Language

ENहिગુ
Scripture Library

Revākhāṇḍa (revised text) · Chapter 8

8.1

|| iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe narmadāmāhātmye kūrmakalpasamudbhavo nāma saptamo 'dhyāyaḥ ||
RKV adhyāya 8
mārkaṇḍeya uvāca:
naṣṭe loke punaścānye salilena samāvṛte /
mahārṇavasya madhyastho bāhubhyāmataraṃ jalam

8.2

divye varṣaśate pūrṇe śrānto 'haṃ nṛpasattama /
dhyātuṃ samārabhaṃ devaṃ mahadarṇavatāraṇam

8.3

dhyāyamānastataḥ kāle apaśyaṃ pakṣiṇaṃ param /
hārakundendusaṃkāśaṃ bakaṃ gokṣīrapāṇḍuram

8.4

tato 'haṃ vismayāviṣṭastaṃ bakaṃ samudīkṣya vai /
asmin mahārṇave ghore kuto 'yaṃ pakṣisaṃbhavaḥ

8.5

taranbāhubhiraśrāntastaṃ bakaṃ pratyabhāṣiṣi /
pākṣarūpaṃ samāsthāya kastvamekārṇavīkṛte

8.6

bhramase divyayogātmanmohayanniva māṃ prabho /
etatkathaya me sarvaṃ yo 'si so 'si namo 'stu te

8.7

so 'bravīnmāṃ mahādevo brahmāhaṃ viṣṇureva ca /
jagatsarvaṃ mayā vatsa saṃhṛtaṃ kiṃ na budhyase

8.8

tava mātā pitāhaṃ vai viśvasya ca mahāmune /
kāruṇyaṃ mama saṃjātaṃ dṛṣṭvā magnaṃ mahārṇave

8.9

pakṣirūpaṃ samāsthāya ato 'trāhaṃ samāgataḥ /
kim arthamāturo bhūtvā bhramasītthaṃ mahārṇave

8.10

śīghraṃ praviśa matpakṣau yena viśramase dvija /
evamuktastatastena devenāhaṃ nareśvara

8.11

tato 'haṃ tasya pakṣānte pralīnastu bhramañjale /
kāle yugasāhasrānte aśrānto 'rṇavamadhyagaḥ

8.12

tataḥ śṛṇomi sahasā dikṣu sarvāsu suvrata /
kiṃcinnūpurasaṃmiśram adbhutaṃ śabdamuttamam

8.13

tadārṇavajalaṃ sarvaṃ saṃkṣiptaṃ sahasābhavat /
kimetaditi saṃcintya diśaḥ samavalokayam

8.14

daśa kanyāstato dikṣu āgatāśca mahārṇave /
vastrālaṃkārasahitā digbhyo nūpurabhūṣitāḥ

8.15

kāciccandrasamābhāsā kācidādityasaprabhā /
kācidaṃjanapuñjābhā kācidraktotpalaprabhā

8.16

nānārūpadharā saumyā nānābharaṇabhūṣitā /
arghyapādyādibhirmālyairbakamabhyarcya suvratāḥ

8.17

tatastaṃ parvatākāraṃ guhyaṃ pakṣiṇamavyayam /
praviveśa mahāghoraṃ parvato hyarṇavaṃ svarāṭ

8.18

yojanānāṃ sahasrāṇi tāvantyeva śatāni ca /
triṃśadyojanasāhasraṃ yāvadbhūmaṇḍalaṃ tviti

8.19

tato bhūmaṇḍalaṃ divyaṃ pañcaratnasamākulam /
divyasphaṭikasopānaṃ rukmastaṃbhamanoramam

8.20

yojanānāṃ sahasraṃ tu vistarāddviguṇāyatam /
vāpīkūpasamākīrṇaṃ prāsādāṭṭālakāvṛtam

8.21

kalpavṛkṣasamākīrṇaṃ dhvajaṣaṣṭivibhūṣitam /
tasminpuravare ramye nānāratnopaśobhitam

8.22

tathānyacca puraṃ ramyaṃ patākojjvalavedikam /
śatayojanavistīrṇaṃ tāvaddviguṇamāyatam

8.23

puramadhye tatastasminnadī paramaśobhanā /
mahatī puṇyasalilā nānāratnaśilā tathā

8.24

tasyāstīre mayā dṛṣṭaṃ taḍitsūryasamaprabham /
indranīlamahānīlaiścitaṃ ratnaiḥ samantataḥ

8.25

kvacidvahnisamākāraṃ kvacidindrāyudhaprabham /
kvaciddhūmraṃ kvacitpītaṃ kvacidraktaṃ kvacitsitam

8.26

nānāvarṇaiḥ samāyuktaṃ liṅgamadbhutadarśanam /
brahmaviṣṇvindrasādhyaiśca samantātparivāritam

8.27

nandīśvaragaṇādhyakṣaiścendrādityaiśca tadvṛtam /
paśyāmi liṅgamīśānaṃ mahāliṅgaṃ tameva ca

8.28

parivārya tatastaṃ tu prasuptāndevadānavān /
nimīlitākṣānpaśyāmi divyābharaṇabhūṣitān

8.29

tatastāḥ padmapatrākṣyo nāryaḥ paramasaṃmatāḥ /
nadyāstasyā jale snātvā divyapuṣpairmanoramaiḥ

8.30

dattvārghapādyaṃ vidhivalliṃgasya saha pakṣiṇā /
arcayantīrvarārohā daśa tāḥ pramadottamāḥ

8.31

tatastvabhyarcya talliṅgaṃ tasminneva purottame /
sarvā adarśanaṃ jagmurvidyuto 'bhragaṇeṣviva

8.32

na cāsau pakṣirāṭ tasminna striyo na ca devatāḥ /
tadevaikaṃ sthitaṃ liṅgamarcayanvismayānvitaḥ

8.33

tato'haṃ duḥkhamūḍhātmā rudramāyeti cintayan /
tataḥ kanyāḥ samuttīrya divyāṃbaravibhūṣaṇāḥ

8.34

bhāsayantyo jagatsarvaṃ vidyuto 'bhragaṇāniva /
padmairhiraṇmayairdivyairarcayitvā śubhānanāḥ

8.35

viviśustajjalaṃ kṣipraṃ samaṃtād varabhūṣaṇāḥ /
tasminpuravare cānye tāmevāhaṃ punaḥpunaḥ

8.36

paśyāmi hyamarāṃ kanyām arcayantīṃ maheśvaram /
tato 'haṃ tāṃ varārohāmapṛcchaṃ kamalekṣaṇām

8.37

kā tvamasminpure devi vasase śivamarcatī /
tāścāgatāḥ striyaḥ sarvāḥ kva gatāste gaṇeśvarāḥ

8.38

namo 'stu te mahābhāge brūhi puṇye maheśvari /
tava prasādādvijñātumetadicchāmi suvrate /
dayāṃ kṛtvā mahādevi kathayasva mamānaghe

8.39

śryuvāca:
vismṛtāhaṃ kathaṃ vipra dṛṣṭvā kalpe purātane /
mā te 'bhūtsmṛtivibhraṃśaḥ sā cāhaṃ kalpavāhinī

8.40

narmadā nāma vikhyātā rudradehād viniḥsṛtā /
yāstāḥ kanyāstvayā dṛṣṭā hyarcayantyo maheśvaram

8.41

yābhistviha samānītaḥ pakṣirājasamanvitāḥ /
diśastā viddhi sarveśāḥ sarvāstvaṃ munisattama

8.42

tiryakpakṣisvarūpeṇa mahāyogī maheśvaraḥ /
ebhiḥ śivapurādvipra ānītaḥ sa maheśvaraḥ

8.43

saiṣa devo mahādevo liṅgamūrtirvyavasthitaḥ /
arcyate brahmaviṣṇvindraiḥ surāsurajagadguruḥ

8.44

layamāyāti yasmāddhi jagatsarvaṃ carācaram /
tena liṅgamiti proktaṃ purāṇajñair maharṣibhiḥ

8.45

tena devagaṇāḥ sarve saṃkṣiptā māyayā purā /
pralīnāścaiva lokeśa na dṛśyante hi sāṃpratam

8.46

punardṛśyā bhaviṣyanti sṛjamānāḥ svayaṃbhuvā /
sāhaṃ liṅgārcanaparā narmadā nāma nāmataḥ

8.47

kālaṃ yugasahasrasya rudrasya paricārikā /
asya prasādādamarastathā tvaṃ dvijapuṃgava

8.48

satyārjavadayāyuktaḥ siddho 'si tvaṃ śivārcanāt /
evamuktvā tu sā devī tatraivāntaradhīyata

8.49

tāḥ striyaḥ sa ca deveśo bakarūpo maheśvaraḥ /
tasyāstadvacanaṃ śrutvā avatīrya mahānadīm

8.50

snātvā samarcaya tvaṃ hi vidhinā mantrapūrvakam /
tato 'haṃ sahasā tasmāt samuttīrya jalāśayāt

8.51

na ca paśyāmi talliṅgaṃ na ca tāṃ nimnagāṃ nṛpa /
tadaiva lokāḥ saṃjātāḥ kṣitiścaiva sakānanā

8.52

ṛkṣacandrārkavitataṃ tadeva ca nabhastalam /
yathāpūrvam adṛṣṭaṃ tu tathaiva ca punaḥ kṛtam /
nato'haṃ manasā devamapūjayaṃ maheśvaram

8.53

evaṃ bake purā kalpe mayā dṛṣṭeyam avyayā /
narmadā martyalokasya mahāpātakanāśinī

8.54

tasmāddharmaparair vipraiḥ kṣatraśūdraviśādibhiḥ /
sadā sevyā mahābhāgā dharmavṛddhyarthakāribhiḥ

8.55

ye 'pi bhaktayā sakṛttoye narmadāyā maheśvaram /
snātvā te sarvaṃ pāpaṃ nāśayantyasaṃśayam

Original text: Revākhāṇḍa of the Vāyupurāṇa (RKV) · Edition: Śrīkṛṣṇadās, Kṣemrāj (ed.): Śrīskandamahāpurāṇam. Veṅkateśvara Steam Press, Bombay: 1910 and its reprint: Siṃha, Nāgaśaraṇa (ed.): Śrīskandamahāpurāṇam. pañcama bhāga: śrī āvantyakhaṇḍam. Nag Publishers, Delhi: 1986. · Data entry Jürgen Neuss · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc