubhaktidam /
āśāmokṣaṃ vinā nāsti tacchiṣyamuddharedguruḥ

bho bho svāmin kṛpāsindho prārthayiṣyāmi te 'dhunā /
taptasaṃsāradāvāgnau muktiṃ kuru dayānidhe

vidhivadadhītavedavedāṅgatvenāpātato 'rivalavedārthā asmin / tathā ca śrutiḥ -
samitpāṇiḥ śrotriyaṃ brahmaniṣṭhaṃ gurumupaśritya tamanusarati //
taddhi saṃpraṇipātena paripraśnena sevayā //
upadekṣyanti te jñānaṃ jñāninastattvadarśinaḥ

'yajjñātvā na punarmohaḥ'; iti gītāsu /
bhuktimicchasi cettāta viṣayānviṣavattyaja //
lolupaḥ sādhusaṅgasya atyantaṃ sukhamaśnute