Samādhirājasūtra · Chapter 16

iti śrīsamādhirāje smitavyākaraṇaparivarto nāma pañcadaśaḥ || 15 ||
(Vaidya 98)
16 Pūrvayogaparivartaḥ |
smarāmi pūrvaṃ caramāṇu cārikāṃ siṃhadhvajasya sugatasya śāsane /
abhūṣi bhikṣu vidu dharmabhāṇako nāmena so ucyati brahmadattaḥ

ahaṃ tadāsīnmati rājaputro ābādhiko bāḍha gilāna duḥkhitaḥ /
mahyaṃ ca si ācariyo abhūṣi yo brahmadattastada dharmabhāṇakaḥ

pañcottarā vaidyaśatā anūnakā vyādhiṃ cikitsanti udyuktamānasāḥ /
vyādhiṃ na śaknanti mama cikitsituṃ sarve mama jñātaya āsi duḥkhitāḥ

śrutvā ca gailānyu sa mahya bhikṣu gilānapṛccho mama antikāgataḥ /
kṛpāṃ janetvā mama brahmadatto imaṃ samādhiṃ varu tatra deśayī

tasya mamā etu samādhi śrutvā utpanna prīti ariyā nirāmiṣā /
svabhāvu dharmāṇa prajānamāno ucchvāsi vyādhī tuhu tasmi kāle

dīpaṃkaraḥ so caramāṇu cārikāmabhūṣi bhikṣurvidu dharmabhāṇakaḥ /
ahaṃ ca āsīnmatirājaputraḥ samādhijñānena hu vyādhi mocitaḥ

tasmāt kumārā bahu paścakāle anusmaranto imu pārihāṇim /
sahesi bālāna durukta vākyaṃ dhārentu vācentu imaṃ samādhim

(Vaidya 99)
bheṣyanti bhikṣu bahu paścakāle lubdhāśca duṣṭāśca asaṃyatāśca /
pāpeccha adhyoṣita pātracīvare pratikṣipiṣyanti imaṃ samādhim

īrṣyālukā uddhata prākaṭendriyāḥ kuleṣu cādhyoṣita lābhakāmāḥ /
prāyogike saṃstavi nitya saṃśritāḥ pratikṣipiṣyanti imaṃ samādhim

hastāṃśca pādāṃśca tatha vidyamānā hāsye ca lāsye ca sadā prayuktāḥ /
parasparaṃ kaṇṭhita śliṣyamāṇā grāmeṣu caryāpathi anyu bheṣyati

ayuktayogānimi bhonti lakṣaṇāḥ parakumārīṣu ca nitya dhyoṣitāḥ /
rūpeṇa raktā grathitā bhavanti hiṇḍanti grāmānnigamāṃśca rāṣṭrān

te khādyapeyasmi sadā prayuktā nāṭye ya gīte ca tathaiva vādite /
krayavikraye co sada bhonti utsukāḥ pāne 'pi cādhyoṣita naṣṭalajjāḥ

lekhāna piṣyanti ayuktayogāḥ śīlaṃ tatheryāpathu chorayitvā /
maryāda bhinditva gṛhībhi sārdhaṃ te bhinnavṛttā vitathapratiṣṭhitāḥ

ye karma buddhehi sadā vivarjitāstulamānakūṭe ca sadā prayuktāḥ /
tatkarma kṛtvāna kiliṣṭapāpakān apāyu yāsyanti nihīnakarmāḥ

prabhūtavittaṃ maṇihemaśaṃkhaṃ gṛhāṃśca jñātīṃśca vihāya pravraji /
(Vaidya 100)
te pravrajitvāniha buddhaśāsane pāpāni karmāṇi sadācaranti

dhane ca dhānye ca te sārasaṃjñino dhenūśca gāvaḥ śakaṭāni sajjayī /
kimartha tehi ima keśa choritā śikṣāya yeṣāṃ pratipatti nāsti

mayā ca pūrve cariyāṃ caritvā suduṣkaraṃ kalpasahasra cīrṇam /
ayaṃ ca me śānta samādhireṣito yatteṣa śrutvā tada hāsyu bheṣyati

ciraṃ mṛṣāvādi abrahmacāriṇo apāyanimnāḥ sada kāmalābhāḥ /
te brahmacārīṇa dhvajaṃ gṛhītvā duḥśīla vakṣyanti na eṣa dharmaḥ

bhedāya sthāsyanti ca te parasparaṃ ayuktibhirlābha gaveṣamāṇāḥ /
avarṇa bhāṣitva ta anyamanyaṃ cyutā gamipyanti apāyabhūmim

śataḥsahasreṣu sudurlabhāste kṣāntībalaṃ yeṣu tadā bhaviṣyati /
ato bahū ye kalahasmi utsukāḥ prapañca kāhinti jahitva kṣāntim

vakṣyanti vācā vaya bodhisattvāḥ śabdo 'pi teṣāṃ vraji deśadeśe /
abhūtaśabdena madena mattā vipannaśīlāna kuto 'sti bodhiḥ

na me śrutaṃ nāpi kadāci dṛṣṭamadhyāśayo yasya viśuddha nāsti /
imeṣu dharmeṣu ca nāsti kṣāntiḥ sa lapsyate bodhi kṣipitva dharmān

(Vaidya 101)
bhītāśca trastāśca gṛhaṃ tyajanti te pravraji dṛḍhatarā bhavanti /
viśeṣakāmā vilayaṃ prayānti kṣipitva yānaṃ puruṣottamānām

nihīnaprajñā guṇaviprahīnā vakṣyanti doṣaṃ sada agrayāne /
yasmai ca te taccharaṇaṃ prapannāstatraiva ye doṣaśatān vadanti

ājīvakā ye bahu pravrajitvā anarthikāḥ sarvasubuddhabodhaye /
te ātmadṛṣṭīya sthihitva bālā uttrasta bheṣyanti śruṇitva śūnyatām

vihāru kṛtvāna ta anyamanyaṃ vyāpādadoṣāṃśca khilaṃ janetvā /
abhyākhya datvā ca paraspareṇa lapsyanti prāmodya karitva pāpakam

yaḥ śīlavanto guṇavantu bheṣyati maitrīvihārī sada kṣāntikovidaḥ /
susaṃvṛto mārdavasūrataśca paribhūta so bheṣyati tasmi kāle

yo kho punarbheṣyati duṣṭacittaḥ sudāruṇo raudrātihīnakarmā /
adharmacārī kalahe rataśca sa pūjito bheṣyati tasmi kāle

ārocayāmi prativedayāmi sacet kumārā mama śraddha gacchasi /
imāṃ smaritvā sugatānuśāsanīṃ mā jātu viśvastu bhavesi teṣām

te tīvrarāgāstatha tīvradoṣāste tīvramohāḥ sada mānamattāḥ /
(Vaidya 102)
adāntakāyāśca adāntavācaḥ adāntacittāśca apāyanimnāḥ

ahaṃ ca bhāṣeyya guṇāna varṇān na co guṇān bhikṣu samācareyyā /
na ghoṣamātreṇa ca bodhi labhyate pratipattisārāṇa na bodhi durlabhā