Ṛtusaṃhāra · Chapter 4

navapravālodgamasasyaramyaḥ praphullalodhraḥ paripakvaśāliḥ
vilīnapadmaḥ prapatattuṣāro hemantakālaḥ samupāgato 'yam //

manoharaiś candanarāgagaurais tuṣārakundendunibhaiś ca hāraiḥ
vilāsinīnāṃ stanaśālinīnāṃ nālaṃkriyante stanamaṇḍalāni //

na bāhuyugmeṣu vilāsinīnāṃ prayānti saṅgaṃ valayāṅgadāni
nitambabimbeṣu navaṃ dukūlaṃ tanvaṃśukaṃ pīnapayodhareṣu //

kāñcīguṇaiḥ kāñcanaratnacitrair no bhūṣayanti pramadā nitambān
na nūpurairhaṃsarutaṃ bhajadbhiḥ pādāmbujāny ambujakāntibhāñji //

gātrāṇi kālīyakacarcitāni sapattralekhāni mukhāmbujāni
śirāṃsi kālāgurudhūpitāni kurvanti nāryaḥ suratotsavāya //

ratiśramakṣāmavipāṇḍuvaktrāḥ samprāptaharṣābhyudayās taruṇyaḥ
hasanti noccair daśanāgrabhinnān prapīḍyamānān adharān avekṣya //

pīnastanoraḥsthalabhāgaśobhām āsādya tatpīḍanajātakhedaḥ
tṛṇāgralagnaistuhinaiḥ patadbhir ākrandatīvoṣasi śītakālaḥ //

prabhūtaśāliprasavaiścitāni mṛgāṅganāyūthavibhūṣitāni
manoharakrauñcanināditāni sīmāntarāṇy utsukayanti cetaḥ //

praphullanīlotpalaśobhitāni sonmādakādambavibhūṣitāni
prasannatoyāni suśītalāni sarāṃsi cetāṃsi haranti puṃsām //

mārgaṃ samīkṣyātinirastanīraṃ pravāsakhinnaṃ patimudvahantyaḥ
avekṣyamāṇā hariṇekṣaṇākṣyaḥ prabodhayantīva manorathāni //

pākaṃ vrajantī himajātaśītair ādhūyamānā satataṃ marudbhiḥ
priye priyaṅguḥ priyaviprayuktā vipāṇḍutāṃ yāti vilāsinīva //

puṣpāsavāmodasugandhivaktro niḥśvāsavātaiḥ surabhīkṛtāṅgaḥ
parasparāṅgavyatiṣaṅgaśāyī śete janaḥ kāmarasānuviddhaḥ //

dantacchadaiḥ savraṇadantacihnaiḥ stanaiśca pāṇyagrakṛtābhilekhaiḥ
saṃsūcyate nirdayamaṅganānāṃ ratopabhogo navayauvanānām //

kācidvibhūṣayati darpaṇasaktahastā bālātapeṣu vanitā vadanāravindam
dantacchadaṃ priyatamena nipītasāraṃ dantāgrabhinnam avakṛṣya nirīkṣate ca //

anyā prakāmasurataśramakhinnadehā rātriprajāgaravipāṭalanetrapadmā
srastāṃsadeśalalitākulakeśapāśā nidrāṃ prayāti mṛdusūryakarābhitaptā //

nirmālyadāma paribhuktamanojñagandhaṃ mūrdhno 'panīya ghananīlaśiroruhāntāḥ
pīnonnatastanabharānatagātrayaṣṭyaḥ kurvanti keśaracanāmaparāstaruṇyaḥ //

anyā priyeṇa paribhuktamavekṣya gātraṃ harṣānvitā viracitādharacāruśobhā
kūrpāsakaṃ paridadhāti nakhakṣatāṅgī vyālambinīlalalitālakakuñcitākṣī //

anyāściraṃ suratakelipariśrameṇa khedaṃ gatāḥ praśithilīkṛtagātrayaṣṭyaḥ
saṃhṛṣyamāṇapulakorupayodharāntā abhyañjanaṃ vidadhati pramadāḥ suśobhāḥ //

bahuguṇaramaṇīyo yoṣitāṃ cittahārī pariṇatabahuśālivyākulagrāmasīmā
vinipatitatuṣāraḥ krauñcanādopagītaḥ pradiśatu himayuktaḥ kāla eṣaḥ sukhaṃ vaḥ //