Language

ENहिગુ
Scripture Library

Revākhāṇḍa (revised text) · Chapter 232

232.1

|| iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe tīrthasaṃkhyāparigaṇanavarṇanaṃ nāmaikatriṃśadadhikadviśatatamo 'dhyāyaḥ ||
RKV adhyāya 232
sūta uvāca:
iti vaḥ kathitaṃ viprā revāmāhātmyamuttamam /
yathopadiṣṭaṃ pārthāya mārkaṇḍeyena vai purā

232.2

tathā tīrthakadambāśca teṣu tīrthaviśeṣataḥ /
prādhānyena mayā khyātā yathāsaṅkhyaṃ yathākramam

232.3

etatpavitramatulaṃ hyetatpāpaharaṃ param /
narmadācaritaṃ puṇyaṃ māhātmyaṃ munibhāṣitam

232.4

saptakalpānugo vipro narmadāyāṃ munīśvarāḥ /
mṛkaṇḍatanayo dhīmānparamārthaviduttamaḥ

232.5

saṃsevya sarvatīrthāni nadīḥ sarvāśca vai purā /
bahukalpasmarāṃ revāmālakṣya śivadehajām

232.6

me kaleti ca śarvoktāṃ śaraṇaṃ śarvajāṃ yayau /
ajarāmamarāṃ devīṃ daityadhvaṃsakarīṃ parām

232.7

mahāvibhavasaṃyuktāṃ bhavaghnīṃ bhavajāhnavīm /
tasyāmābadhya satprema jātaḥ so 'pyajarāmaraḥ

232.8

ṣaṣṭitīrthasahasrāṇi ṣaṣṭikoṭyaśca sattamāḥ /
vyavasthitāni revāyāstīrayugme pade pade

232.9

sāritaḥ paritaḥ santi satīrthāstu sahasraśaḥ /
na tulāṃ yānti revāyāstāśca manye munīśvarāḥ

232.10

etadvaḥ kathitaṃ sarvaṃ yatpṛṣṭamakhilaṃ dvijāḥ /
yanmaheśamukhācchrutvā vāyurāha ṛṣīnprati

232.11

tadvanmṛkaṇḍatanayo 'pyanubhūyākhilāṃ nadīm /
satīrthāṃ padaśaḥ prāha pāṇḍuputrāya pāvanīm

232.12

etacca kathitaṃ sarvaṃ saṃkṣepeṇa dvijottamāḥ /
narmadācaritaṃ puṇyaṃ triṣu lokeṣu durlabham

232.13

kimanyaiḥ saritāṃ toyaiḥ sevitais tu sahasraśaḥ /
yadi saṃsevyate toyaṃ revāyāḥ pāpanāśanam

232.14

mekalājalasaṃsevī muktimāpnoti śāśvatīm

232.15

yathā yathā bhajenmartyo yadyadicchati tīrthagaḥ /
tattadāpnoti niyataṃ śraddhayāśraddhayāpi ca

232.16

idaṃ brahmā hariridamidaṃ sākṣātparo haraḥ /
idaṃ brahma nirākāraṃ kaivalyaṃ narmadājalam

232.17

tāvadgarjanti tīrthāni nadyo hṛdayaphalapradāḥ /
yāvanna smaryate revā sevāhevā kalau naraiḥ

232.18

dhruvaṃ loke hitārthāya śivena svaśarīrataḥ /
śaktiḥ kāpi saridrūpā reveyamavatāritā

232.19

tāvadgarjanti yajñāśca vanakṣetrādayo bhṛśam /
yāvanna narmadānāmakīrtanaṃ kriyate kalau

232.20

garimā gāṇyate tāvattapodānavratādiṣu /
narairvā prāpyate yāvadbhuvi bhargabhavā dhunī

232.21

ye vasantyuttare kūle rudrasyānucarā hi te /
vasanti yāmyatīre ye lokaṃ te yānti vaiṣṇavam

232.22

dhanyāste deśavaryāste yeṣu deśeṣu narmadā /
narakāntakarī śaśvatsaṃśritā śarvanirmitā

232.23

kṛtapuṇyāśca te lokāḥ śokāya na bhavanti te /
ye pibanti jalaṃ puṇyaṃ pārvatīpatisindhujam

232.24

idaṃ pavitramatulaṃ revāyāścaritaṃ dvijāḥ /
śṛṇoti yaḥ kīrtayate mucyate sarvapātakaḥ

232.25

yatphalaṃ sarvavedaiśca saṣaḍaṅgapadakramaiḥ /
śrutaiśca paṭhitaistasmātphalamaṣṭaguṇaṃ bhavet

232.26

satrayājī phalaṃ yacca labhate dvādaśābdikam /
śrutvā sakṛcca revāyāścaritaṃ tatphalaṃ labhet

232.27

sarvatīrthāvagāhācca yatphalaṃ sāgarādiṣu /
sakṛcchrutvā ca māhātmyaṃ revāyās tatphalaṃ labhet

232.28

etaddharmyamupākhyānaṃ sarvaśāstreṣvanuttamam /
deśe vā maṇḍale vāpi nagare grāmamadhyataḥ

232.29

gṛhe vā tiṣṭhate yasya likhitaṃ sārvavārṇikam /
sa brahmā sa śivaḥ sākṣātsa ca devo janārdanaḥ

232.30

dharmārthakāmamokṣāṇāṃ mārge 'yaṃ devasevitaḥ /
gurūṇāṃ ca guruḥ śāstraṃ paramaṃ siddhikāraṇam

232.31

yaścedaṃ śṛṇuyānnityaṃ purāṇaṃ devabhāṣitam /
brāhmaṇo vedavānbhūyātkṣatriyo vijayī bhavet

232.32

dhanāḍhyo jāyate vaiśyaḥ śūdro vai dharmabhāg bhavet

232.33

saubhāgyasantatiṃ nārī śrutvaitatsamavāpnuyāt /
śriyaṃ saukhyaṃ svargavāsaṃ janma caivottame kule

232.34

rasabhedī kṛtaghnaśca svāmidhruṅ mitravañcakaḥ /
goghnaśca garadaścaiva kanyāvikrayakārakaḥ

232.35

brahmaghnaśca surāpī ca steyī ca gurutalpagaḥ /
narmadācaritaṃ śṛṇvaṃstāmabdaṃ yo 'bhiṣevate

232.36

sarvapāpavinirmukto jāyate nātra saṃśayaḥ /
pākabhedī vṛthāpākī devabrāhmaṇanindakaḥ

232.37

parīvādī guroḥ pitroḥ sādhūnāṃ nṛpatestathā /
te 'pi śrutvā ca pāpebhyo mucyante nātra saṃśayaḥ

232.38

ye punarbhāvitātmānaḥ śastraṃ śṛṇvanti nityaśaḥ /
pūjayanti ca tacchāstraṃ nārmadaṃ vastrabhūṣaṇaiḥ

232.39

puṣpaiḥ phalaiś candanādyair bhojanair vividhair api /
śāstre 'sminpūjite devāḥ pūjitā guravastathā

232.40

iha loke pare caiva nātra kāryā vicāraṇā /
tasmātsarvaprayatnena gandhavastrādibhūṣaṇaiḥ

232.41

pūjayetparayā bhaktyā vācakaṃ śāstrameva ca /
vedapāṭhaiśca yatpuṇyamagnihotraiśca pālitaiḥ

232.42

tatphalaṃ samavāpnoti narmadācarite śubhe /
kurukṣetre ca yatpuṇyaṃ prabhāse puṣkare tathā

232.43

rudrāvarte gayāyāṃ ca vārāṇasyāṃ viśeṣataḥ /
gaṅgādvāre prayāge ca gaṅgāsāgarasaṅgame

232.44

evamādiṣu tīrtheṣu yatpuṇyaṃ jāyate nṛṇām /
narmadācaritaṃ śrutvā tatpuṇyaṃ sakalaṃ labhet

232.45

ādimadhyāvasāneṣu narmadācaritaṃ śubham /
yaḥ śṛṇoti naro bhaktyā śṛṇudhvaṃ tatphalaṃ mahat

232.46

samāpya śivasaṃsthānaṃ devakanyāsamāvṛtaḥ /
rudrasyānucaro bhūtvā śivena saha modate

232.47

dharmākhyānamidaṃ puṇyaṃ sarvākhyāneṣvanuttamam /
gṛhe 'pi paṭhyate yasya caturvarṇasya sattamāḥ

232.48

dhanyaṃ tasya gṛhaṃ manye gṛhasthaṃ cāpi tatkulam /
pustakaṃ pūjayedyastu narmadācaritasya tu

232.49

narmadā pūjitā tena bhagavāṃśca maheśvaraḥ /
vācake pūjite tadvaddevāśca ṛṣayo 'rcitāḥ

232.50

lekhayitvā ca sakalaṃ revācaritamuttamam /
bhūṣaṇaṃ sarvaśāstrāṇāṃ yo dadāti dvijanmane

232.51

narmadāsarvatīrtheṣu snānadānena yatphalam /
tatphalaṃ samavāpnoti sa naro nātra saṃśayaḥ

232.52

etatpurāṇaṃ rudroktaṃ mahāpuṇyaphalapradam /
svargadaṃ putradaṃ dhanyaṃ yaśasyaṃ kīrttivardhanam

232.53

dharmyamāyuṣyamatulaṃ duḥkhaduḥsvapnanāśanam /
paṭhatāṃ śṛṇvatāṃ cāpi sarvakāmārthasiddhidam

232.54

yatpradattamidaṃ puṇyaṃ purāṇaṃ vācyate dvijaiḥ /
śivaloke sthitis tasya purāṇākṣaravatsarī

232.55

iti nigaditametannarmadāyāścaritraṃ pavanagaditamagryaṃ śarvavaktrādavāpya /
tribhuvanajanavandyaṃ tvetadādau munīnāṃ kulapatipuratas tat sūtamukhyena sādhu

Original text: Revākhāṇḍa of the Vāyupurāṇa (RKV) · Edition: Śrīkṛṣṇadās, Kṣemrāj (ed.): Śrīskandamahāpurāṇam. Veṅkateśvara Steam Press, Bombay: 1910 and its reprint: Siṃha, Nāgaśaraṇa (ed.): Śrīskandamahāpurāṇam. pañcama bhāga: śrī āvantyakhaṇḍam. Nag Publishers, Delhi: 1986. · Data entry Jürgen Neuss · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc