Language

ENहिગુ
Scripture Library

Revākhāṇḍa (revised text) · Chapter 218

218.1

|| iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe eraṇḍītīrthamāhātmyavarṇanaṃ nāma saptadaśottaradviśatatamo 'dhyāyaḥ ||
RKV adhyāya 218
śrīmārkaṇḍeya uvāca:
tato gaccheddharādhīśa tīrthaṃ paramaśobhanam /
jamadagniriti khyātaṃ yatra siddho janārdanaḥ

218.2

yudhiṣṭhira uvāca:
kathaṃ siddho dvijaśreṣṭha vāsudevo jagadguruḥ /
mānuṣaṃ rūpamāsthāya lokānāṃ hitakāmyayā

218.3

etatsarvaṃ yathānyāyaṃ devadevasya cakriṇaḥ /
caritaṃ śrotum icchāmi kathyamānaṃ tvayānagha

218.4

śrīmārkaṇḍeya uvāca:
āsītpūrvaṃ mahārāja haihayādhipatirmahān /
kārtavīrya iti khyāto rājā bāhusahasravān

218.5

hastyaśvarathasampannaḥ sarvaśastrabhṛtāṃ varaḥ /
vedavidyāvratasnātaḥ sarvabhūtābhayapradaḥ

218.6

māhiṣmatyāḥ patiḥ śrīmānrājā hyakṣauhiṇīpatiḥ /
sa kadācinmṛgānhantuṃ nirjagāma mahābalaḥ

218.7

bahubhir divasaiḥ prāpto bhṛgukacchamanuttamam /
jamadagnir mahātejā yatra tiṣṭhati tāpasaḥ

218.8

reṇukāsahitaḥ śrīmānsarvabhūtābhayapradaḥ /
tasya putro 'bhavadrāmaḥ sākṣānnārāyaṇaḥ prabhuḥ

218.9

sarvakṣatraguṇairyukto brahmavidbrāhmaṇottamaḥ /
toṣayanparayā bhaktyā pitarau paramārthavat

218.10

taṃ tadā cārjunaṃ dṛṣṭvā jamadagniḥ pratāpavān /
carantaṃ mṛgayāṃ gatvā hyātithyena nyamantrayat

218.11

tatheti coktvā sa nṛpaḥ sabhṛtyabalavāhanaḥ /
jagāma cāśramaṃ puṇyamṛṣestasya mahātmanaḥ

218.12

tatkṣaṇād eva sampannaṃ śriyā paramayā vṛtam /
vismayaṃ paramaṃ tatra dṛṣṭvā rājā jagāma ha

218.13

gatamātrastu siddhena paramānnena bhojitaḥ /
sabhṛtyabalavānrājā brāhmaṇena yadṛcchayā /
kimetad iti papraccha kāraṇaṃ śaktimeva ca

218.14

kāmadhenoḥ prabhāvaṃ taṃ jñātvā prāha tato dvijam /
dakṣiṇāṃ dehi me vipra kalmaṣāṃ dhenumuttamām

218.15

śataṃ śatasahasrāṇām ayutaṃ niyutaṃ param /
bhūṣitānāṃ ca dhenūnāṃ dadāmi tava cārbudam

218.16

jamadagnir uvāca:
ayutaiḥ prayutair nāhaṃ śatakoṭibhiruttamām /
kāmadhenumimāṃ tāta na dadmi pratigamyatām

218.17

evamuktaḥ sa rājendras tena vipreṇa bhārata /
krodhasaṃraktanayana idaṃ vacanamabravīt

218.18

yasyedṛśaḥ kāmacāro mayyapi dvijapāṃsana /
ahaṃ te paśyatastasmānnayāmi surabhiṃ gṛhāt

218.19

dvija uvāca:
kaḥ krīḍati saroṣeṇa nirbhayo hi mahāhinā /
mṛtyudṛṣṭotareṇāpi mama dhenuṃ nayeta yaḥ

218.20

evamuktvā mahādaṇḍaṃ brahmadaṇḍamivāparam /
gṛhītvā paramakruddho jamadagniruvāca ha

218.21

yasyāsti śaktistejo vā kṣatriyasya kulādhamaḥ /
dhenuṃ nayatu me sadyaḥ kṣīṇāyuḥ saparicchadaḥ

218.22

etacchrutvā vacaḥ krūraṃ haihayaḥ śataśo vṛtaḥ /
dhāvamānaḥ kṣititale brahmadaṇḍahato 'patat

218.23

huṃkṛtena tato dhenvāḥ khaḍgapāśāsipāṇayaḥ /
nirgacchantaḥ pradṛśyante kalmaṣāyāḥ sahasraśaḥ

218.24

nāsāpuṭāgrādromāgrātkirātā māgadhā gudāt /
randhrāntareṣu cotpannāḥ śataśo 'tha sahasraśaḥ

218.25

evamanyo 'nyamāhatya haihayaṣṭaṅkaṇāndahan /
vināśaṃ saha vipreṇa gatā hyarjunatejasā

218.26

kārtavīryo jayaṃ labdhvā saṃkhye hatvā dvijottamam /
jagāma svāṃ purīṃ hṛṣṭaḥ kṛtāntavaśamohitaḥ

218.27

tatastvarānvitaḥ prāptaḥ paścādrāmo gate ripau /
ākrandamānāṃ jananīṃ dadarśa piturantike

218.28

rāma uvāca:
kenedamātmanāśāya hyajñānāt sāhasaṃ kṛtam /
mama tātaṃ jighāṃsuryo draṣṭuṃ mṛtyumihecchati

218.29

tataḥ sā rāmavākyena gatasattveva vihvalā /
udaraṃ karayugmena tāḍayantī hyuvāca tam

218.30

arjunena nṛśaṃsena kṣatriyair aparaiḥ saha /
ihāgatya pitā tena nihato bāhuśālinā

218.31

taṃ paśya nihataṃ tātaṃ gatāsuṃ gatacetasam /
saṃskṛtya vidhivatputra tarpayasva yathātatham

218.32

etacchrutvā sa vacanaṃ jananīm abhivādya tām /
pratijñām akarod yāṃ tāṃ śṛṇuṣva ca narādhipa

218.33

triḥsaptakṛtvaḥ pṛthivīṃ niḥkṣatriyakulānvayām /
snātvā ca teṣām asṛjā tarpayiṣyāmi te patim

218.34

tasyāpi paraśunā bāhūn kārtavīryasya durmateḥ /
chittvā pāsyāmi rudhiramiti satyaṃ śṛṇuṣva me

218.35

evaṃ pratijñāṃ kṛtvāsau jāmadagnyaḥ pratāpavān /
krodhena mahatāviṣṭaḥ saṃskṛtya pitaraṃ tataḥ

218.36

māhiṣmatīṃ purīṃ rāmo jagāma krodhamūrchitaḥ /
chittvā bāhuvanaṃ tasya hatvā taṃ kṣatriyādhamam

218.37

jagāma kṣatriyāntāya pṛthivīm avalokayan /
saptadvīpārṇavayutāṃ saśailavanakānanām

218.38

pūrvataḥ paścimāmāśāṃ dakṣiṇottarataḥ kurūn /
samantapañcake pañca cakāra rudhirahradān

218.39

sa teṣu rudhirāmbhastu hradeṣu krodhamūrchitaḥ /
pitḥn saṃtarpayāmāsa rudhireṇeti naḥ śrutam

218.40

atharcīkādaya upetya pitaro brāhmaṇarṣabham /
taṃ kṣamasveti jagadus tataḥ sa virarāma ha

218.41

teṣāṃ samīpe yo deśo hradānāṃ rudhirāmbhasām /
samaṃ tapaṃ cakram iti puṇyaṃ tatparikīrtitam

218.42

nivartya karmaṇastasmāt pitḥn provāca pāṇḍava /
rāmaḥ paramadharmātmā yadidaṃ rudhiraṃ mayā

218.43

kṣiptaṃ pañcasu tīrtheṣu tadbhūyāt tīrthamuttamam /
tathetyuktvā tu te sarve pitaro 'dṛśyatāṃ gatāḥ

218.44

evaṃ rāmasya saṃsargo devamārge yudhiṣṭhira /
sarvapāpakṣayakaro darśanātsparśanān nṛṇām

218.45

reṇukāpratyayārthāya adyāpi pitṛdevatāḥ /
dṛśyante devamārgasthāḥ sarvapāpakṣayaṃkarāḥ

218.46

tatra tīrthe tu rājendra narmadodadhisaṅgame /
sthānaṃ kṛtvā vidhānena mucyante pātakairnarāḥ

218.47

kuśāgreṇāpi kaunteya na spṛṣṭavyo mahodadhiḥ /
anena tatra mantreṇa snātavyaṃ nṛpasattama

218.48

namaste viṣṇurūpāya namastubhyam apāṃ pate /
sānnidhyaṃ kuru deveśa sāgare lavaṇāmbhasi /
iti sparśanamantraḥ

218.49

agniśca tejo mṛḍayā ca dehe reto 'tha viṣṇuramṛtasya nābhiḥ /
etad bruvan pāṇḍava satyavākyaṃ tato 'vagāheta patiṃ nadīnām

218.50

pañcaratnasamāyuktaṃ phalapuṣpākṣatairyutam /
mantreṇānena rājendra dadyādarghaṃ mahodadheḥ

218.51

sarvaratnanidhānastvaṃ sarvaratnākarākaraḥ /
sarvāmarapradhāneśa gṛhāṇārghaṃ namo 'stu te /
ityarghamantraḥ

218.52

ā janmajanitāt pāpānmāmuddhara mahodadhe /
yāhyarcito ratnanidhe parvatān pārvaṇottama /
iti visarjanamantraḥ

218.53

ko 'paraḥ sāgarāddevātsvargadvāravipāṭana /
tatra sāgaraparyantaṃ mahātīrthamanuttamam

218.54

jāmadagnyena rāmeṇa tatra devaḥ pratiṣṭhitaḥ /
yatra devāḥ sagandharvā munayaḥ siddhacāraṇāḥ

218.55

upāsate virūpākṣaṃ jamadagnim anuttamam /
reṇukāṃ caiva ye devīṃ paśyanti bhuvi mānavāḥ

218.56

priyavāse śive loke vasanti kālamīpsitam /
tatra snātvā naro rājaṃstarpayanpitṛdevatāḥ

218.57

tārayen narakādghorāt kulānāṃ śatamuttaram /
snātvā dattvātra sahitāḥ śrutvā vai bhaktipūrvakam

Original text: Revākhāṇḍa of the Vāyupurāṇa (RKV) · Edition: Śrīkṛṣṇadās, Kṣemrāj (ed.): Śrīskandamahāpurāṇam. Veṅkateśvara Steam Press, Bombay: 1910 and its reprint: Siṃha, Nāgaśaraṇa (ed.): Śrīskandamahāpurāṇam. pañcama bhāga: śrī āvantyakhaṇḍam. Nag Publishers, Delhi: 1986. · Data entry Jürgen Neuss · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc