Language

ENहिગુ
Scripture Library

Revākhāṇḍa (revised text) · Chapter 17

17.1

|| iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe narmadāmāhātmye brahmakṛtaśivastutivarṇanaṃ nāma ṣoḍaśo 'dhyāyaḥ ||
RKV adhyāya 17
śrīmārkaṇḍeya uvāca:
evaṃ saṃstūyamānastu brahmādyair munipuṃgavaiḥ /
brahmalokagataistatra saṃjahāra jagatprabhuḥ

17.2

sa tadbhīmaṃ mahāraudraṃ dakṣiṇaṃ vaktramavyayam /
mahādaṃṣṭrotkaṭārāvaṃ pātālatalasaṃnibham

17.3

vidyujjvalanapiṅgākṣaṃ bhairavaṃ lomaharṣaṇam /
mahājihvaṃ mahādaṃṣṭraṃ mahāsarpaśirodharam

17.4

mahāsuraśiromālaṃ mahāpralayakāraṇam /
grasatsamudranihitavātavārimayaṃ haviḥ

17.5

vaḍavāmukhasaṅkāśaṃ mahādevasya tanmukham /
jihvāgreṇa jagatsarvaṃ lelihānamapaśyata

17.6

yojanānāṃ sahasrāṇi sahasrāṇāṃ śatāni ca /
diśo daśa mahāghorā māṃsamedovasotkaṭāḥ

17.7

tasya daṃṣṭrā vyavardhata śataśo 'tha sahasraśaḥ /
sāsurānsuragandharvān sayakṣoragarākṣasān

17.8

tasya daṃṣṭrāgrasaṃlagnānsa dadarśa pitāmahaḥ /
dantayantrāntasaṃviṣṭaṃ vicūrṇitaśirodharam

17.9

jagat paśyāmi rājendra viśantaṃ vyādite mukhe /
nānātaraṅgabhaṅgāṅgā mahāphenaughasaṃkulāḥ /
yathā nadyo layaṃ yānti samudraṃ prāpya sasvanāḥ

17.10

tathā tataṃ viśvamidaṃ samastamanekajīvārṇavadurvigāhyam /
viveśa rudrasya mukhaṃ viśālaṃ jvalattadugraṃ ghananādaghoram

17.11

jvālāstatastasya mukhātsughorāḥ savisphuliṅgā bahulāḥ sadhūmāḥ /
anekarūpā jvalanaprakāśāḥ pradīpayantīva diśo 'khilāśca

17.12

tato ravijvālasahasramāli babhūva vaktraṃ calajihvadaṃṣṭram /
maheśvarasyādbhutarūpiṇas tadā sa dvādaśātmā prababhūva ekaḥ

17.13

tataste dvādaśādityā rudravaktrādvinirgatāḥ /
āśritya dakṣiṇāmāśāṃ nirdahanto vasuṃdharām

17.14

bhaumaṃ yajjīvanaṃ kiṃcinnānāvṛkṣatṛṇālayam /
śuṣkaṃ pūrvamanāvṛṣṭyā sakalākulabhūtalam

17.15

taddīpyamānaṃ sahasā sūryais tai rudrasambhavaiḥ /
dhūmākulamabhūtsarvaṃ praṇaṣṭagrahatārakam

17.16

jajvāla sahasā dīptaṃ bhūmaṇḍalamaśeṣataḥ /
jvālāmālākulaṃ sarvamabhūdetaccarācaram

17.17

saptadvīpasamudreṣu saritsu ca sarassu ca agniratti jagatsarvamājyāhutimivādhvare

17.18

viśālatejasā dīptā mahājvālāsamākulāḥ /
dadahur vai jagatsarvamādityā rudrasambhavāḥ

17.19

ādityānāṃ raśmayaśca saṃspṛṣṭā vai parasparam /
evaṃ dadāha bhagavāṃstrailokyaṃ sacarācaram

17.20

saptadvīpapramāṇastu so 'gnirbhūtvā maheśvaraḥ /
saptadvīpasamudrāntāṃ nirdadāha vasuṃdharām

17.21

sumerumandarāntāṃ ca nirdahur vasudhāṃ tadā /
bhittvā tu saptapātālaṃ nāgalokaṃ tato 'dahat

17.22

bhūmyadhaḥ saptapātālānnirdahaṃstārakaiḥ saha /
cacārāgniḥ samantāttu nirdahanvai yudhiṣṭhira

17.23

dhamyamāna ivāṅgārair loharātrir iva jvalan /
tathā tatprājvalatsarvaṃ saṃvartāgnipradīpitam

17.24

nirvṛkṣā nistṛṇā bhūmir nirnirjharasaraḥ sarit /
viśīrṇaśailaśṛṅgaughā kūrmapṛṣṭhopamābhavat

17.25

jvālāmālākulaṃ kṛtvā jagatsarvaṃ cidāmakam /
mahārūpadharo rudro vyatiṣṭhata maheśvaraḥ

17.26

samātṛgaṇabhūyiṣṭhā sayakṣoragarākṣasā /
tato devī mahādevaṃ viveśa harilocanā

17.27

nirvāṇaṃ paramāpannā śānteva śikhinaḥ śikhā /
jagatsarvaṃ hi nirdagdhaṃ tribhirlokaiḥ sahānagha

17.28

rudraprasādānmuktvā māṃ narmadāṃ cāpyayonijām /
yugānāmayutaṃ devo mayā cādya bubhakṣaṇāt

17.29

purā hyārādhitaḥ śūlī tenāhamajarāmaraḥ /
aghamarṣaṇaghoraṃ ca vāmadevaṃ ca tryambakam

17.30

ṛṣabhaṃ trisuparṇaṃ ca durgāṃ sāvitrameva ca /
bṛhadāraṇyakaṃ caiva bṛhatsāma tathottaram

17.31

raudrīṃ paramagāyatrīṃ śivopaniṣadaṃ tathā /
yathā pratirathaṃ sūktaṃ japtvā mṛtyuṃjayaṃ tathā

17.32

saritsāgaraparyantā vasudhā bhasmasātkṛtā /
varjayitvā mahābhāgāṃ narmadāmamṛtopamām

17.33

mahendro malayaḥ sahyo hemakūṭo 'tha mālyavān /
vindhyaśca pāriyātraśca saptaite kulaparvatāḥ

17.34

dvādaśādityanirdagdhāḥ śailāḥ śīrṇaśilāḥ pṛthak /
bhasmībhūtāstu dṛśyante na naṣṭā narmadā tadā

17.35

himavānhemakūṭaśca niṣadho gandhamādanaḥ /
mālyavāṃśca giriśreṣṭho nīlaḥ śveto 'tha śṛṅgavān

17.36

ete parvatarā jāno devagandharvasevitāḥ /
yugāntāgnivinirdagdhāḥ sarve śīrṇamahāśilāḥ

17.37

evaṃ mayā purā dṛṣṭo yugānte sarvasaṃkṣayaḥ /
varjayitvā mahāpuṇyāṃ narmadāṃ nṛpasattama

Original text: Revākhāṇḍa of the Vāyupurāṇa (RKV) · Edition: Śrīkṛṣṇadās, Kṣemrāj (ed.): Śrīskandamahāpurāṇam. Veṅkateśvara Steam Press, Bombay: 1910 and its reprint: Siṃha, Nāgaśaraṇa (ed.): Śrīskandamahāpurāṇam. pañcama bhāga: śrī āvantyakhaṇḍam. Nag Publishers, Delhi: 1986. · Data entry Jürgen Neuss · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc