Language

ENहिગુ
Scripture Library

Revākhāṇḍa (revised text) · Chapter 111

111.1

|| iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe dhautapāpatīrthamāhātmyavarṇanaṃ nāma daśottaraśatatamo 'dhyāyaḥ ||
RKV adhyāya 111
śrīmārkaṇḍeya uvāca:
narmadādakṣiṇe kūle tīrthaṃ paramaśobhanam /
skandena nirmitaṃ pūrvaṃ tapaḥ kṛtvā sudāruṇam

111.2

yudhiṣṭhira uvāca:
skandasya caritaṃ sarvamājanma dvijasattama /
tīrthasya ca vidhiṃ puṇyaṃ kathayasva yathārthataḥ

111.3

śrīmārkaṇḍeya uvāca:
devadevena vai taptaṃ tapaḥ pūrvaṃ yudhiṣṭhira /
vijñaptena suraiḥ sarvairumādevī vivāhitā

111.4

nāsti senāpatiḥ kaściddevānāṃ surasattama /
nīyante dānavairghoraiḥ sarve devāḥ savāsavāḥ

111.5

yathā niśā vinā candraṃ divaso bhāskaraṃ vinā /
na śobhate muhūrtaṃ vai tathā senā vināyakā

111.6

evaṃ jñātvā mahādeva parayā dayayā vibho /
senānīr dīyatāṃ kaścittriṣu lokeṣu viśrutaḥ

111.7

etacchrutvā śubhaṃ vākyaṃ devānāṃ parameśvaraḥ /
kāmayāna umāṃ devīṃ sasmāra manasā smaram

111.8

tena mūrchitasarvāṅgaḥ kāmarūpo jagadguruḥ /
kāmayāmāsa rudrāṇīṃ divyaṃ varṣaśataṃ kila

111.9

devarājastato jñātvā mahāmaithunagaṃ haram /
saṃmantrya daivataiḥ sārddhaṃ praiṣayajjātavedasam

111.10

tena gatvā mahādevaḥ paramānandasaṃsthitaḥ /
sahasā tena dṛṣṭo 'sau hāhetyuktvā samutthitaḥ

111.11

tataḥ kruddhā mahādevī śāpavācamuvāca ha /
vepamānā mahārāja śṛṇu yatte vadāmyaham

111.12

ahaṃ yasmāt suraiḥ sarvairyācitā putrajanmani /
kṛtā ratiśca viphalā saṃpreṣya jātavedasam

111.13

tasmātsarve putrahīnā bhaviṣyanti na saṃśayaḥ /
hareṇoktastato vahnirasmākaṃ bījamāvaha

111.14

yathā bhavati lokeṣu tathā tvaṃ kartum arhasi /
mama tejastvayā śakyaṃ gṛhītuṃ surasattama /
devakāryārthasiddhyarthaṃ nānyaḥ śakto jagattraye

111.15

agniruvāca:
tejasastava me deva kā śaktirdhāraṇe vibho /
karoti bhasmasātsarvaṃ trailokyaṃ sacarācaram

111.16

īśvara uvāca:
udarasthena bījena yadi te jāyate rujā /
tadā kṣipasva tattejo gaṅgātoye hutāśana

111.17

evamuktvā mahādevo 'moghaṃ bījamuttamam /
havyavāhamukhe sarvaṃ prakṣipyāntaradhīyata

111.18

gate cādarśanaṃ deve dahyamāno hutāśanaḥ /
gaṅgātoye vinikṣipya jagāma svaṃniveśanam

111.19

asahantī tu tattejo gaṅgāpi saritāṃ varā /
śarastambe vinikṣipya jagāmāśu yathāgatam

111.20

tatra jātaṃ tu taddṛṣṭvā sarve devāḥ savāsavāḥ /
kṛttikāṃ preṣayāmāsuḥ stanyaṃ pāyayituṃ tadā

111.21

dṛṣṭvā tā āgatāḥ sarvā gaṅgāgarbhe mahāmateḥ /
ṣaṇmukhaiḥ ṣaṇmukho bhūtvā pipāsurapibatstanam

111.22

jātakarmādisaṃskārānvedoktānpadmasambhavaḥ /
cakāra sarvāndājendra vidhidṛṣṭena karmaṇā

111.23

ṣaṇmukhātṣaṇmukho nāma kārttikeyastu kṛttikāt /
kumāraśca kumāratvād gaṅgāgarbho 'gnijo 'paraḥ

111.24

evaṃ kumāraḥ sambhūto hyanadhītya sa vedavit /
śāstrāṇyanekāni veda cacāra vipulaṃ tapaḥ

111.25

devāraṇyeṣu sarveṣu nadīṣu ca nadeṣu ca /
pṛthivyāṃ yāni tīrthāni samudrād yāni bhārata

111.26

tataḥ paryāyayogena narmadātaṭamāśritaḥ /
narmadādakṣiṇe kūle cacāra vipulaṃ tapaḥ

111.27

ṛgyajuḥsāmavihitaṃ japañjāpyamaharniśam /
dhyāyamāno mahādevaṃ śucirdhamanisaṃtataḥ

111.28

tato varṣasahasrānte pūrṇe devo maheśvaraḥ /
umayā sahitaḥ kāle tadā vacanam abravīt

111.29

īśvara uvāca:
ahaṃ te varadastāta gaurī mātā pitā hyaham /
varaṃ vṛṇīṣva yacceṣṭaṃ triṣu lokeṣu durlabham

111.30

ṣaṇmukha uvāca:
yadi tuṣṭo mahādeva umayā saha śaṅkara /
vṛṇomi mātāpitarau nānyā gatirmatirmama

111.31

etacchrutvā śubhaṃ vākyaṃ putrasya vadanāccyutam /
tathetyuktvā tu snehena premṇā taṃ pariṣasvaje

111.32

tatastaṃ mūrdhnyupāghrāya hyumayovāca śaṅkaraḥ

111.33

īśvara uvāca:
akṣayaścāvyayaścaiva senānīs tvaṃ bhaviṣyasi

111.34

śikhī ca te vāhanaṃ divyarūpo datto mayā śaktidharasya saṃkhye /
surāsurādīṃśca jayeti coktvā jagāma kailāsavaraṃ mahātmā

111.35

gate cādarśanaṃ deve tadā sa śikhivāhanaḥ /
sthāpayitvā mahādevaṃ jagāma surasannidhau

111.36

tadāprabhṛti tattīrthaṃ skandatīrthamiti śrutam /
sarvapāpaharaṃ puṇyaṃ martyānāṃ bhuvi durlabham

111.37

tatra tīrthe tu yo rājanbhaktyā snātvārcayecchivam /
gandhamālyābhiṣekaiśca yājñikaṃ sa labhet phalam

111.38

skandatīrthe tu yaḥ snātvā pūjayet pitṛdevatāḥ /
tilamiśreṇa toyena tasya puṇyaphalaṃ śṛṇu

111.39

piṇḍadānena caikena vidhiyuktena bhārata /
dvādaśābdāni tuṣyanti pitaro nātra saṃśayaḥ

111.40

tatra tīrthe tu rājendra śubhaṃ vā yādi vāśubham /
iha loke pare caiva tatsarvaṃ jāyate 'kṣayam

111.41

tatra tīrthe tu yaḥ kaścit prāṇatyāgaṃ kariṣyati /
śāstrayuktena vidhinā sa gacchecchivamandiram

111.42

kalpamekaṃ vasitvā tu devagandharvapūjitaḥ /
atra bhāratavarṣe tu jāyate vimale kule

111.43

vedavedāṅgatattvajñaḥ sarvavyādhivivarjitaḥ /
jīvedvarṣaśataṃ sāgraṃ putrapautrasamanvitaḥ

111.44

idaṃ te kathitaṃ rājanskandatīrthasya sambhavam /
dhanyaṃ yaśasyamāyuṣyaṃ sarvaduḥkhaghnamuttamam /
sarvapāpaharaṃ puṇyaṃ devadevena bhāṣitam

Original text: Revākhāṇḍa of the Vāyupurāṇa (RKV) · Edition: Śrīkṛṣṇadās, Kṣemrāj (ed.): Śrīskandamahāpurāṇam. Veṅkateśvara Steam Press, Bombay: 1910 and its reprint: Siṃha, Nāgaśaraṇa (ed.): Śrīskandamahāpurāṇam. pañcama bhāga: śrī āvantyakhaṇḍam. Nag Publishers, Delhi: 1986. · Data entry Jürgen Neuss · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc