Revākhāṇḍa (revised text) · Chapter 228
|| iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe tīrthayātrādividhānaviśeṣakathanaṃ nāma saptaviṃśatyadhikadviśatatamo 'dhyāyaḥ ||
RKV adhyāya 228
yudhiṣṭhira uvāca:
parārthaṃ tīrthayātrāyāṃ gacchataḥ kasya kiṃ phalam /
kiyanmātraṃ muniśreṣṭha tanme brūhi kṛpānidhe
mārkaṇḍeya uvāca:
parārthaṃ gacchatastanme vadataḥ śṛṇu pārthiva /
yathā yāvatphalaṃ tasya yātrādivihitaṃ bhavet
uttameneha varṇena dravyalobhādinā nṛpa /
nādhamasya kvacit kāryaṃ tīrthayātrādisevanam
dharmakarma mahārāja svayaṃ vidvānsamācaret /
śarīrasyāthavā śaktyā anyadvā kāryayogataḥ
dharmakarma sadā prāyaḥ savarṇenaiva kārayet /
putrapautrādikairvāpi jñātibhir gotrasambhavaiḥ
śreṣṭhaṃ hi vihitaṃ prāhurdharmakarma yudhiṣṭhira /
taireva kārayettasmānnottamairnādhamairapi
adhamena kṛtaṃ samyaṅ na bhavediti me matiḥ /
uttamaścādhamārthe vai kurvandurgatimāpnuyāt
na śūdrāya matiṃ dadyānnocchiṣṭaṃ na haviṣkṛtam /
na cāsyopadiśeddharmaṃ na cāsya vratamādiśet
japastapastīrthayātrā pravrajyā mantrasādhanam /
devatārādhanaṃ dīkṣā strīśūdrapatanāni ṣaṭ
pativatnī patatyeva vidhavā sarvamācaret /
sabhartṛkāśake patyau sarvaṃ kuryād anujñayā
gatvā parārthaṃ tīrthādau ṣoḍaśāṃśaphalaṃ labhet /
gacchataśca prasaṅgena tīrthamarddhaphalaṃ smṛtam
anusaṅgena tīrthasya snāne snānaphalaṃ viduḥ /
naiva yātrāphalaṃ tajjñāḥ śāstroktaṃ kalmaṣāpaham
pitrarthaṃ ca pitṛvyasya māturmātāmahasya ca /
mātulasya tathā bhrātuḥ śvaśurasya sutasya ca
poṣakārthādayoścāpi mātāmahyā gurostathā /
svasurmātṛṣvasuḥ paitryā ācāryādhyāpakasya ca
ityādyarthe naraḥ snātvā svayamaṣṭāṃśamāpnuyāt /
sākṣātpitroḥ prakurvāṇaścaturthāṃśamavāpnuyāt
patipatnyormithaścārddhaṃ phalaṃ prāhurmanīṣiṇaḥ /
bhāgineyasya śiṣyasya bhrātṛvyasya sutasya ca /
ṣaṭtripañcacaturbhāgānphalamāpnoti vai naraḥ
iti te kathitaṃ pārtha pāramparyakramāgatam /
kartavyaṃ jñātivargasya parārthe dharmasādhanam
varṣāṛtusamāyoge sarvā nadyo rajasvalāḥ /
muktvā sarasvatīṃ gaṅgāṃ narmadāṃ yamunānadīm
Original text: Revākhāṇḍa of the Vāyupurāṇa (RKV) · Edition: Śrīkṛṣṇadās, Kṣemrāj (ed.): Śrīskandamahāpurāṇam. Veṅkateśvara Steam Press, Bombay: 1910 and its reprint: Siṃha, Nāgaśaraṇa (ed.): Śrīskandamahāpurāṇam. pañcama bhāga: śrī āvantyakhaṇḍam. Nag Publishers, Delhi: 1986. · Data entry Jürgen Neuss · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0