Sādhanadīpikā · Chapter 6
yathā rādhā tathā viṣṇos tasyāḥ kuṇḍaṃ priyaṃ tathā |
sarva-gopīṣu saivaikā viṣṇor atyanta-vallabhā || iti pādmoktāt |
sattvaṃ tattvaṃ paratvaṃ ca tattva-trayam ahaṃ kila |
tri-tattva-rūpiṇī sāpi rādhikā mama vallabhā ||
prakṛteḥ para evāhaṃ sāpi mac-chakti-rūpiṇī |
iti bṛhad-gautamīye śrī-kṛṣṇa-vacanāt |
kaṛṣṇavan nitya-saundarya-vaidagdhyādi-guṇāśrayā |
gopī-gaṇa-mahiṣī-gaṇa-lakṣmī-gaṇa-prakāśikā ||
sadaiva madhyālakṣaṇākrāntā, tathā kamalāṣṭa-dala-bhāgbhiḥ arva-sakhī-varga-
mukhyābhiḥ parameṣṭābhiḥ śrī-lalitādy-aṣṭa-sakhībhiḥ saha virājamānā śrī-
rādhikaiva śrī-vṛndāvaneśvarī mahārājñī, yathā bṛhad-gautamīye-
devī kṛṣṇa-mayī proktā rādhikā para-devatā |
sarva-lakṣmī-mayī sarva-kāntiḥ saṃmohinī parā || iti |
yathā mātsya-skāndābhyām-
vārāṇasyāṃ viśālākṣī vimalā puruṣottame |
rukmiṇī dvāravatyāṃ ca rādhā vṛndāvane vane || iti |
śrī-vṛndāvaneśvarī rādhikā | tasyām eva parmotkarṣa-parākāṣṭhāyā darśitatvāt
| śrī-prīti-sandarbhe ca-tat prema-vaiśiṣṭyaṃ tad eva mukhyam iti | prema-
vaiśiṣṭyaṃ yathā śrīmad-ujjvale (5.98)-
kartuṃ śarma kṣaṇikam api me sādhyam ujjhaty aśeṣaṃ
cittotsaṅge na bhajati mayā datta-khedāpy asūyām |
śrutvā cāntarvidalati mṛṣāpy ārti-vārtā-lavaṃ me
rādhā mūrdhany akhila-sudṛśāṃ rājate sad-guṇena ||
śrī-bhāgavate ca (10.30.28)-
anayārādhito nūnaṃ bhagavān harir īśvaraḥ | iti |
yāṃ gopīm anayat kṛṣṇo vihāyānyāḥ striyo vane |
sā ca mene tadātmānaṃ variṣṭhaṃ sarva-yoṣitām || (10.30.36)
tāpanībhyaś ca (2.12)-
tāsāṃ madhye gāndharvā śreṣṭhā iti ca |
kevalaṃ yo bhajed bhakto mādhavaṃ rādhikāṃ vinā |
mādhavo naiva tuṣṭaḥ syāt sādhanaṃ tad vṛthā bhavet || iti |
evaṃ dāna-keli-kaumudyāṃ (77)-
nāndīmukhī: sahi citte suṇāhi imāe bundāe gadua bhaabadī biṇṇattā "hanta
joesari, bundābaṇa-rajje ahisiñcajjau rāhī | (sakhi citre śṛṇu anayā vṛndayā gatvā
bhagavatī vijñaptā "hanta yogeśvari, vṛndāvana-rājye abhiṣicyatāṃ rādhā |")
mattaṇḍa-mahisīe bhaṇidaṃ bhaabadi, aṇadikka-maṇijjaṃ tumha-sāsaṇaṃ ṇiccidaṃ
kkhu amhehiṃ sire gahīdaṃ, kintu kahiṃ mahiṭṭhā esā bacchā rāhī, kahiṃ bā
solaha-kohamettabitthiṇṇaṃ edaṃ bundābaṇa-rajjaṃ tti ṇa suṭṭhu pasīdai me hiaam
| (tataḥ kaniṣṭhayā mārtaṇḍa-mahiṣyā chāyayā bhaṇitaṃ bhagavati
anatikramaṇīyaṃ yuṣmat-śāsanaṃ niścitaṃ khalu asmābhiḥ śirasi gṛhītaṃ kintu kva
mahiṣṭhā eṣā rādhā kva vā ṣoḍaśa-krośa-mātra-vistīrṇam idaṃ vṛndāvana-
rājyam iti | na suṣṭhu prasīdati me hṛdayaṃ | tena sarva-brahmāṇḍādhipatya
evābhiṣicyatām iti bhāvaḥ |)
(iti saṃskṛtena) sakhi savarṇe samākarṇaya-
āmnāyādhvara-tīrtha-mantra-tapasāṃ svargākhila-svargiṇāṃ
siddhīnāṃ mahatāṃ dvayor api tayoś cicchakti-vaikuṇṭhayoḥ |
vīryaṃ yat prathate tato'pi gahanaṃ śrī-māthure maṇḍale
dīvyat tatra tato'pi tundilataraṃ vṛndāvane sundari ||
kiṃ ca śrī-rādhikā-madhyāyām eva (ujjvale 5.42)-
prāyaḥ sarva-rasotkarṣo madhyāyām eva yujyate |
yad asyāṃ vartate vyaktā maugdhya-prāgalbhyayor yutiḥ || iti |
tathā hi (narahari-sarakārasya rādhikāṣṭake, 6)-
bhaktiṃ na kṛṣṇa-caraṇe na karomi cārtiṃ
rādhā-padāmbuja-rajaḥ-kaṇa-sāhasena |
tasyā dṛg-añcala-nipāta-viśeṣa-vettā
daivād ayaṃ mayi kariṣyati dāsa-buddhim ||
punaḥ śrī-kṛṣṇa-sandarbhe (289) ca--vṛndāvane śrī-rādhikāyām eva svayaṃ-
lakṣmītvam | ataeva satīṣv anyāsv api mukhyābhiprāyeṇaiva tasyā eva
vṛndāvanādhipatyena nāma-grahaṇam |
tathā śrī-laghu-gaṇoddeśe (135)-
ābhīra-subhruvāṃ śreṣṭhā rādhā vṛndāvaneśvarī |
asyāḥ sakhyaś ca lalitā-viśākhādyāḥ suviśrutāḥ ||
tathā hi pādme kārttika-māhātmye (5.77.39) brahma-nārada-saṃvāde-
vṛndāvanādhipatyaṃ ca dattaṃ tasyai pratyuṣyatā |
kṛṣṇenānyatra devī tu rādhā vṛndāvane vane || iti |
anyatra sādhāraṇa-deśe devy-evādhikāriṇī śrī-vṛndāvanābhidha-vane śrī-
rādhikaivety arthaḥ |
atha śrī-ūrdhvāmnāye-
īśvara uvāca-
athātaḥ saṃpravakṣyāmi rādhikāyā manūn śubhān |
yeṣāṃ vijñāna-mātreṇa vaśīkuryād vrajādhipam
kāmo ramā rādhikā ca ṇetā pāvaka-vallabhā |
aṣṭākṣaro mahā-mantraḥ sarvajñatva-pradāyakaḥ
agastyo munir etasya chandas tu jagatī smṛtam |
devatā sundarī proktā rādhikā parameśvarī
māyā-bījaṃ parā śaktiḥ svāhā śaktir udīritā |
kīlakaṃ kāma-bījākhyaṃ ṣaḍ-dīrtha-svara-bhedataḥ
śrī-bījena ṣaḍ-aṅgāni kuryāt sarvārtha-siddhaye |
dhyānam asyāḥ pravakṣyāmi śrī-kṛṣṇa-prīti-kārakam
aśoka-vana-madhyasthāṃ sarvāvayava-sundarīm |
gopīṃ ṣoḍaśa-varṣīyāṃ pīnonnata-payodharām
dakṣa-hasta-samākrānta-kṛṣṇa-kaṇṭhāvalambinīm |
vāma-hastena kamalaṃ bhrāmayantīṃ sulocanām
nīlāmbara-parīdhānāṃ taḍit-kāñcana-vigrahām |
saṅketa-vaṭa-succhāya-ratna-vedī-paristhitām
rahasya-ceṭikā-yugma-pṛṣṭha-deśānusevitām |
mithaś cumbanam ālāpa-parīrambha-parāyaṇām
sampūrṇa-candra-sāhasra-vadanāṃ rucira-smitām |
evaṃvidhāṃ maheśāni bhāvayed vṛṣabhānujām
śuklā-caturdaśītaḥ kṛṣṇāṣṭamī-paryantaṃ lakṣa-japa-vidhir daśa-divasa-prayogaḥ
|
lakṣa-mātraṃ japen mantraṃ śubhe deśe susaṃyutaḥ |
rādhā-kuṇḍe'tha saṅkete śrīmad-govardhanācale
kiṃ vā mānasa-gaṅgāyāṃ yamunāyās taṭe'thavā |
vṛndāvane mahā-kuñje mādhavī-maṇḍapāntare
vaiśākhe kārttike vāpi māse caivāgrahāyaṇe |
sarva eva śubhaḥ kālaḥ puraścaryā-japādiṣu
campakai rakta-padamair vā daśāṃśaṃ juhūyāt tataḥ |
yathokta-vihite kuṇḍe tri-madhv-āktair maheśvari
bilvī-dalaiḥ kiṃśukair vā śarkarātila-sarpiṣā |
tat-tat-kāmena hotavyaṃ tais tair dravyair vidhānataḥ
rājya-kāmena hotavyaṃ padmākṣaiḥ pāyasena ca |
vidyā-kāmena hotavyaṃ brahma-vṛkṣa-prasūnakaiḥ
lakṣmī-kāmena hotavyaṃ viśeṣāt tila-sarpiṣā |
stambhanārthī ca juhuyāt kiṃśukaiś campakais tathā
vaśyārthī juhuyād devi drākṣayā sitayā punaḥ |
uccāṭe ketakī-patraiḥ sarvatra tila-sarpiṣā
bhūti-kāmena hotavyaṃ madhunā sarpiṣā tathā |
evaṃ siddha-manur mantrī sādhayet sakalepsitām
viśeṣād amunā nūnaṃ kṛṣṇa-vaśyatvam āpnuyāt |
yo na jānāti rādhāyā mantraṃ sarvārtha-sādhakam
tasya koṭi-prajapto'pi gopālo nātra siddhidaḥ |
tasmād yathokta-vidhinā sādhayed vṛṣabhānujām
Original text: Sādhanadīpikā · Data entry n.n. · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0