Saddharmapuṇḍarīkasūtra · Chapter 2
ityāryasaddharmapuṇḍarīke dhamaparyāye nidānaparivarto nāma prathamaḥ ||1||
Saddhp_2: upāyakauśalyaparivartaḥ |
atha khalu bhagavān smṛtimān saṃprajānaṃstataḥ samādhervyutthitaḥ | vyutthāya āyuṣmantaṃ śāriputramāmantrayate sma - gambhīraṃ śāriputra durdṛśaṃ duranubodhaṃ buddhajñānaṃ tathāgatairarhadbhiḥ samyaksaṃbuddhaiḥ pratibuddham, durvijñeyaṃ sarvaśrāvakapratyekabuddhaiḥ | tatkasya hetoḥ? bahubuddhakoṭīnayutaśatasahasraparyupāsitāvino hi śāriputra tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhā bahubuddhakoṭīnayutaśatasahasracīrṇacaritāvino 'nuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau dūrānugatāḥ kṛtavīryā āścaryādbhutadharmasamanvāgatā durvijñeyadharmasamanvāgatā durvijñeyadharmānujñātāvinaḥ ||
durvijñeyaṃ śāriputra saṃdhābhāṣyaṃ tathāgatānāmarhatāṃ samyaksaṃbuddhānām | tatkasya hetoḥ? svapratyayān dharmān prakāśayanti vividhopāyakauśalyajñānadarśanahetukāraṇanirdeśanārambaṇaniruktiprajñaptibhistairupāyakauśalyaistasmiṃstasmiṃllagnān sattvān pramocayitum | mahopāyakauśalyajñānadarśanaparamapāramitāprāptāḥ śāriputra tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāḥ | asaṅgāpratihatajñānadarśanabalavaiśāradyāveṇikendriyabalabodhyaṅgadhyānavimokṣasamādhisamāpattyadbhutadharmasamanvāgatā vividhadharmasaṃprakāśakāḥ | mahāścaryādbhutaprāptāḥ śāriputra tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāḥ | alaṃ śāriputra etāvadeva bhāṣituṃ bhavatu - paramāścaryaprāptāḥ śāriputra tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāḥ | tathāgata eva śāriputra tathāgatasya dharmān deśayet, yān dharmāṃstathāgato jānāti | sarvadharmānapi śāriputra tathāgata eva deśayati | sarvadharmānapi tathāgata eva jānāti, ye ca te dharmāḥ, yathā ca te dharmāḥ, yādṛśāśca te dharmāḥ, yallakṣaṇāśca te dharmāḥ, yatsvabhāvāśca te dharmāḥ, ye ca yathā ca yādṛśāśca yallakṣaṇāśca yatsvabhāvāśca te dharmā iti | teṣu dharmeṣu tathāgata eva pratyakṣo 'parokṣaḥ ||
atha khalu bhagavānetamevārthaṃ bhūyasyā mātrayā saṃdarśayamānastasyāṃ velāyāmimā gāthā abhāṣata -
aprameyā mahāvīrā loke samarumānuṣe /
na śakyaṃ sarvaśo jñātuṃ sarvasattvairvināyakāḥ
balā vimokṣā ye teṣāṃ vaiśāradyāśca yādṛśāḥ /
yādṛśā buddhadharmāśca na śakyaṃ jñātu kenacit
pūrve niṣevitā caryā buddhakoṭīna antike /
gambhīrā caiva sūkṣmā ca durvijñeyā sudurdṛśā
tasyāṃ cīrṇāya caryāyāṃ kalpakoṭyo acintiyā /
phalaṃ me bodhimaṇḍasmin dṛṣṭaṃ yādṛśakaṃ hi tat
ahaṃ ca tatprajānāmi ye cānye lokanāyakāḥ /
yathā yad yādṛśaṃ cāpi lakṣaṇaṃ cāsya yādṛśam
na taddarśayituṃ śakyaṃ vyāhāro 'sya na vidyate /
nāpyasau tādṛśaḥ kaścit sattvo lokasmi vidyate
yasya taṃ deśayeddharma deśitaṃ cāpi jāniyāt /
anyatra bodhisattvebhyo adhimuktīya ye sthitāḥ
ye cāpi te lokavidusya śrāvakāḥ kṛtādhikārāḥ sugatānuvarṇitāḥ /
kṣīṇāsravā antimadehadhāriṇo na teṣa viṣayo 'sti jināna jñāne
sa caiva sarvā iya lokadhātu pūrṇā bhavecchārisutopamānām /
ekībhavitvāna vicintayeyuḥ sugatasya jñānaṃ na hi śakya jānitum
saceha tvaṃ sādṛśakehi paṇḍitaiḥ pūrṇā bhaveyurdaśā pi ddiśāyo /
ye cāpi mahyaṃ imi śrāvakānye teṣāṃ pi pūrṇā bhavi evameva
ekībhavitvāna ca te 'dya sarve vicintayeyuḥ sugatasya jñānam /
na śakta sarve sahitā pi jñātuṃ yathāprameyaṃ mama buddhajñānam
pratyekabuddhāna anāsravāṇāṃ tīkṣṇendriyāṇāntimadehadhāriṇām /
diśo daśaḥ sarva bhaveyuḥ pūrṇā yathā naḍānāṃ vanaveṇunāṃ vā
eko bhavitvāna vicintayeyurmamāgradharmāṇa pradeśamātram /
kalpāna koṭīnayutānanantānna tasya bhūtaṃ parijāni artham
navayānasaṃprasthita bodhisattvāḥ kṛtādhikārā bahubuddhakoṭiṣu /
suviniścitārthā bahudharmabhāṇakāsteṣāṃ pi pūrṇā daśimā diśo bhavet
naḍāna veṇūna va nityakālamacchidrapūrṇo bhavi sarvalokaḥ /
ekībhavitvāna vicintayeyuryo dharma sākṣāt sugatena dṛṣṭaḥ
anucintayitvā bahukalpakoṭyo gaṅgā yathā vālika aprameyāḥ /
ananyacittāḥ sukhumāya prajñayā teṣāṃ pi cāsmin viṣayo na vidyate
avivartikā ye bhavi bodhisattvā analpakā yathariva gaṅgavālikāḥ /
ananyacittāśca vicintayeyusteṣāṃ pi cāsmin viṣayo na vidyate
gambhīra dharmā sukhumā pi buddhā atarkikāḥ sarvi anāsravāśca /
ahaṃ ca jānāmiha yādṛśā hi te te vā jinā loki daśaddiśāsu
yaṃ śāriputro sugataḥ prabhāṣate adhimuktisaṃpanna bhavāhi tatra /
ananyathāvādi jino maharṣī cireṇa pī bhāṣati uttamārtham
āmantrayāmī imi sarvaśrāvakān pratyekabodhāya ca ye 'bhiprasthitāḥ /
saṃsthāpitā ye maya nirvṛtīya saṃmokṣitā duḥkhaparaṃparātaḥ
upāyakauśalya mametadagraṃ bhāṣāmi dharmaṃ bahu yena loke /
tahiṃ tahiṃ lagna pramocayāmi trīṇī ca yānānyupadarśayāmi
atha khalu ye tatra parṣatsaṃnipāte mahāśrāvakā ājñātakauṇḍinyapramukhā arhantaḥ kṣīṇāsravā dvādaśa vaśībhūtaśatāni ye cānye śrāvakayānikā bhikṣubhikṣuṇyupāsakopāsikā ye ca pratyekabuddhayānasaṃprasthitāḥ, teṣāṃ sarveṣāmetadabhavat - ko nu hetuḥ kiṃ kāraṇaṃ yad bhagavānadhimātramupāyakauśalyaṃ tathāgatānāṃ saṃvarṇayati? gambhīraścāyaṃ mayā dharmo 'bhisaṃbuddha iti saṃvarṇayati? durvijñeyaśca sarvaśrāvakapratyekabuddhairiti saṃvarṇayati? yathā tāvad bhagavatā ekaiva vimuktirākhyātā, vayamapi buddhadharmāṇāṃ lābhino nirvāṇaprāptāḥ | asya ca vayaṃ bhagavato bhāṣitasyārtha na jānīmaḥ ||
atha khalvāyuṣmān śāriputrastāsāṃ catasṛṇāṃ parṣadāṃ vicikitsākathaṃkathāṃ viditvā cetasaiva cetaḥparivitarkamājñāya ātmanā ca dharmasaṃśayaprāptastasyāṃ velāyāṃ bhagavantametadavocat - ko bhagavan hetuḥ, kaḥ pratyayo yad bhagavānadhimātraṃ punaḥ punastathāgatānāmupāyakauśalyajñānadarśanadharmadeśanāṃ saṃvarṇayati - gambhīraśca me dharmo 'bhisaṃbuddha iti | durvijñeyaṃ ca saṃghābhāṣyamiti punaḥ punaḥ saṃvarṇayati | na ca me bhagavato 'ntikādevaṃrūpo dharmaparyāyaḥ śrutapūrvaḥ | imāśca bhagavaṃścatasraḥ parṣado vicikitsākathaṃkathāprāptāḥ | tatsādhu bhagavānnirdiśatu yatsaṃghāya tathāgato gambhīrasya tathāgatadharmasya punaḥ punaḥ saṃvarṇanāṃ karoti ||
atha khalvāyuṣmān śāriputrastasyāṃ velāyāmimā gāthā abhāṣata -
cirasyādya narāditya īdṛśīṃ kurute kathām /
balā vimokṣā dhyānāśca aprameyā mi sparśitāḥ
bodhimaṇḍaṃ ca kīrtesi pṛcchakaste na vidyate /
saṃdhābhāṣyaṃ ca kīrtesi na ca tvāṃ kaści pṛcchati
apṛcchito vyāharasi caryāṃ varṇesi cātmanaḥ /
jñānādhigama kīrtesi gambhīraṃ ca prabhāṣase
adyeme saṃśayaprāptā vaśībhūtā anāsravāḥ /
nirvāṇaṃ prasthitā ye ca kimetad bhāṣate jinaḥ
pratyekabodhiṃ prārthentā bhikṣuṇyo bhikṣavastathā /
devā nāgāśca yakṣāśca gandharvāśca mahoragāḥ
samālapanto anyonyaṃ prekṣante dvipadottamam /
kathaṃkathī vicintentā vyākuruṣva mahāmune
yāvantaḥ śrāvakāḥ santi sugatasyeha sarvaśaḥ /
ahamatra pāramīprāpto nirdiṣṭaḥ paramarṣiṇā
mamāpi saṃśayo hyatra svake sthāne narottama /
kiṃ niṣṭhā mama nirvāṇe atha caryā mi darśitā
pramuñca ghoṣaṃ varadundubhisvarā udāharasvā yatha eṣa dharmaḥ /
ime sthitā putra jinasya aurasā vyavalokayantaśca kṛtāñjalī jinam
devāśca nāgāśca sayakṣarākṣasāḥ koṭīsahasrā yatha gaṅgavālikāḥ /
ye cāpi prārthenti samagrabodhiṃ sahasraśītiḥ paripūrṇa ye sthitāḥ
rājāna ye mahipati cakravartino ye āgatāḥ kṣetrasahasrakoṭibhiḥ /
kṛtāñjalī sarvi sagauravāḥ sthitāḥ kathaṃ nu caryāṃ paripūrayema
evamukte bhagavānāyuṣmantaṃ śāriputrametadavocat - alaṃ śāriputra | kimanenārthena bhāṣitena? tatkasya hetoḥ? utrasiṣyati śāriputra ayaṃ sadevako loko 'sminnarthe vyākriyamāṇe | dvaitīyakamapyāyuṣmān śāriputro bhagavantamadhyeṣate sma - bhāṣatāṃ bhagavān, bhāṣatāṃ sugata etamevārtham | tatkasya hetoḥ? santi bhagavaṃstasyāṃ parṣadi bahūni prāṇiśatāni bahūni prāṇisahasrāṇi bahūni prāṇiśatasahasrāṇi bahūni prāṇikoṭīnayutaśatasahasrāṇi pūrvabuddhadarśāvīni prajñāvanti, yāni bhagavato bhāṣitaṃ śraddhāsyanti pratīyiṣyanti udgrahīṣyanti ||
atha khalvāyuṣmān śāriputro bhagavantamanayā gāthayādhyabhāṣata -
vispaṣṭu bhāṣasva jināna uttamā santīha parṣāya sahasra prāṇinām /
śrāddhāḥ prasannāḥ sugate sagauravā jñāsyanti ye dharmamudāhṛtaṃ te
atha khalu bhagavān dvaitīyakamapyāyuṣmantaṃ śāriputrametadavocat - alaṃ śāriputra anenārthena prakāśitena | utrasiṣyati śāriputra ayaṃ sadevako loko 'sminnarthe vyākriyamāṇe | abhimānaprāptāśca bhikṣavo mahāprapātaṃ prapatiṣyanti ||
atha khalu bhagavāṃstasyāṃ velāyāmimāṃ gāthāmabhāṣata -
alaṃ hi dharmeṇiha bhāṣitena sūkṣmaṃ idaṃ jñānamatarkikaṃ ca /
abhimānaprāptā bahu santi bālā nirdiṣṭadharmasmi kṣipe ajānakāḥ
traitīyakamapyāyuṣmān śāriputro bhagavantamadhyeṣate sma - bhāṣatāṃ bhagavān, bhāṣatāṃ sugata etamevārtham | mādṛśānāṃ bhagavanniha parṣadi bahūni prāṇiśatāni saṃvidyante, anyāni ca bhagavan bahūni prāṇiśatāni bahūni prāṇisahasrāṇi bahūni prāṇiśatasahasrāṇi bahūni prāṇikoṭīnayutaśatasahasrāṇi, yāni bhagavatā pūrvabhaveṣu paripācitāni, tāni bhagavato bhāṣitaṃ śraddhāsyanti pratīyiṣyanti udgahīṣyanti | teṣāṃ tadbhabhaviṣyati dīrgharātramarthāya hitāya sukhāyeti ||
atha khalvāyuṣmān śāriputrastasyāṃ velāyāmimā gāthā abhāṣata -
bhāṣasva dharmaṃ dvipadānamuttamā ahaṃ tvāmadhyeṣami jyeṣṭhaputraḥ /
santīha prāṇīna sahasrakoṭayo ye śraddadhāsyanti te dharma bhāṣitam
ye ca tvayā pūrvabhaveṣu nityaṃ paripācitāḥ sattva sudīrgharātram /
kṛtāñjalī te pi sthitātra sarve ye śraddadhāsyanti tavaita dharmam
asmādṛśā dvādaśime śatāśca ye cāpi te prasthita agrabodhaye /
tān paśyamānaḥ sugataḥ prabhāṣatāṃ teṣāṃ ca harṣaṃ paramaṃ janetu
atha khalu bhagavāṃstraitīyakamapyāyuṣmataḥ śāriputrasyādhyeṣaṇāṃ viditvā āyuṣmantaṃ śāriputrametadavocat - yadidānīṃ tvaṃ śāriputra yāvatraitīyakamapi tathāgatamadhyeṣase | evamadhyeṣamāṇaṃ tvāṃ śāriputra kiṃ vakṣyāmi ? tena hi śāriputra śṛṇu, sādhu ca suṣṭhu ca manasi kuru | bhāṣiṣye 'haṃ te ||
samanantarabhāṣitā ceyaṃ bhagavatā vāk, atha khalu tataḥ parṣada ābhimānikānāṃ bhikṣūṇāṃ bhikṣuṇīnāmupāsakānāmupāsikānāṃ pañcamātrāṇi sahasrāṇyutthāya āsanebhyo bhagavataḥ pādau śirasābhivanditvā tataḥ parṣado 'pakrāmanti sma, yathāpīdamabhimānākuśalamūlena aprāpte prāptasaṃjñino 'nadhigate 'dhigatasaṃjñinaḥ | te ātmānaṃ savraṇaṃ jñātvā tataḥ parṣado 'pakrāntāḥ | bhagavāṃśca tūṣṇīṃbhāvenādhivāsayati sma ||
atha khalu bhagavānāyuṣmantaṃ śāriputramāmantrayate sma - nippalāvā me śāriputra parṣat apagataphalguḥ śraddhāsāre pratiṣṭhitā | sādhu śāriputra eteṣāmābhimānikānāmato 'pakramaṇam | tena hi śāriputra bhāṣiṣye etamartham | sādhu bhagavannityāyuṣmān śāriputro bhagavataḥ pratyaśrauṣīt ||
bhagavānetadavocat - kadācit karhicicchāriputra tathāgata evaṃrūpāṃ dharmadeśanāṃ kathayati | tadyathāpi nāma śāriputra udumbarapuṣpaṃ kadācit karhicit saṃdṛśyate, evameva śāriputra tathāgato 'pi kadācit karhicit evaṃrūpāṃ dharmadeśanāṃ kathayati | śraddadhata me śāriputra, bhūtavādyahamasmi, tathāvādyahamasmi, ananyathāvādyahamasmi | durbodhyaṃ śāriputra tathāgatasya saṃdhābhāṣyam | tatkasya hetoḥ? nānāniruktinirdeśābhilāpanirdeśanairmayā śāriputra vividhairupāyakauśalyaśatasahasrairdharmaḥ saṃprakāśitaḥ | atarko 'tarkāvacarastathāgatavijñeyaḥ śāriputra saddharmaḥ | tatkasya hetoḥ? ekakṛtyena śāriputra ekakaraṇīyena tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho loka utpadyate mahākṛtyena mahākaraṇīyena | katamaṃ ca śāriputra tathāgatasya ekakṛtyamekakaraṇīyaṃ mahākṛtyaṃ mahākaraṇīyaṃ yena kṛtyena tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho loka utpadyate? yadidaṃ tathāgatajñānadarśanasamādāpanahetunimittaṃ sattvānāṃ tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho loka utpadyate | tathāgatajñānadarśanasaṃdarśanahetunimittaṃ sattvānāṃ tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho loka utpadyate | tathāgatajñānadarśanāvatāraṇahetunimittaṃ sattvānāṃ tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho loka utpadyate | tathāgatajñānapratibodhanahetunimittaṃ sattvānāṃ tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho loka utpadyate | tathāgatajñānadarśanamārgāvatāraṇahetunimittaṃ sattvānāṃ tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho loka utpadyate | idaṃ tacchāriputra tathāgatasya ekakṛtyamekakaraṇīyaṃ mahākṛtyaṃ mahākaraṇīyamekaprayojanaṃ loke prādurbhāvāya | iti hi śāriputra yattathāgatasya ekakṛtyamekakaraṇīyaṃ mahākṛtyaṃ mahākaraṇīyam, tattathāgataḥ karoti | tatkasya hetoḥ? tathāgatajñānadarśanasamādāpaka evāhaṃ śāriputra, tathāgatajñānadarśanasaṃdarśaka evāhaṃ śāriputra, tathāgatajñānadarśanāvatāraka evāhaṃ śāriputra, tathāgatajñānadarśanapratibodhaka evāhaṃ śāriputra, tathāgatajñānadarśanamārgāvatāraka evāhaṃ śāriputra | ekamevāhaṃ śāriputra yānamārabhya sattvānāṃ dharma deśayāmi yadidaṃ buddhayānam | na kiṃcicchāriputra dvitīyaṃ vā tṛtīyaṃ vā yānaṃ saṃvidyate | sarvatraiṣā śāriputra dharmatā daśadigloke | tatkasya hetoḥ? ye 'pi tu śāriputra atīta
'dhvanyabhūvan daśasu dikṣvaprameyeṣvasaṃkhyeyeṣu lokadhātuṣu tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhā bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāyai mahato janakāyasyārthāya hitāya sukhāya devānāṃ ca manuṣyāṇāṃ ca | ye nānābhinirhāranirdeśavividhahetukāraṇanidarśanārambaṇaniruktyupāyakauśalyairnānādhimuktānāṃ sattvānāṃ nānādhātvāśayānāmāśayaṃ viditvā dharmaṃ deśitavantaḥ | te 'pi sarve śāriputra buddhā bhagavanta ekameva yānamārabhya sattvānāṃ dharmaṃ deśitavantaḥ, yadidaṃ buddhayānaṃ sarvajñatāparyavasānam, yadidaṃ tathāgatajñānadarśanasamādāpanameva sattvānāṃ tathāgatajñānadarśanasaṃdarśanameva tathāgatajñānadarśanāvatāraṇameva tathāgatajñānadarśanapratibodhanameva tathāgatajñānadarśanamārgāvatāraṇameva sattvānāṃ dharmaṃ deśitavantaḥ | yairapi śāriputra sattvaisteṣāmatītānāṃ tathāgatānāmarhatāṃ samyaksaṃbuddhānāmantikāt saddharmaḥ śrutaḥ, te 'pi sarve 'nuttarāyāḥ samyaksaṃbodherlābhino 'bhūvan ||
ye 'pi te śāriputra anāgate 'dhvani bhaviṣyanti daśasu dikṣvaprameyeṣvasaṃkhyeyeṣu lokadhātuṣu tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhā bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāyai mahato janakāyasyārthāya hitāya sukhāya devānāṃ ca manuṣyāṇāṃ ca, ye ca nānābhirnihāranirdeśavividhahetukāraṇanidarśanārambaṇaniruktyupāyakauśalyairnānādhimuktānāṃ sattvānāṃ nānādhātvāśayānāmāśayaṃ viditvā dharmaṃ deśayiṣyanti, te 'pi sarve śāriputra buddhā bhagavanta ekameva yānamārabhya sattvānāṃ dharmaṃ deśayiṣyanti yadidaṃ buddhayānaṃ sarvajñatāparyavasānam, yadidaṃ tathāgatajñānadarśanasamādāpanameva sattvānāṃ tathāgatajñānadarśanasaṃdarśanameva tathāgatajñānadarśanāvatāraṇameva tathāgatajñānadarśanapratibodhanameva tathāgatajñānadarśanamārgāvatāraṇameva sattvānāṃ dharmaṃ deśayiṣyanti | ye 'pi te śāriputra sattvāsteṣāmanāgatānāṃ tathāgatānāmarhatāṃ samyaksaṃbuddhānāmantikāt taṃ dharmaṃ śroṣyanti, te 'pi sarve 'nuttarāyāḥ samyaksaṃbodherlābhino bhaviṣyanti ||
ye 'pi te śāriputra etarhi pratyutpanne 'dhvani daśasu dikṣvaprameyeṣvasaṃkhyeyeṣu lokadhātuṣu tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāstiṣṭhanti ghriyante yāpayanti, dharmaṃ ca deśayanti bahujanahitāya bahujanahitāya lokānukampāyai mahato janakāyasyārthāya hitāya sukhāya devānāṃ ca manuṣyāṇāṃ ca, ye nānābhinirhāranirdeśavividhahetukāraṇanidarśanārambaṇaniruktyupāyakauśalyairnānādhimuktānāṃ sattvānāṃ nānādhātvāśayānāmāśayaṃ viditvā dharmaṃ deśayanti, te 'pi sarve śāriputra buddhā bhagavanta ekameva yānamārabhya sattvānāṃ dharmaṃ deśayanti yadidaṃ buddhayānaṃ sarvajñatāparyavasānam, yadidaṃ tathāgatajñānadarśanasamādāpanameva sattvānāṃ tathāgatajñānadarśanasaṃdarśanameva tathāgatajñānadarśanāvatāraṇameva tathāgatajñānadarśanapratibodhanameva tathāgatajñānadarśanamārgāvatāraṇameva sattvānāṃ dharmaṃ deśayanti | ye 'pi te śāriputra sattvāsteṣāṃ pratyutpannānāṃ tathāgatānāmarhatāṃ samyaksaṃbuddhānāmantikāt taṃ dharmaṃ śṛṇvanti, te 'pi sarve 'nuttarāyāḥ samyaksaṃbodherlābhino bhaviṣyanti ||
ahamapi śāriputra etarhi tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāyai mahato janakāyasyārthāya hitāya sukhāya devānāṃ ca manuṣyāṇāṃ ca nānābhinirhāranirdeśavividhahetukāraṇanidarśanārambaṇaniruktyupāyakauśalyairnānādhimuktānāṃ sattvānāṃ nānādhātvāśayānāmāśayaṃ viditvā dharmaṃ deśayāmi | ahamapi śāriputra ekameva yānamārabhya sattvānāṃ dharmaṃ deśayāmi yadidaṃ buddhayānaṃ sarvajñatāparyavasānam, yadidaṃ tathāgatajñānadarśanasamādāpanameva sattvānāṃ tathāgatajñānadarśanasaṃdarśanameva tathāgatajñānadarśanāvatāraṇameva tathāgatajñānadarśanapratibodhanameva tathāgatajñānadarśanamārgāvatāraṇameva sattvānāṃ dharmaṃ deśayāmi | ye 'pi te śāriputra sattvā etarhi mamemaṃ dharmaṃ śṛṇvanti, te 'pi sarve 'nuttarāyāḥ samyaksaṃbodherlābhino bhaviṣyanti | tadanenāpi śāriputra paryāyeṇa evaṃ veditavyaṃ yathā nāsti dvitīyasya yānasya kvaciddaśasu dikṣu loke prajñaptiḥ, kutaḥ punastṛtīyasya ||
api tu khalu punaḥ śāriputra yadā tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhā kalpakaṣāye ( Vaidya 29 ) votpadyante sattvakaṣāye vā kleśakaṣāye vā dṛṣṭikaṣāye vā āyuṣkaṣāye votpadyante | evaṃrūpeṣu śāriputra kalpasaṃkṣobhakaṣāyeṣu bahusattveṣu lubdheṣvalpakuśalamūleṣu tadā śāriputra tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhā upāyakauśalyena tadevaikaṃ buddhayānaṃ triyānanirdeśena nirdiśanti | tatra śāriputra ye śrāvakā arhantaḥ pratyekabuddhā vā imāṃ kriyāṃ tathāgatasya buddhayānasamādapanāṃ na śṛṇvanti nāvataranti nāvabudhyanti, na te śāriputra tathāgatasya śrāvakā veditavyāḥ, nāpyarhanto nāpi pratyekabuddhā veditavyāḥ | api tu khalu punaḥ śāriputra yaḥ kaścid bhikṣurvā bhikṣuṇī vā arhattvaṃ pratijānīyāt, anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau praṇidhānamaparigṛhya ucchinno 'smi buddhayānāditi vadet, etāvanme samucchrayasya paścimakaṃ parinirvāṇaṃ vadet, ābhimānikaṃ taṃ śāriputra prajānīyāḥ | tatkasya hetoḥ? asthānametacchāriputra anavakāśo yadbhikṣurarhan kṣīṇāsravaḥ saṃmukhībhūte tathāgate imaṃḥ dharmaṃ śrutvā na śraddadhyāt sthāpayitvā parinirvṛtasya tathāgatasya | tatkasya hetoḥ? na hi śāriputra śrāvakāstasmin kāle tasmin samaye parinirvṛte tathāgate eteṣāmevaṃrūpāṇāṃ sūtrāntānāṃ dhārakā vā deśakā vā bhaviṣyanti | anyeṣu punaḥ śāriputra tathāgateṣvarhatsu samyaksaṃbuddheṣu niḥsaṃśayā bhaviṣyanti | imeṣu buddhadharmeṣu śraddadhādhvaṃ me śāriputra pattīyata avakalpayata | na hi śāriputra tathāgatānāṃ mṛṣāvādaḥ saṃvidyate | ekamevedaṃ śāriputra yānaṃ yadidaṃ buddhayānam ||
atha khalu bhagavānetamevārthaṃ bhūyasyā mātrayā saṃdarśayamānastasyāṃ velāyāmimā gāthā abhāṣata -
athābhimānaprāptā ye bhikṣubhikṣuṇyupāsakāḥ /
upāsikāśca aśrāddhāḥ sahasrāḥ pañcanūnakāḥ
apaśyanta imaṃ doṣaṃ chidraśikṣāsamanvitāḥ /
vraṇāṃśca parirakṣantaḥ prakrāntā bālabuddhayaḥ
parṣatkaṣāyatāṃ jñātvā lokanātho 'dhivāsayi /
tatteṣāṃ kuśalaṃ nāsti śṛṇuyurdharma ye imam
śuddhā ca niṣpalāvā ca susthitā pariṣanmama /
phalguvyapagatā sarvā sārā ceyaṃ pratiṣṭhitā
śṛṇohi me śārisutā yathaiṣa saṃbuddha dharmaḥ puruṣottamehi /
yathā ca buddhāḥ kathayanti nāyakā upāyakauśalyaśatairanekaiḥ
yathāśayaṃ jāniya te cariṃ ca nānādhimuktāniha prāṇakoṭinām /
citrāṇi karmāṇi viditva teṣāṃ purākṛtaṃ yatkuśalaṃ ca tehi
nānāniruktīhi ca kāraṇehi saṃprāpayāmī ima teṣa prāṇinām /
hetūhi dṛṣṭāntaśatehi cāhaṃ tathā tathā toṣayi sarvasattvān
sūtrāṇi bhāṣāmi tathaiva gāthā itivṛttakaṃ jātakamadbhutaṃ ca /
nidāna aupamyaśataiśca citrairgeyaṃ ca bhāṣāmi tathopadeśān
ye bhonti hīnābhiratā avidvasū acīrṇacaryā bahubuddhakoṭiṣu /
saṃsāralagnāśca suduḥkhitāśca nirvāṇa teṣāmupadarśayāmi
upāyametaṃ kurute svayaṃbhūrbauddhasya jñānasya prabodhanārtham /
na cāpi teṣāṃ pravade kadācid yuṣme 'pi buddhā iha loki bheṣyatha
kiṃ kāraṇaṃ kālamavekṣya tāyī kṣaṇaṃ ca dṛṣṭvā tatu paśca bhāṣate /
so 'yaṃ kṣaṇo adya kathaṃci labdho vadāmi yeneha ca bhūtaniścayam
navāṅgametanmama śāsanaṃ ca prakāśitaṃ sattvabalābalena /
upāya eṣo varadasya jñāne praveśanārthāya nidarśito me
bhavanti ye ceha sadā viśuddhā vyaktā śucī sūrata buddhaputrāḥ /
kṛtādhikārā bahubuddhakoṭiṣu vaipulyasūtrāṇi vadāmi teṣām
tathā hi te āśayasaṃpadāya viśuddharūpāya samanvitābhūn /
vadāmi tān buddha bhaviṣyatheti anāgate 'dhvāni hitānukampakāḥ
śrutvā ca prītisphuṭa bhonti sarve buddhā bhaviṣyāma jagatpradhānāḥ /
punaśca haṃ jāniya teṣa caryāṃ vaipulyasūtrāṇi prakāśayāmi
ime ca te śrāvaka nāyakasya yehi śrutaṃ śāsanametamagryam /
ekāpi gāthā śruta dhāritā vā sarveṣa bodhāya na saṃśayo 'sti
ekaṃ hi yānaṃ dvitiyaṃ na vidyate tṛtiyaṃ hi naivāsti kadāci loke /
anyatrupāyā puruṣottamānāṃ yadyānanānātvupadarśayanti
bauddhasya jñānasya prakāśanārthaṃ loke samutpadyati lokanāthaḥ /
ekaṃ hi kāryaṃ dvitiyaṃ na vidyate na hīnayānena nayanti buddhāḥ
pratiṣṭhito yatra svayaṃ svayaṃbhūryaccaiva buddhaṃ yatha yādṛśaṃ ca /
balāśca ye dhyānavimokṣa-indriyāstatraiva sattvā pi pratiṣṭhapeti
mātsaryadoṣo hi bhaveta mahyaṃ spṛśitva bodhiṃ virajāṃ viśiṣṭām /
yadi hīnayānasmi pratiṣṭhapeyamekaṃ pi sattvaṃ na mamate sādhu
mātsarya mahyaṃ na kahiṃci vidyate īrṣyā na me nāpi ca chandarāgaḥ /
ucchinna pāpā mama sarvadharmāstenāsmi buddho jagato 'nubodhāt
yathā hyahaṃ citritu lakṣaṇehi prabhāsayanto imu sarvalokam /
puraskṛtaḥ prāṇiśatairanekairdeśemimāṃ dharmasvabhāvamudrām
evaṃ ca cintemyahu śāriputra kathaṃ nu evaṃ bhavi sarvasattvāḥ /
dvātriṃśatīlakṣaṇarūpadhāriṇaḥ svayaṃprabhā lokavidū svayaṃbhūḥ
yathā ca paśyāmi yathā ca cintaye yathā ca saṃkalpa mamāsi pūrvam /
paripūrṇametat praṇidhānu mahyaṃ buddhā ca bodhiṃ ca prakāśayāmi
sacedahaṃ śārisutā vadeyaṃ sattvāna bodhāya janetha chandam /
ajānakāḥ sarva bhrameyuratra na jātu gṛhṇīyu subhāṣitaṃ me
tāṃścaiva haṃ jāniya evarūpān na cīrṇacaryāḥ purimāsu jātiṣu /
adhyoṣitāḥ kāmaguṇeṣu saktāstṛṣṇāya saṃmūrchita mohacittāḥ
te kāmahetoḥ prapatanti durgatiṃ ṣaṭsū gatīṣū parikhidyamānāḥ /
kaṭasī ca vardhenti punaḥ punaste duḥkhena saṃpīḍita alpapuṇyāḥ
vilagna dṛṣṭīgahaneṣu nityamastīti nāstīti tathāsti nāsti /
dvāṣaṣṭi dṛṣṭīkṛta niśrayitvā asanta bhāvaṃ parigṛhya te sthitāḥ
duḥśodhakā mānina dambhinaśca vaṅkāḥ śaṭhā alpaśrutāśca bālāḥ /
te naiva śṛṇvanti subuddhaghoṣaṃ kadāci pi jātisahasrakoṭiṣu
teṣāmahaṃ śārisutā upāyaṃ vadāmi duḥkhasya karotha antam /
duḥkhena saṃpīḍita dṛṣṭva sattvān nirvāṇa tatrāpyupadarśayāmi
evaṃ ca bhāṣāmyahu nityanirvṛtā ādipraśāntā imi sarvadharmāḥ /
caryāṃ ca so pūriya buddhaputro anāgate 'dhvāni jino bhaviṣyati
upāyakauśalya mamaivarūpaṃ yat trīṇi yānānyupadarśayāmi /
ekaṃ tu yānaṃ hi nayaśca eka ekā ciyaṃ deśana nāyakānām
vyapanehi kāṅkṣāṃ tatha saṃśayaṃ ca yeṣāṃ ca keṣāṃ ciha kāṅkṣa vidyate /
ananyathāvādina lokanāyakā ekaṃ idaṃ yānu dvitīyu nāsti
ye cāpyabhūvan purimāstathāgatāḥ parinirvṛtā buddhasahasra neke /
atītamadhvānamasaṃkhyakalpe teṣāṃ pramāṇaṃ na kadāci vidyate
sarvehi tehi puruṣottamehi prakāśitā dharma bahū viśuddhāḥ /
dṛṣṭāntakaiḥ kāraṇahetubhiśca upāyakauśalyaśatairanekaiḥ
sarve ca te darśayi ekayānamekaṃ ca yānaṃ avatārayanti /
ekasmi yāne paripācayanti acintiyā prāṇisahasrakoṭyaḥ
anye upāyā vividhā jinānāṃ yehī prakāśentimamagradharmam /
jñātvādhimuktiṃ tatha āśayaṃ ca tathāgatā loki sadevakasmin
ye cāpi sattvāstahi teṣa saṃmukhaṃ śṛṇvanti dharmaṃ atha vā śrutāvinaḥ /
dānaṃ ca dattaṃ caritaṃ ca śīlaṃ kṣāntyā ca saṃpādita sarvacaryāḥ
vīryeṇa dhyānena kṛtādhikārāḥ prajñāya vā cintita eti dharmāḥ /
vividhāni puṇyāni kṛtāni yehi te sarvi bodhāya abhūṣi lābhinaḥ
parinirvṛtānāṃ ca jināna teṣāṃ ye śāsane kecidabhūṣi sattvāḥ /
kṣāntā ca dāntā ca vinīta tatra te sarvi bodhāya abhūṣi lābhinaḥ
ye cāpi dhātūna karonti pūjāṃ jināna teṣāṃ parinirvṛtānām /
ratnāmayān stūpasahasra nekān suvarṇarūpyasya ca sphāṭikasya
ye cāśmagarbhasya karonti stūpān karketanāmuktamayāṃśca kecit /
vaiḍūryaśreṣṭhasya tathendranīlān te sarvi bodhāya abhūṣi lābhinaḥ
ye cāpi śaileṣu karonti stūpān ye candanānāmagurusya kecit /
ye devadārūsya karonti stūpān ye dārusaṃghātamayāṃśca kecit
iṣṭāmayān mṛttikasaṃcitān vā prītāśca kurvanti jināna stūpān /
uddiśya ye pāṃsukarāśayo 'pi aṭavīṣu durgeṣu ca kārayanti
sikatāmayān vā puna kūṭa kṛtvā ye keciduddiśya jināna stūpān /
kumārakāḥ krīḍiṣu tatra tatra te sarvi bodhāya abhūṣi lābhinaḥ
ratnāmayā bimba tathaiva kecid dvātriṃśatīlakṣaṇarūpadhāriṇaḥ /
uddiśya kārāpita yehi cāpi te sarvi bodhāya abhūṣi lābhinaḥ
ye saptaratnāmaya tatra kecid ye tāmrikā vā tatha kāṃsikā vā /
kārāpayīṣu sugatāna bimbā te sarvi bodhāya abhūṣi lābhinaḥ
sīsasya lohasya ca mṛttikāya vā kārāpayīṣu sugatāna vigrahān /
ye pustakarmāmaya darśanīyāṃste sarvi bodhāya abhūṣi lābhinaḥ
ye citrabhittīṣu karonti vigrahān paripūrṇagātrān śatapuṇyalakṣaṇān /
likhetsvayaṃ cāpi likhāpayedvā te sarvi bodhāya abhūṣi lābhinaḥ
ye cāpi kecittahi śikṣamāṇāḥ krīḍāratiṃ cāpi vinodayantaḥ /
nakhena kāṣṭhena kṛtāsi vigrahān bhittīṣu puruṣā ca kumārakā vā
sarve ca te kārūṇikā abhūvan sarve 'pi te tārayi prāṇikoṭyaḥ /
samādapentā bahubodhisatvāṃste sarvi bodhāya abhūṣi lābhinaḥ
dhātūṣu yaiścāpi tathāgatānāṃ stūpeṣu vā mṛttikavigraheṣu vā /
ālekhyabhittīṣvapi pāṃsustūpe puṣpā ca gandhā ca pradatta āsīt
vādyā ca vādāpita yehi tatra bheryo 'tha śaṅkhāḥ paṭahāḥ sughoṣakāḥ /
nirnāditā dundubhayaśca yehi pūjāvidhānāya varāgrabodhinām
vīṇāśca tālā paṇavāśca yehi mṛdaṅga vaṃśā tuṇavā manojñāḥ /
ekotsavā vā sukumārakā vā te sarvi bodhāya abhūṣi lābhinaḥ
vādāpitā jhallariyo 'pi yehi jalamaṇḍakā carpaṭamaṇḍakā vā /
sugatāna uddiśyatha pūjanārthaṃ gītaṃ sugītaṃ madhuraṃ manojñam
sarve ca te buddha abhūṣi loke kṛtvāna tāṃ bahuvidhadhātupūjām /
kimalpakaṃ pi sugatāna dhātuṣu ekaṃ pi vādāpiya vādyabhāṇḍam
puṣpeṇa caikena pi pūjayitvā ālekhyabhittau sugatāna bimbān /
vikṣiptacittā pi ca pūjayitvā anupūrva drakṣyanti ca buddhakoṭyaḥ
yaiścāñjalistatra kṛto 'pi stūpe paripūrṇa ekā talasaktikā vā /
unnāmitaṃ śīrṣamabhūnmuhūrtamavanāmitaḥ kāyu tathaikavāram
namo 'stu buddhāya kṛtaikavāraṃ yehī tadā dhātudhareṣu teṣu /
vikṣiptacittairapi ekavāraṃ te sarvi prāptā imamagrabodhim
sugatāna teṣāṃ tada tasmi kāle parinirvṛtānāmatha tiṣṭhatāṃ vā /
ye dharmanāmāpi śruṇiṃsu sattvāste sarvi bodhāya abhūṣi lābhinaḥ
anāgatā pī bahubuddhakoṭyo acintiyā yeṣu pramāṇu nāsti /
te pī jinā uttamalokanāthāḥ prakāśayiṣyanti upāyametam
upāyakauśalyamanantu teṣāṃ bhaviṣyati lokavināyakānām /
yenā vineṣyantiha prāṇakoṭyo bauddhasmi jñānasmi anāsravasmin
eko 'pi sattvo na kadāci teṣāṃ śrutvāna dharmaṃ na bhaveta buddhaḥ /
praṇidhānametaddhi tathāgatānāṃ caritva bodhāya carāpayeyam
dharmāmukhā koṭisahasra neke prakāśayiṣyanti anāgate 'dhve /
upadarśayanto imamekayānaṃ vakṣyanti dharmaṃ hi tathāgatatve
sthitikā hi eṣā sada dharmanetrī prakṛtiśca dharmāṇa sadā prabhā[sate] /
viditva buddhā dvipadānamuttamā prakāśayiṣyanti mamekayānam
dharmasthitiṃ dharmaniyāmatāṃ ca nityasthitāṃ loki imāmakampyām /
buddhāśca bodhiṃ pṛthivīya maṇḍe prakāśayiṣyanti upāyakauśalam
daśasū diśāsū naradevapūjitāstiṣṭhanti buddhā yatha gaṅgavālikāḥ /
sukhāpanārthaṃ iha sarvaprāṇināṃ te cāpi bhāṣantimamagrabodhim
upāyakauśalya prakāśayanti vividhāni yānānyupadarśayanti /
ekaṃ ca yānaṃ paridīpayanti buddhā imāmuttamaśāntabhūmim
caritaṃ ca te jāniya sarvadehināṃ yathāśayaṃ yacca purā niṣevitam /
vīryaṃ ca sthāmaṃ ca viditva teṣāṃ jñātvādhimuktiṃ ca prakāśayanti
dṛṣṭāntahetūn bahu darśayanti bahukāraṇān jñānabalena nāyakāḥ /
nānādhimuktāṃśca viditva sattvān nānābhinirhārupadarśayanti
ahaṃ pi caitarhi jinendranāyako utpanna sattvāna sukhāpanārtham /
saṃdarśayāmī ima buddhabodhiṃ nānābhinirhārasahasrakoṭibhiḥ
deśemi dharmaṃ ca bahuprakāraṃ adhimuktimadhyāśaya jñātva prāṇinām /
saṃharṣayāmī vividhairupāyaiḥ pratyātmikaṃ jñānabalaṃ mamaitat
ahaṃ pi paśyāmi daridrasattvān prajñāya puṇyehi ca viprahīṇān /
praskanna saṃsāri niruddha durge magnāḥ punarduḥkhaparaṃparāsu
tṛṣṇāvilagnāṃścamarīva bāle kāmairihāndhīkṛta sarvakālam /
na buddhameṣanti mahānubhāvaṃ na dharma mārganti dukhāntagāminam
gatīṣu ṣaṭsu pariruddhacittāḥ kudṛṣṭidṛṣṭīṣu sthitā akampyāḥ /
duḥkhātu duḥkhānupradhāvamānāḥ kāruṇya mahyaṃ balavantu teṣu
so 'haṃ viditvā tahi bodhimaṇḍe saptāha trīṇi paripūrṇa saṃsthitaḥ /
arthaṃ vicintemimamevarūpaṃ ullokayan pādapameva tatra
prekṣāmi taṃ cānimiṣaṃ drumendraṃ tasyaiva heṣṭhe anucaṃkramāmi /
āścaryajñānaṃ ca idaṃ viśiṣṭaṃ sattvāśca mohāndha avidvasū ime
brahmā ca māṃ yācati tasmi kāle śakraśca catvāri ca lokapālāḥ /
maheśvaro īśvara eva cāpi marudgaṇānāṃ ca sahasrakoṭayaḥ
kṛtāñjalī sarvi sthitāḥ sagauravā arthaṃ ca cintemi kathaṃ karomi /
ahaṃ ca bodhīya vadāmi varṇān ime ca duḥkhairabhibhūta sattvāḥ
te mahya dharmaṃ kṣipi bālabhāṣitaṃ kṣipitva gaccheyurapāyabhūmim /
śreyo mamā naiva kadāci bhāṣituṃ adyaiva me nirvṛtirastu śāntā
purimāṃśca buddhān samanusmaranto upāyakauśalyu yathā ca teṣām /
yaṃ nūna haṃ pi ima buddhabodhiṃ tridhā vibhajyeha prakāśayeyam
evaṃ ca me cintitu eṣa dharmo ye cānye buddhā daśasu ddiśāsu /
darśiṃsu te mahya tadātmabhāvaṃ sādhuṃ ti ghoṣaṃ samudīrayanti
sādhū mune lokavināyakāgra anuttaraṃ jñānamihādhigamya /
upāyakauśalyu vicintayanto anuśikṣase lokavināyakānām
vayaṃ pi buddhāya paraṃ tadā padaṃ tṛdhā ca kṛtvāna prakāśayāmaḥ /
hīnādhimuktā hi avidvasū narā bhaviṣyathā buddha na śraddadheyuḥ
tato vayaṃ kāraṇasaṃgraheṇa upāyakauśalya niṣevamāṇāḥ /
phalābhilāṣaṃ parikīrtayantaḥ samādapemo bahubodhisattvān
ahaṃ cudagrastada āsi śrutvā ghoṣaṃ manojñaṃ puruṣarṣabhāṇām /
udagracitto bhaṇi teṣa tāyināṃ na mohavādī pravarā maharṣī
ahaṃ pi evaṃ samudācariṣye yathā vadantī vidu lokanāyakāḥ /
ahaṃ pi saṃkṣobhi imasmi dāruṇe utpanna sattvāna kaṣāyamadhye
tato hyahaṃ śārisutā viditvā vārāṇasīṃ prasthitu tasmi kāle /
tahi pañcakānāṃ pravadāmi bhikṣuṇāṃ dharmaṃ upāyena praśāntabhūmim
tataḥ pravṛttaṃ mama dharmacakraṃ nirvāṇaśabdaśca abhūṣi loke /
arhantaśabdastatha dharmaśabdaḥ saṃghasya śabdaśca abhūṣi tatra
bhāṣāmi varṣāṇi analpakāni nirvāṇabhūmiṃ cupadarśayāmi /
saṃsāraduḥkhasya ca eṣa anto evaṃ vadāmī ahu nityakālam
yasmiṃśca kāle ahu śāriputra paśyāmi putrān dvipadottamānām /
ye prasthitā uttamamagrabodhiṃ koṭīsahasrāṇi analpakāni
upasaṃkramitvā ca mamaiva antike kṛtāñjalīḥ sarvi sthitāḥ sagauravāḥ /
yehī śruto dharma jināna āsīt upāyakauśalyu bahuprakāram
tato mamā etadabhūṣi tatkṣaṇaṃ samayo mamā bhāṣitumagradharmam /
yasyāhamarthaṃ iha loki jātaḥ prakāśayāmī tamihāgrabodhim
duḥśraddadhaṃ etu bhaviṣyate 'dya nimittasaṃjñāniha bālabuddhinām /
adhimānaprāptāna avidvasūnāṃ ime tu śroṣyanti hi bodhisattvāḥ
viśāradaścāhu tadā prahṛṣṭaḥ saṃlīyanāṃ sarva vivarjayitvā /
bhāṣāmi madhye sugatātmajānāṃ tāṃścaiva bodhāya samādapemi
saṃdṛśya caitādṛśabuddhaputrāṃstavāpi kāṅkṣā vyapanīta bheṣyati /
ye cā śatā dvādaśime anāsravā buddhā bhaviṣyantimi loki sarve
yathaiva teṣāṃ purimāṇa tāyināṃ anāgatānāṃ ca jināna dharmatā /
mamāpi eṣaiva vikalpavarjitā tathaiva haṃ deśayi adya tubhyam
kadāci kahiṃci kathaṃci loke utpādu bhoti puruṣarṣabhāṇām /
utpadya cā loki anantacakṣuṣaḥ kadācidetādṛśu dharma deśayuḥ
sudurlabho īdṛśu agradharmaḥ kalpāna koṭīnayutairapi syāt /
sudurlabhā īdṛśakāśca sattvāḥ śratvāna ye śraddadhi agradharmam
audumbaraṃ puṣpa yathaiva durlabhaṃ kadāci kahiṃci kathaṃci dṛśyate /
manojñarūpaṃ ca janasya tadbhavedāścaryu lokasya sadevakasya
ataśca āścaryataraṃ vadāmi śrutvāna yo dharmamimaṃ subhāṣitam /
anumodi ekaṃ pi bhaṇeya vācaṃ kṛta sarvabuddhāna bhaveya pūjā
vyapanehi kāṅkṣāmiha saṃśayaṃ ca ārocayāmi ahu dharmarājā /
samādapemi ahamagrabodhau na śrāvakāḥ kecidihāsti mahyam
tava śāriputraitu rahasyu bhotu ye cāpi me śrāvaka mahya sarve /
ye bodhisattvāśca ime pradhānā rahasyametanmama dhārayantu
kiṃ kāraṇaṃ pañcakaṣāyakāle kṣudrāśca duṣṭāśca bhavanti sattvāḥ /
kāmairihāndhīkṛta bālabuddhayo na teṣa bodhāya kadāci cittam
śrutvā ca yānaṃ mama etadekaṃ prakāśitaṃ tena jinena āsīt /
anāgate 'dhvāni bhrameyu sattvāḥ sūtraṃ kṣipitvā narakaṃ vrajeyuḥ
lajjī śucī ye ca bhaveyu sattvāḥ saṃprasthitā uttamamagrabodhim /
viśārado bhūtva vademi teṣāmekasya yānasya anantavarṇān
etādṛśī deśana nāyakānāmupāyakauśalyamidaṃ variṣṭham /
bahūhi saṃdhāvacanehi coktaṃ durbodhyametaṃ hi aśikṣitehi
tasmāddhi saṃdhāvacanaṃ vijāniyā buddhāna lokācariyāṇa tāyinām /
jahitva kāṅkṣāṃ vijahitva saṃśayaṃ bhaviṣyathā buddha janetha harṣam
Original text: Saddharmapuṇḍarīkasūtra · Edition: P.L. Vaidya, Darbhanga : The Mithila Institute, 1960 (Buddhist Sanskrit Texts, 6) · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0